Trang chính » Chống Kỳ Thị & Bạo Lực / Anti Discrimination & Hate, Chuyên Đề, Quan Điểm Email bài này

Hận thù trong chúng ta / The Hatred in Us

♦ 0 bình luận ♦ 18.08.2023

Hận thù trong chúng ta

Tôi theo chủ thuyết “Nhân chi sơ tính bổn thiện.” Con người bẩm sinh là tốt. Tại sao? Tại vì tất cả chúng ta đều thích thấy người tốt chiến thắng. Điều đó xảy ra ở đâu, bạn có thể hỏi. Trong võ đài đô vật, tiểu thuyết, kịch, phim hay tuồng cải lương? Nụ cười mỉa mai, tôi hiểu! Được rồi, nếu lập luận đó của tôi không đủ cao siêu hay triết lý cho bạn thì đây là điều mà Jean-Jacques Rousseau đã giải thích trong Khế ước xã hội: Mọi người sinh ra đều tốt cho đến khi bị xã hội làm cho hư hỏng.

Tôi không ngây thơ đâu nhé. Không những tôi đọc Chúa Ruồi mà còn được nghe một câu chuyện có thật về một đứa bé hư từ một nguồn vô cùng đáng tin cậy. Câu chuyện này đã được kể đi kể lại nhiều lần vì nó dễ thương và mang lại cho người kể chuyện lẫn tôi người nghe những tràng cười sảng khoái.

Trong một trại tị nạn, trên một hòn đảo có cái tên quen thuộc với nhiều người trong chúng ta, một cặp vợ chồng trẻ sống tạm thời với đứa con gái hai tuổi của họ. Tuy cô bé giống người cha không được đẹp trai cho lắm của mình, cô được mọi người yêu mến nhờ có cá tính và duyên dáng. Là một đứa bé được nuông chiều, cô bé muốn có mẹ cho riêng mình. Cô sẽ lấy gậy đuổi cha đi nếu anh ta dám ôm vợ mình. Chiếm hữu, ghen tuông! Quá sức như vậy đó. Cha cô cười, hàng xóm cười. Ê, con khỉ nhỏ, người mẹ quý giá của mi và những thứ tốt đẹp khác phải được chia sẻ giữa cha con mình nhé, cha cô đã không giải thích điều đó cho cô. Nhưng điểm nổi bật của câu chuyện còn khác thường hơn: Một đêm nọ, cô ngã khỏi giường nhưng vì một lý do nào đó, cô tin rằng cha mẹ cô đã cố tình đẩy cô. Nhiều ngày sau đó, cô ghét họ và không cho họ đụng chạm hay bế.

Ồ, bộ óc của trẻ em không được phát triển đầy đủ, cho đến khi chúng ở độ tuổi đôi mươi. Nếu có đứa thiếu niên nào hét vô mặt cha mẹ nó “Tôi ghét hai người lắm!” thì đó cũng chẳng phải là chuyện kinh thiên động địa! Chúng sẽ hết làm vậy khi lớn lên. Chúng ta không sinh ra để thù ghét vì đó là một cảm xúc rất tiêu cực. Nó làm cho cuộc sống của người thù ghét thiếu sót và làm tổn thương người bị ghét.

Nếu con người sinh ra đã tốt, tại sao lại có quá nhiều hận thù trên thế giới? Tôi có thể ngây thơ nhưng đối với tôi, dường như xã hội càng phát triển thì càng có nhiều đối tượng của hận thù. Dường như khi chúng ta đấu tranh và giành được nhiều quyền và tự do hơn thì lại có thêm người bị thù ghét.

