Trang chính » Tác giả

Bài đã đăng của Bùi Vĩnh Phúc

Bùi Vĩnh Phúc

Bùi Vĩnh Phúc sinh năm 1953 tại Hà Nội. Dạy Việt văn và Pháp văn ở Sàigòn cho đến 1977. Sống ở Mỹ từ 1978. Dạy học và làm việc trong ngành Tâm lý-Xã hội trong vòng 25 năm trở lại đây. Hiện dạy Anh văn cũng như Ngôn ngữ và Văn hóa Việt Nam tại California State University, Fullerton và Golden West College.

Làm thơ từ 1968. Viết lý luận phê bình văn học từ 1982. Trong ban chủ biên cũng như đã cộng tác với nhiều tạp chí văn học và nghiên cứu tại Mỹ và trên thế giới. Những tác phẩm đã xuất bản tại Mỹ có thể kể:

• Trịnh Công Sơn / Ngôn ngữ & những ám ảnh nghệ thuật (2005).
• Lý Luận và Phê Bình / hai mươi năm văn học Việt ngoài nước (1975-1995) (1995)
• Ngôn Ngữ và Văn Hóa Việt Nam (giáo trình đại học) (1992)
• Ở Một Nơi Nào (giáo trình đại học/tuyển, biên tập, giới thiệu) (1995)
• Quê Hương, Cầm-Tấu-Khúc Kỷ Niệm (tâm bút) (1982)
• Những Cơn Mưa Trở Về (tùy bút) (1981, 1987)


Cũng cùng viết chung trong một số công trình nghiên cứu văn học Việt Nam hải ngoại như:

20 Năm Văn Học Việt Nam Hải Ngoại 1975-1995 (1995), Tuyển Tập Truyện Ngắn Hai Mươi Năm Văn Học Việt Nam Hải Ngoại 1975-1995 (1995)...

Trái Tim Tôi Trên Miền Non Cao (Kỳ 4)


♦ Chuyển ngữ:
6.12.2019
Saroyan-in-front-of-his-estate-as-painted-by-R.-Antoian-Fresno-CA_thumb.png

JOHNNY

Bố ơi, đừng mở cửa.

[ Bố Johnny cầm một chiếc ghế đẩu, đi khẽ khàng lại bên cái bàn chắn cửa, đặt ghế lên bàn để làm tăng thêm sức nặng ]

[ Johnny lấy thêm một cái ghế dài đặt lên. Bà cụ đặt thêm cái bình. Bố Johnny đặt thêm lên công sự phòng phủ ấy ba quyển sách. Thật sự, trong khi những tiếng gõ cửa vẫn tiếp tục, cả gia đình cứ dần dần chất hết tất cả mọi thứ có ở trong nhà lên để chắn cánh cửa ]

BỐ JOHNNY

Đừng sợ hãi, Johnny ạ.

Trái Tim Tôi Trên Miền Non Cao (Kỳ 3)


♦ Chuyển ngữ:
5.12.2019
Saroyan_highland_thumb.jpg

JOHNNY

Ý của bố là ông ấy sẽ đáp một chiếc tàu hoả, hay một con tàu, và quay lại miền non cao ấy, phải thế không?

BỐ JOHNNY

Không phải như thế, Johnny. Có một tí khác biệt. Ông ấy sẽ chết.

JOHNNY

Chẳng lẽ đó là cách duy nhất để một người trở về nhà?

Trái Tim Tôi Trên Miền Non Cao (Kỳ 2)


♦ Chuyển ngữ:
4.12.2019
Saroyan-at-the-market-place-Fresno-CA_thumb.png

Thưa các bạn, tôi rất sẵn lòng chơi một bài khác bằng cái kèn mạ vàng này, nhưng thời gian và quãng đường xa vói từ quê nhà đến đây đã làm cho tôi tàn tạ. Nếu các bạn mỗi người vui lòng trở về nhà, và rồi quay lại đây với một loại thức ăn gì đó, tôi sẽ lấy làm tự hào mà tập trung tất cả hồn phách tôi lại để chơi một bài mà tôi biết sẽ làm thay đổi hướng đi cuộc đời các bạn,

