Một thời Đại Học Sài Gòn: Giáo sư Trần Ngọc Ninh và Di ngôn ẩn giữa bao mùa tuyết xưa (kỳ 1)

Việc trình bày và phân tích những tạp chí/nội san cổ võ cho một nền đại học tiến bộ và chống Cộng Sản như Tìm Hiểu và Tình Thương; song song với việc ghi nhận khuynh hướng chính trị cùng thất bại của Hành Trình, Đất Nước, Trình Bầy, càng cần thiết hơn với thời gian không ngừng di chuyển.

Bùi-Vĩnh-Phúc-Thơ — Từ Thủ Pháp Đến Cảm Xúc

Tuyển tập Bùi Vĩnh Phúc—Chữ Nghĩa & Không Gian Văn Chương (NXB Nhân Ảnh, 2026), dày dặn và đồ sộ, đánh dấu một chặng đường dài trong sự nghiệp văn/thơ/phê bình văn học của một …

Bùi Vĩnh Phúc: Phê bình Văn học như là một hành động của tình yêu

Làm thế nào để viết về một nhà phê bình văn học? Đó là câu hỏi lởn vởn, thậm chí quay quắt, trong trí óc tôi từ lúc được tin tạp chí Ngôn Ngữ, một tạp chí chuyên đề văn học có uy tín lớn xuất bản và lưu hành ở hải ngoại, dự định thực hiện một ấn bản đặc biệt về nhà phê bình Bùi Vĩnh Phúc, và tôi có ý định tham gia, đóng góp cái gì đó cho số báo ấy.

Chân Dung Người Lính Việt Nam Cộng Hòa trong và ngoài Trại Giam Tù Cải Tạo của Cộng Sản: Cựu Chiến Binh Không Quân Trần Tam Tiệp và Trung Tâm Văn Bút Hải Ngoại (kỳ 6)

Theo nhà văn Nguyên Sa, cái công làm thành Văn bút chính là do Trần Tam Tiệp. Không những anh dựng ra Văn bút qua những khó khăn, anh là người thuyết phục các Hội Nhà văn Thế giới và Ủy ban Nhà văn Bị Cầm tù trong các Hội Nhà văn Thế giới hỗ trợ cho anh để tranh đấu cho các nhà văn còn bị cầm tù tại Việt Nam…

Chân Dung Người Lính Việt Nam Cộng Hòa trong và ngoài Trại Giam Tù Cải Tạo của Cộng Sản: Trương Vũ (kỳ 4)

Chủ ý tốt đẹp của Trương Vũ, mà ai cũng nhận được ngay, là muốn vinh danh người vợ lính VNCH (“chinh phụ”) thay vì chỉ nhắc đến các “chinh phu”. Tuy thế, tôi muốn mở rộng phần các “chinh phu” bằng cách liệt kê hoặc so sánh các phát biểu của ông với một số hoạt động của ngưởi lính VNCH nhất là sau 1975.

Chân dung Người Lính Việt Nam Cộng Hòa trong và ngoài Trại Giam Tù Cải Tạo của Cộng sản: Phùng Nguyễn (kỳ 3)

Tôi thành thực không tin cả Hồ Anh Thái lẫn Tạ Duy Anh—hai nhà văn có thực tài– lại ác độc, hèn nhát hay đê hạ đến nỗi cố ý vu báng một kẻ thù đã tử trận hoặc không còn tự vệ được nữa …. Tuy thế, dù vô tình, họ đã triệt tiêu tư cách văn chương khi kết án [không bằng chứng] một tập thể vô tội khiến Phùng Nguyễn, người lính thuộc tập thể đó, có quyền đòi hỏi chứng cớ cụ thể. Nhìn xa hơn, [hai nhà văn trên] là thí dụ điển hình của một chế độ đã thành công trong chính sách chuyển hư thành thực …

