Bài thuộc thể loại: Chuyên Đề
Khảo Sát Khái Niệm Di Sản, Gia Tài, và Bóng Ma của Mẹ trong Văn Học Miền Nam (qua các tác phẩm của Viên Linh, Dương Nghiễm Mậu, Nhã Ca, Minh Quân, và Trùng Dương)
Hồn ma Mẹ và di sản của Mẹ là một dự cảm rất sớm của những người viết miền Nam giai đoạn 54-75 về sự tồn tại của một nền văn học chết rất trẻ, và giữ trong nó tất cả chất tươi mới, đột phá, sáng tạo, của một thế hệ viết trong tự do và viết trong ý thức rạch ròi về trách nhiệm xã hội của người viết. Hồn ma ấy đang nằm trong mỗi người chúng ta đang có mặt nơi đây, trong buổi hội thảo này- một hồn ma của một cái chết uổng, rất dai dẳng, và quyết liệt.
VÀI KHÍA CẠNH ĐẶC THÙ CỦA 20 NĂM VĂN HỌC MIỀN NAM
Dù cho các nhà văn nhà thơ miền Nam, trong khoảng thời gian vừa kể, có đề cập gần xa hay, trực tiếp tới cuộc chiến tranh tàn khốc do chế độ CS Miền Bắc chủ xướng thì, cũng không một độc giả nào tìm thấy trong tác phẩm văn chương của họ tính chất hận thù, sắt máu, như trong các sáng tác văn chương của miền Bắc.
VỊ TRÍ CỦA SÁNG TẠO TRONG SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HỌC MIỀN NAM SAU 1954
Trong suốt hơn 20 năm, từ 1954 đến 1975, có rất nhiều nỗ lực khác nhau, cá nhân hay tập thể, trong hay ngoài văn giới, đóng góp vào sự phát triển này. Thế nhưng, đóng góp của Sáng Tạo, như một tạp chí, một vận động văn học, và như một tập thể, vẫn có một tính cách đặc biệt, và giữ một vai trò quan trọng
Vài ý nghĩ về “Nhân một cuộc hội thảo về văn học miền Nam 1954-75” của Vương Trí Nhàn
Trên “Vương Trí Nhàn’ Blog”, ông Vương Trí Nhàn đã “thất vọng vì ba lẽ” về cuộc hội thảo văn học miền Nam 1945-1975 được tổ chức tại Mỹ vào khoảng đầu tháng 12/2014.
Phần việc …
THƠ NHÂN CHỨNG: NGỌN LỬA CUỐI CÙNG CỦA TỰ DO
Giữa một không khí tự do, bỡ ngỡ, đầy cảm hứng, nhưng tự phát, nền văn học hai mươi năm ấy, trong khi không ngớt lo âu về thời cuộc, chiến tranh, thân phận, đã phát triển dựa trên một giả định có tính bắt buộc, rằng những điều kiện tự do sáng tạo của nó là lâu dài, vĩnh viễn. Chính là dựa trên giả định ấy mà giá trị căn bản của văn học miền Nam đã được thiết lập.
Về nhận định của nhà phê bình Vương Trí Nhàn
Ở một mức độ nào đó, và trong những góc nhìn nào đó, dù bị chỉ đạo, nền văn học miền Bắc, ngoài âm vọng sử thi, ngoài những tấu tụng về chiến công, về vinh quang, nhiều khi được tô mầu một cách khá thô sơ, vụng về, cũng nói lên được cái đời sống, cả tinh thần lẫn vật chất, của cả một xã hội, của những con người, với những tâm trạng, những hy sinh và những đớn đau riêng.
Góp Ý: Thế Hệ Hậu Sinh của Văn Học Miền Nam
Tôi là thế hệ hậu sinh của Dương Nghiễm Mậu, tôi là đứa con của dòng VHMN (trong tư tưởng, trong ý thức). Người ta có thể đốt cháy cả dãy Trường Sơn, nhưng không thể giết hết một thế hệ hậu sinh, phải không chị [Trang Đài]?
Nhân một cuộc hội thảo về văn học miền Nam 1954-75
Chính ra là trong sự phát triển của mình, văn học hai miền thời gian 1954-75 đã có sự nhìn vào nhau, đối thoại ngấm ngầm với nhau …. Việc nghiên cứu trở lại cuộc đối thoại xảy ra trong những năm đó là một trong những phương cách thiết yếu để đẩy tới cuộc đối thoại giữa văn học trong nước và văn học hải ngoại hôm nay.
