Bài đã đăng của Đinh Từ Thức
Đinh Từ Thức là nhà báo và bình luận gia, đã cộng tác với talawas, Việt Báo và Thế Giới Ngày Nay. Trước 1975 làm việc cho tờ Hòa Bình và Chính Luận ở Sàigòn dưới bút hiệu Đốc Đá và Sức Mấy.
Nhà Trắng
Ngay từ lúc chưa biết huyền thoại George Washington chặt cây cherry là truyện bịa, người dân Mỹ đã coi sự thành thật là đức tính quan trọng hàng đầu của vị nguyên thủ quốc gia. Rồi 250 năm sau, người dân Mỹ đưa vào Nhà Trắng một nguyên thủ quốc gia nổi tiếng nói dối, và không bao giờ chịu nhận lỗi. Cử tri Mỹ đã thay đổi, bị lừa, hay họ đã không nhìn ra sự thật?
50 năm sau Sổ tay viết lại (kỳ 5): Phản bội Thông minh
50 năm sau 1975, rất nhiều người Việt nhập cư đã chứng tỏ họ là “những hàng nhập cảng” giá trị của Mỹ. Nhưng ngoài người Việt nhập cư, mọi người nhập cư đều góp phần vào phúc lợi chung, là làm cho nước Mỹ thêm giầu, mạnh, hạnh phúc, và luôn xứng đáng là người bạn tốt của mọi người trên thế giới. Đó là lý do chính mà mọi người từ khắp nơi đã tìm tới Mỹ, không phải tới đây để ăn hại hay làm loạn.
50 năm sau Sổ tay viết lại (kỳ 4): Mùa Chịu Nạn, Mùa Giải Phóng
Cuối loạt bài về cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vào tháng 11 năm 2024, người viết đã đề cập tới hình ảnh nước Mỹ như một người khổng lồ bị vấp ngã. Vấp ngã là chuyện thường, nhưng với bọn trẻ, mỗi khi ngã, có thể bật dậy ngay, phủi bụi trên quần áo, rồi tiếp tục cuộc chơi. Nhưng với người già, hoặc thân thể quá đồ sộ, chẳng may bị ngã, thường không tự mình dậy được, cần phải có nhiều người hợp sức vực dậy.
50 năm sau Sổ tay viết lại (kỳ 3): Người Việt tàn sát Người Việt
Sau Hiệp Định Paris 1973, không còn Quân Mỹ đánh Việt Cộng. Năm 1975, chỉ có người Việt giết người Việt. Chính xác hơn: Cộng Sản Việt giết dân Việt, từ cả hai phía, Bắc và Nam. Dân Bắc bị đẩy ra trận, giết dân Nam. Đảng là “Bên Thắng Cuộc”…. Dân là bên thua cuộc. 1975: Bên thua cuộc, ai chưa chết, đi tù. 2025: Tác giả “Bên Thắng Cuộc”, cũng ở tù! Hầu hết Tướng Bắc, Tướng Nam không còn nữa. Chỉ còn Đảng!
50 năm sau Sổ tay viết lại (kỳ 2): Con Đường Tử Thần
Tuy lệnh [triệt thoái Cao Nguyên của TT Thiệu] ban ra là “tuyệt đối giữ bí mật với dân chúng”, nhưng theo Nguyễn Tú, dân chúng nghe tin đồn, đã tự động chuẩn bị từ ngày 15-3, và bắt đầu lên đường từ tối 16-3, trước cả chủ lực quân, tuy chưa biết rõ điểm tới cuối cùng là ở đâu. “Mục tiêu đầu tiên là Phú Bổn, sau đó sẽ tính”.
50 năm sau Sổ tay viết lại: Thời Gian Hấp Hối của Việt Nam Cộng Hòa (kỳ 1)
Không phải chỉ có ở Việt Nam, nơi người viết sinh sống 50 năm trước, mới có nhiều người lăn xả vào quyền và tiền như những con thiêu thân. Nửa thế kỷ sau, tại Mỹ, nơi người viết đang sống, nơi vốn được tiếng là khá hơn Việt Nam về nhiều phương diện, cũng có rất nhiều ông to bà lớn đang vật lộn với quyền và tiền. Người có tiền muốn có tí quyền, người có quyền muốn có thêm tiền, kẻ đã có một thứ, muốn có cả hai.
