Trang chính » Tác giả

Bài đã đăng của Thụy Khuê

Thụy Khuê

Thụy Khuê: Tên thật là Vũ Thị Tuệ. Sinh năm1944 tại Nam Ðịnh. Viết tiểu luận văn học từ 1985. Ðã in bài trên các báo Tự Do (Pháp & Bỉ), Văn Học (Hoa Kỳ), Thông Luận (Pháp), Thế Kỷ 21 (Hoa Kỳ), Người Việt (Hoa Kỳ), Diễn Ðàn (Pháp), Hợp Lưu (Hoa Kỳ), Phụ Nữ Diễn Ðàn (Hoa Kỳ)... Cộng tác với đài RFI (Radio France Internationale) trong chương trình Văn Học Nghệ thuật từ 1990.

(Wikipedia tiếng Việt)

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách mạng (23)

21.04.2021
tu_luc_van_doan-truyn-ngn.jpg

Khái Hưng luôn luôn thay đổi bối cảnh và cách viết, nhưng ông thường chỉ nhắm vào một đối tượng duy nhất như một vật, một dáng điệu, một thói quen, một âm thanh… rồi chiếu vào thực thể ấy bằng sự thôi miên xuyên suốt, cho tới khi nào nó “thua”, nó phải hạ màn. Đó là kỹ thuật truyện ngắn của Khái Hưng.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách Mạng (22)

16.04.2021
Hn-Mc-T_thumb.jpg

Bài này mục đích nêu lên cái công của Tự Lực Văn Đoàn trong việc giới thiệu và phổ biến thơ mới. Nhưng đồng thời cũng muốn nói rằng Tự Lực Văn Đoàn sẽ phải gánh chịu cái “tội” của mình. Ở đây là tội vô tình đối với [Hàn Mặc Tử]–một tài năng lớn của thi ca, ….

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách mạng (21)

7.04.2021
clip_image002_thumb.jpg

Câu “Ông Tardieu khi dạy chúng tôi, không muốn chúng tôi mô phỏng hội họa Tây phương, mà phải giữ vững truyền thống của mình, rồi từ truyền thống ấy, tạo ra một cái gì khác,”chứng tỏ sự sáng suốt của Tardieu. Người Anh khi lập trường Mỹ thuật ở Ấn Độ, đã không nghĩ đến việc này: họ bỏ qua lịch sử mấy nghìn năm hội họa cổ Ấn Độ, chỉ cho học trò học hội họa Tây phương.

Tự Lực Văn Đoàn Văn Học và Cách Mạng (20)

31.03.2021
clip_image048_thumb.jpg

Trường Mỹ thuật Đông dương, không những đã đào tạo ra các họa sĩ, điêu khắc và kiến trúc sư đầu tiên ở nước ta, mà còn giúp những nghệ sĩ này thể hiện quan niệm đưa mỹ thuật vào đời sống, nhất là những người cộng tác với Tự Lực Văn Đoàn, qua hai chương trình: thay đổi y phục phụ nữ và vẽ kiểu nhà Ánh sáng cho dân quê.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (19)

24.03.2021
clip_image054_thumb.jpg

Suốt thời gian vẽ hý họa tranh đấu, từ 1936 trở đi, Nguyễn Gia Trí đã dùng Lý Toét như một phương tiện lợi hại chống Pháp …. Lịch sử Lý Toét gắn liền với cuộc cách mạng chữ, cách mạng tranh, và cách mạng súng, của Nhất Linh, Khái Hưng, Nguyễn Gia Trí, Hoàng Đạo, và cái chết quá sớm của Thạch Lam.

