Thư Tòa Soạn »

Tác phẩm nghệ thuật tuần lễ 29.06 – 05. 07. 2020: nghệ sĩ Arthur Jafa (s. 1960 – )


Arthur Jafa, “Tình Yêu là Thông Điệp, Thông Điệp là Sự Chết” (Love is the Message, the Message is Death”) với nền nhạc “Ultralight Beam” của Kanye West

 

Arthur Jafa sinh năm 1960 ở Tupelo, Mississippi, là một nghệ sĩ, nhà làm phim và quay phim. Qua ba thập kỷ, Jafa đã tạo dựng một sự nghiệp năng động bao gồm các bộ phim, nghệ thuật tạo tác và các installations hay “diễn biến,” chất vấn tính chất phổ quát và cụ thể của kinh nghiệm nghệ thuật da đen. Qua mọi khía cạnh thực nghiệm của nghệ sĩ là một câu hỏi lập lại: làm thế nào để các phương tiện truyền thông thị giác, như tranh ảnh, phim, video, chuyển tải tương đương “quyền lực, vẻ đẹp, và cảm giác lạc loài” đã được thể hiện qua nhiều hình thức âm nhạc của người da đen trong văn hóa Mỹ?

Tác phẩm video “Tình yêu là Thông Điệp, Thông Điệp là Sự Chết” đã được trình chiếu tại phòng triển lãm Gavin Brown’s Enterprise ở Harlem, New York, chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Trump đắc cử vào tháng 11 năm 2016. Tác phẩm được thực hiện vào mùa hè trước đó, trong không khí căng thẳng của nhiều vụ biểu tình đã bùng nổ tại các thành phố Mỹ sau khi người dân thu hình những hành động tàn bạo của cảnh sát đối với người da đen Hoa kỳ.

Dài bảy phút rưỡi, được thu thập và ráp nối từ “found material” là những tư liệu thời sự đã phổ biến, với bản nhạc “Ultralight Beam” (“Siêu Ánh”) của Kanye West làm nền (“Tôi phải giữ niềm tin/Chúng ta trên siêu ánh/Đây giấc mơ Thượng Đế/Đây là tất cả/Cho chúng tôi sự yên lành/cho chúng tôi hòa bình/cho chúng tôi tình yêu”), tác phẩm video đòi hỏi người xem phải chứng kiến sự kỳ thị chủng tộc luôn luôn hiển hiện trước mắt họ, mà một trong những hình ảnh kinh hoàng nhất là một nhóm người da đen biểu tình ở thành phố Birmingham, Alabama, bị bọn lính mướn da trắng cầm súng đuổi bắt. Tuy nhiên, video của Jafa cũng là một tác phẩm tôn vinh những phút giây khải hoàn từ lịch sử, văn hóa, thể thao, sự kiên trường, và khả năng phục hồi của người da đen. Jafa muốn diễn tả kinh nghiệm người da đen như những giây phút đặc thù, liên kết như ẩn dụ của một bài thơ, một bài ca vũ nhạc, như hình ảnh sợi dây giày bay lơ lửng ở đoạn đầu phim, xen kẽ với hình ảnh con trai của Jafa như đang bay giữa không trung, khi cậu từ một con đường gạch đáp nhẹ nhàng xuống vỉa hè chênh vênh ở cuối khung ảnh, nối với hình ảnh “siêu nhân” của những nhà thể thao da đen nhún nhảy điệu vũ chiến thắng, hay bay bổng qua không gian gần như phi trọng lượng. Thông điệp tình yêu được thể hiện qua hình ảnh các thiếu nữ da đen trong bộ áo tắm đã dùng khăn tắm như vũ trang phản đối chuyện cảnh sát da trắng có súng đang đàn áp người bạn của họ. Và tình nhân loại xuyên biên giới màu da được thể hiện với một chút khôi hài và mỉa mai qua lời phát biểu của Charles Ramsey, một người đàn ông da đen ở tiểu bang Ohio, là người đã phát hiện ba nạn nhân phụ nữ da trắng bị bắt cóc và giam cầm ngay trong khu xóm của ông vào năm 2013, “Tôi linh tính có điều gì kinh khủng đã xảy ra khi thấy một thiếu nữ xinh đẹp da trắng chạy thẳng vào vòng tay tôi, một người da đen,” Ramsey nói với một phóng viên truyền hình, “Đã có một chuyện kinh khủng xảy ra cho họ. Đã quá rõ [vì đời nào đàn bà da trắng lại dám đi cầu cứu đàn ông da đen]!”

