Bùi-Vĩnh-Phúc-Thơ — Từ Thủ Pháp Đến Cảm Xúc

Tuyển tập Bùi Vĩnh Phúc—Chữ Nghĩa & Không Gian Văn Chương (NXB Nhân Ảnh, 2026), dày dặn và đồ sộ, đánh dấu một chặng đường dài trong sự nghiệp văn/thơ/phê bình văn học của một …

Bùi Vĩnh Phúc: Phê bình Văn học như là một hành động của tình yêu

Làm thế nào để viết về một nhà phê bình văn học? Đó là câu hỏi lởn vởn, thậm chí quay quắt, trong trí óc tôi từ lúc được tin tạp chí Ngôn Ngữ, một tạp chí chuyên đề văn học có uy tín lớn xuất bản và lưu hành ở hải ngoại, dự định thực hiện một ấn bản đặc biệt về nhà phê bình Bùi Vĩnh Phúc, và tôi có ý định tham gia, đóng góp cái gì đó cho số báo ấy.

Tuỳ Bút của Bùi Vĩnh Phúc- Trường Nghĩa và Tính Liên Văn Bản

Ngôn ngữ trong tùy bút Bùi Vĩnh Phúc được cấu trúc chặt chẽ dựa trên các trường nghĩa lớn. Các từ ngữ không đứng riêng biệt mà kết hợp và cộng hưởng với nhau tạo thành những mạng lưới ý nghĩa đa tầng. Chúng vừa vận hành theo trục tương phản để tạo những góc nhìn đối điểm, vừa phối hợp theo nguyên lý bổ sung để thiết lập sự tương tác giữa các trường nghĩa khác từ những góc nhìn phân cực.

NGHE TIẾNG QUÊ HƯƠNG TỪ NƠI XA THẲM

 
Lời Giới Thiệu:
Bài viết dưới đây của nhà nghiên cứu-phê bình văn học Nguyễn Thị Tịnh Thy, TS Ngữ Văn, hiện đang giảng dạy tại ĐHSP Huế, là một bài viết công phu, tài hoa, …

NHỮNG Ý NIỆM TRIẾT HỌC VÀ VĂN HOÁ LỚN TRONG MỘT BÀI THƠ NHỎ

Bài thơ 16 câu, làm theo thể lục bát, ngôn từ đơn sơ, giản dị, vì tác giả viết là để thác lời một cháu bé 11 tuổi. Tài năng của một cây viết được nhìn ra ở chính chỗ này: trong những sáng tác văn chương, những bài khảo luận, nghiên cứu, phê bình văn học, Bùi Vĩnh Phúc dùng những ngôn từ lộng lẫy, thâm trầm sâu sắc để cung hiến tri thức tinh tuý cho một tầng lớp độc giả già giặn, trọng sự suy tư, yêu văn chương, am tường học thuật; mà cũng chính Bùi Vĩnh Phúc đó, khi thác lời một bé con 11 tuổi thì ngôn từ quá đỗi giản dị, đơn sơ.

Bùi Vĩnh Phúc, “Người Bạn” Thời Hoa Mộng

“Thời hoa mộng” với chúng tôi, nhóm bạn Tuổi Hoa còn giữ liên lạc với nhau sau nửa thế kỷ, là một “thời xanh với độ tuổi gọi là Tuổi Hoa, và dường như Tuổi Hoa không tàn theo năm tháng dù thân xác có già nua rồi bại hoại”, như Thương Nga thường bày tỏ.

Hương xưa mãi ngát trong hồn
Tuổi Hoa ngày cũ luôn còn trong tim
(Thơ Thương Nga)

Mai Thảo và hành trình đi tìm thời gian đã mất

Mai Thảo, như chúng ta đều biết, là một trong những nhà văn trụ cột của văn học miền Nam. Di cư vào Nam năm 1954, cùng với nhóm Sáng Tạo, Mai Thảo chủ trương đoạn tuyệt với quá khứ, lên đường xây dựng một nền văn học mới. Hoài bão lớn lao nhưng chưa rõ ràng, hãy còn «viễn mơ.»

viết để làm gì

Viết văn đã khó, phải đọc rất nhiều, vừa đọc vừa học vừa bắt chước, đọc sách, thấy mình dốt đã đành, đến lúc luyện viết, đụng đâu cũng của người này người kia, cái …

Da Màu Và Cuộc Đối Thoại Của Văn Chương Không Biên Giới

Hôm nay, ngày đầu tiên nước Mỹ chuyển sang giờ mùa hè của năm 2026. Bầu trời California cao và trong, một thứ màu xanh có vẻ như vừa được gột rửa qua những cơn …

ái điểu, cõi lạ văn chương

Cô đã dẫn người đọc đi từ nỗi xót xa, tủi cực về thân phận những người phụ nữ (bán dâm), sự cô đơn đến tận cùng của con người lạc lõng trong một xa hội mang bộ mặt hào nhoáng, giả tạo chí đến sự khắc khoải của rất nhiều người đặt niềm tin vào một tương lai mơ hồ, không đúng chỗ.

