Trang chính » Bài lưu trữ theo thể loại

Bài thuộc thể loại: Tôn Giáo

Lịch Sử Truyền Giáo Và Chữ Quốc Ngữ – Chương 14: Vua Tự Đức – Phần 2: Các thừa sai vận động cho cuộc xâm lược

19.03.2026
LSTGQN-VuaTuDuc.jpg

Trong dụ cấm đạo Mậu Thân, vua Tự Đức khe khắt với giáo sĩ người Âu (xử tử trôi sông), nhưng nhân nhượng với các thày tu người Việt và cho họ một lối thoát. Riêng với những con chiên người Việt, vua thường biện hộ cho họ trước triều đình rằng: dân chúng dốt nát không biết gì, bị dụ dỗ theo đạo, chỉ cần cách ly họ với cha cố là đủ.

Lịch sử truyền giáo và chữ quốc ngữ — Chương 13: Vua Thiệu Trị (Phần II): Trận Đà Nẵng 1847

11.02.2026
Siege of Touraine

Qua trận Đà Nẵng 1847, chúng ta hiểu rõ hơn sự khác biệt Đông Tây về cả hành động lẫn tư tưởng. Quân Pháp có thể dùng các thủ đoạn gian giảo mà họ coi là chiến lược để thắng trận, nhưng các quan trong triều vẫn theo lối xử sự của người quân tử mà không phòng bị, để quân Pháp cướp buồm, cướp khí giới, trước khi pháo kích tàn phá hạm đội Đại Việt.

Lịch sử truyền giáo và chữ quốc ngữ – Chương 12: Vua Minh Mạng (1820-1840)

12.11.2025

Thời kỳ Minh Mạng trị vì cũng là giai đoạn thực dân bành trướng: hai cường quốc Anh, Pháp đã bắt đầu xâm chiếm các nước Á đông từ đầu thế kỷ XIX. Họ dùng đủ mọi thủ đoạn: xin buôn bán, xin một mảnh đất để mở thương điếm, xin cứu một giáo sĩ (đã được tha), hoặc xin tự do truyền giáo…, tất cả mọi lý do đều có thể dùng để thâm nhập vào nước ta…

Lịch sử truyền giáo và chữ quốc ngữ – Chương 11.V – Huỳnh Tịnh Của và Gia Định Báo

11.07.2025
Huynh-Tinh-Cua-tuong_thumb.jpg

Nhiều tác giả khi viết về Gia Định Báo, thường đề cao tên tuổi những người Việt, như Trương Vĩnh Ký, Tôn Thọ Tường, Trương Minh Ký, và gán cho họ những vai trò không có trong tờ báo này, và cho Gia Định Báo một tầm quan trọng về biên khảo, học thuật; thậm chí mục từ Gia Định Báo của Wikipédia tiếng Việt ngày nay, ghi rằng: Gia Định Báo do Trương Vĩnh Ký và Ernest Potteaux sáng lập, Huỳnh Tịnh Của làm Tổng biên tập, là hoàn toàn sai.

Lịch sử truyền giáo và chữ quốc ngữ – Chương 11.IV – Phạm Quỳnh và Chính sách phục hồi chữ quốc ngữ của Pháp

4.06.2025
C11-TruongVinhKy_thumb.jpg

Cuốn sách Trương Vĩnh Ký nhà văn hoá của giáo sư Nguyễn Văn Trung, trong tiểu đoạn tựa đề: Giành lại Trương Vĩnh Ký về phiá Việt Nam, ông cho biết: ông viết sách này với mục đích sửa lại «lỗi lầm» trước 1975 ông đã từng phê phán Phạm Quỳnh và Trương Vĩnh Ký là «bán nước». Sau hai mươi năm nhìn lại, ông thấy chỉ có Phạm Quỳnh «bán nước», còn Trương Vĩnh Ký bị oan.

Lịch sử truyền giáo và chữ quốc ngữ – Chương 11: Trương Vĩnh Ký (1837-1898) – Phần III: Vinh dự lầm than

12.05.2025
TruongVinhKy-UnSavant-bia_thumb.jpg

Cuộc du lịch «vĩ đại và hoành tráng» quá, tạo tất cả điều kiện cho Trương Vĩnh Ký trở thành nhà bác học tương lai. Nhưng cũng có chỗ khiến ta hơi áy náy: Phan Thanh Giản lấy tiền đâu ra để dẫn cả đoàn hơn sáu chục người đi khắp Âu châu chơi trong tám tháng như thế?

