Bài thuộc thể loại: Sang Việt ngữ
Ba Người Lính
Câu hỏi khó nhất
Những người lính hải quân hỏi tôi. “Chừng nào tụi tui mới được tắm?” “Trung sĩ, ông nói ‘Chào buổi chiều’ lần nữa như thế nào?” “Trung sĩ, tôi lấy thêm dầu …
Thi ca nhân chứng thế kỉ 20
Thời đại của chúng ta đã mất đi dàn dựng của một câu chuyện. Để gần hơn với ý thơ của Adonis, một câu chuyện mạch lạc hàm chỉ sự tiến bộ và hoàn tất. Lịch sử của thời này không chấp nhận được liều thuốc an thần của tiến bộ, hay lời hứa hẹn của hoàn tất. Lịch sử này chỉ có thể được kể lại qua những hình ảnh rời rạc; sự kiện này cho thấy thời đại đang sống qua sự lập đi lập lại một câu chuyện cũ, như đánh dấu cho sự luân hồi triền miên của địa ngục.
Saman
Tôi thật là con cháu của người tí hon. Tôi từng sống ở một trại toàn phụ nữ nơi trẻ con đứa nào cũng nhảy múa. Chung quanh trại là những đồi có những người khổng lồ sinh sống: con yêu tinh với cái quai hàm lồi, con yêu tinh với mái tóc bốc cháy, con yêu tinh màu xanh, con yêu tinh với cái mũi hình cà tím, con yêu tinh với cái mũi hình cà rốt, con yêu tinh với cái mũi hình củ cải.
Ham muốn đầu tiên & Mạng vá vô hình
những sợi chỉ họ đang dùng
có vẻ phải to như những sợi
thừng trên tàu, như dây cáp
trên một cần trục, nhưng họ vẫn
cứ cúi xuống, nhe răng
Khải Huyền Dối Trá
Ðây là một cuốn phim mà Coppola tuyên bố một cách ngạo nghễ “không phải là về Việt Nam — nó là Việt Nam.” Phim này, như vậy, thực ra là về một bầy những tên da trắng, kể cả Coppola, lội sâu vào quả tim đen tối của chính bọn họ. Chắc chắn nó không phải là về Việt Nam. Tôi cũng không dám chắc nó là một phim chiến tranh Việt Nam.
Đúng cách
Đây là sự-thật-có-xảy-ra. Tôi đã từng là một người lính. Có rất nhiều xác chết, những xác chết có thật với những khuôn mặt có thật, nhưng lúc ấy tôi còn trẻ và tôi sợ, không dám nhìn. Và bây giờ, hai mươi năm sau, tôi vẫn còn mang trong tôi cái trách nhiệm vô hình vô tướng và nỗi khổ tâm vô hình vô tướng.
Norman Mailer: Người Duy Nhất Còn Lại
Không ai viết theo lối ấy nữa. Sự trưởng thành của đàn ông và dũng khí cần có để đạt tới mức hoàn thiện từng là đề tài vĩ đại của tiểu thuyết Mỹ, hoặc ít ra cũng đã từng nằm trong các tiểu thuyết Mỹ được viết bởi những người đàn ông. Giờ đây đề tài đó không được xem là khái niệm thực dụng nữa mà thậm chí còn bị cho là không phù hợp với những sáng tác vĩ đại. Nhưng Normal Mailer đã đúng khi viết ra những dòng chữ ấy, và ông vẫn đúng cho đến hôm nay, dù thời cuộc đã đổi thay.
Lady Jane
Tôi bị phạt đứng ở phòng giáo chức suốt một giờ đồng hồ. Lúc bị bắt đứng đấy, tôi ghét nhất là thầy cô giáo đi ngang qua lại hỏi: Trò làm gì mà bị phạt thế? Mỗi lúc bị hỏi lại phải giải thích. Rồi thầy hướng dẫn lớp và thầy đảm đương ban báo chí lại phải tạ lỗi với Yoshioka, Kawasaki và Aihara. Ra cái điều hai thầy đã vì tôi mà chịu nhục.