Người Do Thái bị ghét. Tại sao? Tại vì họ bị cho là có quá nhiều quyền kiểm soát trên các phương tiện truyền thông và các tổ chức tài chính, chưa kể đến tính keo kiệt, bóc lột, kiêu ngạo của họ và tội giết Chúa Giêsu! Nhưng có gì mới đâu? Họ luôn luôn bị ghét! LGTBQ là đối tượng của sự căm ghét vì họ khác biệt, nhưng chủ yếu là vì họ ồn ào. Nếu như họ vẫn dấu diếm khuynh hướng tình dục của mình, họ sẽ… ít bị ghét hơn! Người chuyển giới là những khuôn mặt mới. Họ không phải là người chuyển giới trước đây, vì vậy trước đây không có lý do gì để ghét họ. Người châu Á bị ghét vì da vàng giống dân… chế tạo ra virus Covid. Các đảng viên Đảng Dân chủ bị ghét vì họ quá tân tiến và… ghét Trump. Đảng Cộng hòa bị ghét vì họ tôn thờ Trump và… thiếu giáo dục! Giới tỷ phú 0.01% vừa bị ghét vừa được ngưỡng mộ. Một ngày nào đó, mọi người có thể nổi dậy với khí giới trong tay và bắt họ, nhưng bây giờ hãy lắng nghe lời khuyên của họ và ước mơ trở nên giàu có như họ. Và người da đen, họ bị những người theo chủ nghĩa thượng tôn da trắng ghét bỏ, không phải vì ghen tị, không phải vì hiểu lầm, không phải vì những học thuyết lỗi thời, mà vì họ dám đòi hỏi địa vị bình đẳng. Tuyên ngôn Độc lập nói rằng tất cả mọi người sinh ra đều bình đẳng nhưng ai thèm đọc… điều bá láp đó!

Trên thực tế, những thay đổi trong nhiều khía cạnh của cuộc sống là nơi hận thù sinh ra và nảy nở. Khoảng cách ngày càng lớn giữa giàu nghèo, sự chia rẽ về chính trị và văn hóa, toàn cầu hóa đã góp phần tạo ra cảm giác bất công và oán giận. Thông tin dễ dàng và thông tin sai lệch từ các phương tiện truyền thông cũng thúc đẩy sự chia rẽ và hận thù.

Người Việt Nam, ít nhất là người miền Nam, dường như dễ chấp nhận sự khác biệt hơn. Trong suốt lịch sử, chúng ta không có nhiều đối tượng thù hận chung. Chúng ta từ chối bị dẫn dắt bởi mối hận thù giai cấp. Chúng ta tức giận các doanh nhân Trung Quốc nói chung vì họ nắm quyền kiểm soát nền kinh tế của đất nước chúng ta nhưng không có hành động thù hận hay thù địch đối với các cá nhân. Chúng ta nghĩ đồng tính luyến ái là khác thường nhưng không bức hại những người không dấu diếm khuynh hướng tình dục khác biệt của họ. Gia đình họ có thể không chấp nhận nhưng chúng ta không có vấn đề gì. Chúng ta ghét thực dân nói chung. Pháp đốt nhà ta, giết các chiến sĩ ta, đem bêu đầu. Độc ác, man rợ! Nhưng chúng ta vẫn yêu văn hóa và con người của nước Pháp, yêu lối sống của họ và cố gắng bắt chước.

Với bối cảnh đó, có lẽ chúng ta không hiểu rõ hận thù tác động đến cuộc sống như thế nào: Nó dán con mắt thứ ba sau gáy người bị thù hận. Cứ nghĩ đi! Bạn đi dạo và chẳng hề có lý do gì nhưng một đám người có thể đá bạn, đâm bạn, không nương tay cho dù bạn là một phụ nữ nhỏ bé. Bạn đang ở trong nhà thờ hoặc đền thờ để thờ phượng và một số người có thể xông vào với súng tự động của mình. Bạn nhìn ai đó “sai cách” và một đám người có thể đánh đập bạn. Bạn ăn mặc theo lối mình thích và ai đó có thể thấy công việc của họ là hét lên những lời lăng mạ và đe dọa bạn.

Với một bối cảnh như vậy , có thể nào chúng ta có một thứ cảm xúc nào đó mà không nhận biết nó là một dạng của hận thù? Đối với người nhập cư chẳng hạn. Bỏ lại đằng sau quá khứ tị nạn, có thể nào chúng ta quên hẳn nó khốn khổ ra sao? Có thể nào giờ đây chúng ta coi họ là một mối phiền toái, làm cạn kiệt các nguồn lực của xã hội và mang lối sống náo nhiệt của họ đến đất nước mà chúng ta cảm thấy thuộc về chúng ta? Có thể chúng ta chỉ phàn nàn riêng với nhau. Nhưng ngay cả sự ghét bỏ nhẹ nhàng cũng tìm ra cách thể hiện chính nó. Và lời nói có thể làm tổn thương sâu sắc.