Giáo Hoàng soi gương
Lời tuyên bố của Giáo Hoàng lên án việc mang thai hộ (hay mẹ thế) rất buồn cười, vì trong khi Ngài nghiêm khắc lên án chuyện này, thì người phụ nữ được Giáo Hội do Ngài lãnh đạo kính trọng hàng đầu, Đức Bà Maria, được tôn vinh là Mẹ Giáo Hội …. Chính Đức Bà là một người mang thai hộ, một mẹ thế.
Giáo Hoàng và thuốc cười đầu năm
Năm qua có nhiều chuyện buồn, nhiều tiếng chửi, tiếng khóc hơn tiếng cười. Giáo Hoàng nhận xét rằng, trẻ con và người già hay cười; trẻ con cười hồn nhiên, người già cười vì không còn hận thù. Đáng buồn là, có người già cư xử giống trẻ con, nhưng chỉ biết chửi, không biết cười. Hy vọng trong năm mới tiếng cười sẽ hoá giải được nỗi buồn chung.
Chuyện dài bầu cử Tổng Thống Mỹ (kỳ cuối)
Khẩu hiệu tranh cử của ông Trump là MAGA, Make America Great Again. Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại. Nói tới “again”, là muốn trở lại với thời đã qua, lúc đàn ông da trắng là những chủ nhân với quyền năng tối thượng, còn bọn da đen da nâu da vàng đều thuộc thành phần cu li. Cùng lúc, bà Harris hô hào “We are not going back”, chúng tôi không đi lui. Không giật lùi là tiến về phía trước, chiến đấu cho tương lai.
Chuyện dài bầu cử Tổng Thống Mỹ (kỳ 2)
Đọc một số nhận xét của những người biết rõ ông Trump nói rằng ông ta giống một đứa trẻ con, người viết này cảm thấy bất bình, và chỉ có thể đồng ý một nửa. Bất bình, vì nói tổng quát như thế là vô tình phạm tới danh dự của đại đa số thành phần trẻ con … vì có trẻ con được giáo dục và trẻ con mất dậy … nên cần xác định là Trump thuộc loại trẻ con nào, để khỏi mang tiếng chung cho toàn thể trẻ con.
Chuyện dài bầu cử Tổng Thống Mỹ (kỳ 1)
Ông Trump tự khoe: “Không ai biết rõ chế độ hơn tôi, đó là điều tại sao chỉ mình tôi có thể sửa chữa nó.” Một người chủ động góp phần vào việc làm cho chế độ và xã hội băng hoại, rồi tự phụ chỉ có mình sửa được những sai lầm đó, khác gì một kẻ cướp yêu cầu mọi người chọn mình làm lãnh chúa, vì chỉ có mình biết được cách đem lại an bình thịnh vượng.
ông đại sứ và ông tổng thống: nhìn lại cuộc đảo chánh 1-11-1963 tại sàigòn 60 năm trước (kỳ chót)
Đại sứ Lodge nói, “Tôi đã nêu ra câu hỏi mà Tổng Thống Kennedy muốn tôi nêu ra, là cho Ông Nhu ra khỏi nước và chọn những người khác để làm cho chính quyền khá hơn và mạnh mẽ hơn. Nhưng ông [Diệm] đã tuyệt đối từ chối thảo luận về bất cứ điều gì tôi đã được chỉ thị nêu ra. Và nói một cách thành thật, nó đã khiến tôi bị choáng váng một chút.”
ông đại sứ và ông tổng thống: nhìn lại cuộc đảo chánh 1-11-1963 tại sàigòn 60 năm trước (kỳ 3)
Kennedy chẳng có thù oán gì với Diệm, công nhận Diệm có thành tích tốt, vẫn vững vàng sau mười năm chống Pháp, chống Cộng. “Dù sao, có thể đến lúc chúng ta phải có giải pháp về Diệm, và tôi nghĩ điều đó sẽ là giai đoạn cực kỳ quan trọng”. Kennedy đã nói với Lodge như vậy …. “Phải có giải pháp về Diệm” là thế nào? Kennedy không nói rõ, và đã trao cho Lodge toàn quyền xem xét và quyết định.
