Khái Niệm Biên Giới, Người Lạ và Khuynh Hướng Nữ Quyền Trong Tác Phẩm Của Thảo Trường

Như vậy chỉ có súng đạn là thứ vượt qua được mọi biên giới của con người. Và ngày nay, trong bối cảnh xã hội Hoa Kỳ, điều mà Thảo Trường ám chỉ vẫn hợp thời, hay là hợp thời hơn bao giờ hết. Nhãn hiệu Mỹ của Tu Chính Án thứ 2, gần như một thứ giấy phép hợp pháp cho phép những người quá khích và cuồng tín xử nhau bằng vũ khí do bất đồng chính kiến. Bạo lực chính trị mang nhãn hiệu Mỹ. Chuyện tranh giành lẽ phải và công lý trong xã hội phân cực bây giờ mang nhãn hiệu Mỹ. Nạn xả súng vào đám đông, trường học, nơi thờ phượng mang nhãn hiệu M (…) Tư tưởng và dự cảm chính trị sâu sắc của Thảo Trường đã mang lại tính phổ quát cho truyện ngắn này, dù đặt vào bất kỳ thời đại, xã hội hay cuộc chiến nào.

Doãn Quốc Sỹ- Người Giữ Ngọn Lửa Của Chữ Nghĩa

Mỗi thế kỷ đều có ít nhất một người chọn đi hết quãng trăm năm của nó bằng chữ nghĩa, coi chữ nghĩa như con đường vừa riêng tư vừa phổ quát để vượt thời gian. Thế kỷ hai mươi của Việt Nam có Doãn Quốc Sỹ. Ông không làm cách mạng, không diễn thuyết tranh luận, nhưng đời sống của ông lại là một bằng chứng về khả năng tồn tại của tinh thần tự do trong những giới hạn ngặt nghèo nhất.

khi giải nobel hòa bình bị phỉ báng: sự thật ở đâu?

Những ai theo dõi đời sống chính trị Venezuela đều hiểu, Machado không đại diện cho Washington mà cho hàng triệu người Venezuela đã mất niềm tin vào một hệ thống quyền lực luôn tìm cách tước đoạt cả phẩm giá lẫn bát cơm của họ. Chính họ, chứ không phải Nhà Trắng, đã xuống đường đòi hỏi phải chấm dứt chế độ độc tài ở Venezuela.

𝐍𝐠𝐡𝐢 𝐥𝐞̂̃ 𝐜𝐮̉𝐚 𝐤𝐢𝐞̂𝐧 𝐧𝐡𝐚̂̃𝐧: 𝐋𝐚́𝐬𝐳𝐥𝐨́ 𝐊𝐫𝐚𝐬𝐳𝐧𝐚𝐡𝐨𝐫𝐤𝐚𝐢 𝐯𝐚̀ đ𝐚̣𝐨 đ𝐮̛́𝐜 𝐜𝐮̉𝐚 𝐡𝐢̀𝐧𝐡 𝐭𝐡𝐮̛́𝐜

Từ hơi thở của câu văn, thế giới của Krasznahorkai mở ra không như một tấm bản đồ mà như một trường tồn tại, nơi con người không còn giữ vị trí trung tâm. Ông nói: “we belong more to the world of animals; we are animals, we are just the animals who won”. Ở đây, “chiến thắng” không phải là kiêu hãnh mà là cay đắng. Chúng ta là loài vật đã chiến thắng, nhưng chính vì thế mà mất đi khả năng hòa hợp với thế giới.

B-52 của Thuận: chiến tranh, ký ức và thân phận con người / B-52 de Thuận: mémoire, guerre et humanité

Cách đây năm ngày, Thuận gửi qua email cho tôi bản thảo tiểu thuyết B-52 của chị. Tôi đang bận với nhiều việc riêng, nhưng ngay khi mở tập bản thảo ra, tôi đã bị hút vào những trang chữ, đọc một mạch gần như không dừng lại.

Tự sát trong văn chương của Linda Lê: từ ‘nhận thức’ đến đối diện

Tôi xin nói thẳng: từ rất lâu, tôi đã mang trong mình những ý nghĩ về cái chết. Nhiều lần, trong những khoảnh khắc tĩnh lặng hoặc tuyệt vọng, tôi tự hỏi: tự sát là một lối thoát, một sự giải phóng hay chỉ là ngõ cụt cuối cùng của một tâm hồn kiệt sức?

hoàng chính và truyện thư tình viết muộn

Cô ấy lặng thinh. Nhưng tôi biết cô ấy đang thẹn chín người. Những người như cô ấy sẽ còn thẹn hoài, tới ngày đầu bạc. (…) Bởi những gì xảy ra trong đời cô ấy có khác chi một chuỗi những biến cố áp đặt, những chiếm đoạt, những chiếm đóng, những tiếp thu. Cô ấy chưa có một lần tình nguyện, hiến dâng, cô ấy suốt đời vẫn là một cô gái trinh nguyên.

