Bài thuộc thể loại: Biên Khảo
ông đại sứ và ông tổng thống: nhìn lại cuộc đảo chánh 1-11-1963 tại sàigòn 60 năm trước (kỳ 2)
[Đối với] Tổng thống Diệm, sự tham dự của quân chiến đấu Mỹ sẽ đưa tới chuyện quân đội Việt Nam phó thác trách nhiệm trên vai người Mỹ được coi là mạnh và trang bị đầy đủ hơn nhiều. Diệm chống điều này, “Nếu chúng tôi không thể thắng cuộc tranh đấu này bởi chính chúng tôi, với nhân lực của chúng tôi nhưng với sự hỗ trợ quý báu của các bạn [chỉ] về vật liệu và cố vấn, nó sẽ không còn là một chiến thắng có thể đạt được.”
Cảm nhận nhân đọc “Dưới những gốc nho biển” (phân đoạn 10-18) trong tiểu thuyết Đường Về Thủy Phủ của nhà văn Trịnh Y Thư
Bản vẽ Duy Thanh [1931-2019].
Những phân đoạn này thuộc vào phần có tựa là “Dưới những gốc nho biển,” nằm trong tiểu thuyết Đường Về Thủy Phủ. Tuy nhiên, cũng như phân đoạn [1-3] tôi …
Ông Đại Sứ và Ông Tổng Thống: Nhìn lại cuộc đảo chánh 1-11-1963 tại Sàigòn 60 năm trước (kỳ 1)
Trong 60 năm qua, hầu hết các tác giả người Việt đều nói rằng, nguyên nhân chính của cuộc đảo chánh ngày 1-11-63 là Tổng thống Kennedy muốn đưa quân Mỹ tới chiến đấu ở VN, trong khi ông Diệm chống lại, nên Mỹ phải lật ông Diệm để thực hiện đường lối của mình. Trong khi ấy, các tài liệu chính thức của Mỹ cho biết, sau Thế Chiến thứ Hai, các Tổng Thống Mỹ không ai chủ trương đem quân Mỹ tới chiến đấu ở Đông Dương.
Cảm nhận nhân đọc phân đoạn 1-3 tiểu thuyết “Đường Về Thủy Phủ” của nhà văn Trịnh Y Thư
Với tôi, Trịnh Y Thư, trước hết là một nhà thơ, với thi phẩm Phế Tích Của Ảo Ảnh; là một nhà văn, với các tác phẩm Chỉ Là Đồ Chơi, Theo Dấu Thư Hương; …
từ một góc california – gìn giữ tấm dư đồ như nâng niu áo trận (kỳ 5)
Một nền văn học nghệ thuật có những văn nghệ sĩ không quỵ xuống ca ngợi kẻ bắt mình hoặc/và quay sang đấu tố đồng nghiệp …. Một xã hội 1954-1975 vẫn giữ được lễ nghĩa … Một cộng đồng vẫn có nhiều người tiếp tục tình nguyện nghiên cứu về VNCH và Văn Học Miền Nam dù đã xa quê hương cũ nửa thế kỷ … thì đã chứng tỏ cộng đồng ấy càng giữ được danh dự mà họ tốn công xây dựng trong 20 năm 1954-1975.
thích tuệ sỹ, khuôn mặt tiêu biểu của văn hóa việt nam
Thầy sống, vui chơi, học đạo và làm việc một cách bình thường, đơn giản, không màu mè, khách sáo. Vẫn bộ nâu sồng. Vẫn thân hình mảnh dẻ. Vẫn ánh mắt tươi vui. Vẫn nụ cười dung dị, bình thản. Như độ nào. Một nhà tu. Một nhà trí thức. Một nghệ sĩ. Một người bạn. Một con người.
từ một góc california – gìn giữ tấm dư đồ như nâng niu áo trận (kỳ 4)
Tuy nhiên, phủ nhận hoàn toàn nỗ lực của chính phủ VNCH [cho mặt trận tâm lý & văn hóa] thì không chính xác. Chính phủ VNCH đã bảo trợ cho tạp chí văn hóa, Trung Tâm Văn Bút Việt Nam….Những cuốn phim như Người tình không chân dung có cả quân lính tham dự …. Nếu nhắc tới Chiến Sĩ Cộng Hòa, không thể không nhắc tới nhật báo Tiền Tuyến.
