rau răm cay hoài ngàn năm–kỳ 3/4

Hảo lại gọi điện thoại cho Thúy: “Con không thể lấy Jeffrey được.. Nửa chừng xuân đời con, hôn nhân sẽ tan vỡ, Con không bằng được các cô Trang, cô Vinh, cô Nga…Họ là những người đàn bà đã lấy nhu để đương đầu với cương và đã huề chứ không thua những ông chồng đại cường quốc của họ…Họ có sức mạnh của người đàn bà nhược tiểu: Họ đặt luân-lý lên hàng đầu, họ tề gia nội trợ giỏi, nấu ăn ngon lành, chịu khó lau nhà và giặt đồ.. Khí giới Khổng-Mạnh đương đầu với văn minh cơ khí vật chất.. là vậy đó Thuý ạ.. Con ô-nhiễm văn minh tây phương, con thua chồng chứ không thể huề với chồng như họ được

rau răm cay hoài ngàn năm–kỳ 2/4

Hảo vẫn nói dai: “Chu ơi, nếu con bỏ học, mẹ lo sợ con sẽ không lấy được vợ Việt Nam, chúng nó không ưng mày.”
Thằng bé chậm rãi: “Chúng nó ưng con mà mẹ..iu iu.. Lấy vợ Việt Nam dễ ẹt..”
Hảo nghiêm mặt: “ Người Việt Nam chăm học, chăm làm. Lấy được con gái của người Việt Nam khó lắm con ơi.”

Rau Răm Cay Hoài Ngàn Năm- kỳ 1/4

Thời tiết không tin được sẽ là mưa hay nắng, như lòng người đàn ông vậy. Hanh đưa Hảo về tới nhà, trước khi mở cửa xe chui ra, Hảo trối trăn lại một câu: “Nếu người Mỹ không mặc quần Jeans nữa, thì tôi mới thôi thương nhớ anh. Từ đây, mỗi ngày, tôi sẽ thổi một cái hôn vào giữa lòng bàn tay nhờ gió đưa tới anh.”

Du Học Viên

Đừng ai tin con gái mình đứng đắn hơn con gái người khác! Đừng ai tin rằng những kẻ học giỏi thì không dâm. Thần dược ngừa thai của Mỹ tối tân, công hiệu như viên thuốc Aspirin của hãng Bayer ở nước Đức!

Túy Hồng giữa chúng tôi

Duy có ngòi bút, mỗi lần vẫn một thức động. Duy có cách viết, mỗi lần vẫn một nhọn hoắt. Duy có tâm thể, vẫn câu thơ bất hủ của Tản Đà. Seattle mưa là mưa bay đi. Nhưng trong nghìn triệu giọt mưa Tây Bắc, vẫn một giọt mưa Huế. Mưa có bay ra biển, mưa vẫn trở về nguồn. Tâm sự tha hương, trong kín thầm vẫn nguyên vẹn.

MUỐI ỚT TÂY NINH

Tôi ngạc nhiên vì truyện Lòng thành của Túy Hồng, giọng văn rườm rà, kể lể khúc nôi, trong khi ở những tác phẩm khác Túy Hồng sắc sảo hơn, viết văn như phóng dao nhọn. Nhưng có lẽ sâu hơn là tôi thích cái nhìn khinh bạc của bà về các vấn đề xã hội trong Những sợi sắc không mà tôi đọc trên nhật báo. Tôi thích Trùng Dương với lối văn như văn nói:

Lòng Thành

Thưa bà, đứa con ra đời làm tôi sạch cả vốn liếng. Giọng hát vàng son tắt đi nghẹn ngào. Âm thanh của ngày xưa đã vỡ rồi, khí giới không còn nữa. Bà thử tưởng tượng một danh ca bỗng dưng mất giọng, gái giang hồ mất nhan sắc… cuộc đời cũng bệ rạc như nhau. Tôi chết sớm quá.

MỘT THỜI NÊN VẮNG MẶT – Mắt truồng

Vào thời Pháp thuộc, trước 1945, ở quê tôi, lứa chừng sáu bảy tuổi đổ xuống đa phần ở truồng. Con nít gái cũng truồng khơi khơi. Cái mặt còn có lông mày lông mi, cái háng trắng nõn. Trong vườn quê, bọn con nít đông vầy như bầy gà, ríu ra ríu rít. Đứa bẻ đôi củ khoai, đứa ăn chung trái ổi. Đứa này cắn xong tới đứa kia. Trái ổi dính nước miếng nước mũi dơ hầy.

Xin mời bạn, Alphonse thân mến

Giọng bà tắt dần khi bà thấy vẻ ngạc nhiên của Boyd. Nó nói: “Cám ơn bà, nhưng mà cháu có nhiều quần áo rồi. Mà cháu không nghĩ là má cháu biết may vá gì lắm đâu, với lại cháu đoán là nhà cháu cần cái gì thì mua cái đó. Dù vậy cũng rất cám ơn bà.”