Khaly Chàm: Tiếp Nối Một Từ Trường Thi Ca

Có những thời đại mà thi ca không còn muốn kể chuyện theo lối thẳng hàng của lý trí. Nó muốn vượt rào ngôn ngữ, muốn đánh tráo ánh sáng và bóng tối, muốn làm …

Lịch sử truyền giáo và chữ quốc ngữ — Chương 13: Vua Thiệu Trị (Phần II): Trận Đà Nẵng 1847

Qua trận Đà Nẵng 1847, chúng ta hiểu rõ hơn sự khác biệt Đông Tây về cả hành động lẫn tư tưởng. Quân Pháp có thể dùng các thủ đoạn gian giảo mà họ coi là chiến lược để thắng trận, nhưng các quan trong triều vẫn theo lối xử sự của người quân tử mà không phòng bị, để quân Pháp cướp buồm, cướp khí giới, trước khi pháo kích tàn phá hạm đội Đại Việt.

Đuổi Bắt Một Mùi Hương: Chữ Nghĩa như Một Nơi Trú Ẩn

Có những cuốn sách đọc xong khép lại. Có những cuốn, khép rồi mà vẫn còn mở, còn thở. Không phải vì câu chuyện chưa kể hết, cũng không vì ý tưởng còn dang dở, …

Annie Ernaux: Văn Chương như Ký Ức Xã Hội và Sự Can Đảm của Bản Ngã

1. Annie Ernaux và giải Nobel 2022: ý nghĩa văn chương ký ức.
Ngày 6 tháng Mười năm 2022, khi Annie Ernaux được xướng tên là chủ nhân của giải Nobel Văn Chương, báo chí Pháp …

kỳ nam và một đất nước học cách im lặng

Walter Benjamin từng viết rằng mỗi chiến thắng đều mang theo một đoàn người chết bị lãng quên. Ở Việt Nam, đoàn người ấy không hẳn bị lãng quên; họ chỉ không được gọi tên. Họ tồn tại trong những nấm mồ vô danh, trong những hồ sơ không hoàn chỉnh, trong những ký ức gia đình không trùng khớp với ký ức quốc gia.

“Đi Vào Cõi Tạo Hình II của Đinh Cường: Kỷ niệm 10 năm (2016-2026) Người Hoạ Sĩ Đi Xa

Người họa sĩ ấy đã đi xa mười năm. Nhưng qua cuốn sách này với những tranh ảnh cùng phụ chú, cho tôi cảm giác như anh vẫn đâu đây, bên bạn bè và người thân, ấm áp. Cảm ơn Giang đã hết sức cố gắng, trong điều kiện và thời gian hạn hẹp, để hoàn thành ý nguyện cuối đời của Ba.

Chân Dung Người Lính Việt Nam Cộng Hòa trong và ngoài Trại Giam Tù Cải Tạo của Cộng Sản: Cựu Chiến Binh Không Quân Trần Tam Tiệp và Trung Tâm Văn Bút Hải Ngoại (kỳ chót))

Cộng đồng tỵ nạn đã chứng minh ngược lại qua một trong nhiều nỗ lực thành công bằng cách lập Trung Tâm Văn Bút VN Hải Ngoại khi góp kinh nghiệm, góp công, góp của từ giới nhà văn, giới binh sĩ và rất nhiều thường dân. Tôi xin chấm dứt phần rất cần thiết này bằng danh ngôn Một cây làm chẳng nên non. Ba cây Minh Đức Hoài Trinh, Trần Tam Tiệp, Nguyên Sa chụm lại nên hòn núi cao.

Chân Dung Người Lính Việt Nam Cộng Hòa trong và ngoài Trại Giam Tù Cải Tạo của Cộng Sản: Trương Vũ (kỳ 5)

Nhiều nỗi thống khổ không nên dùng để đánh giá tập thể người lính một cách phiến diện, [mà] nên được sử dụng như những thí dụ điển hình cho sự ác nghiệt và thâm độc từ Chủ nghĩa Cộng sản và nhóm thừa hành sau 1975. Họ đã dự đoán được phản ứng không chỉ của nạn nhân (người tù) mà còn của gia đình nạn nhân (người vợ, người em gái hay con gái) dẫn đến nhiều bi kịch dây chuyền khác.

