1.

Anh đang học y khoa năm thứ hai thì bỏ học. Cha anh hỏi tại sao, anh nói là cần thêm không khí để sống. Anh về, xin làm một chân gác đêm cho một nhà máy, và vẫn sống chung với cha mẹ.

Người chung quanh gọi anh là kẻ lập dị.

Anh không nghiện ngập, không cờ bạc, cũng không gây chuyện với ai. Anh chỉ hay ngồi một mình, nhìn ra ngoài cửa sổ lâu hơn người bình thường. Thỉnh thoảng bỏ bữa, vì lo đuổi theo một ý tưởng nào đó. Anh cũng hay trả lời những câu hỏi bình thường bằng những câu khó hiểu.

Có hôm, anh ngồi trong vườn nhà cả đêm dưới mưa. Hôm sau, anh được bác sĩ chẩn đoán sưng phổi, phải nằm bệnh viện hai tuần. Gần đây, ngày cuối tuần nào anh cũng ra phố, nói chuyện với đám người vô gia cư. Về nhà, anh tỏ ra vui vẻ lắm.

Cha anh đã lớn tuổi, mang nhiều bệnh. Chính ông là người quyết định đưa anh vào Viện. Ông sợ là một ngày ông mất đi, sẽ không còn ai trông chừng anh.

2.

Mẹ anh thì quá nhân từ.

Một hôm, anh quyết định rời bỏ căn phòng anh đã ở từ hồi còn nhỏ, dọn xuống cái nhà kho trong vườn sau. Hồi chồng bà còn khỏe, ông dùng thời gian rảnh để đóng những kệ sách, ghế đẩu, bàn trà, rương gỗ ở đây. Khoảng cách từ nhà chính đến nhà kho chỉ mươi bước chân.

Căn nhà chính vốn đã yên lặng, giờ chỉ còn lại hai chiếc bóng già nua, thì sự yên lặng tăng lên gấp đôi. Đôi khi, bà dừng lại trước cửa căn phòng cũ của con trai, nghe ngóng một lát rồi mới bước đi.

Có khi, nửa đêm về sáng bà tỉnh giấc, trở dậy ngó ra cửa sổ về phía nhà kho. Vẫn thấy sáng đèn. Bà về lại giường nằm, nhưng không ngủ tiếp được.

3.

Một buổi sáng âm u, cha anh ra mở cổng cho một chiếc xe van đi vào sân nhà. Rồi ông bảo anh xếp vào vali vài bộ quần áo. Anh không hỏi tại sao, chỉ nhìn ông một lát rồi về phòng xếp đồ.

Anh kéo chiếc vali ra xe, dáng điệu không khác gì như đang rời nhà đi làm mỗi ngày.

Hai người đàn ông cao lớn mặc quần áo màu trắng bước ra từ chiếc xe. Anh gật đầu chào họ, nhưng họ không trả lời. Chỉ yên lặng giúp anh cất đồ vào xe.

Mẹ anh đứng ở cửa nhà nhìn ra.

Chiếc xe lăn bánh ra khỏi cổng, rẽ vào con đường lớn rồi mất hút sau hàng cây. Bà đứng đó thêm một lúc, tay vịn nhẹ vào cánh cổng sắt. Nắng sớm đổ xuống khoảng sân vắng. Bà nhìn sang nhà kho — cánh cửa vẫn còn để hé, bên trong tối om. Bà không đi về phía đó. Chỉ quay vào nhà, đóng cửa lại.

4.

Dưỡng trí viện nằm ở ngoại ô, bao quanh bởi những bức tường cao. Trong khuôn viên có nhiều cây. Trên những lối đi trải sỏi, có một vài người mặc áo trắng, và nhiều người mặc áo xanh. Áo trắng đứng yên dưới một tàng cây, hoặc ngồi trên ghế đá. Áo xanh dường như không yên, mỗi người một dáng, một vẻ, cử động theo nhịp điệu riêng của mình. Chỉ có ánh mắt của họ là giống nhau — rỗng không.

Những ngày đầu, anh hay để ý đến âm thanh chung quanh.

Tiếng sỏi dưới chân người đi. Tiếng chìa khóa chạm vào nhau trong túi người mặc áo trắng. Tiếng gió qua kẽ lá, một thứ âm thanh mà ở đây, giữa những bức tường cao, nghe như từ rất xa vọng lại. Không khí trong khuôn viên có mùi thuốc tây và mùi đất ẩm sau mưa, trộn lẫn vào nhau thành một thứ mùi anh không biết tên.

Những ngày đầu, anh hay ngồi ngoài hành lang, nhìn lên tàng cây giữa sân. Cô y tá để ý đến anh từ lần đó.

— Anh nhìn gì trên cây nãy giờ?

— Tôi nhìn chim.

Cô nhìn lên, quét mắt qua những cành thưa lá.

— Đâu có con chim nào đâu.

— Nếu cô muốn thì cô sẽ thấy.

Cô không nói gì nữa, bước tiếp. Nhưng buổi chiều hôm đó, khi đi ngang qua chỗ anh ngồi, cô lại nhìn lên cái cây ấy. Và vẫn không thấy con chim nào.

5.

Cô tên Linh, hai mươi sáu tuổi, đã làm ở đây được ba năm. Công việc của cô là phát thuốc, đo huyết áp, ghi chép tình trạng bệnh nhân.