ông đại sứ và ông tổng thống: nhìn lại cuộc đảo chánh 1-11-1963 tại sàigòn 60 năm trước (kỳ 2)
[Đối với] Tổng thống Diệm, sự tham dự của quân chiến đấu Mỹ sẽ đưa tới chuyện quân đội Việt Nam phó thác trách nhiệm trên vai người Mỹ được coi là mạnh và trang bị đầy đủ hơn nhiều. Diệm chống điều này, “Nếu chúng tôi không thể thắng cuộc tranh đấu này bởi chính chúng tôi, với nhân lực của chúng tôi nhưng với sự hỗ trợ quý báu của các bạn [chỉ] về vật liệu và cố vấn, nó sẽ không còn là một chiến thắng có thể đạt được.”
Ông Đại Sứ và Ông Tổng Thống: Nhìn lại cuộc đảo chánh 1-11-1963 tại Sàigòn 60 năm trước (kỳ 1)
Trong 60 năm qua, hầu hết các tác giả người Việt đều nói rằng, nguyên nhân chính của cuộc đảo chánh ngày 1-11-63 là Tổng thống Kennedy muốn đưa quân Mỹ tới chiến đấu ở VN, trong khi ông Diệm chống lại, nên Mỹ phải lật ông Diệm để thực hiện đường lối của mình. Trong khi ấy, các tài liệu chính thức của Mỹ cho biết, sau Thế Chiến thứ Hai, các Tổng Thống Mỹ không ai chủ trương đem quân Mỹ tới chiến đấu ở Đông Dương.
Tiếng đàn và tiếng đạn
Trong tiếng Việt, chỉ cần đổi một dấu huyền thành dấu nặng, tiếng đàn tượng trưng cho hòa bình bỗng thành tiếng đạn biểu tượng của chiến tranh. Tâm tính và việc làm của con người cũng chỉ cần thay đổi một chút, người ta sẽ có hoà bình hay chiến tranh, hoặc ngược lại.
Hitler không hạ được Boris. Bây giờ Putin đã giết ông
Romantschenko thọ 96 tuổi. Tại trại tập trung, ông đã cùng với các đồng bạn người Nga chống lại chống lại Đội phòng vệ (SS) Đức. Kể từ khi được tự do vào năm 1945, Romantschenko đã tham gia vào việc bảo tồn hòa bình và ký ức về sự tàn bạo của Đức quốc xã. Bây giờ, con người quả cảm này, nói ngôn ngữ chính là tiếng Nga, đã trở thành nạn nhân trong cuộc xâm lăng của Nga vào Ukraine – một thảm cảnh đáng xấu hổ.
Tin tặc đánh giặc cứu Ukraine
Tính tức thì của mạng truyền thông xã hội – và sự phấn khích được thấy ngay kết quả — đã trở thành thứ dễ làm say mê. Enrique nhận xét, “Tất cả đều diễn ra trực tiếp. Tất cả đều được phát trực tuyến đến mọi người. Tất cả đều ở trên mạng và có khả năng gây hậu quả tai hại.”
Món Quà Giáng Sinh 2021
Hy vọng Món Quà Giáng Sinh 2021 giúp mọi người tỉnh ngộ. Đã đến lúc, mỗi người dân, qua lá phiếu của mình, bầy tỏ cho giới lãnh đạo biết nguyện vọng của mình, là bằng mọi cách, phải sớm chấm dứt nạn dịch súng đạn, và bảo đảm an ninh tại học đường, cũng như tại nhà riêng của người dân.
Giáo Hoàng làm chuyện “tiếu lâm”?
Ông Biden sẽ trở thành Tổng Thống Mỹ thứ 46, và là người thứ nhì theo Công Giáo, sau Tổng thống thứ 35 là John Kennedy. Theo thống kê, chỉ có 49% giáo dân Công Giáo bỏ phiếu cho ông Biden, trong khi 50% Công Giáo bỏ phiếu cho ông Trump. Tại sao tín hữu Công Giáo tín nhiệm ông Trump hơn ông Biden? Người viết không có câu trả lời, [nhưng qua những sự việc ghi lại], hy vọng bạn đọc sẽ tìm được câu trả lời.
Tối Cao Pháp Viện và bầu cử 2020
Các thẩm phán [được Trump đề cử] có thể theo khuynh hướng bảo thủ, có thể thân Cộng Hòa, nhưng chắc chắn họ không phải là những người máy để Trump sai khiến. Cử tri tại nhiều tiểu bang bầu cho Trump bốn năm trước, nay đã bầu cho Biden …. Chẳng lẽ các thẩm phán, có chuyên môn, học thức, với địa vị và tương lai bảo đảm, không nhìn thấy những gì cử tri thường đã thấy?
