Trang chính » Bài lưu trữ theo thể loại

Bài thuộc thể loại: Phê Bình

Đọc Tiếng Kèn của Nhật Tiến

30.09.2020

Từ khi đọc Những Vì Sao Lạc, Thềm Hoang của Nhật Tiến đến nay đã trên hai mươi năm. Mới đây, tôi tình cờ tìm được Tiếng Kèn trong một hàng sách. Tiếng Kèn, tác phẩm thứ hai mươi của Nhật Tiến là tập truyện ngắn viết tại trại tỵ nạn Songkhla, Thái Lan, và những ngày đầu tiên trên đất Mỹ (1980-1981). Song những sách xuất bản bên Mỹ tới tay người đọc bên Pháp là cả một hành trình, tuỳ theo hên xui

Giới Thiệu Một Thời Đang Qua của Nhật Tiến

28.09.2020
RMS-Mt-Thi-ang-Qua_thumb.jpg

Hai tập Tiếng Kèn và Một thời đang qua hay không phải vì tính cách chống cộng của chúng vì thiếu gì tác phẩm chống Cộng mà chẳng hay tí nào – nhưng là vì tính cách chân thật của chúng trong đó cái chất sống sờ sờ ra đó …. [N]ếu Đại học máu của Hà Thúc Sinh là một bản án đanh thép nhất đối với chế độ lao tù của Cộng sản thì Tiếng kèn và Một thời đang qua của Nhật Tiến là một bản án đanh thép không kém [về] chế độ bên ngoài lao tù ở quê nhà.

Một Cách Nhìn về Mười Ba Năm Văn Chương Việt Ngoài Nước (1975-1988)

22.09.2020
clip_image002_thumb.jpg

Có hay không một dòng văn học Việt ngoài nước? Bài nhận định dưới đây là một trả lời cho câu hỏi ấy. Nó đã được những nhà nghiên cứu văn học xem là một nỗ lực đầu tiên, trong một vài nỗ lực được thực hiện một cách có hệ thống…

Về Túy Hồng*

3.09.2020
Tuy-Hong-and-her-cohort-on-Vn-_thumb.jpg

Túy Hồng viết tiểu thuyết như thể để cãi nhau với Nhất Linh. Giọng văn của bà không hề điểm khôi hài nhẹ hay khôi hài kín đáo. Bà viết mà không để thấy công phu đi tìm cái cần nhất, cái nó định đoạt giá trị cuốn tiểu thuyết. Bà không viết giản dị, bình thường.

Túy Hồng qua cái nhìn của học giả Tôn Nữ Nha Trang

25.07.2020
clip_image002_thumb.jpg

Lời Dịch Giả: Tin Túy Hồng qua đời vào một buổi sáng tháng 7, 2020 khiến tôi khựng lại một lát. Chị là một trong năm bà mà giới văn học mệnh danh – do yêu, ghét, nghịch, hay có thể cả… cợt nhạo – là “năm nữ quái” của Văn học Miền Nam trước 1975, gồm Nhã Ca, Nguyễn Thị Hoàng, Nguyễn Thị Thụy Vũ, Túy Hồng và Trùng Dương.

Chị Túy Hồng là người đầu tiên đã bỏ cuộc chơi ra đi, ở tuổi 82.

Bolton yêu tiền hơn yêu nước?


♦ Chuyển ngữ:
3.07.2020
Bolton-book-with-WH-background_thumb.jpg

Ngoài thành phần người Mỹ nhiệt tình ủng hộ Trump vì lý do chủng tộc hay kinh tế, còn có nhiều người gốc Việt ở hải ngoại, và người Việt trong nước ủng hộ Trump, vì tình yêu nước Việt, với kỳ vọng cao là Trump chống Tầu, bảo vệ Việt Nam, bảo vệ nhân quyền, đương đầu với độc tài cộng sản. Nhưng theo Bolton, Trump chẳng những không chống Tầu, ngược lại, còn tâng bốc, nài nỉ Tập Cận Bình giúp mình tái đắc cử. Quý vị nghĩ sao?