Cà-phê và Thế Giới của Murakami / Coffee to Remember

Có lần tôi quá cảnh Tokyo một ngày một đêm trên đường bay từ Mỹ về Việt Nam. Một đêm và một ngày không trọn vẹn. Bầu trời Tokyo sáng hôm ấy mây mù và mỏi mệt, trông như một lớp thủy tinh mờ đục, còn tôi thì lang thang như một bóng ma chưa quen múi giờ.

Chiến tranh dưới ngòi bút Thảo Trường

Thảo Trường vĩnh biệt chúng ta ở tuổi 74 với 14 tác phẩm xuất bản tại Việt Nam và 8 ở Hoa Kỳ. Không phải với số lượng tác phẩm như vậy, hay việc ông bị tù đày 17 năm (không có bản án), từ Nam ra Bắc khiến tên tuổi Thảo Trường nổi tiếng trên văn đàn, mà hơn hết, ngay từ những tác phẩm đầu tay và cách ông chọn lựa thái độ và trách nhiệm của người cầm bút…

Tầm bắn trước và sau của Thảo Trường

Bài viết này giới hạn trong ba tác phẩm ông viết tại hải ngoại. Với ba tác phẩm này, người đọc cũng nắm bắt được những khác biệt khá rõ ràng trong vùng chữ nghĩa của Thảo Trường sau hai mươi năm ngưng viết.

TRẦN MỘNG TÚ VÀ TAY ÁO KỲ ẢO

Nhan đề một tập thơ mới của nhà thơ Trần Mộng Tú, Thơ Trong Tay Áo, một tập thơ song ngữ Việt-Anh, phát hành năm 2025, được ra mắt trong không gian một căn phòng …

thảo trường & bút pháp – nhân vật trong nhân vật/quan điểm trong quan điểm

Các ngăn trí nhớ của chúng ta dành cho những tác giả văn chương, âm nhạc hay hội hoạ thường có nhiều mức độ khác nhau. Có những tác giả chúng ta biết rất rõ, …

tại sao chúng tôi vẫn nắm chặt điện thoại và tiếp tục thu hình

Chúng tôi ghi lại để phản đối việc mô tả dân tộc chúng tôi thuộc hạng bất xứng, nếu không muốn nói là phi nhân, theo lời của cái gọi là phương tiện truyền thông “khách quan” phương Tây, dù họ gần như không nói được tên chúng tôi và không kể được câu chuyện của chúng tôi.

‘Thuyền,’ như một bi kịch nhân sinh

Tôi nhẩn nha đọc Thuyền giữa lúc ở nước Mỹ đang diễn ra cảnh chính quyền Donald Trump thi hành một cách quy mô, mạnh bạo và tàn nhẫn chiến dịch trục xuất “di dân bất hợp pháp” trên toàn nước Mỹ. Di dân nào mà chẳng là bất hợp pháp!

Về cuốn Từ điển Việt ngữ phổ thông của BS Lê Văn Thu và DS Nguyễn Hiền – Phần 3

V-2 Về hình thức trình bày, cụ thể là lời văn giải nghĩa
Đọc cuốn sách đang có trên tay, ta thấm thía công phu của hai tác giả bỏ vào ròng rã 12 năm. Nhiều …

ĐẶNG THƠ THƠ- RONG CHƠI NGOÀI THỜI GIAN, CÕI VẠN HOA CỦA SÁNG TẠO

Phải nói, để lọt được vào “phong khí” của Đặng Thơ Thơ không phải dễ, nếu kể lại rành mạch nó với tính cách học thuật thì không đúng hẳn, bởi cái hồn tinh túy, kỳ ảo của ẩn dụ có thể bạn sẽ bỏ qua, như tôi trong lần đọc đầu tiên, chỉ cảm nhận được hiện thực ấy trên một bề phẳng. Hơn nữa, nếu chỉ nghiêng về học thuật, bạn sẽ bối rối bởi cách Đặng Thơ Thơ phá vỡ những cảm nhận thông thường của suy tưởng và hành văn.

Về cuốn Từ điển Việt ngữ phổ thông của BS Lê Văn Thu và DS Nguyễn Hiền – Phần 2

IV.
Trên phương diện cung cấp mục từ, còn một đóng góp nữa của Từ điển Việt ngữ phổ thông cũng rất nên nghĩ: các ông đã bảo lưu được nhiều từ cổ và phương ngữ …

nguyễn mộng giác viết giữa trời biển mênh mông

Cái gì khiến tôi say sưa viết như thế? Hỏi viết cho ai? Viết cho tôi. Viết làm gì? Chẳng biết để làm gì, muốn viết thì viết, không viết thì cứ ấm ách nên viết để giải tỏa, thế thôi.

xem phim “the vietnam war” (kỳ 3/3)

Xem hết 10 cuốn phim người ta thấy đạo diễn phim Ken Burns (có tin cho rằng thuộc nhóm phản chiến), và Lynn Novick (có tin thuộc nhóm cánh tả truyền thông Mỹ) đã nghiêng về các phong trào phản chiến. Bộ phim đã cho người xem thấy tương đối trung thực, đầy đủ “điều gì đã xảy ra” ở VN;  nhưng chỉ liên quan đến người Mỹ và đối phương của họ (CSVN).

