Tản mạn cuối năm

Biết đàn ông giống parking lot ở chỗ nào không? Biết chứ. Những chỗ tốt có người đậu hết rồi. Còn lại toàn là chỗ người khuyết tật.
Hai chúng tôi cười. Đúng quá! Thật ra tôi nghe câu ví von này lâu lắm rồi…

gội nước thời gian

Chọn nghề khác, rồi cũng chẳng ra gì, chung quanh lại nói, nghề này cũng không phải nghề của ông, chuyển nghề mãi đâm chán, nhặt mấy quả banh tung liệng chơi, có một rồi vài người ghé coi, lại còn được họ liệng tiền cho, thấy sống được bằng việc đó, riết tui thành anh hề đi làm trò vặt diễn ảo thuật cho thiên hạ coi…

Những tình huống mới trong ngày cuối cùng của năm cũ

Chọn ngày cuối cùng của năm để mở ra “Những tình huống mới” hẳn không phải là một lựa chọn ngẫu nhiên của tác giả. Quả thực, thời gian được sử dụng như là một phần của cuộc trưng bày tác phẩm nghệ thuật.

LẠC ĐƯỜNG – Thư gởi con trai

Không phải chỉ có trẻ con lạc mất người lớn, mà người lớn cũng lạc mất nhau. Con người không chỉ mất nhau trong đám đông, họ còn mất nhau trong cuộc đời, trong tình duyên, trong lý tưởng sống, trong hôn nhân vợ chồng, trong nghĩa tình bằng hữu.

Ghi chú về Hội hoạ Tình huống

Hội hoạ Tình huống trước tiên là một lối thực hành nghệ thuật hướng vào bên trong. Người thực hành giải quyết vấn đề của mình, cho mình – trước khi nghĩ đến nhà phê bình, sưu tập hay bất cứ công chúng nào

Căn phòng riêng

 
 
Suốt thời gian gần trăm năm qua, từ ngày xuất bản năm 1929, cuốn Căn phòng riêng của Virginia Woolf vẫn được xem là tập tiểu luận văn học có tầm ảnh hưởng rất lớn …

Leonardo và ‘Bữa Tiệc Cuối Cùng’: Tuyệt phẩm ‘tình cờ’ và công trình trùng tu kéo dài 21 năm

Một trong những tác phẩm hội hoạ cổ điển còn tồn tại tới nay “Last Supper” (Bữa tiệc cuối cùng) của danh họa Leonardo da Vinci, hoàn tất vào năm 1498 sau bốn năm thực hiện, là một trong những tác phẩm cổ điển được giới nghiên cứu nghệ thuật bàn thảo nhiều nhất.

“Hãy Biết Rằng Chúng Tôi Sẽ Không Để Cuộc Sống Của Mình Bị Tước Đoạt”

[H]iện nay các bộ phận còn hoạt động của đất nước phần lớn là những ngành phục vụ công chúng: bệnh viện, cơ sở giáo dục toàn quốc với hàng ngàn giáo viên và giáo sư bị trả lương thấp, điện lực, bưu điện, xe điện ngầm và dịch vụ đường sắt. Và những người mà … ông đã từng gọi là con số không, bây giờ họ lại quan trọng nhất, họ tiếp tục [phụng sự], để bảo đảm rằng đời sống thể chất này cũng thiết thực như đời sống tri thức.

Giới thiệu tuyển tập tiểu luận “CÕI CHỮ CÕI NGƯỜI” của TRẦN HỮU THỤC – TRẦN DOÃN NHO

Theo Trần Doãn Nho, viết tiểu luận phê bình văn học và thời sự “khó thì khó, nhưng gai góc thì không hẳn là gai góc. Nghề nào nghiệp đó. Thời đi dạy tôi phải soạn cours để dạy, nên dần dần viết lách kiểu đó trở thành thói quen. Nhưng nói chung, viết được là một chuyện, viết cho ra trò lại là một chuyện khác. Tôi chỉ cố gắng, nỗ lực trong khả năng của mình.”

Mừng 100 tuổi nhà văn Doãn Quốc Sỹ, đọc lại ‘Đi!’ của Hồ Khanh

Đến năm 1980, ông được trả tự do nhờ sự can thiệp của nhiều tổ chức quốc tế. Trong thời gian chờ đợi được con gái là Doãn thị Ngọc Thanh bảo lãnh đi Úc, ông tiếp tục viết thêm nhiều tác phẩm nữa, trong đó có quyển “Đi!”, được ký với bút hiệu Hồ Khanh. Ông đã gửi tác phẩm này sang Pháp để xuất bản tại hải ngoại.

ANNIE ERNAUX, VIẾT TỪ TRO TÀN QUÁ KHỨ

“Tôi chưa bao giờ xem việc viết lách là một hình thức giải phóng, “bà nói. “Hình ảnh mà tôi có là chuyện đi xuống, dấn sâu vào một thứ gì đó bên dưới. Và dưới ấy thật sự không mấy tí tự do. Tôi thường nói với những nhà văn khác – những nhà văn nữ — rằng hình ảnh của chúng ta về chuyện viết lách rất đa dạng. Một số người nói rằng với họ, nó là một hành trình đi lên. Nhưng với tôi, hoàn toàn là điều ngược lại. Chẳng phải chui xuống đất đen đâu. Mà xuống một cái giếng.” Điều gì kéo bà xuống dưới đó? Mội ý tưởng nào đó? Không: “Một ám ảnh”.