Video cũng cho ta thấy những thành tựu văn hóa, chính trị, và thẩm mỹ da đen là một phần cốt yếu của bản sắc dân tộc đã gây ảnh hưởng sâu đậm trong và ngoài biên giới nước Mỹ. Vào phút thứ tư  trong video, nữ diễn viên Amandla Stenberg đặt một câu hỏi tạo âm hưởng dài lâu sau khi video kết thúc: “Nước Mỹ sẽ ra sao nếu chúng ta yêu người da đen như chúng ta nói đã yêu văn hóa da đen?”

“Tình yêu là Thông Điệp, Thông Điệp là Sự Chết” được các nhà phê bình hoan nghênh khi ra mắt vào năm 2016 và đã được cho vào bộ sưu tập nghệ thuật của nhiều viện bảo tàng trên khắp Hoa Kỳ và thế giới, như Studio Museum tại Harlem, Metropolitan Museum of Art, Museum of Modern Art, Hirshhorn Museum & Sculpture Garden, Smithsonian American Art Museum, Museum of Contemporary Art Los Angeles, the Tate Modern, Museum Stedelijk Amsterdam, Luma Foundation, và nhiều nơi khác, nhưng chưa bao giờ được phổ biến trực tuyến cho đến ngày 26 tháng 6, 2020. Sau thảm kịch của Ahmaud Arbery, Breonna Taylor, George Floyd, và Rayshard Brooks, nghệ sĩ Jafa và các viện sở hữu tác phẩm video này đã đồng ý đưa “Tình yêu là Thông Điệp, Thông Điệp là Sự Chết” ra ngoài bức tường viện bảo tàng để trực diện với quần chúng.

Nghệ sĩ Arthur Jafa sẽ có nhiều cuộc triển lãm sắp tới, tại Berkeley Art Museum và Pacific Film Archive, UC Berkeley, California; Moderna Museet, Thụy Điển; Fundação de Serralves, Bồ Đào Nha; Biennale 22 của thành phố Sydney, Úc; và Louisiana Museum of Art, Đan Mạch. Trong năm 2019 vừa qua, ông được trao giải Sư Tử Vàng dành cho Tham Dự Xuất Sắc Nhất trong Venice Biennale thứ 58, “Mong Bạn Sống Trong Thời Đại Ly Kỳ” (May You Live in Interesting Times.”)

***

Biên Khảo
Adam Schiff, “Bolton yêu tiền hơn yêu nước,” Đinh Từ Thức chuyển ngữ bài bình luận “Bolton could have made a difference but he chose to make a profit with his book,”  của Dân Biểu Schiff (CA)

Sáng tác:
Da Màu trân trọng giới thiệu Phần thứ nhất của tập truyện Bạch Hoá: Khí Hậu Cộng Hoà của Cung Tích Biền, gồm 12 truyện ngắn trong chủ đề Một thời nên vắng mặt.
Tuần này chúng tôi sẽ đăng hai truyện “Một Thời Vắng Mặt- Lời Âm U Khói Núi” và “Một Thời Nên Vắng Mặt- Chuyện Của Châu Chấu”.

