
Lối Về Của Nước là một tập truyện & kịch có những nét đặc biệt. Nó viết về Con Người, về Ngôn Ngữ, về Hiện-hữu-người, Thể-tính-người. Nó trình hiện trước mắt người đọc những tương-giao-người giăng mắc, chồng chéo, và đầy phức tạp. Tất cả chập chờn giữa mộng và thực. Mộng và thực gắn bó, trộn lẫn vào nhau. Con người nhìn vào hiện cảnh như nhìn vào một giấc mơ.
Truyện & kịch của Trần C. Trí mở ra cho ta thấy một cách sáng rõ ngôn ngữ là những quan hệ. Là giao tiếp. Là tâm hồn con người. Nó phả ra cái hơi thở, cái tình cảm của con người. Nó soi chiếu và phóng lên màn hình nội tâm chúng ta những phác đồ tâm lý người. Tôi lại nghĩ đến Heidegger với ý tưởng Ngôn ngữ là nơi an cư của tính thể. Con người cư ngụ trong chính ngôn ngữ của nó.
Những câu chuyện trong tập sách một phần phản ánh cuộc sống và thời đại; mặt khác, nó pha trộn tưởng tượng vào hiện thực cuộc sống. Cuốn sách cho thấy những ám ảnh nghệ thuật của tác giả với nhiều cảnh ma mị, phi thực, siêu thực. Nhưng những ám ảnh này lại được pha vào khá nhiều nét thơ mộng. Có một sự kết hợp giữa Logic, Hiện thực, Tưởng tượng, Thơ, và Cuộc đời trong các cảnh-tượng-của-đời sống, của tâm lý các nhân vật. Đó là một thứ lắp ráp hiện thực. Có một thứ hiện thực thơ pha lẫn chút huyền hoặc ma quái, như trong tranh của Giorgio de Chirico. Lại có thứ hiện thực-siêu thực lan toả, hoà nhập vào đời sống như trong tranh của René Magritte. Ngôn ngữ, câu văn có sự mạch lạc, logic, nhưng cái được diễn tả lại là những hiện thực không thuần tính logic, thậm chí phi-logic. Chúng giống như những hiện thực ảo. Có khi kinh dị. Ở một mức độ, có truyện gần với phim The Birds của Alfred Hitchcock (phỏng theo truyện ngắn cùng tên của Daphne du Maurier); ở một truyện khác, lại gần với Portrait of Jenny (Chân dung nàng thơ) của Robert Nathan. Nhiều truyện mang tính ảo giác, phi thực hay siêu thực, nhưng lại được pha với những luận giải mang màu sắc khoa học. Hay tính chuyên biệt của ngành tâm lý trị liệu. Một thứ psychotherapy. Có truyện lại như gần với khung cảnh và cái không khí huyền ảo, dù chỉ một vài nét, trong kiệt tác Pedro Páramo của Juan Rulfo.
Nhìn chung, tác giả đã đặt những nhân vật mình vào một thế giới rất mong manh. Một thế giới có thể biến đổi bất cứ lúc nào ngay trước mắt ta. Con người như sống trong một không gian đa-vũ-trụ, đa chiều kích. Chỉ cần (vô tình) đặt (sai) một bước chân, con người như lách qua một thế giới khác.
Bùi Vĩnh Phúc, nhà phê bình văn học
___________________________________________________________
LỐI VỀ CỦA NƯỚC của Trần C. Trí do nhà xuất bản Nhân Ảnh ấn hành, 6-2023, gồm hai vở kịch và 13 truyện ngắn, 252 trang – 6 x 9.
Trình bày bìa: Uyên Nguyên Trần Triết
Tranh bìa trước: HS Cẩm Tâm
Tranh bìa sau: HS Đặng Ngọc Sinh
Giới thiệu: Nhà phê bình văn học Bùi Vĩnh Phúc
Tựa: Nhà văn Trần Thị NgH
Phỏng vấn tác giả: Nhà văn đặng thơ thơ
Nhấn vào link LỐI VỀ CỦA NƯỚC để tìm sách trên Amazon.com.