Trái Tim Tôi Trên Miền Non Cao (Kỳ 1)


♦ Chuyển ngữ:
3.12.2019
William-Saroyan-painting-by-Rafael-Antoian-Armenian-Museum-of-Fresno-CA_thumb.png

JOHNNY: Ồ, cứ cho là ông đi du lịch sang Tàu. Ông bị đói và cách xa quê hương năm ngàn dặm, lại cũng chẳng có bạn bè nào …. Chắc hẳn ông không trông mong mọi người xua ông đi mà không đưa ông một cân gạo, có phải thế không ông?
KOSAK: ….Nhưng cậu không ở bên Tàu, Johnny ạ, mà cả bố cậu cũng thế. Hai bố con cậu, một lúc nào đó trong đời, cũng phải đi ra ngoài làm việc … Ta sẽ không cho cậu mua chịu nữa đâu, vì ta biết cậu chẳng bao giờ trả nợ cả.

William Saroyan & kịch “Trái Tim Tôi Trên Miền Non Cao”

2.12.2019
My-hearts-in-the-highlands-Saroyan_thumb.jpg

Ba nhân vật chính trong Trái Tim Tôi Trên Miền Non Cao đều cho thấy một tâm cảm không-thuộc-về, một tâm thế xa lạc, mất quê hương. Để neo giữ mình trong cuộc sống và vượt lên những nỗi khốn khó …, một người bám vào âm nhạc, người kia bám vào thơ, còn kẻ thứ ba bám vào sự hồn nhiên minh triết và … những giá trị con người của mình. Có lẽ cả ba nhân vật này đều là những phân thân của một con người tác giả.

Vũ Khắc Khoan & Samuel Beckett: Nghệ thuật, như một cái cớ

5.11.2019
BVP-Book-Cover-Ly-Luan-va-Phe-Binh_thumb.jpg

tôi chỉ muốn trình bày vở kịch Thành Cát Tư Hãn của Vũ Khắc Khoan trong khía cạnh của sự chờ đợi. Sự chờ đợi như một sợi dây thừng rút dần vị Đại Hãn Mông Cổ lên cao. Sự chờ đợi trong Thành Cát Tư Hãn của Vũ Khắc Khoan không đồng chất với sự chờ đợi của con người trong thế giới của En Attendant Godot. Nhưng nó cũng có một sức mạnh riêng của nó. Sức mạnh cuốn hút của định mệnh.

Bùi Vĩnh Phúc: Trả Lời Phỏng Vấn Chuyên Đề về Kịch của Da Màu

16.10.2019
BVP-portrait.jpg

Một trong những yếu tính của Kịch là xung đột. Xung đột giữa con người và lịch sử, giữa con người và xã hội … giữa cái sống và cái chết, giữa tính cách và hoàn cảnh …. Cứu cánh, mục đích tối hậu của đời người là sống. Sống gì? Sống như một con người ….Và, tôi nghĩ, như cách nhìn của Camus, con người tìm được giá trị… ý nghĩa sống của mình, chính là khi nó đối mặt với những sức mạnh muốn trùm lấp nó, chấp nhận cái thế sống nhiều khi phi lý, ràng buộc con người.

Những Bóng Mây của Một Thời Lưu Lãng

25.04.2019
bvp-7_thumb.jpg

Tôi nhớ các bạn bè ngày xa cũ ấy, những dịp gặp gỡ, những người mà tôi đã cùng ăn, ngủ, chuyện trò, nói cười, hạnh phúc hồn nhiên với… Ở Paris. Mọi thứ lúc ấy đều còn khá mới mẻ, thanh xuân trong lòng người ta. Những cánh hoa, những nhành hoa còn trẻ trung, tinh khiết vẫy gọi giữa lòng đời.

