Thường Quán: Ác mộng của nhà thơ là…

Nếu được mô tả về thời đại của mình, đa số dân làm thơ sẽ bảo nó tối ám, buồn rầu, điêu đứng. Ấy không là một lời ta thán quá đáng. Nhìn ở một góc độ nào đó thực thì thời đại của chúng ta đang sống có lúc tối ám, buồn rầu, điêu đứng. Dưới mắt thơ ca chúng trầm trọng hơn…

Vai trò của thơ trong sự phản kháng chính trị là gì?

Tại những thời điểm náo loạn và bất ổn, vai trò của thơ ca là thổi bùng lên ngọn lửa hay xoa dịu những cơn thịnh nộ? Suốt hàng thế kỉ, thơ ca đã chứng tỏ hiệu lực đáng kể của mình ở cả hai vai trò đó. Trong bối cảnh bất ổn dân sự vào những năm 1970 ở Mỹ…

nàng thơ lý tưởng

Cuối cùng thì Nàng Thơ đã trở mặt
phản bội lão sau một thời gian rất

dài nàng cùng lão má ấp môi kề
ân ái mặn nồng bởi lão đã tham

phi-tôi

điều gì sẽ xảy ra
khi tôi lật ngược thời gian
và đặt trước mọi thực thể nhân gian
một dấu trừ

sự trì trệ của củ chữ trong tôi / cửa gương

tôi đứng ngáp hả họng tiếng vang xa nghe rõ to con đường trước mắt đằng đẵng ai bất nhân nhổ hết mấy bụi thược dược “i will be gone!” thuần câu nói nơi cửa miệng hiện giờ các ý hướng còn rời rạc nhưng đã trộn lẫn nằm phía tay trái bộ não cứ nhúc nhích

Tỉnh ngộ

Như thể đã phát âm sai
ta cứ nhắc đi nhắc lại tên mình,
mỗi âm tiết là một lát bê tông
ta tự trói chân để được thân yên ổn.

Chuyên đề THƠ & THỜI ĐẠI

Chủ đề “thơ và thời đại”, hay những từ khóa hẹp nghĩa hơn như “văn chương dấn thân”, “vai trò xã hội của văn chương/nhà văn”, văn chương và chính trị, mặc dù vẻ hấp dẫn và kích động bề ngoài của nó, đẩy người viết, người đọc rơi vào những cái bẫy hiểm hóc và luẩn quẩn của ngôn ngữ.

Những Kẻ Khốn Cùng và Sự Vô Dụng của Thi Ca (phần 1)

Tôi cũng quá mệt mỏi làm cư dân của xóm thơ nhà lá. Nhà thơ hoàn toàn vô hình và vô dụng trong xã hội này. Trong lúc xã hội Mỹ suy sụp, nhà thơ chẳng có gì để đóng góp vào cuộc hội thoại. Rất ít người lên tiếng, và những người dám lên tiếng cũng chả được ai nghe.

Bỏ Trung Quốc Mà Đi

Là một nhà văn lạc hậu, tôi hiếm khi lên mạng, và Mùa Xuân Ả Rập trôi qua ngoài tầm hiểu biết của tôi. Tuy nhiên, dù đứng bên lề, tôi vẫn không tránh khỏi bị công an xách nhiễu. Khi các viên chứa an ninh công cộng khám phá ra sách của tôi sẽ được xuất bản ở Đức, Đài Loan và Hoa Kỳ…

những bản thế vì khai sinh bị xé rách (2)

Viên sĩ quan nói, mày là cái đuôi của bọn phản động nước ngoài.

Một nhà nước pháp quyền không bao giờ tồn tại trong một thể chế độc tài.

Một viên công an nói, nếu mày tiếp tục viết theo kiểu những bài trên Talawas, bọn tao sẽ củng cố hồ sơ bắt mày. May quá, Talawas đã chết.

thăm quê

không như cái chết của chủ tịch hay tổng thống, của cả 2 phe
bọn họ tự liệm chôn không rềnh rang tang ma phúng điếu
và bọn người đưa, tiễn cũng không hề nhân danh một lý tưởng hay chủ nghĩa nào cả
lặng lẽ, vô danh tiểu tốt

chùa bát nhã, trong khi bão đổ bộ ở miền trung

Một tên côn đồ chạy tới ôm thầy và khóc
Thầy ơi, đừng chết
Tôi không có ý định giết thầy
Nhưng một người đã chết có sống lại được không?

gia tài

con cặc tôi xin lỗi đã làm cái của nợ báo đời
làm tôi ba xạo với đàn bà
làm tôi lo lắng không có tiền làm sao dám sinh con
mỗi đứa con như nợ một căn nhà

thi ca chính trị

Homer cũng mang màu sắc chính trị. (George Bush thăm những bức tường thành Troy). Cuốn Bhagavad Gita (mà J. Robert Oppenheimer nhắc tới khi chứng kiến trái bom nguyên tử đầu tiên nổ trong sa mạc New Mexico) đã và còn mang sắc thái chính trị. Những vở kịch của Aeschylus, Sophocles và Euripedes…

những bản thế vì khai sinh bị xé rách (1)

Cô ấy bảo lẽ ra cái lưỡi không nên trơn tuột như thế. Tôi nói nếu như không liếm láp ngày này tháng nọ thì đâu đến nỗi.