Tôi không thích việc Canada cho phép hàng trăm ngàn người di cư trong năm nay và những con số tương tự trong những năm kế tiếp. Họ là những người có kỹ năng, những người đến để hỗ trợ dân số ngày càng già nua. Đầu tôi nói rằng họ là cần thiết. Và lòng tôi thì tức bực. Họ là một phần nguyên nhân chi phí nhà cửa tăng vọt. Họ sẽ thay đổi “diện mạo” của xã hội. Tôi có thể dễ dàng tìm thêm lý do để phản đối chính sách đó. Thấy chưa, cảm giác tức bực sinh ra dễ dàng như thế khi quyền lợi riêng của ta bị chạm!

Hận thù cũng không làm cho cuộc sống của kẻ thù ghét trở nên tươi sáng hơn. Trái tim nặng trĩu với đố kỵ hay khinh miệt, máu sôi lên vì giận dữ, môi mím chặt vì cay đắng. Sẵn sàng tấn công, bằng lời nói, bằng nắm đấm, hoặc bằng quyền lực chính trị. Đó đâu có là một cuộc sống hạnh phúc! Những bất bình của họ cần được thấu hiểu. Sự bất bình đẳng cần được giải quyết. Nhưng thế giới là để được chia sẻ và tiến về phía trước. Thông tin chính xác, lịch sử và thực tế là giải pháp. Hiểu biết, giao tiếp và đồng cảm là giải pháp. Không phải bạo lực và hận thù!

Không ai giải thích cho cô bé biết rằng chúng ta phải chia sẻ những điều tốt đẹp. Không ai nói với cô rằng sự nghi ngờ của cô là lố bịch và sự hờn ghét của cô là đáng trách. Tất cả chúng tôi đều cười và thấy phản ứng của cô thú vị. Nhưng bộ não non nớt của cô đã phát triển đầy đủ và giờ đây cô là một cô đứa con tuyệt vời, thương yêu cha mẹ, tôi tin. Một kết thúc có hậu, tất nhiên.

​​Có thể nào hy vọng điều tương tự sẽ xảy ra trong thế giới của chúng ta? Một ngày nào đó các khoảng cách được xóa bỏ, hận thù chấm dứt? Mặc dù tôi tin vào kết thúc có hậu, tôi không chắc sự phát triển như vậy sẽ xảy ra một cách đương nhiên. Không, nó sẽ không xảy ra theo tiến trình tự nhiên của xã hội. Nó sẽ không xảy ra nếu không có nỗ lực phối hợp từ các đối tượng khác nhau.

​​​​​​​​​​

The Hatred in Us

I somehow believe “Nhân chi sơ tính bổn thiện.” Man is innately good. Why? Because we all want to see the good guy wins. Where does that happen, you might ask. In wrestling rings, novels, plays, movies or Vietnamese operas? Sarcastic smile, I see! Sure, if that line of thinking is not intellectual or phylosophical enough for you, here is what Jean-Jacques Rousseau explained in The Social Contract: Every man is born good until corrupted by society.

I’m not naive. Not only have I read Lord of the Flies, I also heard a true story about a child’s nastiness from a most reliable source. This story has been told many times because it sounded so cute and brought both the storyteller and me the listener a good laugh.

In a refugee camp on an island whose name should be familiar to many of us, there temporarily lived a young couple with their two year old daughter. The little girl, who looked like her not- handsome dad, was however adored by everyone thanks to her personality and charm. Being a spoiled child, she wanted her mom for herself. She would grab a stick and chase her dad away if he dared to embrace his wife. Possessive, jealous! That much, you know. Her father laughed, the neighbors laughed. Hey, your precious mom and other good things are to be shared among us, little monkey, her dad didn’t explain that to her. The highlight of the story is even more childish: One night, she fell off the bed by accident but for some reason, believed her parents pushed her off on purpose. For days, she hated them and didn’t let them touch her.

Well, children’s brains are not fully developed, not until they are in their twenties. A teenager screaming at their parents “I hate you” is not an earth shattering event! They will grow out of it.

We are not born to be haters because hate is a very negative feeling. It makes the hater’s life incomplete and it really hurts the objects of their hatred.