 

Chuyên đề Chống Kỳ Thị/Chống Bạo Lực: tiếp tục với kinh nghiệm sống của người Da Đen tại Hoa Kỳ
”Chặn và Soát”- lời nền phim/thơ xuôi của Claudia Rankine/Trần Thị NgH. chuyển ngữ
”Tạo Chỗ” thơ của Claudia Rankine/Nguyễn Nhân Trí chuyển ngữ
”Gọi Điện Thoại Trước Nhà”- truyện chớp của Claudia Rankine/Đặng Thơ Thơ chuyển ngữ
“Phân Cảnh”- truyện ngắn của Trần C. Trí

Chào mừng bạn đọc đến với tạp chí văn chương Da Màu

Bolton yêu tiền hơn yêu nước?


♦ Chuyển ngữ:
3.07.2020
Bolton-book-with-WH-background_thumb.jpg

Ngoài thành phần người Mỹ nhiệt tình ủng hộ Trump vì lý do chủng tộc hay kinh tế, còn có nhiều người gốc Việt ở hải ngoại, và người Việt trong nước ủng hộ Trump, vì tình yêu nước Việt, với kỳ vọng cao là Trump chống Tầu, bảo vệ Việt Nam, bảo vệ nhân quyền, đương đầu với độc tài cộng sản. Nhưng theo Bolton, Trump chẳng những không chống Tầu, ngược lại, còn tâng bốc, nài nỉ Tập Cận Bình giúp mình tái đắc cử. Quý vị nghĩ sao?

MỘT THỜI NÊN VẮNG MẶT- chuyện của châu chấu

3.07.2020

Nữ Sư phán rằng:
“Đạo hữu này phải được sống chung dài lâu với một con vật. Để tự thức dạy bảo. Bấy lâu Nhà ngươi quên rằng mình là …một con người. Muốn trở thành một con người hoàn hảo, không có chi khác hơn, là để con vật nó cai trị.”

MỘT THỜI VẮNG MẶT- Lời âm u khói núi

2.07.2020

Tôi, một thành phần rất lăng nhăng nhưng không thể vắng mặt chỗ đầu tên mũi đạn. Đôi khi thảnh thơi nghĩ: “Nếu thiếu vắng mình cuộc chơi sẽ thiếu khăn tang.”

Nếu chúng tôi tìm mọi cách để ra khỏi cuộc chơi – trốn lính hoặc đào ngũ chẳng hạn – các xưởng sản xuất chân nhựa, nạng gỗ, răng giả tròng mắt nhân tạo và đủ thứ lộn xộn lẫn vân vân, sẽ đồng loạt ế ẩm.

Chặn và Soát


♦ Chuyển ngữ:
30.06.2020
clip_image002_thumb.jpg

Những gì trước mặt ta đã biết nó sẽ xảy ra và rồi xe cảnh sát thắng két trước đầu xe như để cản đường. Đâu đâu cũng thấy đèn chiếu, còi hú, rồi tiếng rú kéo dài. Nằm xuống đất. Nằm xuống đất ngay. Biết ngay mà.

Mi đâu phải là gã đó nhưng mi có tướng mạo như gã vì chỉ có một gã thôi là cái gã luôn luôn có tướng mạo như thế.

PHÂN CẢNH

29.06.2020
20130930-173255_thumb.jpg

Bà vất con dao vào cái bồn rửa, bình tĩnh tiến tới cái điện thoại treo trên tường, bấm ba con số dễ nhớ nhất để gọi cấp cứu. Bà thong thả nói cho nhân viên tổng đài chuyện vừa xảy ra và đọc rõ ràng địa chỉ của căn nhà. Xong xuôi, bà lững thững trở về chỗ ngồi nơi chiếc bàn, ngó mãi vào hai bàn tay đẫm máu của mình. Ông nằm bất động như một đống thịt to tướng dưới chân cái bồn rửa.

con cái!

28.06.2020

không phải kịch bản nào
về nước
đều phổ quát – chưa bao giờ
tôi nói với ai “goodfuck
with the google!” tại sao?