bài đã đăng của Bùi Vĩnh Phúc
- Mấy suy nghĩ về tranh của Paulina Đàm Thuý Ngọc - 02.07.2026
- Tạp chí Ngôn Ngữ ấn bản đặc biệt: BÙI VĨNH PHÚC • Chữ Nghĩa & Không Gian Văn Chương - 24.03.2026
- Nói chuyện Ăn trong Đời sống, Tâm thức, và Ngôn ngữ Việt - 19.02.2026
- Chiều muộn. Ánh chiếu trên một dòng sông / Evening. Light Over a River - 30.12.2025
- cho đi lại từ đầu - 13.11.2025
- Phỏng vấn nhà nghiên cứu, phê bình văn học Bùi Vĩnh Phúc (về chuyện Đọc và Viết & về Văn Học Hải Ngoại) – kỳ 2/2 - 29.08.2025
- Phỏng vấn nhà nghiên cứu, phê bình văn học Bùi Vĩnh Phúc (về chuyện Đọc và Viết & về Văn Học Hải Ngoại) – kỳ 1/2 - 28.08.2025
- Hãy ngước mặt và thả bay đi những cơn mưa - 01.08.2025
- Lift Up Your Face and Let the Rain Fly Away - 01.08.2025
- Về vấn đề ngôn ngữ và sự sáng tạo của nhà văn, nhà thơ (phần 2/2) - 02.05.2025
- Về vấn đề ngôn ngữ và sự sáng tạo của nhà văn, nhà thơ (phần 1/2) - 24.04.2025
- Mấy Suy Nghĩ Thơ - 10.04.2025
- Trên đường đi tìm đoá hồng thất tung - 07.01.2025
- Mùi trần gian và hương hoa huệ trắng trong thơ Lê Đình Bảng - 16.08.2024
- Và khi về ngồi dưới những gốc nho biển - 28.06.2024
- Nói Chuyện Đọc và Viết & Cái Sống, Thân Phận, Hiệu Ứng của Chữ - 09.05.2024
- mất tích và thời gian trong ngôn ngữ & cấu trúc động của Ai - 26.04.2024
- 9 Khuôn Mặt . Chín Phong Khí Văn Chương - 12.03.2024
- Thanh Tâm Tuyền (1936 – 2006) – ‘cái tôi ẩn mật…’ 3-4 (kỳ chót) - 09.02.2024
- Thanh Tâm Tuyền (1936-2006) – kỳ iii (‘Cái Tôi ẩn mật…’ 1-2) - 26.01.2024
- Thanh Tâm Tuyền (1936-2006) – kỳ ii [.4.5.] - 19.01.2024
- Thanh Tâm Tuyền (1936-2006) – Kỳ I [.1. 2. 3.] - 12.01.2024
- Dịch Thuật (Văn Học) trong Bối Cảnh Toàn Cầu Hóa / Một Số Chiến Lược Diễn Dịch & Những Hệ Hình Mới (*) - 15.04.2022
- Bùi Bích Hà, Một Mình Trong Nỗi Nhớ - 19.07.2021
- Một Cách Nhìn về Mười Ba Năm Văn Chương Việt Ngoài Nước (1975-1988) - 22.09.2020
- William Saroyan & kịch “Trái Tim Tôi Trên Miền Non Cao” - 02.12.2019
- Vũ Khắc Khoan & Samuel Beckett: Nghệ thuật, như một cái cớ - 05.11.2019
- Bùi Vĩnh Phúc: Trả Lời Phỏng Vấn Chuyên Đề về Kịch của Da Màu - 16.10.2019
- Những Bóng Mây của Một Thời Lưu Lãng - 25.04.2019
- Trả Lời Nhà Văn, Dịch Giả Đinh Từ Bích Thuý - 31.12.2018
- Đọc Kiều của Trương Vĩnh Ký, nghĩ về ngôn ngữ Việt & một vài khía cạnh biến đổi ngữ âm, ngữ nghĩa trong tiếng Việt (kỳ 4 - hết) - 28.12.2018
- Đọc Kiều của Trương Vĩnh Ký, nghĩ về ngôn ngữ Việt & một vài khía cạnh biến đổi ngữ âm, ngữ nghĩa trong tiếng Việt (kỳ 3) - 27.12.2018
- Đọc Kiều của Trương Vĩnh Ký, nghĩ về ngôn ngữ Việt & một vài khía cạnh biến đổi ngữ âm, ngữ nghĩa trong tiếng Việt (kỳ 2) - 26.12.2018
- Đọc Kiều của Trương Vĩnh Ký: Nghĩ về Ngôn Ngữ Việt và Một Vài Khía Cạnh Biến Đổi Ngữ Âm, Ngữ Nghĩa trong Tiếng Việt”* (kỳ 1) - 25.12.2018