Mùi cộng sản
Có thể nhiều người không đồng ý, nhưng riêng Sức Mấy cảm thấy miền Nam nên hãnh diện về việc đã nuôi dưỡng … những người như Trịnh Công Sơn hay Nguyễn Ngọc Lan. Họ đã không góp công, [mà] còn góp phần làm trở ngại cuộc chiến giữ miền Nam. Nhưng sự có mặt của họ tại miền Nam khiến cho sự hy sinh của các chiến sĩ có ý nghĩa. Đó là sự khác biệt giữa miền Bắc và miền Nam … giữa chính nghĩa và phi nghĩa.
Một Ngôn Ngữ Thứ Hai, Lặng Im: Đối Thoại với Jon Fosse
Tuổi thiếu niên của tôi, tôi là một tên Mác-xít vô thần và ngu ngốc — đó là chuyện thông thường cho mọi trí thức trẻ tuổi, đầy tham vọng vào thời đó. Nhưng trong quá trình viết lách, có một điều mà tôi không thể hiểu được, đó là sự huyền bí: nó đến từ đâu? Nó không đến từ đây [chỉ vào tim của mình]. Không, nó đến từ bên ngoài tôi.
Ngục ký: Gặp luật sư và giám thị trước phiên tòa phúc thẩm (Kỳ 1)
Thực ra thì kể từ khi bị chính quyền Việt Nam đưa đi thi hành án tại Trại Giam Số 5 ở Thanh Hóa, hầu như ngày nào tôi cũng viết nhật ký trên vở khổ to, tổng cộng ước trên 2000 trang. Cũng cần nói ngay rằng giấy, bút mà tôi có được là kết quả của cuộc đấu tranh quyết liệt với trại giam…
từ một góc california – gìn giữ tấm dư đồ như nâng niu áo trận (kỳ 3)
Tuy Chính Luận cho đăng các tin tức khác liên quan đến các bản tuyên cáo hay cáo trạng của Linh mục Trần Hữu Thanh nhưng không đăng nguyên văn bản tuyên cáo. Theo Sóng Thần, chỉ có thêm 2 nhật báo đăng bản cáo trạng đó. Hơn 40 năm sau, vào tháng 2.2015, tôi biết được lý do không đăng của Chính Luận qua một bài viết cặn kẽ của Đinh Từ Thức trên Diễn đàn Da Màu ….
từ một góc california – gìn giữ tấm dư đồ như nâng niu áo trận (kỳ 2)
Câu hỏi đương nhiên phải đặt ra là: Sóng Thần nhắc tới “nhân dân Miền Nam VN”, nhưng có đúng toàn thể làng báo cùng toàn dân và toàn quân Miền Nam đồng ý với Linh mục Trần Hữu Thanh về các tin tức liên quan tới các bản Cáo trạng Chống Tham nhũng? Có đúng toàn dân và toàn quân đều ao ước Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu từ chức ….
Từ một góc California – Gìn giữ tấm dư đồ như nâng niu áo trận (kỳ 1)
Chân dung VNCH bao gồm mọi khía cạnh của một xã hội có tự do, có pháp luật dù có hạn chế tại Miền Nam. Do đó, muốn trả lời đầy đủ cho các thắc mắc [về khái niệm Tự do ở miền Nam trước 1975], tôi tìm hiểu, không phải về các tờ báo nằm vùng, mà về [Sóng Thần], một tờ báo không-Cộng sản và không-nằm vùng của Miền Nam đã đụng độ với chính quyền.
