Trang chính » Chuyên Đề, Thơ & Thời Đại, Thư Tòa Soạn, Tòa Soạn Email bài này

Chuyên đề THƠ & THỜI ĐẠI

bookgun

Nghệ thuật sắp đặt: Nghệ nhân Robert The
hình cắt từ sách

Trong chuyên đề này, một số tiểu luận về văn chương & chính trị, các phỏng vấn và các sáng tác, luận bàn của tác giả viết tiếng Việt trong và ngoài nước – Lê Bi, Trangđài Glassey-Trầnguyễn, Huỳnh Lê Nhật Tấn, Thường Quán, Lưu Mêlan, Bùi Chát, Trần Hữu Dũng, Nguyễn Viện, Nguyễn Đức Tùng, NNguong, Vương Ngọc Minh, Hoàng Chính, Trần Thiên Thị, Đồng Chuông Tử, Nguyễn Hoàng Nam, Phan Xuân Sinh, Nguyễn Man Nhiên, Hoàng Huy Hùng, Đặng Thân, Nguyễn Đăng Thường, Lê Đình Nhất Lang, Đinh Linh, Nhã Thuyên, Lưu Diệu Vân và họa sĩ Lê Quốc Thành – sẽ được giới thiệu song song với các tác giả ngoại quốc Italo Calvino, Lyle Daggett, Liêu Diệc Vũ, Adam O’Riordan, Zbigniew Herbert, Michael Brennan, Tomas Tranströmer, Kaia Sand, Andrew Cox, Tagore, qua bản dịch của các dịch giả Tân, Đức Anh, Đinh Từ Bích Thúy, Đỗ Khánh Hoan, Từ Khiêm…

Chủ đề “thơ và thời đại”, hay những từ khóa hẹp nghĩa hơn như “văn chương dấn thân”, “vai trò xã hội của văn chương/nhà văn”, văn chương và chính trị, mặc dù vẻ hấp dẫn và kích động bề ngoài của nó, đẩy người viết, người đọc rơi vào những cái bẫy hiểm hóc và luẩn quẩn của ngôn ngữ. Khi gạt bỏ đi những lớp áo bề ngoài để trở về với “cổ tầng” bản tính của nó, chúng ta sẽ (không) ngạc nhiên: có thơ nào không thời đại? Tuy nhiên, bất kể nghịch lý nằm trong bản thân từ ngữ và ảo tưởng của việc giải quyết vấn đề, những câu hỏi này vẫn được đặt ra, và thậm chí sẽ/phải được đặt ra một cách riết róng, đặc biệt tại những xã hội nơi nhu cầu về văn chương luôn có giao cắt, hay đứt gãy với đòi hỏi bức thiết có tính chất chính trị của xã hội.

Trọng tâm của chuyên đề này, do đó, xoay quanh mối quan hệ phức tạp xung quanh thơ và thời đại, hay chính là sự tương tác giữa chữ nghĩa và bối cảnh sống, từ đó hy vọng gợi ra những cách diễn giải và diễn giải lại các khái niệm văn chương và chính trị, những khái niệm tự nó đã luôn biến đổi và không dễ nắm bắt. Câu hỏi muôn thuở về thơ ca cũng sẽ được (ngầm) tra vấn tiếp: với những yếu tính nào, thơ ca vẫn tồn tại qua mọi thời đại? Cách đặt vấn đề quá rộng có thể dẫn tới những mơ hồ trong diễn giải bởi xu hướng cắt nghĩa của mỗi cá nhân luôn bị thu hẹp và giới hạn bởi cái nhìn của chính không khí thời đại mà họ hít thở. Tuy nhiên, chúng tôi hy vọng, chính sự khúc xạ theo nhiều hướng của thời đại lên các cá nhân hiện thân qua những góc nhìn khác biệt sẽ dẫn tới những phản tư đa dạng nơi các khái niệm luôn cần được phá hủy và từ đó, có những hình dung khác về cái đương đại, hay viễn cảnh từ cái đương đại hoặc phi-đương đại.

Và để an ủi cho sự bất lực của chúng ta trước những câu hỏi thiết yếu mà mỗi cá nhân người viết / người đọc đang đối mặt, cuộc đối mặt không được phép khoan nhượng, thỏa hiệp hời hợt, chúng ta vẫn thường nói với nhau rằng: lúc này, có thể làm gì hơn là trước tiên, đặt ra các câu hỏi?

Thời đại ta đang sống là gì, nó cổ xúy cho những khuynh hướng nào và những khuynh hướng đó có làm nên khái niệm đương đại? Có hay không những khuynh hướng chung? Thời đại là thể thụ động và thơ là bị động hay ngược lại? Chúng tôi hy vọng những gì gợi ra ban đầu, sự đối chiếu các sáng tác trong chuyên đề với các ý tưởng gợi ra từ các tiểu luận, phỏng vấn, dù chỉ là một phần nhỏ của những gì văn chương Việt Nam đang thể hiện, có thể kích thích những trao đổi tiếp theo trong tinh thần thẳng thắn, để nhận diện và tự nhận diện cũng như gỡ bỏ dần định kiến về chính thực tiễn sáng tác văn chương tiếng Việt trong quá khứ và hiện nay.

 
Đồng chủ biên chuyên đề
Nhã Thuyên & Lưu Diệu Vân
10/10/2011

bài đã đăng của Nhã Thuyên & Lưu Diệu Vân


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)