NHÀ VĂN VIỆT-NAM HẢI NGOẠI – Đặng Thơ Thơ

9.03.2020

Khả Thể của Đặng Thơ Thơ theo thiển nghĩ cứ xem như là một tổng-thể sáng tác, có thể

– đọc khởi từ hư vô để đi đến / tìm thấy “khả thể”;

– đọc như một từ chối hiện sinh, hiện tồn để đến hiện thành;

– đọc như một sáng tác chưa thành, độc giả cùng lên đường đi cùng đường với “tác giả”

Về cách-tân tiểu-thuyết

20.02.2020

Nhà văn có cái quyền lực sáng tạo một thế giới theo cái nhìn của họ, có thể bắt nguồn từ thực tại, đời thật, nhưng thế giới sáng tạo đó nhiều khi thật hơn cả đời thật ngoài kia, thế giới mà tư duy con người có thể bay bổng, lội bơi,… Có thể dị thường, siêu thực, viễn kiến, không giống ai hôm nay! Văn chương được gọi là một nghệ thuật tái dựng cuộc đời, dựng thế giới mới. Thứ nữa, văn chương phải có tính truyền thông, đạt đến, của thời đại hôm nay, thời hypertext, liên mạng…! Trong bài này, chúng tôi thử tìm hiểu những cách-tân gần đây về tiểu thuyết và lược qua những tác giả đã sáng tác theo chiều hướng mới này.

Đỗ Quyên: Nhà Văn Việt Nam Hải Ngoại

12.02.2020
NhaVanVietNamHaiNgoai

Nguyễn Vy Khanh
“NHÀ VĂN VIỆT-NAM HẢI NGOẠI – Nhận định về 73 tác giả”

 Đỗ Quyên tên thật Đỗ Ngọc Thủy, sinh năm 1955 tại Hà Nội. Giảng dạy đại học ở Hà-Nội, 1988 sang Nga …

Cung Tích Biền – Nhà Văn Việt Nam Hải Ngoại

23.01.2020

Tên thật Trần Ngọc Thao, sinh năm 1937 tại Thăng Bình, Quảng Nam. Động viên học Trường Sĩ quan Thủ Đức năm 1963, ra trường đồn trú ở Hậu Nghĩa và Tây Ninh, từ 1968, …

William Saroyan & kịch “Trái Tim Tôi Trên Miền Non Cao”

2.12.2019
My-hearts-in-the-highlands-Saroyan_thumb.jpg

Ba nhân vật chính trong Trái Tim Tôi Trên Miền Non Cao đều cho thấy một tâm cảm không-thuộc-về, một tâm thế xa lạc, mất quê hương. Để neo giữ mình trong cuộc sống và vượt lên những nỗi khốn khó …, một người bám vào âm nhạc, người kia bám vào thơ, còn kẻ thứ ba bám vào sự hồn nhiên minh triết và … những giá trị con người của mình. Có lẽ cả ba nhân vật này đều là những phân thân của một con người tác giả.

đọc kịch lữ kiều: “tôi tin vì nó phi lý”- phần 2: ngôn ngữ- chỉ dẫn sân khấu- không gian&thời gian nghệ thuật-logic

14.11.2019
20191111_231355_thumb.jpg

Trong thể loại kịch, thành công của yếu tố chỉ dẫn sân khấu cho thấy tài năng kép của tác giả. Nghĩa là tác giả vừa có khả năng của một kịch tác gia, vừa có khả năng của một đạo diễn. Lữ Kiều có tài năng kép đó. Vì vậy, kịch của Lữ Kiều rất dễ dàn dựng, bởi vì ông đã chuẩn bị khá đầy đủ mọi chi tiết, cả âm thanh, ánh sáng, hành động, cử chỉ, biểu cảm… cho nhân vật và cảnh vật.