MỘT THỜI NÊN VẮNG MẶT- Lời giải oan muộn màng

Thuyên đang ở đâu? Vĩnh Th. đang ở đâu? Và cô Hồng vàng đẻ con Mỹ trắng? Và đâu Sư Tăng, Thầy Tú, chùa thiêng, miếu thắt cổ mưa mù sét đánh ngang? Đêm mùa đông 1947 tôi ngồi trong cái thúng, thúng đầu kia là hai đứa em, được chú Hai Mau vừa gánh vừa chạy băng đồng, tản cư lên đèo Tư Yên.

MỘT THỜI NÊN VẮNG MẶT- Lời tâm sự nửa vời

Bọn nhóc hoảng sợ, bỏ chạy. Tôi phản ứng chậm, bị chú chộp đầu. Bảo, Thằng Thao, ngồi lại đó, mày phải ăn kẹo. Tôi nhai kẹo. Chú ngồi, buồn rượi con đười ươi. Đôi mắt chú nhìn lung ra nắng. Nắng quê tôi chừng là nắng buồn nhất thế giới. Tôi chưa đi khắp thế gian, nhưng cam đoan vậy.

TÔI KỲ THỊ

Ngày xưa, xưa lắm, lúc tôi dễ có ấn tượng và dễ choáng ngợp vì ấn tượng, tôi đọc, và nhớ đến bây giờ, ấn tượng của đề tựa “Tôi nhìn tôi trên vách” (nhà văn Túy Hồng). Phải nói ngay rằng chữ “đọc” tôi dùng thu hẹp trong ý “đọc đề tựa” vì tôi hoàn toàn không nhớ mình đã đọc truyện cùng tên hay chưa và nếu đã đọc thì câu truyện ấy như thế nào.

Túy Hồng qua cái nhìn của học giả Tôn Nữ Nha Trang

Lời Dịch Giả: Tin Túy Hồng qua đời vào một buổi sáng tháng 7, 2020 khiến tôi khựng lại một lát. Chị là một trong năm bà mà giới văn học mệnh danh – do yêu, ghét, nghịch, hay có thể cả… cợt nhạo – là “năm nữ quái” của Văn học Miền Nam trước 1975, gồm Nhã Ca, Nguyễn Thị Hoàng, Nguyễn Thị Thụy Vũ, Túy Hồng và Trùng Dương.

Chị Túy Hồng là người đầu tiên đã bỏ cuộc chơi ra đi, ở tuổi 82.

Đảng tranh ở Hoa Kỳ thời đại dịch

Ác mộng chỉ xảy ra khi một đảng mạnh quá, tiêu diệt đảng kia, và chấm dứt chế độ lưỡng đảng! Ác mộng cũng chỉ xảy ra khi một ông tổng thống nào đó bỗng nhiên chuyên quyền và được tung hô là người duy nhất, là vị “cứu tinh” của dân tộc không ai thay thế được. Hiến pháp và các định chế Mỹ hoàn toàn không cho phép những hiện tượng bất thường như thế xảy ra.

MỘT THỜI NÊN VĂNG MẶT- Bùa mê từ thuở dậy thì

Năm ấy tôi mười ba tuổi, sinh lực lẫn thần hồn tôi chưa biết mùi giao cấu nam nữ là gì. Một đêm tối trời, chị Hai Xuân xinh đẹp kéo tôi lên giường ngủ cùng chị. Hồi này dân miền quê chưa biết tới ánh điện. Đêm có trăng mơ màng, không trăng xóm làng tối thui một cái túi mực, chỉ lấm tấm trên kia sao trời.

Những thiểu số không gương mẫu của nước Mỹ

Bởi vì im lặng là đồng lõa, đã đến lúc người Mỹ gốc Á khước từ vai trò thiểu số gương mẫu, bỏ lối giả vờ ngoan ngoãn và bước ra khỏi vị thế hưởng lợi khi đứng bên lề, để đi cùng với các sắc dân khác trong cuộc tranh đấu không bao giờ dứt cho sự bình đẳng trong xã hội loài người.

Chúng tôi không cần tượng đài – chúng tôi bảo tồn lịch sử bằng những cách đáng ghi nhớ hơn

Vào ngày hôm ấy, tôi là hiện thân của nữ điểu Chapungu khi đứng dưới ánh nắng mặt trời chói chang suốt gần bốn tiếng đồng hồ. Khi giờ đã điểm, chiếc cần cẩu tiến vào vị trí …. Dân chúng cũng vậy – họ la, hét, giương tay đấm lên trời, và thu hình bằng điện thoại và máy ảnh. Cánh của Chapungu cùng với cây cần cẩu vươn lên dõng dạc tuyên ngôn ngày tàn của Cecil John Rhodes.

Will We Remember?

Humans are not created equal, unlike what Thomas Jefferson once asserted …. However, humans are one of very few species having the potential to create a more equitable environment for ourselves and our future generations ….[I]f we have learned anything from our violent and tragic past, it would be the will to bend the arc of the moral universe toward justice, one step at a time.

MỘT THỜI NÊN VẮNG MẶT- Những niềm đau hóa thân.