Tiếng cười nàng Medusa
Chủ nghĩa nam nữ bình quyền/cấp tiến ở Mỹ thường nhấn mạnh vào việc thông hiểu nguồn gốc của những thói tục xã hội, để tìm ra cách xen vào và thay đổi chúng. Đấy là lý do tại sao tôi gọi nó là “thực tế”: phần nhiều suy nghĩ của phong trào nam nữ bình quyền Mỹ là để hoàn thành công việc, lý thuyết hóa để cho một hoạt động hay thay đổi xã hội có thể xảy ra.
Tình yêu ở ba mươi hai độ
không có máu
chỉ những tấm mang nhăn như xa-tanh,
những giác hút như những hành tinh xếp hàng. Cẩn thận
kẻo cắt vào tay, ông ấy nói. Nhưng tôi đang nghĩ
tới những vệt ngón tay trên cổ người tình của tôi
Yoko Ogawa – một cái gì đó bên trong
chúng ta cố phớt lờ đi những mối nguy hiểm náu mình trong những kinh nghiệm hàng ngày; chúng ta cố né tránh chúng và đi qua chúng. Nhưng đồng thời chúng ta, tất cả, đều bị mê hoặc bởi những gì “không nhìn thấy được” và sự mê hoặc này trở thành lực thúc đẩy trong tác phẩm của tôi. Thông qua một quá trình mà chúng ta gọi là “tiểu thuyết”, những thứ mà bình thường không thể nhìn thấy được bắt đầu có một hình thức…
Treo quần áo
những chiếc áo thun của tôi cứng lại
trong cái miệng khô của cơn gió
đứng thẳng như bức màn chiếu phim
khi tôi kéo tuổi thơ mình qua đầu
Không Một Ai Lắng Nghe Khi Tôi Nói
Có lẽ là tôi thích được một mình, tôi đang trau dồi trí tuệ, đang ngẫm nghĩ về trạng thái của vũ trụ. Tôi có thể nói thật nhiều điều, nhưng không có ai lắng nghe khi tôi lên tiếng, nên tôi đã không nói gì. Vẫn có nói. Tuy rằng không thường xuyên. Và điều đó khiến mọi người lo lắng.
Vết cắt khổ nhục
Trường dạy kinh Koran là một căn nhà nhỏ lụp xụp ở cuối đường. Những học trò khác đến từ vùng lân cận. Lúc đầu, tôi vui lắm. Tôi học được cách pha mực từ than, nước, trộn với ít sữa, để viết mẫu tự Ả rập trên những tấm bảng gỗ dài. Tôi bắt đầu học kinh Koran, từng câu một, thuộc lòng. Tuổi đó, làm những việc người lớn như thế, thật là thích thú.
Nhật Ký Thai Kỳ
“Nếu bào thai này là con trai thì cơ quan sinh dục ngoài của nó đang bắt đầu hạ xuống từ khoang bụng.” Giọng của chị khi miêu tả đứa bé thật lạnh. Và có cái gì đó không ổn trong những từ mà chị dùng – “bào thai”, “cơ quan sinh dục ngoài”, “khoang bụng” – nó có cái gì đó không thích hợp lắm với một bà mẹ đang đợi đến kỳ sinh nở.
Cái giá xứng đáng để bõ công – Ayaan Hirsi Ali
Vào một buổi sáng tháng 11 năm 2004, một buổi sáng mát lạnh, như lệ thường, Theo Van Gogh cỡi chiếc xe đạp dọc theo con đường Linnaeusstratt ở thành phố Amsterdam. Ông không biết là có một thanh niên người Morroco tên là Muhammad Bouyeri, núp sẵn bên đường, thủ một khẩu súng và hai con dao đồ tể. Khi thấy ông đạp xe qua, gã lẳng lặng móc súng, bước xuống đường, bắn vào người Van Gogh. Ngã xuống đất, Van Gogh nhìn lên và nói với Bouyeri khi thấy gã bước đến gần: “Có thể nào mình nói chuyện được không?”
Không. Bouyeri bắn thêm bốn phát súng,
Trốn chạy
Những khung cửa sổ to tướng dựng nên vách tường nghiêng hướng nam của căn nhà. Sylvia ngước lên và bị choáng ngợp bởi ánh dương ẩm hơi nước vừa ló dạng – hoặc cũng có thể cô bất ngờ bởi hình ảnh của Carla, chân trần, tay trần, trên chóp thang, khuôn mặt viền vòng những lọn tóc màu hoa bồ công anh còn quá ngắn để tết thành bím.