ĐỌC KỊCH LỮ KIỀU: “TÔI TIN VÌ NÓ PHI LÝ”- Phần 1: Đề Tài- Kết Cấu- Nhân Vật

12.11.2019
20191111_231355_thumb.jpg

Càng để lửng, kịch tính càng cao; càng bí hiểm, càng gây tò mò, có lẽ đây mới là cái đích sáng tác của Lữ Kiều: “kể cái gì” không quan trọng bằng “kể như thế nào” – người đọc như đang thưởng thức nghệ thuật tạo xung đột theo kiểu sóng sau xô sóng trước chứ không phải nội dung của kịch. Trong những lời cuối cùng của Bóng Đen, có mấy câu hô ứng với nhan đề vở kịch: “Thưa quý ngài. Quý ngài sẽ không hiểu gì cả. Chúng ta đều là những vai phụ… Chúng ta chờ đóng vai chính…”.

Vũ Khắc Khoan & Samuel Beckett: Nghệ thuật, như một cái cớ

5.11.2019
BVP-Book-Cover-Ly-Luan-va-Phe-Binh_thumb.jpg

tôi chỉ muốn trình bày vở kịch Thành Cát Tư Hãn của Vũ Khắc Khoan trong khía cạnh của sự chờ đợi. Sự chờ đợi như một sợi dây thừng rút dần vị Đại Hãn Mông Cổ lên cao. Sự chờ đợi trong Thành Cát Tư Hãn của Vũ Khắc Khoan không đồng chất với sự chờ đợi của con người trong thế giới của En Attendant Godot. Nhưng nó cũng có một sức mạnh riêng của nó. Sức mạnh cuốn hút của định mệnh.

Tản mạn về sự bức thiết của văn chương thử nghiệm

26.08.2019

Có thể nói rằng văn chương thử nghiệm nói chung và thơ ca nói riêng là điều kiện tối cần thiết để dẫn nhập thơ đi vào xu hướng thẩm mỹ mới trong trường thưởng thức nghệ thuật.

đi tìm vài góc khuất trong văn chương trần thị ngh- phần 2: NGƯỜI TA KHÔNG SINH RA NHƯ LÀ, MÀ TRỞ NÊN, ĐÀN BÀ–HỘI CHỨNG NHÂN SINH & ÁC TÍNH

19.07.2019

Như đã nói ngay từ đầu, đọc NgH là đọc văn hơn là đọc truyện hay đọc chuyện. Người không thích, đọc, chỉ thấy NgH viết nhăng viết cuội. Người thích, mới đọc, không rõ mình thích cái gì. Đọc rồi, thấm, bỗng tìm thấy ở cái văn phong này một hiệu ứng rất lạ: tất cả mọi thứ quan hệ tình cảm nhân sinh (tình yêu, tình bạn, tình gia đình, tình thầy trò…), quan hệ xã hội (tôn giáo, chính trị, văn nghệ, nghề nghiệp…), và cuối cùng, quan hệ với chính bản thân mình, từ lâu nay vốn mang một khuôn mặt êm ái, trơn tru, thân thiện, tình cảm bây giờ bỗng trở nên lỏi chỏi, rạn nứt, trục trặc và có lúc mang vẻ giả trá, ngụy tạo một cách lạ lùng. Nhất là vì, không có tác giả nào mà cái “tôi” được phơi bày một cách rạch ròi, chi li và tiêu cực trong văn chương đến vậy bằng NgH. Tất cả các nhân vật “tôi” dường như đều tự khỏa thân, bóc mẻ và cào xước chính mình.