- Truyện & Tiểu luận của Phùng Nguyễn qua cái nhìn Thi pháp học Văn hoá - 21.11.2018
- Về Lượng Tử, Tiếng Chim Hót, Văn Chương, và Con Người (kỳ 2/2) - 04.01.2018
- Về Lượng Tử, Tiếng Chim Hót, Văn Chương, và Con Người (kỳ 1/2) - 03.01.2018
- Dẫn Độ & 6 bài thơ khác - 07.12.2017
- Chùm thơ Bùi Vĩnh Phúc - 01.11.2017
- Viết và Đọc: những nẻo đi về - 03.10.2017
- Nói Chuyện Thơ Người Việt Ngoài Nước - 06.09.2017
- Như Chiếc Rìu Đập Vỡ Mặt Băng ( Tựa cho tuyển tập Bốn Mươi Năm Thơ Việt Hải Ngoại ) - 11.07.2017
- Đọc, giữa những ảnh xạ của phê bình (phần 2) - 30.06.2017
- Đọc, giữa những ảnh xạ của phê bình (phần 1) - 29.06.2017
- NHỮNG ĐÓA HOA PHẤT PHƠ DỊU DÀNG TRONG GIÓ - 27.01.2017
- Bùi Bảo Trúc / giữa ma-trận của Ngôn Ngữ & Cuộc Đời - 29.12.2016
- Mario Vargas Llosa: ngọn lửa cháy sáng của tiểu luận và những giấc mơ - 08.07.2016
- Bùi Vĩnh Phúc: Vài Suy Nghĩ Nhỏ Về Văn Và Chữ Việt, Trong Và Ngoài Nước, Kể Từ 1975 - 02.05.2016
- Từ Những Chùm Hoa đến Phục Sinh của Những Mùa Đời - 08.02.2016
- Phùng Nguyễn, bên ngoài lưới trần gian - 05.01.2016
- Hãy ngước mặt và thả bay đi những cơn mưa - 25.12.2015
- Tiễn Võ Phiến - 05.10.2015
- Nghĩ về Võ Phiến và cuốn Văn Học Miền Nam, Tổng Quan - 02.10.2015
- Ẩn Dụ, một thế giới mở - 15.06.2015
- Cái Đẹp của Ngôn Ngữ & Nét Hậu Hiện Đại trong Khả Thể (*) - 06.03.2015
- Về nhận định của nhà phê bình Vương Trí Nhàn - 29.12.2014
- Hai Mươi Năm Văn Học Miền Nam (1954 – 1975): Phẩm Tính và Ý Nghĩa (*) - 12.12.2014
- Và vó ngựa chập chờn như mắt ai xa - 16.09.2014
- Về những khí hậu & mưa nắng riêng (Mấy suy nghĩ từ một cuộc truyện ngắn, một cuộc sẻ chia) - 02.05.2014
- Truyện Ngắn, Mỹ Học của Cái Vụt Qua - 01.04.2014
- Nguyễn Xuân Hoàng: những bước đi trần gian/những nhịp đập thời gian - 26.08.2013
- Nhớ Nguyễn Mộng Giác. Và tưởng nhớ một thời văn - 16.08.2012
- Hãy thử dán lại những hạnh phúc cũ (*) - 26.01.2012
- Một sổ thông hành để đi vào trái tim đời - 28.07.2011
- Mấy Tưởng Khúc với/về Phạm Công Thiện - 14.03.2011
- Dịch và... dịch: một thoáng nhìn - 30.12.2010
- Những Giấc Mơ Trộn Lẫn... - 24.11.2010
- Cao Xuân Huy, một ngọn gió đã bay xa (*) - 17.11.2010
- Nhân vụ Trái Phá & Tình Yêu, bàn về chuyện chữ nghĩa, câu cú, dịch thuật, và phê bình - 20.10.2010
- Tình Yêu & Con Tim trong Tình Sầu của Trịnh Công Sơn: một thoáng dư ba (góp ý với Đinh Từ Bích Thúy và Thái Kim Lan) - 20.04.2010
- Trên những đường bay của chữ - 02.11.2009
- Về liên hệ giữa người quan sát, thiết bị đo và vật được quan sát - 22.08.2009
- Về Tính Vũ Đoán trong Viết, Đọc, và Thẩm Thức Văn Chương - 18.08.2009
- Vấn đề thẩm thức một tác phẩm nghệ thuật - 12.08.2009
- Nghệ Thuật Ngôn Ngữ Trong Ca Từ của Trịnh Công Sơn - 21.04.2009
- Trên Những Lớp Sóng Của Mùa Biển Động - 27.03.2009
- Nỗi Băn Khoăn Của Nguyễn Mộng Giác (*) - 25.03.2009