Vẫn chỉ là đàn bà?
Những cộng đồng da đen, và đặc biệt là những cộng đồng nghèo khó, họ thường có lòng ngờ vực và không xem trọng phong trào tranh đấu nữ quyền. Đa số vẫn tiếp tục mơ ước về một cuộc nâng cao chủng tính, trong đó họ dành ưu tiên cho những nhu cầu của đàn ông, và chấp nhận những ý niệm cố định về vai trò nam nữ.
Lời mở – Một Mô Thức Người (A Human Pattern)
Nhưng quả nhiên là thơ đang bị đe dọa, giống như trái đất này đang bị đe dọa. Nó bị đe dọa vì những triết thuyết dấy sinh từ lòng tham. Chủ nghĩa duy vật, thuyết thuần lý, chủ nghĩa duy hành vi là đối nghịch của cả thơ ca lẫn sự tồn tại của địa cầu.
thơ Judith Wright
Đây là sức lực cánh tay anh biết
vòng cung thân thể đây là ngực tôi
tinh thể chính xác của hai đôi mắt.
Đây là cây hoang của máu đang mọc
hoa hồng xếp cánh, hoa hồng tinh vi.
Chim lồng và thi sĩ
Nhưng có con chim cuồng cẳng trong lồng
Không hình dung được mình ngoài then song
Cánh bị cắt ngắn, đôi chân bị cột
Còn sót tiếng ca trong cổ họng buồn
Chùm thơ Jane Kenyon
Tôi cọ rửa những tấm ván dài
ở nhà bếp, lặp lại
động tác của những người đàn bà khác
từng sống trong căn nhà này.
Chùm thơ John Ashbery
Tôi đã thử tay mỗi thứ, chỉ một vài là không mất đi, không ràng buộc.
Nơi khác, như ngồi chờ
ánh nắng thấm xuống, một ít mỗi lúc,
đợi ai đó đến, lời cay nghiệt
khi mặt trời vàng màu lục của lá thích…
Kinh Thánh
Bao giờ cũng thế, anh nói với cô về Chúa, về sức lôi cuốn vĩnh cửu của ý niệm Chúa đối với con người. Còn cô, cô không tin Chúa; cô hoàn toàn không cảm thấy cần phải tin vào Chúa. Cô biết, rằng có người tin Chúa, có người cảm thấy cần phải tin vào Chúa. Cô không tin rằng cả đời của cô sẽ chôn chân tại tiệm bán giày; cô tin rằng cô sẽ lấy chồng và có những đứa con.
Cái phòng riêng
Nhưng các bạn có thể vặn hỏi lại tôi chúng tôi yêu cầu bà nói chuyện về người nữ và văn học—chuyện đó dính dáng gì đến cái phòng riêng tây nào ở đây? Tôi sẽ cố giải thích điều này cho các bạn rõ.
Tóm lược tư tưởng của Kelly Oliver
Nếu họ chỉ mới thử phác họa lên những nét đại cương về một khái niệm triết lý của “Đàn Bà” hay nữ tính, họ đã liều lĩnh ràng buộc khái niệm đó với những quan điểm mà chung cuộc cũng lấy từ những ẩn dụ, về mặt lịch sử, nam phái đã từng dựng lên về phái nữ. Những triết gia này thường không tham dự, hoặc nếu có lên tiếng thì với lời lẽ đầy biện hộ hay chối từ, mỗi khi họ đánh bạo nhảy vào cuộc đối thoại về triết học.
7 bài thơ
Sau khi tôi chặt bỏ đôi tay
và mọc tay mới
một cái gì đôi tay cũ từng mong mỏi
trở về đòi đong đưa.
Nốt Chủ-Âm/Kiino-to
“Thế nhưng, quả thật là không cưỡng nổi mùa xuân được nhỉ!”
Sau buổi học, hai đứa tôi vừa uống trà vừa tán chuyện như thế.
“Sao thế nhỉ? Chả lẽ con người được cấu tạo như thế chăng?”
“Như thế là sao?”
“Cứ mùa xuân đến là thời kỳ phát tình đấy.”
Bình Luận mới