Trả Lời Nhà Văn, Dịch Giả Đinh Từ Bích Thuý

31.12.2018
the-human-condition-1935-rene-magritte_thumb.jpg

[Ngôn ngữ] có thể có những chỗ vênh khi so với thực tại, hoặc khi được xét trong những hệ quy chiếu khác nhau về không gian hay thời gian. Điều đó, một mặt, là do “hoàn cảnh sống của con người” (“human conditions”); mặt khác, nó cũng thúc đẩy con người tiếp tục điều chỉnh hướng sống … của mình để mỗi ngày mỗi sống … “đúng” hơn, trong khát vọng của con người nói chung.

Đọc Kiều của Trương Vĩnh Ký, nghĩ về ngôn ngữ Việt & một vài khía cạnh biến đổi ngữ âm, ngữ nghĩa trong tiếng Việt (kỳ 4 – hết)

28.12.2018
clip_image004.gif

Ta thấy cách giải thích gọn ghẽ và giản dị, có phần mộc mạc của TVK, là để nhắm vào mục đích sao cho người dân hiểu được ngay những từ Hán-Việt có vẻ cao sang …. Bởi thế, ta không nên nói, như cách phê bình của Phạm Quỳnh sau này, là sách của TVK là để viết cho trẻ con đọc.

Đọc Kiều của Trương Vĩnh Ký, nghĩ về ngôn ngữ Việt & một vài khía cạnh biến đổi ngữ âm, ngữ nghĩa trong tiếng Việt (kỳ 3)

27.12.2018
Truyen-Kieu-bang-chu-Nom_thumb.jpg

Cách dùng chữ “ăn”đặc biệt, của người dân miền Nam, có thể phần nào phản ánh sự phong phú, màu mỡ của đất đai xứ Đàng Trong, và đời sống dư dật của người dân xứ này. Nhưng, nếu xét rộng ra, ngôn ngữ Việt có rất nhiều từ ngữ có nguồn gốc đi với chữ “ăn” … và được sử dụng khắp đất nước, không chỉ riêng ở miền Nam.

Đọc Kiều của Trương Vĩnh Ký, nghĩ về ngôn ngữ Việt & một vài khía cạnh biến đổi ngữ âm, ngữ nghĩa trong tiếng Việt (kỳ 2)

26.12.2018
Kimvankieu.jpg

Qua những phân tích và ngữ liệu vừa trình bày, ta có thể thấy từ “Thuý Kiều” có thể được ký âm đúng như thế, với âm th- cho “Thuý”. Do việc biến âm, nó cũng có thể được ký âm là t- , để thành “Tuý”…. Sự biến âm lại có thể đưa đến việc ký âm x- / s- cho “Thuý” để thành “Xuý/Suý”.

Đọc Kiều của Trương Vĩnh Ký: Nghĩ về Ngôn Ngữ Việt và Một Vài Khía Cạnh Biến Đổi Ngữ Âm, Ngữ Nghĩa trong Tiếng Việt”* (kỳ 1)

25.12.2018
Kieu_TVK cover

Có nhiều lý do cho việc biến đổi ngữ âm của mọi dân tộc. Nhưng nhìn chung, nó xảy ra từ những nguyên nhân trong và ngoài ngôn ngữ. Từ cấu tạo của cơ quan phát âm, sự ảnh hưởng qua lại của các âm trong một âm tuyến, một chuỗi lời nói … đến những nguyên nhân bên ngoài như điều kiện xã hội, thái độ ngôn ngữ, truyền thống văn hóa, khí hậu, địa lý, v.v.

Truyện & Tiểu luận của Phùng Nguyễn qua cái nhìn Thi pháp học Văn hoá

21.11.2018
sikh-man-airplane-chris-beckett.jpg

Người đọc đọc văn, truyện, tiểu luận của Phùng Nguyễn, và cái nhìn của họ về những gì anh đề cập đến, qua sự đọc này, có thể thay đổi. Hoặc sẽ được chính họ (qua kích thích từ những gợi nhắc, đề nghị của anh …) tái kiểm điểm, định vị, cân nhắc và đánh giá. Đó thực là một vòng sinh trưởng. Và bồi dưỡng.