Lịch sử truyền giáo và chữ quốc ngữ – Chương 11 – Trương Vĩnh Ký (1837-1898) – phần II – Sự phục hồi tên tuổi Trương Vĩnh Ký

6.05.2025

Đến đây, một câu hỏi quan trọng cần nêu ra: Tại sao sau ba mươi chín năm bị quên lãng (1886-1925), Trương Vĩnh Ký lại được chính phủ thực dân phục hồi tên tuổi dưới danh nghĩa Nhà ái quốcNhà bác học?

Lịch sử truyền giáo và chữ quốc ngữ – Chương 11: Trương Vĩnh Ký (1837-1898)

3.04.2025
Trương Vĩnh Ký - LSTG&CQN

Từ đây, các chủng viện cũng huấn luyện những «chiến sĩ» công giáo, trong tinh thần căm thù nhà Nguyễn, tố cáo «sự bạo tàn, khát máu» của vua Minh Mạng, «sự tồi tệ thối nát» của các quan lại và «sự đói rét lầm than» của dân chúng, rên siết dưới «chế độ bạo tàn», mong nước Pháp văn minh đến giải thoát cho họ.
Trương Vĩnh Ký là trường hợp điển hình…

Lịch sử truyền giáo và chữ quốc ngữ – Chương 10 – Vua Gia Long và Giám mục Bá Đa Lộc

27.02.2025
VUA-GIA-LONG

Khi Giám mục Bá Đa Lộc đưa hoàng tử Cảnh từ Pháp về tới Gia Định, vấn đề đạo Gia-Tô được đề ra, trầm trọng và dứt điểm, chỉ vì một sự kiện nhỏ, nhưng …

Lịch sử truyền giáo và chữ quốc ngữ: Đạo Gia-Tô dưới thời Võ Vương, Định Vương và nhà Tây Sơn (chương 9)

31.01.2025
clip_image002_thumb.jpg

Tuyệt nhiên trong những sắc lệnh cấm đạo mà chúng tôi đọc được, từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XIX, không có điều nào ra lệnh giết giáo dân, như thấy ghi trong sử sách hay trong bài viết của thừa sai. Chỉ từ khi linh mục de la Bissachère (1764-1830) trở về Âu châu viết cuốn Ký sự, thì đó là một trong những tài liệu về sau trở thành vũ khí đánh chiếm thuộc địa của quân Pháp.

Giáo Hoàng soi gương

13.01.2025
Teenage-Pope-Francis_thumb.png

Lời tuyên bố của Giáo Hoàng lên án việc mang thai hộ (hay mẹ thế) rất buồn cười, vì trong khi Ngài nghiêm khắc lên án chuyện này, thì người phụ nữ được Giáo Hội do Ngài lãnh đạo kính trọng hàng đầu, Đức Bà Maria, được tôn vinh là Mẹ Giáo Hội …. Chính Đức Bà là một người mang thai hộ, một mẹ thế.

Giáo Hoàng và thuốc cười đầu năm

1.01.2025
image_thumb.png

Năm qua có nhiều chuyện buồn, nhiều tiếng chửi, tiếng khóc hơn tiếng cười. Giáo Hoàng nhận xét rằng, trẻ con và người già hay cười; trẻ con cười hồn nhiên, người già cười vì không còn hận thù. Đáng buồn là, có người già cư xử giống trẻ con, nhưng chỉ biết chửi, không biết cười. Hy vọng trong năm mới tiếng cười sẽ hoá giải được nỗi buồn chung.

Lịch sử truyền giáo và chữ quốc ngữ – Chương 8 – Việc truyền giáo dưới thời chúa Trịnh Tạc và chúa Hiền – IV- Lữ Y Đoan và Sấm truyền ca

31.12.2024
THUYEKHUE-2

 
Nhóm đạo Chúa Quảng Ngãi
Gần đây, Claude Gendre, một nhà nghiên cứu lịch sử người Pháp, viết:
“Nhưng sự xung đột giữa đạo công giáo và nền văn minh bản địa không chỉ về văn hoá: …

Đừng nên hẹn gặp lại kiếp sau

30.12.2024
Kusama-Infinity-mirrored-room-The-Souls-of-Millions-of-Light-Years-Away-installation-2-1024x683_thumb.jpg

Trong rất nhiều truyện cổ dân gian Việt Nam, cũng như truyện cổ của nhiều quốc gia khác trên thế giới, có một niềm tin vững chắc rằng mỗi người chúng ta đều có một …