Cô đang trong cái khí hậu một thủ đô bị bao vây bởi muôn trùng hiểm họa, rộn ràng đảo chính, nức nở biểu tình, mày mò đặt khối thuốc nổ, thông minh cực kỳ canh giờ giấc đúng giờ tan sở, buổi hội họp, khi cùng vui chung trong quán rượu, tất thảy, nhất thiết phải cùng lúc, một ánh chớp, chúng phải chết tươi hàng loạt. Một hàng áo quan bên này bày ra, lũ huy chương đầu kia được gắn.

UTOPIA KHÔNG CÓ THỊT CHÓ – MÙA DỊCH ĐỌC LẠI VĂN HỌC PHẢN ĐỊA ĐÀNG

Cách nghĩ của John Cornyn ở trên là âm vọng của cách nghĩ thời thuộc địa, khi các nhà ái quốc Đông Kinh nghĩa thục cũng không thoát khỏi ảnh hưởng xu thời, đến nỗi đi phát động phong trào cầm kéo cắt tóc người qua đường, hô hào mạnh mẽ “Húi hề, húi hề – Bỏ cái ngu này – Bỏ cái dại này”, với niềm tin tóc dài hay tóc ngắn là cái quyết định số phận một dân tộc.

Trái Lạ / Strange Fruit

Cây miền Nam mọc đâu trái lạ/ Máu trên lá và máu trong rễ/ Xác đen theo gió Nam quay nhẹ/ Dưới cành dương trái lạ lung lay
Southern trees bear strange fruit/ Blood on the leaves and blood at the root/ Black bodies swinging in the southern breeze/ Strange fruit hanging from the poplar trees

MỘT THỜI NÊN VẮNG MẶT – Có nhiêu điên nhiêu

Miền Nam bắt đầu cơn đột quỵ.

1964, 1965, triền miên những cuộc binh biến dưới nhiều tên gọi, chỉnh lý, đảo chính, cách mạng, từ các tướng già tướng trẻ, tướng thân Pháp, tướng thân Mỹ, tướng con Chúa, tướng nhà Phật, tướng thuần quốc gia, tướng nằm vùng.

Phật giáo góp mặt trong dòng xe cộ lừ đừ trên đại lộ là vô số bàn thờ Phật.

MỘT THỜI NÊN VẮNG MẶT- Bị nhiễu loạn từ tuổi học trò

Tôi bị ngấm thuốc “Biệt ly”, từ tuổi học trò. Miền thanh tân của tuổi trẻ đã mau chóng biến dạng. Khởi đầu là vô danh, bóng tối. Từ một con ấu trùng sống qua hai trăm ngày, để ra kiếp/con phù du, chết trong một hoàng hôn ngày. Lửa mặt trời hãy còn, chúng tôi đã vào kết thúc.

Sự thật đằng sau việc tháo gỡ các tượng đài

Phản ứng tích cực của nhiều giới trong các chính quyền tiểu bang, quận, tỉnh và các cơ sở văn hóa đối với việc gỡ bỏ những tượng đài và biểu tượng của quân phiến loạn, đặc biệt việc gần đây khi tiểu bang cuối cùng là Mississippi quyết định loại bỏ lá cờ của tiểu bang đã biểu hiện cho phe phiến loạn, cho thấy đòi hỏi sự thật lịch sử phải và đã bắt đầu được tôn trọng.

Tạo Chỗ / Making Room

Người đàn ông không hề có một phản ứng gì khi bạn ngồi xuống vì ông quen thuộc với cái chỗ ngồi trống này hơn bạn nhiều. Đối với ông ấy, bạn tưởng tượng, nó giống như hơi thở hơn là nỗi ngạc nhiên; ông đã phải suy nghĩ về nó nhiều lắm đến nỗi điều đó không còn có thể gọi là một suy nghĩ nữa.

CON CHUỒN ỚT

Con chuồn chuồn bé tí tẹo đó không những ám ảnh mà không chừng nó còn trả thù tôi nữa. Trả thù ngay tại kiếp này chứ không phải chờ tới kiếp sau!

Con chuồn chuồn ớt có liên quan đến sự hoảng hốt của tôi trong lần bay solo không có thầy đi theo.

Kinh Nghiệm Da Đen- Nói Chuyện Điện Thoại Trước Nhà

Ông hàng xóm gọi, nói ông ta đang đứng ở cửa sổ theo dõi một tên da đen có dáng vẻ đe doạ đang dò xét hai ngôi nhà. Tên này cứ đi tới đi lui nói lảm nhảm một mình và dường như thần trí không tỉnh táo.

MỘT THỜI NÊN VẮNG MẶT- Cứt thỏ

Xứ sở này tàn tệ thật. Chiến tranh tàn phá và sự buồn phiền bào mòn cả thảy. Bom đạn kẽm gai rào chắn đã đành, lại rào chắn bởi vô hình tư tưởng. Cái hư ảo tuyệt cùng mộng mị mênh mông kia lại khiến con người chết chóc bị gậy gấp bội.