Câu chuyện và dữ kiện: Nghĩ về chủng tộc, bạo loạn, và cảnh sát

26.06.2020
GeorgeFloyd-mural_thumb.jpg

Cái chết tàn khốc của George Floyd dưới tay những cảnh sát viên Minneapolis làm dấy lên những cuộc biểu tình và bạo loạn trên khắp nước Mỹ. Chúng ta vừa chứng kiến nhân loại ở chỗ tốt nhất và chỗ xấu nhất.

KHU TỰ TRỊ

24.06.2020

Phong trào xây dựng các khu tự trị không có cảnh sát (autonomous zone) trong các thành phố lên cao. Trong một cuộc biểu tình giữa hai phe, phe ủng hộ khu tự trị và …

Thăm con cháu trong mùa đại dịch

24.06.2020
clip_image002_thumb.jpg

Vào một ngày thứ bẩy, ba tháng kể từ khi Cali đóng cửa vì đại dịch và đang từ từ mở lại, tôi ra khỏi nhà lần đầu đi thăm mẹ con cô Út ở tình kế bên, cách nhà khoảng nửa tiếng lái xe.

Cali mở cửa lại với các biện pháp ngăn ngừa Covid-19 lây lan, mặc dù các ca nhiễm vẫn gia tăng;

kinh nghiệm điền đơn-xếp hàng-trả tiền-đi máy bay của công dân da đen

23.06.2020
Citizen_-_An_American_Lyric.jpg

Trước khi chấm dứt cuộc nói chuyện ngắn trên điện thoại, mi nói với người quản lý trên phôn là mi sẽ đến văn phòng để ký tên vào mẫu giấy. Khi mi tới nơi và tự giới thiệu, hắn buột mồm, Tôi không ngờ cô là da đen!

Rút lui khỏi WHO là lãnh đạo thiển cận- Hoa Kỳ nên đòi lời giải đáp, thay vì rút lui


♦ Chuyển ngữ:
23.06.2020
clip_image001_thumb.jpg

Quyết định chấm dứt vai trỏ của Mỹ Quốc trong tổ chức World Health Organization của Tổng thống Trump sẽ dẫn tới những hậu quả tai hại cho sức khỏe toàn cầu, và sẽ làm lợi cho đảng Cộng sản Trung Quốc. Dài theo cuộc khủng hoảng đại dịch Covid-19, đảng CSTQ đã quyết liệt theo đuổi một chiến dịch thông tin xuyên tạc gồm hai mục tiêu: phục hồi danh dự bị hư hại trong lúc đương đầu với đại dịch và gieo rắc mối bất hòa

THA HOÁ

22.06.2020
thahoa_thumb.jpg

Vùng châu Mỹ La Tinh, từ cả trăm năm nay, cũng là nơi chứng kiến nạn kỳ thị giữa thực dân Tây Ban Nha và người bản xứ, hay giữa dân bản xứ với nhau vì có giòng máu lai trắng hay lai đen. Trong ngôn ngữ Tây Ban Nha, có rất nhiều danh từ để chỉ những người có hai giòng máu như mestizo, criollo, mulato, v.v. (còn dân bản xứ không lai thì được gọi là indio). Những từ ngữ này liên tục thay đổi ý nghĩa và màu sắc theo thời gian và lịch sử phát triển xã hội, có lúc thì bị tránh né, có lúc lại được chấp nhận

TRONG BÓNG MÁT CỦA BỨC TƯỜNG

21.06.2020

Hai cha con đi dọc bờ sông. Trưa mùa hạ, mặt đường nhựa bốc lửa. Ngay cả tiếng ve trong hàng phượng inh ỏi từ sáng sớm cũng trở nên uể oải. Nhờ có cây cầu nổi qua sông, do công binh bắc tạm, người từ các làng quê đổ về xem lễ Phật đản đông hơn mọi năm. Mục đích của tôi là mấy quán nước trước chùa tỉnh hội mà tôi đoán thế nào cha tôi cũng ghé lại. Ông ngồi uống la-de với vài người bạn

Khi Phúc trở thành Phuc | Thờ Cúng Tổ Tiên

19.06.2020
b_thumb.jpg

Gia đình em đã vất những cái dấu xuống biển
khi bọn hải tặc Thái Lan xuất hiện ở chân trời,
thà ném bỏ chúng đi còn hơn thấy chúng bị hủy hoại?