Nguyễn Thị Hoàng người yêu muôn thủa

19.03.2021
nguye1bb85n-the1bb8b-hoc3a0ng_thumb.jpg

tác phẩm của Nguyễn Thị Hoàng có thể chia làm hai khuynh hướng: hiện thực hiện sinh (Vòng tay học trò, Vào nơi gió cát, Cuộc tình trong ngục thất…) và hiện thực huyền ảo (Mê lộ, Dấu chân bãi cát, Tan theo sương mù, Ngày qua bóng tối, Trời xanh trên mái cao…), nhưng phải nói ngay đó là khuynh hướng tự nhiên vì không có gì chứng minh Nguyễn Thị Hoàng, thời đó, đã tiếp xúc hay chịu ảnh hưởng trực tiếp của những dòng văn học này.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách mạng (18)

17.03.2021
clip_image006_thumb.jpg

Những cải cách xã hội sẽ được khai triển trong tiểu thuyết Tự Lực Văn Đoàn: như chế độ đại gia đình, chế độ đa thê, sự tham nhũng và đồi trụy trong quan trường, những tập tục cổ hủ, vấn đề thừa tự, vấn đề nam nữ bình quyền, sự lỗi thời của Khổng giáo…

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (17)

10.03.2021
KH-NL-Thach-Lam_thumb.jpg

Nếu Dương Nghiễm Mậu đọc những tác phẩm thực sự cuối cùng của Khái Hưng trên báo Chính Nghĩa, ông sẽ còn ngạc nhiên hơn, bởi không tìm thấy mảy may căm thù nào trong cái môi trường hừng hực sát thủ [của cách mạng], mà ngược lại là trái tim hòa giải giữa anh em hai bên chiến tuyến.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (16)

3.03.2021
clip_image006_thumb.jpg

Biệt thự 80 Quan Thánh là nhà của Khái Hưng thuê từ cuối năm 1934 để ở và làm trụ sở Phong Hóa Ngày Nay, nhà xuất bản Đời Nay và nhà in Ngày Nay. Kể từ tháng 4-1945, 80 Quan Thánh trở thành trụ sở của báo Việt Nam, báo Chính Nghĩa và của Việt Nam Quốc Dân Đảng.

Tự Lực Văn Đoàn: Văn học và Cách mạng (15)

26.02.2021
Nhat-Linh-family_thumb.jpg

Nguyễn Thị Thế mô tả tình anh em bền chặt, vẽ chân dung chính xác các anh và hai em, nhưng đã viết những trang hồi ký cay đắng về Tình mẹ con, thuật lại hình ảnh người mẹ nghiệt ngã, toàn trị trong gia đình, với một ngòi bút thản nhiên, chân thật.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (14)

11.02.2021
clip_image004_thumb.jpg

Từ khi tìm hiểu về Tự Lực Văn Đoàn, tôi mới thấy được những gì ẩn sau sự “thật thà ngây thơ khôn khéo” có thể đánh lừa được tất cả mọi người, kể cả những người trong gia đình Nhất Linh, của loại tư liệu hoàn toàn hư cấu.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (13)

3.02.2021
clip_image002_thumb.jpg

Nếu bản chúc thư viết năm 1953, chỉ giữ trong gia đình, thì không có chuyện gì. Nhưng năm 1959, Nhất Linh công bố trên báo Xuân Văn Hóa Ngày Nay, khiến dư luận có cớ để đàm tiếu.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (12)

27.01.2021
clip_image008_thumb.jpg

Theo tác giả Đặng Trần Huân, “Chỉ mới thành lập năm 1933 mà tổ chức Tự Lực Văn Đoàn tưởng như đã xa xưa lắm vì cho tới nay có lẽ vẫn chưa có ai trả lời được là Văn Đoàn này gồm có những ai? Một Văn Đoàn có tác phẩm để đời khá nhiều, ảnh hưởng sâu đậm tới văn hóa Việt Nam, thế mà lai lịch của nó tới nay vẫn mù mờ như huyền thoại Phù Đổng Thiên Vương, Chử Đồng Tử hay Mỵ Châu Trọng Thủy vậy.”