Annie Ernaux: viết cái sống, sống cái viết

Annie Ernaux, Nobel Văn Chương 2022!

Với vinh dự này, Ernaux trở thành nhà văn nữ đầu tiên trong số 16 nhà văn Pháp, và là nhà văn nữ thứ 17 trên toàn thế giới, đoạt giải thưởng này. Nhận định về sự nghiệp văn chương của Ernaux, Ban Giám Khảo Hàn Lâm Viện Thụy Điển cho rằng nhờ “sự nhạy bén trực tiếp”…

Thổ Dân Hoa Kỳ và Hệ Thống Trường Nội Trú

Các học sinh thổ dân bị bắt phải nói một thứ tiếng xa lạ là tiếng Anh. Nhiều em bị bắt phải theo một tôn giáo xa lạ, là Thiên Chúa Giáo. Tất cả bị dạy dỗ phải xem nguồn gốc gia đình mình là “bán khai”, “tà giáo”, “mọi rợ”.

Chủ bút, người là ai?

Nhân chủ bút Phạm Phú Minh của Diễn Đàn Thế Kỷ thông báo nghỉ hưu ở tuổi đã-quá-tuổi-hưu 85, tôi đi tìm một tấm thiệp để gửi chúc mừng anh.
Giá còn vẽ được—bây giờ thú thật là đến viết, mấy ngón tay vốn quen với bàn máy chữ điện toán đã không còn nghe lời mình nữa…

Đến với thời đại của chúng tôi

Chị đi vào bếp lục lọi một con dao. Thật to. Chị mài đi mài lại, kiểm tra độ sắc bén bằng cách lướt một ngón tay dọc theo lưỡi nó. Chị nắm chặt dao, nín thở, cắn chặt môi và trong một cú thần sầu sấm sét, phạt đứt bộ ngực nơi mà tiết hạnh đã tan tành!

Khánh Trường, Người Kết Nối Muôn Phương

Tháng 10/2022 vừa qua là kỷ niệm 31 năm kể từ khi tạp chí Hợp Lưu ra đời …. Như nhà báo Lê Quỳnh Mai đã trích lời Trần Đạo để ở phần chapeau bài phỏng vấn của cô: “Tạo ra một diễn đàn trong đó mọi nhà văn Giao Chỉ, bất kể hình hài ít nhiều dị hợm của nó trong thế kỷ 20, đều có tiếng nói, đâu phải chuyện chơi. [Khánh Trường] là người làm được điều đó.

Chữ Viết của người Việt Nam

Chữ Quốc Ngữ là một chất keo kết nối dân tộc. Yêu tiếng nói, chữ viết cũng là một cách yêu nước. Và khi có những điểm chung thì trên đường dài, ta có thể cùng làm cho chữ Quốc Ngữ phong phú hơn, Những thay đổi, nếu xét thấy cần thiết, có thể làm từ từ, và theo một tầm nhìn nhất quán, xuyên suốt.

Lê Thành Nhơn (1940-2002): những mộng lớn & những tác phẩm còn, mất

Tháng 11 năm nay là tròn 20 năm từ ngày điêu khắc gia Lê Thành Nhơn (1940-2002) qua đời tại Melbourne, Úc, nơi anh định cư từ năm 1975.

Cách đây gần 10 năm khi lang thang quanh trên 200 pho tượng trong công viên điêu khắc nổi tiếng nhất thế giới Vigeland ở Oslo, Norway, tôi nhớ đã tự hỏi không biết hồi còn sinh tiền Nhơn có dịp ghé nơi này—làm sao đã không được!…

Giáo sư Nguyễn Văn Trung qua đời

Tôi vẫn coi ông là người thày thứ nhất, dù không học ông ngày nào. Không chỉ vì sự nghiệp văn học đồ sộ của ông, vì ông mở đường cho triết học và phê bình Việt Nam vào thời hiện đại, mà còn ở tinh thần tự do, phóng khoáng, chấp nhận những sự lên án, đôi khi hết sức thiển cận và đầy ác ý của đối phương ….

Không có cái gì là Nghệ Thuật A.I.

Xưa nay tôi luôn có vấn đề mường tượng cõi âm ty. Những ngọn lửa lưu huỳnh phụt lên từ những vòm hang âm u không gợi lên nỗi sợ hãi hiện sinh nơi tôi. Có lẽ ấy là do tôi lớn lên ở Minnesota…

Thanh Thảo, hát giữa gió mưa

Anh không triết lý, chất giọng của anh là của những tâm sự riêng tư. Đời sống là kết hợp nhiều chuỗi khoảnh khắc, tốt và xấu, hy vọng và thất vọng, hơn là một đường vạch đơn điệu từ quá khứ đến tương lai. Vì vậy mỗi giây phút có thể mang một nội dung cực lớn, vượt ngoài chính nó.