Trần Mộng Tú, một dòng thơ tuôn chảy ngoài quê hương

Thơ Trần Mộng Tú là một hiện tượng trên thi đàn hải ngoại, hiện tượng là vì dòng thơ này trải dài suốt 50 năm của nền văn học hải ngoại, không hề ngưng nghỉ; một dòng thơ khi thì thổ lộ tâm tình của một người nữ giàu tình cảm, khi thì hướng về ngoại giới để vui buồn theo mệnh nước nổi trôi.

người miền nam trong văn chương miền bắc

Họ giữ đúng một quy luật: Kẻ chiến thắng có toàn quyền xét đoán thân phận kẻ chiến bại, trong đời sống cũng như trong văn chương.

Salman Rushdie: bị đâm 15 nhát, cười vẫn cười

Rushdie khẳng định: “Nhà văn là người gìn giữ ngôn từ.” Khi kẻ nắm quyền bóp méo chữ nghĩa để che giấu sự thật hoặc thay đổi luật lệ, thì nhà văn có bổn phận chỉ ra điều đó. (Hãy thử nhìn cách ông Trump giả vờ coi “cuộc chiến chống ma túy”, vốn chỉ là cách nói ẩn dụ, để có cớ tập trung quyền lực, dùng biện pháp mạnh như chính quyền thời chiến.)

Chân dung Người Lính Việt Nam Cộng Hòa trong và ngoài Trại Giam Tù Cải Tạo của Cộng sản: Tạ Chí Đại Trường (kỳ 2)

Có lẽ sự phản kháng của TCĐT còn bắt nguồn từ hoàn cảnh vô vọng khi không được tiếp tục học hỏi hầu chia sẻ các tìm kiếm mới và nỗi uất ức khi bị cô lập với sinh hoạt nghiên cứu. Ông không còn được làm công dân trong một chế độ cho phép có sự khác biệt hầu đạt được tiến bộ chung, trong và ngoài nền đại học tự trị của Miền Nam …. Một chương sử mới mở ra với nhiều cái chết như cái chết của … sử gia /Trung Tá Phạm Việt Châu vv … sẽ tiếp tục với sự phấn đấu của nhiều cá nhân hầu bảo vệ danh dự tập thể …

Chân dung Người Lính Việt Nam Cộng Hòa trong và ngoài Trại Giam Tù Cải Tạo của Cộng sản: Tạ Chí Đại Trường (kỳ 1)

Phùng Nguyễn được Tạ Chí Đại Trường tin cậy trao cho di cảo là do mối giao tình từ năm 2012, khi Phùng Nguyễn phổ biến bản chính thức của Một Khoảnh VNCH Nối Dài của TCĐT trên Thư viện Kệ sách và giúp sử gia lấy lại vị trí xứng đáng cho cuốn sử ký của ông. Đôi bạn vong niên này đã gặp nhau ở chỗ chống Cộng kịch liệt. Việc nhà văn Ngô Thế Vinh cho phổ biến di cảo TCĐT trước Da Màu – một tạp chí mà Phùng Nguyễn dự phần sáng lập, rồi khổ công góp sức gây dựng cho đến khi qua đời — là điều hết sức đáng tiếc.

“autism” tiếng việt là gì?

Autism được chính thức công nhận tại Việt Nam từ cuối những năm 1990. Mặc dù không có hệ thống chính thức về dữ liệu khuyết tật, Hội Y tế Công cộng Việt Nam ước tính khoảng 160.000 người ở Việt Nam bị autism.

Lê Thị Thấm Vân Đi Về Xứ Nắng

Có những độc giả vốn có sẵn một quan niệm về cái đẹp trong văn chương, nên dễ dàng giữ khoảng cách với những tác phẩm của Lê Thị Thấm Vân, vì tác giả này …

dic-chic, đỏm dáng độc tài

Hàm ý lời đùa của Obama là: ông Trump không chỉ làm cho Nhà Trắng trở nên dung tục mà còn biến nó thành của riêng, thậm chí thành một câu lạc bộ kiểu Mar-a-Lago. Có mặt tại buổi tiệc hôm đó khi Obama thuyết trình, Trump nhìn giận dữ ra mặt. Nhiều nhà bình luận sau đó nói vui rằng chính trong tối hôm đó, Trump đã ‘hạ quyết tâm’ trở thành tổng thống.

Đọc Lại

Người viết và người đọc gặp nhau qua một cuốn sách, người viết thèm viết cuốn sách để đời còn người đọc tìm một cuốn sách thấu tận tâm can. Đã mê đọc thì ai cũng đọc sách từ sớm với đủ loại sách từ kinh điển đến hiện đại. Tôi tự làm mình thiệt thòi khi khước từ văn hóa đọc, mãi đến khi theo nghề viết mới chịu đọc.

KHU RỪNG LAU CỦA DOÃN QUỐC SỸ – CUỘC HÀNH TRÌNH ĐI TÌM TỰ DO

Doãn Quốc Sỹ là một trong những nhà văn hàng đầu của văn học miền Nam. Ông sinh năm 1923, tại tỉnh Hà Đông. Ngay từ thời trẻ ở miền Bắc, ông đã có ý …