Lê Thị Thấm Vân Đi Về Xứ Nắng

Có những độc giả vốn có sẵn một quan niệm về cái đẹp trong văn chương, nên dễ dàng giữ khoảng cách với những tác phẩm của Lê Thị Thấm Vân, vì tác giả này …

Tự sát trong văn chương của Linda Lê: từ ‘nhận thức’ đến đối diện

Tôi xin nói thẳng: từ rất lâu, tôi đã mang trong mình những ý nghĩ về cái chết. Nhiều lần, trong những khoảnh khắc tĩnh lặng hoặc tuyệt vọng, tôi tự hỏi: tự sát là một lối thoát, một sự giải phóng hay chỉ là ngõ cụt cuối cùng của một tâm hồn kiệt sức?

hoàng chính và truyện thư tình viết muộn

Cô ấy lặng thinh. Nhưng tôi biết cô ấy đang thẹn chín người. Những người như cô ấy sẽ còn thẹn hoài, tới ngày đầu bạc. (…) Bởi những gì xảy ra trong đời cô ấy có khác chi một chuỗi những biến cố áp đặt, những chiếm đoạt, những chiếm đóng, những tiếp thu. Cô ấy chưa có một lần tình nguyện, hiến dâng, cô ấy suốt đời vẫn là một cô gái trinh nguyên.

Tầm bắn trước và sau của Thảo Trường

Bài viết này giới hạn trong ba tác phẩm ông viết tại hải ngoại. Với ba tác phẩm này, người đọc cũng nắm bắt được những khác biệt khá rõ ràng trong vùng chữ nghĩa của Thảo Trường sau hai mươi năm ngưng viết.

nguyễn mộng giác viết giữa trời biển mênh mông

Cái gì khiến tôi say sưa viết như thế? Hỏi viết cho ai? Viết cho tôi. Viết làm gì? Chẳng biết để làm gì, muốn viết thì viết, không viết thì cứ ấm ách nên viết để giải tỏa, thế thôi.

xem phim “the vietnam war” (kỳ 3/3)

Xem hết 10 cuốn phim người ta thấy đạo diễn phim Ken Burns (có tin cho rằng thuộc nhóm phản chiến), và Lynn Novick (có tin thuộc nhóm cánh tả truyền thông Mỹ) đã nghiêng về các phong trào phản chiến. Bộ phim đã cho người xem thấy tương đối trung thực, đầy đủ “điều gì đã xảy ra” ở VN;  nhưng chỉ liên quan đến người Mỹ và đối phương của họ (CSVN).

Phim đã “không kể câu chuyện từ nhiều phía” mà chủ yếu từ 2 phía Mỹ và CSVN; còn VNCH- một trong 2 phía chính yếu trong cuộc chiến, chỉ được được nhắc đến rất ít ỏi.

Để đúng với cái tên “The Việtnam War” (Chiến tranh Việt Nam ), bộ phim bắt buộc phải nêu những điểm này:

Xem phim “the vietnam war” (kỳ 2/3)

Trong bản dự thảo hiệp định, TT Nixon đã nhượng bộ CSVN, cho quân CSBV được ở lại miền Nam, điều mà TT. Thiệu phản đối quyết liệt. Để làm yên lòng TT Thiệu, TT. Nixon đã viết một lá thư tay gởi TT. Thiệu cam kết sẽ can thiệp nếu CSVN tấn công VNCH, vi phạm thỏa thuận.

Nhưng khi CSBV tấn công đánh chiếm Phước Long, Hoa Kỳ đã không phản ứng. Bộ phim cho thấy, TT Nixon đã từ chức vì vụ Watergate (ngày 8-8-1974) trước khi quân CS vi phạm nghiêm trọng hiệp định Paris tấn công chiếm Phước Long (ngày 7-1-1975) khiến ông không còn cơ hội thực hiện 2 điều cam kết còn lại trước dân Mỹ, đặc biệt lời cam kết với TT Thiệu. Thật ra, như tài liệu mật được công bố sau này, khi gặp lãnh đạo Trung Quốc và Liên Xô TT Nixon bày tỏ rằng ông chấp nhận VNCH sẽ sụp đổ sau khi bản hiệp định được ký. Ông đã lừa dối cả dân chúng Mỹ và TT Thiệu.