Phỏng vấn Yvan Marquant, giải nhất kỳ thi Piano Quốc tế 2023 tổ chức tại Orléans, Pháp
Yvan MARQUANT sinh tháng 12.2010 tại Paris, có mẹ người Việt – nghệ sĩ tạo hình (Artiste platicienne), tốt nghiệp ngành Philosophie de l’Art và Arts Plastiques Đại Học Sorbonne-Paris, giáo sư piano; cha người Pháp – làm việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin…
Thơ song ngữ của Duy Đoàn
Những bài thơ của Duy Đoàn thiên về thử nghiệm và những đối chiếu cấu trúc trong hai ngôn ngữ Việt, Anh. Thơ của anh thoạt nhìn tưởng ngô nghê, nhưng thật ra tinh tế trong cách chất vấn cấu trúc ngôn ngữ, hao hao giống cách chơi chữ của Nhóm Mở Miệng cách đây gần hai mươi năm.
Ý-CHÍ LÀ SỨC-MẠNH NGHỆ-THUẬT TRONG TRIẾT-HỌC CỦA NIETZSCHE/THE WILL TO POWER AS ART: A SURVEY
Cuốn Chí Hùng-vĩ [Der Wille zur Macht] là tác-phẩm cuối cùng và vĩ-đại của Nietzsche. Chữ Macht, Power hay Puissance trong tư-tưởng của Nietzsche có nghĩa là “Sức mạnh siêu-nhân”/Übermensch vượt lên khỏi hư-vô tiến tới đỉnh cao nhất trong văn-hóa, xã-hội và nghệ-thuật mà những người siêu-phàm đã thực-hiện đựợc như trường-hợp của Dante, Ingre, da Vinci, Michelangelo, Goethe, Napoléon
Nguồn gốc của từ “sinh viên” trong tiếng Việt
Mười năm sau, vào ngày 30/4/1975, “Giải phóng miền Nam,” bài hát chính thức của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và Quốc ca của Cộng hòa miền Nam Việt Nam mà Lưu Hữu Phước là tác giả, đã hoàn thành sứ mệnh chính trị — lịch sử của nó cùng với chính Mặt trận và Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam mà ông là thành viên.
Hận thù trong chúng ta / The Hatred in Us
Nếu con người sinh ra đã tốt, tại sao lại có quá nhiều hận thù trên thế giới? Tôi có thể ngây thơ nhưng đối với tôi, dường như xã hội càng phát triển thì càng có nhiều đối tượng của hận thù. Dường như khi chúng ta đấu tranh và giành được nhiều quyền và tự do hơn thì lại có thêm người bị thù ghét.
Gọi tên tôi
Chẳng có gì sai khi biếm họa một cuộc chiến tranh theo ý muốn của mình. Nhưng trong bức tranh này của nhà hí họa chính trị Paul Conrad, từ “Daddy” (nghĩa là cha) xúc phạm người xem. Cách mô tả người đàn bà và đứa con trai của bà gợi ý rằng Miền Nam Việt Nam lệ thuộc vào Hoa Kỳ một cách đáng hổ thẹn.
Lâm Thị Mỹ Dạ: Giao Hưởng của Mâu Thuẫn*
Cho dù tính thống nhất giữa bản gốc và bản dịch, hoặc giữa tác giả và dịch giả chỉ là ảo tưởng, cho dù những mâu thuẫn ở chính nguyên bản, hoặc giữa các biên giới ngôn ngữ, văn hóa, và chính trị vẫn chưa được hòa giải, nguyện vọng của dịch thuật là bảo tồn sức sống đa dạng của văn bản, chính vì không có bản dịch nào, cũng như không có khuynh hướng nào, nên được coi là … bất di bất dịch.
LÂM THỊ MỸ DẠ, THƠ LÀ CÁI ĐẸP
Tư duy thơ ở Mỹ Dạ đặc biệt: lớn lên trong môi trường không thuận lợi, một đứa bé gái sẽ có một ao ước mãnh liệt được nói, được viết … nhưng ngược lại chính con người ấy sẽ tự kiểm soát chính mình. Những chữ độc địa sẽ bị cắt bỏ bởi bản thảo, những câu thơ sắc như dao sẽ bị làm mòn đi. Nỗi ngọt ngào của tiếng Việt, của nữ tính, đôi khi cũng làm hại chúng ta.