Đi tìm vài góc khuất trong văn chương Trần Thị NgH – Phần 1: Gỏi Chữ- Lăng Ba Vi Bộ

18.07.2019

Vài truyện sáng tác trong thời gian đầu (mà NgH gọi là thời kỳ quá độ, thí mạng cùi), còn tập trung hay xoay quanh một chủ điểm nào đó, nhưng càng về sau, trong các thời kỳ “biên độ”, “ế độ” và “cá độ”,[6] theo cách xếp đặt của NgH, truyện càng đa-tuyến, đa-đề-tài, tỏa ra, lan rộng. Nhiều đề tài pha trộn vào nhau. Chọn một đề tài nào đó đôi khi chỉ là cái cớ chỉ để nói về những đề tài khác. Kể một chuyện nhưng là cái cớ để kéo ra những chuyện khác. Có thể nói, đề tài không chi phối, mà lắm khi lại là hậu quả của (những) câu chuyện.

Trần Thị Ngh., Lạc đạn và mười truyện ngắn

10.07.2019

Ở Trần Thị NgH. những nét ác, nét xấu trong các nhân vật được mô tả một cách chi li. Giả dụ bất chợt, nhân vật có một thoáng nào đó thấy mình hơi bị tốt thì lập tức, cô ta hay bà ta phải xét lại xem cái tốt đó có thực không hay là ẩn sau nó là một hậu ý xấu xa. Thủ pháp văn chương ấy xoáy vào chỗ xét lại đó: tạo ra những nhân vật, xưng tôi, rất tàn nhẫn với chính mình và cái tôi ấy được tác giả định nghĩa như sau: “Tôi thường tham dự mọi thứ với tư cách một người không phải là tôi. Cái tôi thực sự chỉ biết rình mò những vai trò do chính mình thủ diễn.” (Lạc Đạn, trang 104).

ngụ ngôn giữa đời thường: việt nam giữa canada; ta giữa tây; dân tộc giữa nhân loại (kỳ 3/3)

28.06.2019

Giữa nền văn học Việt đương đại, đây là sáng tác có thể nói rất đặc biệt về đề tài – nội dung hậu chiến, xuất sắc về hình tượng nghệ thuật thể hiện, sang chấn về triết lý hiện sinh, và sáng chói về nhân văn – nhân tính. Một cây bút phải được/bị những gì để có thể “đẻ” nổi tác phẩm vẹn toàn đến vậy? Nếu “bị” thì đời ơi, sao nhẫn tâm hành hạ để chữ nghĩa phải thét lên đến thế? Giá như bt ra đời từ thời hậu Đổi mới, sẽ có cơ trở thành một “con dấu” của dòng văn chương hậu chiến tranh, nhánh “văn chương chấn thương”. (Chứ thời Đổi mới 1986 – 1992 ắt hẳn không chịu loại truyện này đâu).

Trải Nghiệm Học Thuật: Thơ Chuyển Đổi Hiện Thực (Transrealism)

26.06.2019
Music-and-destruction.jpg

Ở một điểm giao nhau giữa thời gian và không gian tạo ra khoảnh khắc thực tế của đời sống. Ví dụ, ngày 15 tháng 8 năm 2000, lúc 10 giờ 5 phút 8 giây và … thời gian đụng không gian, ngay lúc này, tức thì, là thực tế. Nếu hư cấu phá vỡ thời gian, không có thời gian, tự nhiên không gian sẽ chồng chất lên nhau.

ngụ ngôn giữa đời thường: việt nam giữa canada; ta giữa tây; dân tộc giữa nhân loại (kỳ 2/3)

19.06.2019

Không dành cho những bạn đọc chuộng lối diễn tả mạnh bạo hành vi và cuồn cuộn từ vựng của Trần Vũ, hay cù cưa thổ ngữ tâm tình gái đất Mũi ở Nguyễn Ngọc Tư. Thật ra, văn chương McAmmond Nguyen Thi Tu kết hợp thuần thục 3 hình thức: văn nói kể chuyện một lèo “có sao nói vậy người ơi” ở cánh phụ nữ gia đình; văn viết tường thuật chi tiết, chính xác và khoa học của báo chí; và văn giảng chuẩn mực, bao quát, lý giải trong giới mô phạm. Chị làm chủ, thấm sâu các hình thức ngôn ngữ.