Did his family throw them overboard
when Thai pirates appeared on the horizon,
preferring abandonment to seeing them ravaged?

Trở về Hayneville


♦ Chuyển ngữ:
18.06.2020
3.Jackson-Selma-HAYNEVILLE-Montgomery_thumb.png

Cảnh sát đã rút dùi cui ra – một số nhịp nhàng vỗ nó trên lòng bàn tay, kẻ khác hai tay giữ hai đầu gậy đứng đó chờ. Tôi không để ý cho tới khi tôi lại gần họ, và ngay cả lúc đó tôi vẫn bối rối không hiểu sao phần dưới mỗi huy hiệu cảnh sát, chỗ danh số của họ đáng lẽ phô bày, lại bị miếng băng keo đen che lại một cách gọn ghẽ.

Trích ‘Citizen: An American Lyric’


♦ Chuyển ngữ:
17.06.2020
clip_image004_thumb.jpg

Tất cả lịch sử phát sốt của chúng ta sẽ chẳng dẫn đến sự thấu hiểu gì,
sẽ chẳng giúp thân thể thấy rõ,
sẽ chẳng có cái nhìn
trong cặp mắt đồng tình, dẫu không có gì

Black and Blue


♦ Chuyển ngữ:
17.06.2020

Trên đường phố những bàn chân bước
Từng cặp, từng đôi lướt ngang
Trong khi ta, bơ vơ khốn khổ
Đen, vì ta đen nên ta buồn

Để dành

16.06.2020
clip_image002_thumb.jpg

Thân tình, chúng tôi vẫn thường nói chuyện về vấn đề kỳ thị – nam nữ, chủng tộc, tính dục, tuổi tác, v.v. – và cảm thấy hợp tính vì đa số đều có đồng quan điểm. Hai người, K và D, là nam đồng tính, cô M lớn tuổi hơn gốc người Latvia, còn tôi người Á châu duy nhất

Evaldo

16.06.2020

Thằng Evaldo lớn lên trong trại tế bần. Nó sống với các dì phước. Dì phước Teresinha dạy nó học chữ, dì hay cho nó bánh kẹo và kể chuyện cho nó nghe. Một lần dì chỉ tay lên tượng Đức Mẹ nói đó chính là má của nó. Từ trên cao, má nó luôn luôn nhìn xuống nó bằng ánh mắt dịu dàng, trìu mến.

Hai hiện tượng văn học Mỹ, một bối cảnh kỳ thị chủng tộc

15.06.2020
clip_image004_thumb.jpg

Trong văn học sử Hoa Kỳ có hai hiện tượng nổi bật với nhiều điểm giống nhau, đó là nữ văn sĩ Margaret Michell với cuốn “Gone With The Wind” (1936) và nữ văn sĩ Harper Lee, tác giả “To Kill A Mockingbird” (1960). Cả hai cuốn tiểu thuyết cùng có bối cảnh là miền Nam Hoa Kỳ, cùng khai thác đề tài xung đột chủng tộc (da trắng và da đen), cùng bán được mỗi cuốn hàng ba, bốn chục triệu ấn bản. Cả hai tác phẩm lại cùng được giải Pulitzer danh giá, đã được dịch ra nhiều thứ tiếng, và dựng thành phim rất thành công, chiếm được nhiều giải Oscar