Xem phim “The Vietnam war” (kỳ 1/3)

LTS: Bài điểm phim The Vietnam War công phu của Thiên Lang, một bút danh khác của nhà văn Thu Phong, được trình bày rất chi tiết với các dẫn chứng chính xác, theo dàn …

Thuyền- Thi Pháp và Diễn Ngôn Thơ trong Tiểu Thuyết của Nguyễn Đức Tùng

“Có một nơi trên trái đất ở đó người ta không chết, họ chỉ biến mất.
(…)
Ý nghĩa của sự ra đi?Biến mất khỏi một đời sống. Tức là chết?Không. Từ chối nó.”

Làm sao để thoát …

Năm Mươi Năm Thơ Việt Hải Ngoại

Các thế hệ tiếp nối của các dân tộc lưu vong có những khoảng cách không quá xa như ở người Việt. Ở người Việt có một khoảng cách … giữa những người tham gia chiến tranh, bị tù đày, và những người sinh ra tại hải ngoại. Ở thế hệ thứ hai và thứ ba này, quá trình hội nhập xảy ra mau lẹ nhưng đột ngột, cắt đứt với truyền thống. Những thế hệ về sau thậm chí không còn tự xem mình là người Việt nữa.

Tóc Sương Say Tàn

Bảo tàng về sự mất tích trong Ai là sự mở rộng của Phòng Triển Lãm Mùa Đông, người mẹ trong Ai là phần trưởng thành của nhân vật trong truyện “Mở Tương Lai” và hai mẹ con trong Ai là phiên bản hoàn hảo từ tùy bút “30/4 và Một Ngày Ở Phía Tương Lai.” Chỉ với một chữ Ai, Đặng Thơ Thơ đã suy tưởng được sự khủng hoảng giữa chủ thể và khách thể, chị khái quát và khái thác đến tận cùng…

TRẦN THỊ NGH, viết: xạo ke, vẽ: cà rỡn

Có rất nhiều nhà văn, thơ, phê bình văn học… đã viết về chị? Họ đã đưa các tác phẩm của NgH lên bàn, ngắm nghía, lật qua, xốc lại, tìm đến chỗ tận cùng …

Và khi về ngồi dưới những gốc nho biển

Đường về thuỷ phủ của Trịnh Y Thư, tuy mang đậm nét Việt, tâm tình Việt, cảnh thổ Việt, cho ta thấy cái khổ đau, cái rung động trong tình yêu, hay cái nghịch ngợm, tò mò của tuổi trẻ, cũng là của con người nói chung …. Tác giả dùng kỹ thuật pha trộn giữa metafiction (siêu hư cấu)–để lộ việc thâm nhập của tác giả vào câu truyện–và hiện thực huyền ảo.

Từ một góc California: Nhà văn kiêm dịch giả Mặc Đỗ, một đời ngược gió

Qua [loạt] bài này, tôi đã chứng minh được quốc gia không còn tên ấy đã sản xuất và tiếp tục sản xuất những đàn ông và đàn bà tiếp tục phụng sự, không chỉ cho văn chương, mà cho nhân quần xã hội, dù đã mất đất đứng quen thuộc ở quê nhà ngày nào.

Nói Chuyện Đọc và Viết & Cái Sống, Thân Phận, Hiệu Ứng của Chữ

Tất cả chúng ta, như những người đọc, đều liên đới chia sẻ cái sống của chữ, của từng quyển sách. Sự trôi qua của thời gian, cũng là của chữ, như thế, gắn kết với niềm yêu, nỗi nhớ, cái thương cái ghét, cái buồn đau xót xa hạnh phúc của tất cả những con người sờ, chạm, nhìn ngắm và chia sẻ cái sống của chữ với cái sống của mình.