Phim đã “không kể câu chuyện từ nhiều phía” mà chủ yếu từ 2 phía Mỹ và CSVN; còn VNCH- một trong 2 phía chính yếu trong cuộc chiến, chỉ được được nhắc đến rất ít ỏi.

Để đúng với cái tên “The Việtnam War” (Chiến tranh Việt Nam ), bộ phim bắt buộc phải nêu những điểm này:

Xem phim “the vietnam war” (kỳ 2/3)

Trong bản dự thảo hiệp định, TT Nixon đã nhượng bộ CSVN, cho quân CSBV được ở lại miền Nam, điều mà TT. Thiệu phản đối quyết liệt. Để làm yên lòng TT Thiệu, TT. Nixon đã viết một lá thư tay gởi TT. Thiệu cam kết sẽ can thiệp nếu CSVN tấn công VNCH, vi phạm thỏa thuận.

Nhưng khi CSBV tấn công đánh chiếm Phước Long, Hoa Kỳ đã không phản ứng. Bộ phim cho thấy, TT Nixon đã từ chức vì vụ Watergate (ngày 8-8-1974) trước khi quân CS vi phạm nghiêm trọng hiệp định Paris tấn công chiếm Phước Long (ngày 7-1-1975) khiến ông không còn cơ hội thực hiện 2 điều cam kết còn lại trước dân Mỹ, đặc biệt lời cam kết với TT Thiệu. Thật ra, như tài liệu mật được công bố sau này, khi gặp lãnh đạo Trung Quốc và Liên Xô TT Nixon bày tỏ rằng ông chấp nhận VNCH sẽ sụp đổ sau khi bản hiệp định được ký. Ông đã lừa dối cả dân chúng Mỹ và TT Thiệu.

Xem phim “The Vietnam war” (kỳ 1/3)

LTS: Bài điểm phim The Vietnam War công phu của Thiên Lang, một bút danh khác của nhà văn Thu Phong, được trình bày rất chi tiết với các dẫn chứng chính xác, theo dàn …

Thuyền- Thi Pháp và Diễn Ngôn Thơ trong Tiểu Thuyết của Nguyễn Đức Tùng

“Có một nơi trên trái đất ở đó người ta không chết, họ chỉ biến mất.
(…)
Ý nghĩa của sự ra đi?Biến mất khỏi một đời sống. Tức là chết?Không. Từ chối nó.”

Làm sao để thoát …

Năm Mươi Năm Thơ Việt Hải Ngoại

Các thế hệ tiếp nối của các dân tộc lưu vong có những khoảng cách không quá xa như ở người Việt. Ở người Việt có một khoảng cách … giữa những người tham gia chiến tranh, bị tù đày, và những người sinh ra tại hải ngoại. Ở thế hệ thứ hai và thứ ba này, quá trình hội nhập xảy ra mau lẹ nhưng đột ngột, cắt đứt với truyền thống. Những thế hệ về sau thậm chí không còn tự xem mình là người Việt nữa.

Vượt Di Sản, Vượt Ký Ức: Thuyết Trình Ngày 30 tháng 4 về Văn Học Miền Nam và Văn Học Hải Ngoại

Tôi nghĩ “ký ức” về văn học miền Nam Việt Nam, do bản chất của nó là một truyền thống bị phân tán và vẫn còn bị đàn áp ở Việt Nam – không thể tách rời điều được coi là “vượt ra ngoài ký ức” – sự phân tán của ký ức và mọi điều vượt khỏi tầm ký ức vốn đã hòa quyện vào nhau.

đọc văn học việt nam hải ngoại (sơ thảo)

Có thể hiểu tính nhân loại phổ biến từ quan niệm Mạnh Tử về con người: “Con người chỉ hơn cầm thú một chút,” nhưng cái “chút” này có khả năng phát triển vô tận. Nhiệm vụ của văn học là góp phần đưa cái “chút” hơn cầm thú ở con người phát triển vô tận, chí ít thì cũng giữ gìn cái “chút” đó. Cái “chút” đó, hết sức mong manh, đặc biệt dễ bị tiêu huỷ trong những ngọn lửa của tức giận và oán thù.

2025, những điều trông thấy và sau đó – Suy nghĩ sau khi đọc Tôi làm tôi mất nước của Lê Văn Phúc

Ông Lê Văn Phúc có lý do riêng để quy trách nhiệm ai làm mất nước của ông. Ông nói: “Tôi làm tôi mất nước”. Người viết bài này không biết ông nói như thế …

Thử tìm một lối tiếp cận văn sử học về hai mươi nhăm năm văn học Việt Nam hải ngoại 1975-2000

Hai mươi nhăm năm. Một phần tư thế kỷ. Khi nhìn lại chặng đường vừa qua của văn học Việt Nam, người ta nhận thấy do một tình cờ, một định mệnh hay một thần …

Nhìn lại một năm [1995] văn chương hải ngoại

(Nguồn: Văn Học số 117&118-Xuân Bính Tý, 1996)
·

Năm 1995 đánh dấu hai mươi năm trưởng thành của cộng đồng tị nạn Việt Nam hải ngoại, nên trong tất cả mọi ngành sinh hoạt, người …