Zip Bà Zip

12.06.2020
Image-by-vi-lang-Zip-ba-Zip_thumb.jpg

chúng tôi nhắm thẳng vào bà Zip, chúng tôi đi xuyên qua thân bà, và bà ta nhẹ nhàng bay lên cao, để lại tiếng cười lớn vọng xuống
rằng đời sống này chỉ là huyễn hoặc

Tôi Không Thở Được

11.06.2020

Người ta có thể nhịn ăn
người ta có thể nhịn uống
được ba ngày
nhưng không nhịn thở
được 3 phút

LỜI CHIA TAY ÊM ÁI


♦ Chuyển ngữ:
11.06.2020
51qO-JwByKL._SX324_BO1204203200__thumb.jpg

Patricio Pron (1975- ) là nhà văn và nhà phê bình văn học người Á Căn Đình. Vào năm 2010, ông được tạp chí Granta của Anh Quốc (ấn bản tiếng Tây Ban Nha) chọn là một trong 22 nhà văn trẻ xuất sắc viết bằng tiếng Tây Ban Nha. Ông đoạt giải thưởng văn chương Alfaguara của Tây Ban Nha lần thứ 22

Sinh Viên & Đại Hồng Thủy

10.06.2020
daihongthuy_thumb.jpg

Khi được hỏi sau này ra trường làm gì, các sinh viên trả lời muốn trở thành ngôi sao Hàn Quốc, đi dự liên hoan phim Cannes, muốn du học nước ngoài, sau vài năm về làm thẩm phán hoặc đại biểu quốc hội.
Sau trận Đại Hồng Thủy, mọi người đều chết, trừ một người đàn ông da đen thuộc giống khỏe mạnh nhất. Là người cuối cùng, anh phải mang theo trên người tất cả những gì còn lại.

Trên hoang tàng đổ nát, họa sĩ Syrian yểm trợ cuộc tranh đấu chống kỳ thị chủng tộc do cái chết của George Floyd khơi mào


♦ Chuyển ngữ:
9.06.2020
clip_image002_thumb.jpg

Trên cái bếp đổ nát của nhà anh do bị máy bay Assad bỏ bom, người họa sĩ và hai người bạn thực hiện một bức tranh tường cao 8 feet, tức 2.4 mét, để tỏ tình đoàn kết với niềm đau của những người bên Mỹ. Bức tranh vẽ khuôn mặt khắc khổ hằn đau đớn của nạn nhân Floyd, kèm theo câu van xin “Tôi không thể thở” của ông ta.

Mười Đêm Mộng – Đêm Thứ Ba


♦ Chuyển ngữ:
8.06.2020
MuoiDemMong_thumb.jpg

Tôi bắt đầu cảm thấy sợ đứa nhỏ này, dù biết nó là con trai tôi. Mang một đứa nhỏ kỳ quái như thế sau lưng, tôi linh tính chuyện không hay sắp xảy đến. Tôi nhìn quanh quất…

Tôi không thể bán bức tranh này cho bạn


♦ Chuyển ngữ:
8.06.2020
TitusKaphar-TIMECoverArt_thumb.jpg

Không lẽ đây là định mệnh của chúng tôi?
Không lẽ màu đen và sự mất mát
là hai màu tương đồng ở nước Mỹ?
Nếu Malcolm đã không thể sửa được nó,
nếu Martin đã không thể sửa được nó,

Chữa bệnh mù – suy nghĩ thời Covid (phần 2)

4.06.2020
clip_image00220.jpg

Thắc mắc nổi bật, giữa mùa đại dịch, tràn ngập lời khuyên phải rửa tay thật sạch, nhiều lần mỗi ngày, phải đeo khẩu trang để tránh lây nhiễm theo đường miệng, trong khi Tin Mừng mô tả Chúa chữa bệnh bằng cách nhổ bọt xuống đất, lấy ngón tay di di để bọt với đất thành chất dẻo như bùn, rồi bôi lên mắt bệnh nhân. Chữa bệnh kiểu gì mà có vẻ mất vệ sinh, kỳ cục vậy?

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)