Lịch sử truyền giáo và chữ quốc ngữ: Ký sự Đàng Ngoài của Giuliano Baldinotti (chương 4)

21.06.2024
clip_image002_thumb.jpg

Cũng như Borri, Baldinotti xác định nhiệm vụ «dạy dỗ» của các giáo sĩ, ngay từ đầu. Nhưng vì không thể «dạy dỗ» một dân tộc có trình độ tư tưởng cao hơn mình, nên ông phải hạ «nó» họ xuống hàng ngu muội, tăm tối, thờ cúng ma quỷ, để có cớ đến dậy dỗ. Đó là đường lối chung mà La Mã đề ra cho các giáo sĩ, về sứ mệnh «khai hoá» của họ.

Lịch sử truyền giáo và chữ quốc ngữ: Cristoforo Borri và ký sự Đàng Trong (chương 3, phần iv)

29.05.2024
clip_image002_thumb.jpg

Để có chính nghiã cho việc truyền giáo, Borri phải dựa vào Thánh Kinh để xác định người Việt nghịch đạo: không thờ Đức Chúa Trời mà tôn thờ ma quỷ, cho nên cần phải giáo hóa dân tộc này bằng ánh sáng Phúc Âm và văn minh Tây phương.

lịch sử truyền giáo và chữ quốc ngữ: cristoforo borri và ký sự đàng trong (chương 3, phần iii)

17.05.2024
clip_image002_thumb.jpg

Cristoforo Borri viết về nhân vật mà ông quý trọng và tôn vinh: quan Khám lý Trần Đức Hoà — ân nhân thứ hai của đạo Chúa (sau Minh Đức Vương Thái Phi) — là người đã cứu sống cha Buzomi và mời các giáo sĩ về vùng ông cai trị. Vào năm 1618, trong cơn sóng gió, các giáo sĩ phải lẩn tránh, quan Khám lý Trần Đức Hoà đã cấp nhà ở và dựng nhà thờ các giáo sĩ ở Quy Nhơn, tạo ra cơ sở đạo Chúa ở Nước Mặn.

lịch sử truyền giáo và chữ quốc ngữ: cristoforo borri và ký sự đàng trong (chương 3, phần II)

2.05.2024
clip_image002_thumb.jpg

Sự tranh công của giáo đoàn Pháp với giáo đoàn Bồ, Ý, qua việc đặt tên thánh cho bà quý tộc, ân nhân đầu tiên của đạo Chúa ở Việt Nam, bắt đầu từ đây. Và việc này là nguồn cội sự trá mạo lịch sử truyền giáo ….

Lịch sử truyền giáo và chữ quốc ngữ: Cristoforo Borri và Ký sự Đàng Trong (chương 3)

11.04.2024
clip_image002_thumb.gif

Cristoforo Borri đã cho chúng ta biết rất nhiều về Đàng Trong thời chúa Sãi, về cách chuẩn bị nội chiến với miền Bắc cũng như ngoại chiến với người Âu và chinh phục nốt phần còn lại của Chiêm Thành. Bí quyết làm giàu đất nước của chúa bằng thương mại tự do. Sự tự tin trước người Âu. Tự chủ với các nước khác, điều mà ngày nay, chúng ta vẫn chưa hoàn toàn đạt được ….

Chữa bệnh mù – suy nghĩ thời Covid (phần 2)

4.06.2020
clip_image00220.jpg

Thắc mắc nổi bật, giữa mùa đại dịch, tràn ngập lời khuyên phải rửa tay thật sạch, nhiều lần mỗi ngày, phải đeo khẩu trang để tránh lây nhiễm theo đường miệng, trong khi Tin Mừng mô tả Chúa chữa bệnh bằng cách nhổ bọt xuống đất, lấy ngón tay di di để bọt với đất thành chất dẻo như bùn, rồi bôi lên mắt bệnh nhân. Chữa bệnh kiểu gì mà có vẻ mất vệ sinh, kỳ cục vậy?

Chàng Quá Cần Thiết Cho Tôi

30.03.2020

Những dòng cổ thư thật như cây vườn hoang, mọc vô số, chằng chịt, đan chéo, quấn quít trên các lối đi có khi tưởng chừng không có lối ra, nhưng nếu tìm lại, kỹ hơn, sẽ thấy trên lối ra đó, có một người khuôn mặt tử tế, vui vẻ, với nụ cười, sẵn sàng chỉ đường cho mình ra khỏi khu rừng.