Văn Học Miền Nam 1954-1975: Đường Về Gian Nan
Nền văn học này sinh ra và lớn lên dựa trên những giá trị tự do, nhân bản mà chúng ta trân trọng. Ở vào thời vàng son của nó, Văn Học Miền Nam đã có đủ tự tin và bao dung để chứa chấp không chỉ Võ Phiến mà còn cả Vũ Hạnh!
Tính “văn học” trong văn học miền Nam
Nếu văn học miền Bắc là đơn
nhất, là một khối, một tảng và là một công cụ hữu hiệu bảo vệ chế độ thì ngược lại, văn học miền Nam là một thứ kính vạn hoa. Nó soi rọi từng chân dung, từng ngóc ngách của cuộc sống, của từng số phận, từng hoàn cảnh (…) Đó là một nền văn học mà sau lưng không có nghị quyết và trước mặt không có kẻ thù
THANH TÂM TUYỀN – ÂM VANG KHÁC
Bài viết nầy, không có tham vọng đọc, nghe và cảm nhận một cách toàn diện về cõi thơ Thanh Tâm Tuyền, mà chỉ giới thiệu một “Âm Vang Khác” của thi sĩ: Bài thơ “Ngôi Nhà Đỏ, Trăng Hồng” (đã được đăng lần đầu tiên trên tạp chí Văn, tại Sài Gòn, số ra ngày 27 tháng 11 năm 1972). Bài thơ gồm 6 biến khúc, 160 câu ….
Trần Hoài Thư – người lính & nỗi buồn chiến tranh- nhân đọc lại “Truyện từ Bách khoa”
Môt số truyện ngắn của THT cũng nằm trong trường hợp này, tôi hiểu và không lấy làm lạ ngay trong truyện ngắn đầu tay của anh đăng trên BK ‘đã bị kiểm duyệt bỏ trắng nhiều đoạn’ ngoài ý muốn của tác giả và chủ biên tòa soạn. Nhưng sự thật vẫn là sự thật, các nhà văn nhà báo họ có một giác quan thứ sáu rất bén nhạy, họ biết chỗ nào sẽ bị cắt và họ vẫn né tránh được lưỡi hái làm hại chữ nghĩa
THANH TÂM TUYỀN, NHÀ THƠ TIÊN PHONG
Trong thời kỳ cực thịnh của văn học Việt Nam, Thanh Tâm Tuyền vượt lên như một trong những đỉnh cao nhất. Có thể nói rằng Thanh Tâm Tuyền là một trong một số ít nhà thơ lớn nhất không phải chỉ riêng đối với Miền Nam mà cho cả nước
Hai Mươi Năm Văn Học Miền Nam (1954 – 1975): Phẩm Tính và Ý Nghĩa (*)
người ta có thể nhìn ra bốn tính chất căn bản của nền văn học này. Có thể xem đó là bốn phẩm tính cốt lõi của văn học miền Nam 1954-1975. Những phẩm tính đó có thể được kể: một, đó là một nền văn học phát triển và mang tính liên tục (bắt nguồn từ văn học tiền chiến); hai, đó là một nền văn học hiện đại, tiếp cận và liên thông với văn học thế giới; ba, đó là một nền văn học mang đậm tính nhân bản và nhân văn; và bốn, đó là một nền văn học khai phóng, đa sắc, và đa dạng.
40 Năm Văn Học Miền Nam Thất Thủ: Thế hệ Hậu Chiến khước từ Thân phận mồ côi
Thế hệ chúng tôi sinh ra mồ côi, vì cha thì đi cải tạo, mẹ thì đi kinh tế mới, văn học thì bị chôn sống. Nhưng sau bốn thập niên, chúng tôi đã đoàn tụ với cha mẹ, đã truy ra được những manh mối để đòi lại di sản văn học mà chúng tôi bị tịch thu. Chúng tôi khước từ làm kẻ mồ côi trong gia đình chữ nghĩa của Việt Nam và của thế giới.
Thông báo: Hội thảo Văn học miền Nam
Cuối tuần 6 và 7 tháng 12 ở Quận Cam sẽ có một chương trình hội thảo về chủ đề Văn Học Miền Nam 1954-1975, với 20 nhà văn, nhà phê bình tại Mỹ, Canada, Pháp, Úc phân tích về văn học miền Nam bị truy bức sau ngày 30-4-1975.
Những kỷ niệm về một thời Ý Thức
Không như Nguyễn Mộng Giác nghĩ “40 năm qua, từ những thanh niên hăm hở đi tìm một giải pháp cho thời thế và cho văn chương, họ đã bắt đầu trở thành những ông già chậm rãi, mỏi mệt …. [Tuy] các bạn đang ở Sài Gòn bị hạn chế nhiều mặt. Nhưng biết đâu, trong và ngoài nước, một ngày không xa, tạp chí Ý Thức mới của những người bạn già lại xuất hiện
Một thời Ý Thức 1970 – 1975
Cơn lốc biến động lịch sử đã cuốn mất hút những dấu tích của một thời làm văn học nghệ thuật mà chúng tôi đã gầy dựng qua tạp chí và nhà xuất bản Ý Thức tại miền Nam trong thập niên 70 …. Vì muốn báo và sách do Y Thức xuất bản được có mặt mọi nơi, chúng tôi đã có một hệ thống phát hành độc lập.