Trump và Biden
Theo ghi nhận của New York Times ngày 1 tháng 11, 2020, bà Marilyn Crowder, 60, nói [khi xắp hàng đợi bầu cử sớm ở Philadephia] trong tuần cuối tháng 10: “Tôi sẽ bầu như đây là lý do sinh tồn” …. Điều thú vị là, trong cuộc bầu cử năm nay, không cần biết coi tướng số, chỉ cần nói bạn bầu cho ai, người ta biết ngay bạn là người như thế nào.
Mặt trận tư pháp
Sau đúng một tháng sóng gió từ khi được đề cử, và cả cuối tuần tranh cãi gắt gao giữa hai họ Dân chủ và Cộng Hoà, cuối cùng, Thượng Viện đã bỏ phiếu chấp thuận bà Amy Coney Barrett (ACB), trở thành Thẩm Phán Tối Cao Pháp Viện thứ 115 trong lịch sử 231 năm của toà án cao nhất này, vào lúc hơn 8 giờ tối ngày 26 tháng 10, chỉ một tuần trước cuộc bầu cử ngày 3-11, 2020.
RBG, người nhỏ bé vĩ đại (phần 2)
Điều đáng lưu ý là, trong khi Ruth Bader Ginsberg và Antonin Scalia, hai người bạn gốc di dân, dù ở hai thái cực đối nghịch về tư tưởng, đã áp dụng tình bạn và tình đồng nghiệp hoàn hảo, còn những người có đầu óc mong muốn nước Mỹ vĩ đại lại quên mất tinh thần “Từ số đông thành Một.”
RBG, người nhỏ bé vĩ đại (Phần 1)
Mặc dù ra trường thủ khoa từ đại học Columbia, Ruth Ginsburg không thể kiếm được việc làm trong ngành luật tại New York. Nộp đơn mong được tuyển làm luật sư phụ tá cho Thẩm Phán TCPV Felix Frankfurter, Ruth không hề được gọi phỏng vấn. Người mẹ trẻ đủ thông minh nhận ra ba trở ngại đầu đời: phụ nữ, làm mẹ, và gốc Do Thái.
Bệnh anh hùng lan tới Mỹ
Covid-19, từ Việt Nam có thể lây tới Mỹ trong 24 giờ. Bệnh anh hùng, từ Chủ Tịch Trần Đức Lương tới Tổng Thống Donald Trump, phải mất tới 15 năm. Mặc dầu nước Mỹ vẫn còn khoảng 12% người nghèo, nhưng thay vì ưu tiên lo cho người nghèo, Tổng Thống Trump vẫn muốn lập Công Viên Quốc Gia Anh Hùng. Đó là lý do khiến người viết nghĩ rằng Bệnh Anh Hùng đã lan tới Mỹ.
Bolton yêu tiền hơn yêu nước?
Ngoài thành phần người Mỹ nhiệt tình ủng hộ Trump vì lý do chủng tộc hay kinh tế, còn có nhiều người gốc Việt ở hải ngoại, và người Việt trong nước ủng hộ Trump, vì tình yêu nước Việt, với kỳ vọng cao là Trump chống Tầu, bảo vệ Việt Nam, bảo vệ nhân quyền, đương đầu với độc tài cộng sản. Nhưng theo Bolton, Trump chẳng những không chống Tầu, ngược lại, còn tâng bốc, nài nỉ Tập Cận Bình giúp mình tái đắc cử. Quý vị nghĩ sao?
Chữa bệnh mù – suy nghĩ thời Covid (phần 2)
Thắc mắc nổi bật, giữa mùa đại dịch, tràn ngập lời khuyên phải rửa tay thật sạch, nhiều lần mỗi ngày, phải đeo khẩu trang để tránh lây nhiễm theo đường miệng, trong khi Tin Mừng mô tả Chúa chữa bệnh bằng cách nhổ bọt xuống đất, lấy ngón tay di di để bọt với đất thành chất dẻo như bùn, rồi bôi lên mắt bệnh nhân. Chữa bệnh kiểu gì mà có vẻ mất vệ sinh, kỳ cục vậy?
Bình Luận mới