Cô quen với những bệnh nhân không nhìn thẳng vào mắt người khác, hoặc lại nhìn lâu hơn mức bình thường; quen với những câu trả lời không ăn khớp với câu hỏi; quen với sự tĩnh lặng của những buổi chiều vắng khách đến thăm.

Nhưng anh thì khác. Anh nhìn thẳng vào mắt người đối thoại. Anh trả lời đúng câu hỏi, chỉ là câu trả lời không ai mong đợi.

Một buổi chiều, cô thấy anh ngồi thừ giữa hành lang.

— Anh nghĩ gì vậy?

— Tôi không nghĩ.

— Sao thừ người ra thế?

Anh nhìn cô:

— Cô đang nghĩ tôi như thế.

Cô chưng hửng, xoay người bỏ đi, cố gắng hiểu anh nói gì.

6.

Bữa cơm chiều, anh ngồi nhìn chén cơm.

— Sao không ăn cơm đi?

— Sao phải ăn?

— Để khỏi đói.

— Ăn rồi, mai lại đói.

Cô ngồi xuống. Lần đầu tiên cô ngồi đối diện với anh.

— Vậy thì anh không ăn gì hết à?

— Tôi ăn. Nhưng không phải vì đói.

— Vì sao?

Anh nhìn ra cửa sổ:

— Vì bây giờ tôi muốn ăn.

Cô không hiểu câu trả lời đó khác gì câu trả lời của cô. Hay là nó khác, mà cô không tìm ra chỗ khác ở đâu.

7.

Tháng thứ ba, một buổi sáng, cô thấy anh đứng giữa sân, mặt ngước lên trời. Cô đứng nhìn anh một lúc, rồi cũng ngước lên.

Trời xanh. Vài đám mây trắng. Một con chim nhỏ đang bay qua rất nhanh, như một ảo ảnh. Cô quay sang anh. Anh đang nhìn cô.

— Cô thấy chưa?

Cô không trả lời.

Cô bước đi, nhưng bước chân chậm hơn thường lệ. Con chim đó nhỏ và bay nhanh đến mức cô không chắc mình đã thấy, hay chỉ tưởng là đã thấy. Cô đứng lại giữa hành lang, nhìn vào khoảng không. Lần đầu tiên trong ba năm làm việc ở đây, cô cảm thấy hoang mang vì một bệnh nhân.

8.

Người ta báo tin cha anh mất vào một buổi sáng mưa nhẹ. Anh ngồi nghe người cán bộ thông báo tin này, hai tay đặt trên đùi, nét mặt không thay đổi. Cô đứng gần đó quan sát.

Sau khi người cán bộ đi, cô đến ngồi xuống cạnh anh, không nói gì.

Mưa gõ đều trên mái tôn thay cho lời chia buồn.

Một lúc sau, anh nói khẽ:

— Đã đến lúc ông phải đi.

Cô nhìn anh, không hiểu anh đang nói với cô hay với chính mình.

Hai người không ai nói gì thêm, chỉ ngồi nghe mưa.

9.

Tuần sau, mẹ anh đến.

Bà ngồi đối diện với anh, hai tay nắm chặt vào nhau. Vẻ mặt trông bình thản, nhưng ánh mắt đã xậm màu hơn. Bà nói bà sẽ xin cho anh ra viện. Bà xin lỗi vì đã để mọi chuyện xảy ra như vậy.

Anh nhìn bà một lúc. Rồi đứng dậy, đến ngồi xuống bên cạnh bà.

— Mẹ không cần xin lỗi.

— Nhưng…

— Mẹ làm những gì mẹ phải làm.

Bà khóc. Anh không nói gì thêm. Chỉ ngồi cạnh bà, nhìn ra cửa sổ, nơi cái cây trong sân đứng im trong nắng chiều.

Cô Linh đi ngang qua cửa phòng, nhìn vào. Hai bóng người ngồi cạnh nhau dưới ánh đèn vàng nhạt. Bà mẹ cúi đầu, khóc. Người con trai ngồi thẳng, mắt nhìn ra ngoài cửa sổ.

10.

Ngày anh ra viện, cũng là ngày trực của cô Linh. Anh xách chiếc túi vải nhỏ đi qua hành lang, dừng lại trước mặt cô.

— Cô có thấy con chim hôm đó không?

Cô nhìn anh:

— Thấy.

Anh gật đầu, như thể đó là điều quan trọng nhất cô từng nói với anh. Rồi anh bước ra cổng. Cô đứng nhìn theo. Mặt trời đã lên cao. Anh đi chậm, không ngoái lại, nhưng nhìn cái cách anh bước, cô hiểu rằng anh chẳng quan tâm mình đang đi về đâu.

Cô quay vào. Khi đi ngang qua cái cây trong sân viện, cô ngước nhìn lên. Không có con chim nào. Nhưng lần này, cô đứng nhìn lâu hơn một chút trước khi bước đi.

 

bài đã đăng của Văn

• tin nhắn và món quà - 17.06.2026
• Thực Đơn Dĩ Vãng - 12.06.2026
• nhân vật - 14.05.2026
• Tấm Ảnh Trên Tường - 01.05.2026
• con chuột - 25.04.2026
• Mảnh Ghép - 09.04.2026
• Kẻ Giết Thời Gian - 30.03.2026
• Cô gái dưới tầng hầm - 29.09.2014