Nguyễn Xuân Thiệp: thơ như nỗi trăn trở nhân sinh

15.05.2019
thieu-nu-trong-thanh-noi-1984.jpg

Từ những võng, áo, tường, ngói, hiên, bờ mía, bếp lửa, ghế xích đu… cho đến những sói, vịt trời, quạ, cua, nhái, thỏ, cọp, dế, gà, ngựa …. Người và cây cỏ, sự vật tan vào nhau, quấn quýt nhau, soi chiếu nhau. Chúng vui, buồn theo số phận anh, là thành phần của hiện sinh anh.

Trải Nghiệm Học Thuật: Thơ (Tính) Củ Hành

8.05.2019
onion-skin-poetry.jpg

Hầu hết những bài thơ hay trên thế giới từ giữa thế kỷ 20 là những bài thơ trong dạng củ hành. Nhiều lớp vỏ bao chặt, vây kín những gì bí ẩn ở trong lõi …. Nghệ thuật thơ gọi là “Lợp Tứ”: nhà thơ tạo bài thơ có nhiều lớp tứ bao bọc hoặc liên hệ với nhau để diễn đạt ý nghĩa.

Thi Ca Như Cơm Ăn, Bánh Mì: Một Phản Biện về Bàn Tròn Thi Ca

1.05.2019
BREAD-POETRY_thumb.jpg

Thơ đúng nghĩa luôn luôn sống động, như cơm ăn, bánh mì, hơi thở, hộ chiếu hữu cơ của tình cảm và tư tưởng. Hãy thảo luận về thơ như ta kể chuyện về một cá nhân, một người bạn thân, thay vì một tổng thể, hay hình ảnh lập lòe nhưng vô cảm của Time Square ngoài cửa sổ xe buýt..

Quan Sát Thơ Thế Kỷ: “As For Poets” (“Nói Về Thi Sĩ”) của Gary Snyder

28.03.2019
image_thumb.png

Quan sát thơ hay như xem một đoạn phim lôi cuốn, động lòng, chiếu chồng lên đoạn phim của bản thân, khiến hình ảnh trên màn hỗn loạn, nhưng bất ngờ tạo ra ý nghĩa. Rồi sau khi chấm dứt, từ từ, một lúc nào đó, cả hai đoạn phim nhập lại chiếu thành một đoạn phim khác mà bản thân đóng vai chính hoặc đạo diễn.

Lưu Quang Vũ, càng thương yêu càng không vừa ý

26.03.2019

Ngay từ những năm sáu mươi, khuynh hướng thế sự đã tỏ ra sắc bén ở Lưu Quang Vũ. Không có gì đáng ngạc nhiên là sau đó, những năm tám mươi, anh trở thành nhà viết kịch lừng lẫy.

Quan Sát Thơ Thế Kỷ – Cáo Trạng Số 0 10 / 04

21.03.2019
Visible-Testimony-Dada-Adesoji-Disu-UK_thumb.jpg

Cáo trạng số 0, không phải cáo trạng không có, không phải cáo trạng hư vô, không phải cáo trạng của một ngày không hiện diện … mà là cáo trạng không phải cáo trạng. Chỉ là một cách nói “anh đã may mắn được yêu [em].” Và người may mắn đó là họa sĩ Trịnh Cung, tác giả bài thơ.

VĂN CẦM HẢI: NGƯỜI ĐI TÌM QUÁ KHỨ MỚI TỪ NHỮNG CUỘC CHIẾN TRANH

13.03.2019
vchai-o-taytang-nguon-nguyen-trong-tao.jpg

Từ góc nhìn chiến tranh của lịch sử dân tộc mình, Văn Cầm Hải nhìn thấy được nỗi đau của dân tộc bạn. Không chỉ đề cập đến nỗi buồn hậu chiến của Việt Nam, tác giả còn mở rộng liên kết và so sánh với các cuộc chiến tranh khác từ góc nhìn quốc tế.

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)