đọc bèo giạt của Ngọc Cường
Thời gian qua đã quá lâu, 57 năm kể từ ngày tôi đọc được bài viết ngắn, mô tả một con muỗi bay lạc vào màn của một cậu bé có óc quan sát vi tế, có trí tưởng tượng phong phú, ký tên Tường Cường. Bây giờ, tôi không còn nhớ rõ văn phong và nội dung nhưng có một cái gì trong bài viết rất cô đọng đó đã in sâu vào ký ức tôi và cứ ở đấy mãi, long lanh như một viên kim cương nhỏ.
Thung Lũng Hoa Vàng, Starbucks Một Mình
Thung lũng hoa vàng mùa hoa chưa dậy
Vàng còn đợi Xuân trên đỉnh Xuân Hoàng
Starbucks một mình đăm đăm khung cửa kính
Quạnh quẽ chỗ ngồi, hôm qua bay ngang
Ba trích đoạn tác phẩm của Patrick Modiano
Ở Juan-les-Pins, người ta sống như không hề có cuộc chiến. Đàn ông mặc quần dạo biển và đàn bà khoác váy màu nhạt. Họ đều già hơn Ingrid và Rigaud khoảng hai mươi tuổi, nhưng sự cách biệt này không rõ ràng lắm. Với làn da rám nắng và dáng dấp thể thao, họ vẫn trông trẻ và vô tư một cách giả tạo.
Giới thiệu ngắn về Patrick Modiano, giải Nobel văn chương 2014
Patrick Modiano sinh ngày 30 tháng 7, 1945, sau kết thúc chính thức của Đệ nhị Thế chiến nhưng ngay trong thời gian chuyển hóa của châu Âu từ chiến tranh sang hòa bình, …
KHI CHÚNG TÔI CÒN THỞ
Và , khi ngẩn ngơ ngồi trước một người thân đã vừa thở hắt ra hơi thở cuối, đã vừa ra đi , có phải cả Vy và em đều xác tín một điều: Nỗi chết rất nguyên si , rất trần trụi , rất thật . Và nhất là đã chẳng hề có sự “cường điệu” nào cho nỗi Chết .
DI VẬT
Ông đã nhận được vật di tặng. Nàng đã nói sự thật với ông. Nàng đã bước khỏi lề đường để tìm gặp lại người yêu. Nàng đã bước ra khỏi lề đường để thoát khỏi ông.
Cuối Đường
Có nhiều phần là tôi sẽ không có cơ hội hoặc lý do để trở lại nơi đó thêm một lần nữa, nhưng tôi biết chắc mình sẽ thỉnh thoảng nhớ về nơi chốn ấy. Ở đó, có lần người đàn ông tóc trắng kéo chiếc va li nhỏ băng qua đường, bước vào quán cà phê, ngồi xuống chiếc bàn ở góc quán, bình thản chờ. Và tôi đến.
Đinh Cường: Hommage à Nguyễn Xuân Hoàng
Hommage à Nguyễn Xuân Hoàng sơn dầu trên giấy báo in 10 x 14 in Đinh Cường 20 – 9 – 2014
Nguyễn Xuân Hoàng, lần cuối
Hoàng kéo ra từ dưới gối một quyển sách nhỏ, chìa cho tôi. Đó là tập thơ Paroles của Jacques Prevert. Thế hệ trẻ bên Pháp sau thế chiến II kể như ai cũng biết bài Barbara trong tập này. Chính Jacques Prevert là người viết lời ca của bản Les Feuilles Mortes ( Xác Lá ) lừng danh khắp thế giới. Và tôi cũng không ngạc nhiên khi thấy Hoàng vẫn giữ tập Les Paroles làm sách gối đầu vào những ngày mà Hoàng biết là những ngày cuối đời mình.
mình nó ngồi trong ghế bành
Ông ta đã sở hữu một nghệ thuật nằm ngoài công thức thông thường. Và loại truyện như vậy không thể lập lại. Nó phải duy nhất. Nó chỉ xảy ra một lần. Để vượt ra. Để thoát đi. Để hóa thân. Để đánh tráo một sân khấu dưới một lớp lụa mỏng. Để làm biến mất một con voi bằng một cái phủi tay.
Bình Luận mới