Trang chính » Biên Khảo, Chuyên Đề, Phỏng vấn, Thơ & Thời Đại Email bài này

Vương Ngọc Minh: thơ và chính trị, chuyện “bất khả tư nghị”

2 bình luận ♦ 11.10.2011

Nhã Thuyên thực hiện

nvm

 

Xin xem thông tin về nhà thơ – họa sĩ Vương Ngọc Minh tại đây (link: http://damau.org/archives/author/vuongngocminh)

 

Thưa anh Vương Ngọc Minh, trên diễn đàn Tiền Vệ và Damau, tôi thấy dường như anh thuộc vào những người làm thơ đều đặn, ào ạt vào bậc nhất. Vì sao anh lại hào hứng làm thơ, khi đâu đó người ta đang rung chuông báo tử cho thơ? Anh có đang hướng tới một thứ thơ thế nào?

Chào chị Nhã Thuyên, nghe chị hỏi mới giật người, hóa ra mình làm nhiều thơ đến vậy à! chị hỏi vì sao tôi lại hào hứng làm thơ? Quả tình tôi cũng chẳng hiểu tại sao! Còn bảo đâu đó người ta rung chuông báo tử thơ (…) tôi thực sự không biết có chuyện ấy, dẫu có đi chăng nữa thì làm sao thơ chết được mà báo tử (!) và thưa chị, tôi không hề [có tham vọng] hướng tới một thứ thơ nào cả, lực bất tòng tâm chăng?

 

Thơ Việt Nam gần đây xuất hiện nhiều tác phẩm gắn với các sự kiện chính trị, xã hội như “sự kiện Hoàng Sa – Trường Sa” (nhà phê bình Inrasara đã có cả một “biên bản” về mảng thơ này: xin xem “Hai cảm thức thơ Việt qua hai kì Trường Sa – Hoàng Sa” trên Tienve.org). Anh có đọc những tác phẩm này không? Tôi rất muốn biết cảm nhận của anh về những bài thơ đó. Anh có nghĩ đó sẽ là mảng thơ làm rung động mạnh mẽ hay gây xúc động lớn tới độc giả, vì nó gắn với những vấn đề nóng hổi hiện nay? Làm thế nào để phân biệt một bài thơ chính trị và một bài thơ tuyên truyền chính trị?

Thưa chị, có, tôi có đọc các bài thơ, luôn cả bài nhận định “Hai cảm thức thơ việt..” của anh Inrasara trên tiền vệ về sự kiện Hoàng Sa và Trường Sa, cảm nhận của tôi về các bài thơ ấy thì chung chung lắm [có nói thêm thừa] còn hỏi tôi có nghĩ đó là mảng thơ sẽ làm rung động mạnh mẽ hoặc gây xúc động lớn tới độc giả, theo tôi, không, bởi sau đó, như tựa một tác phẩm tiểu thuyết của erich maria remarque “Mặt trận miền tây vẫn yên tĩnh.” Còn làm thế nào để phân biệt một bài thơ chính trị và một bài thơ tuyên truyền chính trị, xin chị Nhã Thuyên đọc hai bài sau đây, bài thứ nhất của ông hồ chí minh, bài thứ hai của tôi:

– 1) năm qua thắng lợi vẻ vang
năm nay tiền tuyến chắc càng thắng to
vì độc lập vì tự do
đánh cho mỹ cút đánh cho ngụy nhào
tiến lên chiến sĩ, đồng bào
bắc nam xum họp xuân nào vui hơn. 

2) bác đã nằm yên bác hãy nằm
bác nằm như thế, thế cho xong
bác nằm yên nhé, nằm yên nhé!
nam, bắc muôn nhà đít đỡ cong. 

.. rõ ràng bài thơ của ông hồ chí minh là một bài thơ tuyên truyền chính trị, còn bài thơ của tôi đích thị một bài thơ chính trị, phải không, thưa chị?

 

Nhân đây, tôi muốn hỏi quan niệm của anh về tính chính trị của văn chương, hay mối quan hệ của thơ và chính trị?

(Khi đặt câu hỏi thơ và thời đại, thơ và chính trị, thơ và sự dấn thân, tôi biết rằng tôi đang tự xoáy mình vào cái bẫy ngôn từ, bởi trong một không khí như hiện nay, chắc chắn nó dễ bị hiểu hẹp đi, trong khi bản thân nó lại mang nghĩa quá rộng)

Thưa chị Nhã Thuyên, tôi nghĩ, chúng ta có cố tình khoác bất kì quan niệm gì lên văn chương cũng không được đâu. Còn về mối quan hệ giữa thơ và chính trị, cái này “bất khả tư nghị.”

(Thực ra, khi chị đặt câu hỏi- thơ và thời đại, thơ và chính trị, thơ và sự dấn thân, và chị cho rằng chị đang tự xoáy mình vào cái bẫy của ngôn từ, bởi trong một không khí như hiện nay [hải ngoại hay quốc nội?] ôi! chuyện, có hiểu hẹp hoặc rộng ra, theo tôi, chỉ thượng đế (!) mới biết thực, hư thế nào thôi.)

 

Hầu như ai làm thơ cũng “nghĩ về thơ”. Cá nhân anh cho rằng nên hiểu thơ như thế nào cho thấu đáo?

Thưa chị, tôi không giống như những người làm thơ khác, tôi chả nghĩ gì về thơ cả, cá nhân tôi, tôi nghĩ, khi mà mình nghĩ một cách nghiêm túc về thơ, thì đấy là lúc ta đang nghĩ thơ một cách thấu đáo vậy.

..

Xin cảm ơn anh vì những trả lời thật thú vị! Nghe những trả lời của anh, tôi thấy những câu hỏi của mình thật…ngây thơ. Thực thà, tôi muốn mượn lại cách anh vẫn hay mượn chữ của Bùi Giáng, mọi sự là “vui thôi mà”!

 

11/10/2011

bài đã đăng của Nhã Thuyên


2 bình luận »

  • Tin thứ Tư, 12-10-2011 « BA SÀM viết:

    […] – Vương Ngọc Minh: thơ và chính trị, chuyện “bất khả tư nghị”  —  (Da màu). […]

  • Anhbasam Điểm Tin thứ Tư, 12-10-2011 | bahaidao viết:

    […] – Vương Ngọc Minh: thơ và chính trị, chuyện “bất khả tư nghị”  —  (Da màu).   – Vũ Trọng Phụng- Những gì còn lại  —  (Phan Thế Hải/ Phan Tất). […]

Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006*2018 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)