If man is born good, why is there so much hatred in the world? I may be naive but it seems to me the more developed a society is, the more objects of hatred are developed. More rights and freedoms are fought for and won, more people are hated, it seems.

Jews are hated. Why? Because they are perceived as having too much control of the media and financial institutions, not to mention being cheap, exploiting, arrogant and killing Jesus! But what’s new? They have always been hated! LGTBQ are objects of hatred because they are different, but mostly because they’re loud now. If they had stayed in the closet, they would’ve been… less hated! Trans people are new kids on the block. They were not trans before, so there was no reason to hate them then. Asians are hated because they have yellow skin like the people who… manufactured the Covid virus. Democrats are hated because they’re woke and… hate Trump. Republicans are hated because they worshiped Trump and are… uneducated! The 0.01% are both hated and admired. Someday, people might rise with pitch and fork and get them, but for now let’s listen to their advice and dream to be that rich. And black people, they are hated by supremacists, not out of envy, not out of misunderstanding, not out of dated doctrines, but because they dare to ask for equal status. The Independence Declaration says all men are created equally but who cares to read that… nonsense!

Actually, changes in many facets of life were the breeding ground for hatred. The wider gap between the rich and the poor, political and cultural divisions, globalization all helped create feelings of injustice and resentment. Increased access to information and misinformation through media also foster divisions and hatred.

Vietnamese, at least those from the South, seem to be more tolerant when it comes to differences. Throughout history, we didn’t have many objects of common hatred. We refused to be led by class conflict. We resented Chineses business people in general, they had much control of the country’s economy but no hatred or hostile actions against individuals. We thought homosexuality was weird but did not persecute people who were open about their different sexuality. We were fine with it though their family might not. We hated the colonizers in general. The French burnt our houses, killed our fighters and put their heads on stakes for display. Cruel, barbaric! But we still loved French culture and the people, loved their way of life and tried to imitate.

With that background, we probably do not fully understand how hatred impacts life: It puts a third eye on the back of people’s heads. Watch it! You go for a stroll and for no reason some guy might kick you, stab you, never mind you’re a tiny woman. You’re in a church or temple to worship and some guy might burst in with his automatic gun. You look at someone the ‘wrong way’ and a bunch of guys might beat you up. You dress yourself a certain way and someone might find it’s their business to yell out insults and threats at you.

With that background, is it possible that we have certain feelings and are not aware it’s a form of hatred? Toward immigrants, for example. Leaving our refugee past behind, could we have completely forgotten how miserable it was. Could we now see them as a nuisance, draining society resources and bringing their boisterous way of life to the country we now identify with? Maybe we only complain among ourselves. But even mild hatred finds a way to show and manifest itself. And words can hurt deep.

I don’t like the fact that Canada allows hundreds of thousands of migrants in this year and similar numbers in the following years. They’re skilled people, who come to help support an aging population. My head says they are needed. And my heart still resents. They are partially the reason housing costs have gone through the roof. They will change “the look” of society. It’s not hard for me to find more reasons not to like that policy. See how easy it is for blaming and resentment to grow when our interest is affected!

Hatred doesn’t make the hater’s life any rosier, either. Heart heavy with envy or disdain, blood boiling with anger, lips tightened with bitterness. Ready to attack, verbally, with fists, or with political powers. It’s not a happy life. Their grievances need to be understood. Inequalities need to be addressed. But the world is to be shared and move forward. Accurate information, history, and reality is the solution. Understanding, communication and empathy is the solution. Not violence and hatred!

No one explained to the little girl that we are supposed to share good things. No one told her that her suspicion was ridiculous and her hatred was rebukable. We all laughed and found her reaction entertaining. But her young brain has fully developed and I believe there is now a loving, wonderful daughter. A happy ending, of course.

Would the same thing be hoped for in our world? Someday all the gaps will be closed, all the hatred will be gone? Even though I believe in a happy ending, I’m not sure such a development is inevitable. No, not in the natural course of society progress. Not without concerted effort from different groups.

bài đã đăng của kc Nguyễn

Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

@2006-2025 damau.org ♦ Tạp Chí Văn Chương Da Màu
Tạp Chí Văn Chương Da Màu
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)