Chung cuộc

Không có ai bị đem bắn vào buổi chiều u ám nầy
Không có tượng đài thần tượng mới dựng lên
Bạn cứ yên tâm nốc bia Đức sóng sánh
Và tán tỉnh cô tiếp viên quê Bến Tre mới vào làm

chùm thơ song ngữ Bùi Chát

Chúng tôi, nhiều thế hệ
Bị giữ lại bởi đèn đỏ
Chúng tôi không cất bước được
Chúng tôi không bay lên được

We stand at the intersection
Generations of us

Chuyên đề THƠ & THỜI ĐẠI

Trong chuyên đề này, một số tiểu luận về văn chương & chính trị, các phỏng vấn và các sáng tác, luận bàn của tác giả viết tiếng Việt trong và ngoài nước – Lê Bi, Trangđài Glassey-Trầnguyễn, Huỳnh Lê Nhật Tấn, Thường Quán, Lưu Mêlan, Bùi Chát, Trần Hữu Dũng, Nguyễn Viện, Nguyễn Đức Tùng, NNguong, Vương Ngọc Minh, Hoàng Chính, Trần Thiên Thị, Đồng Chuông Tử, Nguyễn Hoàng Nam, Phan Xuân Sinh, Nguyễn Man Nhiên, Đinh Linh, Nhã Thuyên, Lưu Diệu Vân và họa sĩ Lê Quốc Thành – sẽ được giới thiệu…

Cơn mưa

Khi anh tôi
trở về từ cuộc chiến
trên trán anh có một ngôi sao bạc nhỏ
và dưới ngôi sao
một vực sâu

Vương Ngọc Minh: thơ và chính trị, chuyện “bất khả tư nghị”

Quả tình tôi cũng chẳng hiểu tại sao! còn bảo đâu đó người ta rung chuông báo tử thơ (…) tôi thực sự không biết có chuyện ấy, dẫu có đi chăng nữa thì làm sao thơ chết được mà báo tử (!) và thưa chị, tôi không hề [có tham vọng] hướng tới một thứ thơ nào cả, lực bất tòng tâm chăng?

lại nói chuyện về thơ

Căn bệnh trong làng thi ca nhiều trò nhiều kiểu, nói mãi không hết được. Thơ cũ chê thơ mới không biết niêm luật thơ. Thơ mới chê thơ cũ gò bó trong vần điệu lỗi thời. Bên nào cũng đúng. Có một điều quan trọng mà không bên nào chịu hiểu là làm thế nào cho thơ hay. Đó mới quan trọng.

hoa cho tháng mười

người ta tìm thấy một số con ruồi
đẻ trứng trong họng một số người vào buổi sáng

chúng tôi bay ra
và chúng tôi bay ra
đón mừng cuộc sống này

dấn cơn đau vào mưa ♦ em & người đàn ông

Lời nói không thanh âm
Một hồ nước khô
Trên ý tưởng cạn nguồn. Ta đi xuống vực sâu đó

có lẽ tổng thống chuyện trò

có lẽ tổng thống chuyện trò với ai đó mỗi ngày
đôi khi đôi môi ông mấp máy, nhưng âm lượng chúng ta lại quá thấp
đôi khi tiếng ông là một phần mười âm lượng tôi
đôi khi tiếng ông run rẩy bên trong mười giọng tôi

Văn chương và chính trị: những cách hiểu đúng đắn và sai lầm

Những năm gần đây, mọi quan điểm chính trị hễ cứ đơn giản hóa quá mức là thất bại, và chúng ta đều nhận thức rõ hơn tính phức tạp của xã hội mình đang sống, mặc dù không ai có thể nói rằng mình nắm trong tay một giải pháp.

đằng sau người làm thơ

May mà thời đại này không mấy ai muốn thi sĩ phải là chiến sĩ
Vậy mà thơ vẫn cứ phải xông vào đánh với những nỗi đau

xổ số / luck of the draw

a, b, c, d, e, f, g, h, và i là người cùng quê
họ giống nhau ở mọi điểm (hầu như vậy)
ngoại trừ cái vé trong đợt xổ số
để đổi lòng trung thành đối với một quốc gia
– Xin vui lòng giữ chặt vé số của quý vị!

Đôi người ♦ Bất An Quốc Gia

Vị Thứ Trưởng chồm về trước vẽ một dấu X
đôi bông tai treo như hai lưỡi kiếm của Damocles.
Như một cánh bướm đốm nằm vô hình trên sàn
gã quỉ hòa nhập vào tờ nhật trình để mở.