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (11)

19.01.2021
clip_image006_thumb.jpg

Cái dở của Tự Lực Văn Đoàn là tính bè phái, mà ba cây bút trẻ Tứ Ly (Hoàng Đạo), Việt Sinh (Thạch Lam) và Lê Ta (Thế Lữ) là tiêu biểu. Hai ông anh, Khái Hưng, Nhất Linh, thường đứng ngoài, trừ những vụ phải trả lời trực tiếp những bài đánh Phong Hoá “có tầm cỡ”.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (10)

13.01.2021
clip_image004_thumb.jpg

Hoàng Đạo là cây bút tài hoa nhất trong ba anh em Nguyễn Tường: viết gì cũng được, viết hay ngay từ đầu, không cần qua thời kỳ “luyện văn” …. Trong khi đó, Việt Sinh (Thạch Lam) trở thành người sáng tạo ra tùy bút hiện đại…. Phóng sự của Thạch Lam khác hẳn với các loại phóng sự khác cùng thời, [vì] nó là một thứ tuỳ bút văn chương.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (9)

6.01.2021
clip_image002_thumb.jpg

Nhưng sự khác biệt sâu xa giữa Khái Hưng và Nhất Linh đã lộ rõ trong tác phẩm nhỏ bé này: Khái Hưng nhìn ra ngoài, nhìn vào người khác để nhận xét con người, với đôi mắt đầy thương cảm, ông đưa ra những mẫu người hy sinh, chịu đựng. Nhất Linh nhìn mình, nhìn vào nội tâm của mình để viết, để tìm cách cho cá nhân thoát khỏi sự tù hãm của xã hội lỗi thời.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (8)

29.12.2020
clip_image012.jpg

[Vào] năm 1932, khi đánh vào thành trì “khóc lóc, tự tử” hèn yếu của thanh niên bằng tiếng cười và lối văn trong sáng, Tự Lực Văn Đoàn, không chỉ muốn mua vui, cũng không hề có ý định làm cho người đọc quên chuyện mất nước, mà họ đã có chủ ý cách mạng từ đầu: muốn kiến tạo một tầng lớp thanh niên có khí phách, theo chân Nguyễn Thái Học.

Tự Lực Văn Đoàn: Văn học và cách mạng (7)

23.12.2020
clip_image008.jpg

Sự khác biệt sâu xa giữa Tố Tâm của Hoàng Ngọc Phách (1925) và Hồn bướm mơ tiên của Khái Hưng (1932), cho thấy bước tiến khổng lồ mà Tự Lực Văn Đoàn đã thực hiện được, ngay từ năm đầu tiên xuất hiện.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (6)

16.12.2020
clip_image012_thumb.jpg

Việc xã hội Việt Nam cải tiến, không hề nhờ Bảo Đại, mà phần lớn là nhờ tiểu thuyết của Khái Hưng, Nhất Linh, nhờ văn trào phúng của Hoàng Đạo, văn nghị luận của Hoàng Đạo, tranh hý họa của Nguyễn Gia Trí, những người ấy đã hy sinh cả cuộc đời để theo đuổi cuộc tranh đấu này.

Tự Lực Văn Đoàn: Văn học và cách mạng (5)

14.12.2020
clip_image014_thumb.jpg

Ta nên phân biệt tính cách trào phúng trên Phong Hóa làm hai loại, với hai đối tượng khác nhau: trào phúng … tố cáo sự đán áp của chính quyền thực dân: đó là trào phúng cách mạng. Còn sự chọc cười những cố tật của các nhà văn nhà báo “cổ” và sự gàn bướng của họ … là trào phúng sửa sai.

Tự Lực Văn Đoàn: Văn học và cách mạng (4)

9.12.2020
clip_image012_thumb.jpg

Tự Lực Văn Đoàn đã thành hình trong khoảng thời gian từ Phong Hóa số 11 (25-8-32) đến Phong Hóa số 13 (8-9-32), tức là những ngày cuối tháng tám đầu tháng chín năm 1932, để chuẩn bị cho số báo 14 (22-9-1932) là số báo chính thức của Văn Đoàn.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (3)

7.12.2020
clip_image008_thumb.jpg

Tóm lại, ta có thể tạm kết luận: những thành viên đầu tiên làm báo Phong Hóa, từ số 1 đến số 13, là Khái Hưng và Nguyễn Gia Trí, lúc đó chắc chưa có ý định lập “Văn Đoàn” gì cả. Kể từ Phong Hóa số 14 có Nhất Linh, Hoàng Đạo, Tú Mỡ và Thạch Lam mới trở thành một nhóm hay một “Văn Đoàn” và tới số 27, có thêm Thế Lữ.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (2)