Về Lượng Tử, Tiếng Chim Hót, Văn Chương, và Con Người (kỳ 2/2)

4.01.2018
clip_image002_thumb.jpg

Ta phải tuân thủ những nguyên tắc cần thiết của việc trích văn, và phải cẩn trọng trong trích dẫn. Ta cần hiểu đúng và đủ những quy luật về vấn đề đó. Nhưng ta cũng phải biết về những luật trừ, những ngoại lệ, những thủ pháp trong văn học. Vì tất cả những luật trừ, những ngoại lệ đó, những thủ pháp đặc thù trong văn học đó, cộng với các quy thức, luật tắc căn bản, đã một phần làm nên sức mạnh cùng cái quyến rũ của việc viết và đọc.

Về Lượng Tử, Tiếng Chim Hót, Văn Chương, và Con Người (kỳ 1/2)

3.01.2018
clip_image0024_thumb.jpg

Tôi viết bài này vì những người bạn văn (giờ đã không còn) đã cùng chia sẻ rất nhiều điều ngọt bùi với tôi trên con đường văn chương, những người như các anh Nguyễn Mộng Giác, Nguyễn Xuân Hoàng chẳng hạn. Ông Tôn Thất Phu đã mạ lị họ trong bài của mình,

Dẫn Độ & 6 bài thơ khác

7.12.2017
LePho-NhinTuDinhDoi_thumb.jpg

Trời vênh đất nổi. Sương ngang trán.
Ánh nến lòng ta cũng chập chờn
Một cành hoa trắng trong tim vẫn
Dẫn độ ta về một mùi thơm.

Chùm thơ Bùi Vĩnh Phúc

1.11.2017
ThoBVP_thumb.jpg

Bật lên trong trái tim khô, vỡ
Những chùm mây dại, cũ, một thời
Rớt nhanh một tiếng chim. Chiều muộn.
Mái nhà một vạt nắng thu phơi.

Viết và Đọc: những nẻo đi về

3.10.2017
Chagall_thumb.jpg

Đọc một bài thơ không hẳn chỉ là chuyện tìm vào tâm hồn của người làm thơ. Đọc một bài thơ, rất nhiều khi, là tìm vào tâm hồn của chính mình. Đọc một bài thơ là đi ngược trở về những “đường xưa lối cũ” trong ta, là sờ mó trở lại những vết thương cũ, cảm nhận lại tiếng máy đập của chính trái tim mình …

Nói Chuyện Thơ Người Việt Ngoài Nước

6.09.2017
clip_image002_thumb.jpg

thơ của người Việt 40 Năm Lưu Xứ là vết đau, vết cắt, là ghi nhận về những chấn thương của người Việt xa quê, nhưng nó cũng là một liệu pháp, một cách thức chữa trị cho những vết đau, vết cắt, cho những chấn thương đó. Nhìn vào thơ, người ta thấy được tất cả.

Như Chiếc Rìu Đập Vỡ Mặt Băng ( Tựa cho tuyển tập Bốn Mươi Năm Thơ Việt Hải Ngoại )

11.07.2017
clip_image001_thumb.jpg

Quê hương như là một ngôn ngữ, cho dù là một ngôn ngữ bao hàm trong mình những chấn thương mà lịch sử, thời đại và sự bất dung của định mệnh đã ghi hằn trong tiếng nói nó, đã được tìm lại. Nó được tìm thấy lại như thời gian. Như một thứ thời gian của văn chương. Le Temps Retrouvé. Như thời gian tìm thấy lại của Proust.
Nhưng ở đây, cái thời gian tìm lại được của kẻ xa xứ là một thứ thời gian thấm đẫm khổ đau.