Mùa Phục Sinh, Giáo Hội làm thế nào để sống lại? (phần III)

19.04.2019
clip_image002_thumb.jpg

Theo Đức Cha Long, Giáo Hội muốn sống lại toàn vẹn, phải loại bỏ cái phần đang chết, như cắt một phần cây mục, hay một khúc ruột dư, với sự tích cực góp sức của toàn thể giáo dân, nhất là gồm cả vai trò của phụ nữ. Trong khi ấy, Lời Chủ Chăn của Đức Cha Đạo chỉ gửi cho các linh mục và tu sĩ, không đề cập tới giáo dân, không nói gì tới vai trò của phụ nữ.

Mùa Phục Sinh, Giáo Hội làm thế nào để sống lại? (Phần II)

18.04.2019
clip_image002_thumb.jpg

Trong phần I, sự khác biệt quan điểm như trắng với đen giữa hai vị Giáo Hoàng đã được trình bầy. Nội dung phần II là quan điểm của Giám Mục Vincent Nguyễn Văn Long, người Úc gốc Việt, một thuyền nhân, hiện đứng đầu một giáo phận ở Úc–nơi giới chức cao cấp nhất của Giáo Hội là Hồng Y George Pell mới bị toà án thế tục kết án tù giam vì bị tố cáo xâm hại tình dục.

Mùa Phục Sinh, Giáo Hội làm thế nào để sống lại? (Phần I)

17.04.2019
clip_image002_thumb.jpg

Anh, Mỹ là các nước dân chủ, và đủ rộng cho cả phe cầm quyền và đối lập cùng hoạt động. Cấu trúc Giáo Hội theo hình thức độc tài, và Vatican quá nhỏ hẹp để cả hai phía cấp tiến (Giáo hoàng Francis) và bảo thủ (Cựu Giáo hoàng Benedict) cùng chung sống hòa bình, dù cùng là con cái Chúa. Hậu quả là những gì phải đến, đã đến.

Lời bạt cho hài kịch Cặp đôi giáo hoàng (phần 3)

24.08.2018
contraceptives-protest_thumb.jpg

Cha Nguyễn Quang Lãm còn đồng ý ở điểm cho ngừa thai không coi thường phụ nữ, mà còn cần thiết. Cha nói: “Trừ những người đi tu từ bé, hay chưa bao giờ kết hôn, với phụ nữ, khi đã biết rồi, ‘cái đó’ cũng cần. Nếu ít lâu không có, ngứa ngáy khó chịu lắm”. Một ý nghĩ vụt qua: “sao Cha biết”, nhưng không giám hỏi.

Lời bạt cho hài kịch Cặp đôi giáo hoàng (phần 2)

23.08.2018
Pope-Dope_thumb.jpg

Đáng phàn nàn ở chỗ, trong khi Giáo Hội quá khắt khe với giáo dân, những cặp vợ chồng chính thức không được làm theo sự đòi hỏi tự nhiên của cơ thể, hoặc biểu lộ và cụ thể hóa tình yêu vợ chồng, nếu không muốn có con, thì trong hàng giáo sĩ khắp nơi, kể cả một số giám mục và hàng ngàn linh mục, đã lén lút thoả mãn đòi hỏi của xác thịt mình trong vòng tội lỗi.

Lời bạt cho hài kịch Cặp đôi giáo hoàng (phần 1)

22.08.2018
The-Two-Popes_thumb.jpg

Trong mỗi lần giao hợp, dù không chủ ý ngừa thai, dù đưa tới kết quả thụ thai, cũng có hàng trăm triệu tinh trùng bị “hy sinh”. Đây không phải là hư hại hay phí phạm, chỉ là xếp đặt tự nhiên của tạo hoá.

Cặp đôi Giáo Hoàng (4)

7.08.2018
Peter-and-Paul_thumb.jpg

Facisca:
– Theo sự soi sáng của Chúa Thánh Thần, chúng ta sống như vợ chồng, vậy có thể làm tất cả những gì vợ chồng thường làm. Chúng ta không ngừa thai, không làm gì trái với chỉ dậy của Giáo Hội. Hơn nữa, là Giáo Hoàng, tha hay buộc là thẩm quyền của chúng ta ….

@2006-2025 damau.org ♦ Tạp Chí Văn Chương Da Màu
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)