Ai Vượt Cạn, Ai Trầm Mình Giữa Quen và Lạ

Bắt đầu với Phòng Triển Lãm Mùa Đông, Khả Thể, rồi tới Ai, Đặng Thơ Thơ luôn luôn trải nghiệm đời sống qua sự giằng co liên tục giữa hòa nhập và tách biệt ….Tôi là I. Tôi cũng có thể là tri thức nhân tạo hóa (A.I. – viết tắt của artificial intelligence) ….Tôi là nhân bản. Khái niệm clone trong Ai mang hai nghĩa nhân bản – là bản sao chế tạo/phôi thai từ tế bào người — và cũng là xu hướng, thái độ, kinh nghiệm sống của con người.

Ai: từ biến số đến hằng số

 
 
 
Đặng Thơ Thơ ghi rõ: Ai là tiểu thuyết. Tiểu thuyết nghĩa là câu chuyện nhỏ, theo nghĩa Hán Việt. Nhưng tiểu thuyết là truyện dài (novel), cũng là hư cấu (fiction). Ai bao gồm …

9 Khuôn Mặt . Chín Phong Khí Văn Chương

Đây là một cuốn sách viết về chín khuôn mặt văn học miền Nam Việt Nam. Chín khuôn mặt đặc thù. Chín phong khí văn chương…. Những tiếng nói ấy gặp nhau trong một khung cảnh, một giai đoạn lịch sử đặc thù, làm nên cái chất giọng, cái “phong khí” chung của một dòng văn học…. Rồi, sau thời điểm 1975, cái “điệu” văn chương ấy lại toả đi khắp chốn. Nó tiếp tục được cất tiếng trên những vùng thổ ngơi không phải là đất Việt.

Ngô Thế Vinh: Nhà văn của một thời bão nổi

1.
Trong một bối cảnh đất nước nhiễu nhương, hỗn loạn, nhà văn thường đóng một vai trò quan trọng bằng cách sử dụng ngôn từ của mình để phản ánh, phê bình, truyền cảm hứng …

Thanh Tâm Tuyền (1936 – 2006) – ‘cái tôi ẩn mật…’ 3-4 (kỳ chót)

Tất cả mọi thi sĩ đều là những nhà tiên tri. Với Thanh Tâm Tuyền, ông không phải là một nhà tiên tri sống xa rời quần chúng, [mà] đã sống lăn lộn giữa chúng ta, cùng khóc cười hò hét hân hoan cũng như đã cùng chảy những giọt lệ sầu thảm với tất cả mọi người. Ông đã đi vào cơn lâm luỵ, và rồi đã đi ra khỏi nó, có lẽ, cũng với rất nhiều xót xa và đau khổ.

‘Lunar New Year Love Story’ Ca Tụng Tình Yêu Đích Thực, Ghi Nhận Những Khó Khăn Của Người Nhập Cư

Lunar New Year Story kết nối biểu tượng con kỳ lân/sư tử giữa hai nền văn minh Âu Á, liên quan đến nguồn sinh lực âm dương của con lân trong văn hoá Á đông, đến hình ảnh sư tử là hiện thể của sự uy nghi lẫn tính chất “kỳ bí” của Thiên Chúa giáo — con sư tử Tây phương vừa là biểu tượng của Chúa Giê-su, vừa là bản án tử hình, vì sư tử thường được thả vào ngục để ăn thịt những tín đồ hoặc kẻ đối lập chính trị trong thời đại cổ La Mã.

Thanh Tâm Tuyền (1936-2006) – kỳ iii (‘Cái Tôi ẩn mật…’ 1-2)

Tiểu luận này tập trung phân tích một vài khía cạnh nghệ thuật của thơ Thanh Tâm Tuyền, trên căn bản những bài thơ trong tập “Thơ Ở Đâu Xa”, những bài thơ, trong mắt nhìn của tôi, rất lạ và đẹp, của thời bị giam hãm của ông.