4.12.2020
clip_image010_thumb.jpg

Nhất Linh hầu như không trực tiếp đem đời sống thực vào tác phẩm, ngược lại Khái Hưng viết một số tiểu thuyết, truyện ngắn phản ánh những biến cố đã xẩy ra, nhờ đó, chúng ta có thể tìm lại được những mảnh đời trôi nổi của ông và các bạn, [như trong tiểu thuyết Những ngày vui] có giai đoạn đầu tiên thành lập Tự Lực Văn Đoàn.

Tự Lực Văn Đoàn: Văn học và cách mạng (1)

1.12.2020
clip_image008_thumb.jpg

“…[B]ất cứ anh đến với chữ nghĩa bằng phương tiện gì, dù anh có những tư tưởng như thế nào, văn chương cũng vẫn dồn anh ra mặt trận.” Những lời Jean-Paul Sartre viết năm 1948 … tại Paris phản ảnh thực tại của phong trào văn học và cách mạng duy nhất ở Việt Nam: Tự Lực văn đoàn.

Đọc Tiếng Kèn của Nhật Tiến

30.09.2020

Từ khi đọc Những Vì Sao Lạc, Thềm Hoang của Nhật Tiến đến nay đã trên hai mươi năm. Mới đây, tôi tình cờ tìm được Tiếng Kèn trong một hàng sách. Tiếng Kèn, tác phẩm thứ hai mươi của Nhật Tiến là tập truyện ngắn viết tại trại tỵ nạn Songkhla, Thái Lan, và những ngày đầu tiên trên đất Mỹ (1980-1981). Song những sách xuất bản bên Mỹ tới tay người đọc bên Pháp là cả một hành trình, tuỳ theo hên xui

Thụy Khuê về Nhật Tiến: Văn Chương là Tình Người

21.09.2020
Nht-Tin-L-Trao-Gii-Vn-Chng-Ton-Quc-8-9-1962_thumb.jpg

Toàn thể Thềm hoang được cấu trúc như một kịch bản dài mà chính ngôn ngữ tạo thành chân dung đặc thù của mỗi nhân vật trong xóm Cỏ nghèo nàn, nửa quê nửa tỉnh, Bắc Nam hòa hợp lam lũ sống chung trong một thời gian bất định.

Một sự vu khống Nhất Linh Nguyễn Tường Tam

4.09.2020
clip_image014_thumb.jpg

Trong khi tìm hiểu về Tự Lực văn đoàn, chúng tôi đã đọc được một số thông tin về Nhất Linh Nguyễn Tường Tam hoàn toàn vô căn cứ, trong đó có việc vu khống Nguyễn Tường Tam hâm mộ Hitler, không thể chấp nhận được.

Chúng tôi thấy cần phải đưa vụ việc này ra trước, mong sớm ngăn chặn được những tác hại của loại “thông tin” này. Trích đoạn dưới đây là một phần trong chương 15 của cuốn sách “Tự Lực văn đoàn, văn học và cách mạng” mà chúng tôi đang soạn.

Trần Thị Ngh., Lạc đạn và mười truyện ngắn

10.07.2019

Ở Trần Thị NgH. những nét ác, nét xấu trong các nhân vật được mô tả một cách chi li. Giả dụ bất chợt, nhân vật có một thoáng nào đó thấy mình hơi bị tốt thì lập tức, cô ta hay bà ta phải xét lại xem cái tốt đó có thực không hay là ẩn sau nó là một hậu ý xấu xa. Thủ pháp văn chương ấy xoáy vào chỗ xét lại đó: tạo ra những nhân vật, xưng tôi, rất tàn nhẫn với chính mình và cái tôi ấy được tác giả định nghĩa như sau: “Tôi thường tham dự mọi thứ với tư cách một người không phải là tôi. Cái tôi thực sự chỉ biết rình mò những vai trò do chính mình thủ diễn.” (Lạc Đạn, trang 104).

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)