Ca nương nước Việt Tú Thanh: Tài năng không bao giờ chết
Cũng nhờ say mê theo dõi ca nương Tú Thanh mà tôi ngộ thêm về sân khấu cổ truyền. Theo tôi, sân khấu này có thể được chia làm hai loại. Loại thứ nhất tôi gọi là “sân khấu tĩnh,” gồm ca trù, hát xẩm, vọng cổ, nơi mà khán giả có thể nhắm mắt thưởng thức, tức “thính” mà không “khán.”
bilingual–song ngữ
VEN ĐỜI – ON THE EDGE OF LIFE
Cẩm Tâm – Acrylic on canvas
Courtney A. Van vừa tốt nghiệp University of California, Irvine, với văn bằng cử nhân Văn Chương Anh và Sáng Tác. Cô …
‘Wild Dances’ Soi Rọi Vào Hậu Quả Của Cuộc Chiến Xa Xưa*
Trong nhiều trường hợp, tính cách nghệ sĩ bẩm sinh của Wlliam Lee Adams được thể hiện như một chiến thuật công kích, làm tăng khả năng tự vệ của anh. Phương pháp có vẻ nghịch lý này đã giúp anh khá hữu hiệu ngay từ thời niên thiếu. Sớm nhận thức được rằng “sống mạnh dạn và chân thật [như một người đồng tính] có thể lôi kéo thêm nhiều người về phía mình hơn là đứng co rúm bên lề.”
Trong Tác Phẩm Của Milan Kundera, Tính Dục Giao Hoà Với Sự Đả Phá
Vào giữa thập niên 1980, khó lòng mà nói ngoa về chỗ đứng quan trọng của Milan Kundera đối với nền văn chương Hoa Kỳ hay ở bất cứ nơi nào khác trên thế giới. Sau Kafka, ông là nhà văn Tiệp Khắc nổi tiếng nhất, và tiểu thuyết của ông mang lại tin tức từ xã hội trí thức Đông Âu đang run sợ dưới sự đe doạ của làn sóng áp bức Xô Viết.
Milan Kundera: Cái cười cái nhẹ cái quên
Đối với riêng tôi, Kundera là người thầy dậy tôi viết văn, mặc dù tôi chưa bao giờ có cơ hội gặp ông ngoài đời. Tôi sẽ không cảm thấy một chút mặc cảm nào nếu có ai đó bảo tôi viết giống Kundera, lý do dễ hiểu, tôi đọc gần như toàn bộ sáng tác của ông…
Giòng Sông Thanh Thủy, một chúc thư văn học của Nhất Linh
Trong lúc điều đình với chính quyền[ Ngô Đình Diệm], Nhất Linh chỉ chấp nhận rời khỏi tòa Đại sứ Trung Hoa Dân Quốc nếu có lời cam kết không bắt giữ ông và người bạn của ông là Trương Bảo Sơn. Chính quyền Ngô Đình Diệm đã giữ lời hứa này, nhưng chỉ giữ một nửa: ông Trương Bảo Sơn bị bắt giam vào ngày 12/12/60 đúng một tháng sau ngày xẩy ra cuộc binh biến 11/11/60.
Đọc trường ca Bầy Chim Di Trú của Nguyễn Đức Tùng
Bầy Chim Di Trú gồm bảy bài thơ dài kết hợp lại trong chủ đề chống chiến tranh. chống thù hận, chống cái ác đang liên kết với nhau thành một thế lực đe dọa nhân loại. Điều nối kết bảy bài thơ là hình ảnh và tiếng nói của một con người đi băng qua mặt đất, mang trong tâm tư những hồi ức về một quá khứ êm đềm, và nhờ ánh sáng của hồi ức đó soi đường cho những ước vọng, phương hướng, và hành động. Bảy bài thơ đi chung với nhau tạo thành một trường ca theo kiến trúc riêng của nhà thơ, trong đó các bài hỗ tương nhau về mặt ý nghĩa, hoặc khai triển trên nền suy tưởng, hình ảnh và vọng âm của những bài đi trước
Bình Luận mới