Nhân Tuần Lễ Sách Cấm, Nói Chuyện Cấm Sách

Ngày 18-24 tháng 9 năm nay được chỉ định là Tuần Lễ Sách Bị Cấm tại Mỹ.
Khó có thể tưởng tượng tại Mỹ, một nước tự do có thể nói là hàng đầu với một nền dân chủ lâu đời nhất thế giới mặc dù hiện đang bị đe doạ trầm trọng, hiện vẫn đang diễn ra cảnh sách bị cấm.

Một Bức Ảnh, Bảy Nhân Vật: Nhà Xuất Bản Kim Anh trong Tình Cảnh Xuất Bản tại Miền Nam (Kỳ 6)

Sự trở lại và lập nhà xuất bản của Nguyễn Thị Hoàng có 2 lý do. Thứ nhất, khi một tác giả đã lượng định được sự thành công về mặt tài chánh, họ sẽ thêm phần tự tin vào sự độc lập, nhất là sau khi một tác phẩm gây tranh luận ồn ào dù chỉ đa phần trong báo giới lá cải. Thứ hai, nhiều nhà văn hay nhóm nhà văn, đã lập nhà xuất bản và tự phát hành để hưởng trọn công sức thay vì trông cậy vào [các nguồn thông tin văn hóa] khác.

Một Bức Ảnh, Bảy Nhân Vật: Nhà Xuất Bản Kim Anh trong Tình Cảnh Xuất Bản tại Miền Nam (Kỳ 5)

Tôi có thể kết luận quả Lê Ngộ Châu và Võ Phiến chịu trách nhiệm về việc Túy Hồng. Hai ông biểu diễn thái độ không tôn trọng phụ nữ, từ tác giả cộng tác (Túy Hồng) tới độc giả phụ nữ …. Về phần Ngô Thế Vinh …[ô]ng trộn lẫn loại chi tiết truyền khẩu trong phòng khách gia đình hay lối viết bóng gió với tiểu sử của tạp chí Bách Khoa và nhân thân Lê Ngộ Châu nhằm để bào chữa theo lối sùng bái cá nhân ….

Một Bức Ảnh, Bảy Nhân Vật: Nhà Xuất Bản Kim Anh trong Tình Cảnh Xuất Bản tại Miền Nam (Kỳ 4)

[M]ột vấn đề đáng được quan tâm: Sự đối xử với phụ nữ, nhất là phụ nữ cầm bút, trong nghịch cảnh và trong sự thiếu ảnh hưởng hay quyền lực tại lãnh vực họ hoạt động. Với trường hợp Túy Hồng, tôi không ước đoán tầm thiệt hại cho danh dự cá nhân cũng như công việc trong nghề, nhưng sẽ xác định trách nhiệm của Lê Ngộ Châu và Võ Phiến trong việc phổ biến tin tức cá nhân (qua mối liên hệ với Võ Phiến) của bà ….

Thăm lại mộ thuyền nhân Việt ở Đông Nam Á

Các du khách trong nước muốn tới tận các nơi này thăm viếng thực ra chính là thân nhân của các nạn nhân vượt biển muốn viếng người thân để vun đắp, sửa sang mộ phần và thắp lên một nén hương tưởng nhớ. Cấm đoán họ vì những lý do “an toàn” đâu đâu là một lời dối trá không che giấu được ai, nếu không nói là một sự tàn nhẫn, táng tận lương tâm…

Một Bức Ảnh, Bảy Nhân Vật: Nhà Xuất Bản Kim Anh trong Tình Cảnh Xuất Bản tại Miền Nam (Kỳ 3)

Mỗi lần gặp lại Phan Ngọc Diên hay chứng kiến nhiều văn nghệ sĩ xuất thân từ Văn nghệ Miền Nam, tôi lại có cảm tưởng bất di bất dịch là cộng đồng văn nghệ Miền Nam [ở] ngoài nước đã giữ được bản sắc … của Miền Nam trước 1975, chỉ tiếp tục xa hơn. Điều đó không nhờ phép lạ, chỉ nhờ vào nghệ thuật và những giá trị truyền thống mà họ mang theo từ quê hương.

Một Bức Ảnh, Bảy Nhân Vật: Nhà Xuất Bản Kim Anh trong Tình Cảnh Xuất Bản tại Miền Nam (Kỳ 2)

Tôi nghĩ quá khứ không đồng nghĩa với một thứ của hương hỏa cho người thoát thân may mắn, như một rương châu báu lâu lâu mang ra ngắm nghía hòng tự an ủi. Tuy thế, chính vì rương châu báu nên có kẻ bèn vu cho đó là hàng mã một cách không “sòng phẳng”. Đối lại, cộng đồng tỵ nạn, từng liều mạng với cơn sóng dữ Biển Đông hay biên giới hãi hùng, sẽ tiếp tục ghi lại lịch sử cùng với rương châu báu ấy.