Đọc, giữa những ảnh xạ của phê bình (phần 2)

30.06.2017
bridge-of-time-by-Alireza-Darvish_thumb.jpg

Với sức đọc, sức viết, và sự cảm thụ văn học của mình, Bùi Công Thuấn, tôi nghĩ, sẽ còn là một cây viết đóng góp vào sự tự ý thức của văn học trong nước. Và sự tiếp nhận nơi người đọc đối với đóng góp của bất cứ một người cầm bút nào cũng vẫn tùy thuộc vào chữ viết của người ấy,

Đọc, giữa những ảnh xạ của phê bình (phần 1)

29.06.2017
the-yellow-books-vincent-van-gogh_thumb.jpg

[C]hính tác giả, nơi cuối bài viết của mình, có lẽ cũng đã nhận ra là, hoặc ít nhất là đã có cảm thức là, ở một mức độ nào đó, trong những chiều hướng nào đó, bài viết của mình đã không trình bày được đề tài một cách cân bằng và thích đáng, nên sợ là nó sẽ “gây ngộ nhận và bị quăng gạch đá” ….

NHỮNG ĐÓA HOA PHẤT PHƠ DỊU DÀNG TRONG GIÓ

27.01.2017
de-chirico-mystere_thumb.jpg

Tất cả những hiện tượng vật chất, như những hình ảnh, biến cố đã xảy ra, đều là những nguồn, phát ra những chấn động đi mãi vào không gian và mất hút về phía thời gian vô tận. Những chấn động này, một khi đã được phát ra, trở nên độc lập với chính nguồn năng lượng đã phát ra chúng. Như mắt ta vẫn nhìn thấy ánh sáng của những vì sao đã vỡ tung và biến mất ….

Bùi Bảo Trúc / giữa ma-trận của Ngôn Ngữ & Cuộc Đời

29.12.2016
clip_image003_thumb.jpg

Ở đây, trong vị trí của một người có khá nhiều kỷ niệm riêng tư với anh, cũng như đã chia sẻ với anh một số sở thích, tôi muốn viết về Bùi Bảo Trúc chủ yếu như một người bạn. Một người bạn yêu văn chương, chữ nghĩa. Và đã để hết cả cuộc đời mình để học hỏi, dùi mài cái sở thích cũng như cái niềm vui có nhiều nét cao nhã này.

Mario Vargas Llosa: ngọn lửa cháy sáng của tiểu luận và những giấc mơ

8.07.2016
MVL-cover_thumb.jpg

Vargas Llosa cũng đã “chia tay” với Cuba … [vì ông] đã chứng kiến những cung cách đối xử răn đe của nhà nước với những nhà văn “đồng tính”. Và ông phẫn nộ khi thấy Fidel Castro, vào năm 1968, tán thành việc Liên Xô đưa xe tăng vào Tiệp Khắc (1). Niềm tin vào cánh tả của ông hoàn toàn đổ vỡ … lôi kéo theo nó sự xa cách với các nhà văn tả khuynh … đặc biệt là với Gabriel García Márquez.

Văn Chương và Lưu Vong

8.07.2016
MVL-essay-cover_thumb.jpg

Những người đòi hỏi một nhà văn phải hành xử theo một cung cách nào đó (một điều mà họ không yêu cầu đối với một bác sĩ hay một kiến ​​trúc sư chẳng hạn) thật sự đang biểu hiện một sự nghi ngờ thiết yếu về tính hữu ích của ‘ơn gọi’ của hắn ta. Họ đánh giá nhà văn qua cung cách của hắn, ý kiến ​​của hắn hoặc nơi hắn sống, và không phải bởi điều duy nhất mà hắn có thể được đánh giá: những cuốn sách của hắn.

Bùi Vĩnh Phúc: Vài Suy Nghĩ Nhỏ Về Văn Và Chữ Việt, Trong Và Ngoài Nước, Kể Từ 1975

2.05.2016

Trước hết là một tâm thế lưu vong, mất mát và hoài niệm. Những sự mất mát đưa đến những chao đảo tận gốc rễ. Rồi những cố gắng hội nhập, đôi khi với sự tủi nhục, sóng đôi cùng nỗi nhớ thương, đau xót, uất ức, căm phẫn. Tất cả đều đã được trải ra trên trang giấy. Nhưng sau đó là những kinh nghiệm đối mặt với một cuộc sống mới. Kinh nghiệm này ghi những dấu ấn đặc biệt trên chân dung của con người lưu vong, xa xứ.

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)