Bài thuộc thể loại: Biên Khảo
Thư ngỏ gửi niên trưởng Ó đen
Nhưng nếu có gặp Lý Tống, tôi sẽ vẫn xin chụp hình chung lưu niệm. Ông có làm xằng nham nhở thì tôi vẫn phục chuyện nhảy dù xuống sông Sàigòn, oai hơn cả John McCain và oai hơn cả John Wayne.
Da Màu Interviewing Trâm Lê
During the protests at the F.O.B. II exhibition, there was a poster of the Rev. Nguyễn Văn Lý having his mouth covered by a Communist official for speaking out against the government there. I believe this is what a lot of the anti-communist groups are doing to people in the community who have different opinions from them.
Phỏng vấn Trâm Lê
Chẳng may, nếu họ cứ tiếp tục cho phép chỉ một số lập trường chính trị nào đó được phát biểu công khai trong khi loại trừ (và kiểm duyệt) những lập trường khác, thì họ đã trở thành cái mà họ ghét. Bạn có thể đánh “cuộc chiến” này bằng giáo dục và truyền thông, không phải bằng cách đóng những đường dây truyền thông.
Nạn nhân
Số còn lại, gồm những người KHÔNG đồng ý với phe biểu tình, những người lặng lẽ quay lưng hoặc trề môi nhún vai một cách cao quý, những người mà người viết xin mạn phép gọi chung là “chúng ta,” nghĩ cho cùng, có lắm điều khiếm khuyết. Bởi vì chúng ta đã chọn làm nạn nhân.
Những Điều Sâu Thẳm của Đất Mơ: Nói Chuyện với Elizabeth Alexander
“Nếu Descartes là đàn bà và vừa mới đẻ xong, ‘ông’ có viết xuống câu, ‘Tôi nghĩ, cho nên tôi hiện hữu’ không? Nói một cách khác, câu tuyên ngôn của Descartes sẽ được viết xuống như thế nào nếu nó có một thân xác?
Cần tôn trọng nguyên tắc học thuật
Thật vậy, tư duy độc lập vẫn là một cái thiếu căn bản, thiếu trầm trọng tại Việt Nam. Điều này có thể nhận thấy rõ ràng qua cái quan niệm xưa nay luôn đề cao trí nhớ (thuộc lòng) hơn là trí sáng tạo hay tính độc đáo, vốn vẫn tiếp tục ảnh hưởng sâu đậm lên phương pháp giáo dục tại Việt Nam mà không dễ gì thay đổi.
Elizabeth Alexander – nhà thơ trước cổng đăng quang
Sự tuyệt diệu trong thơ của Elizabeth Alexander ở buổi lễ nhậm chức sẽ tùy thuộc vào chuyện bao nhiêu người Mỹ thấy nó có gây cảm xúc hay không và thành thật đến mức nào. Để sự tham gia qua cách đọc thơ của bà có ý nghĩa, bà không thể chỉ dùng thơ để đối thoại với Obama và những người ủng hộ ông mà còn phải đối thoại với hơn 50 chục triệu người đã không bỏ phiếu cho ông…
Về Dịch Thuật – Phần 2
Người Pháp qua thời đô hộ đã ành hưởng ngôn ngữ của ta, vậy mà chính tiếng Pháp đã bị tiếng La-tinh xâm lăng rất nhiều. Có thể nói đơn giản là tiếng Pháp là một thứ tiếng La-tinh ‘thoái hóa’. Khi bị La Mã cai trị ngày xưa về hành chánh và quân sự, và tiếp theo về nhân văn, chắc họ cũng đã có tật pha tiếng nói của kẻ thống trị vào tiếng mẹ đẻ.
Trò chuyện với họa sỹ Trần Duy
Một phản sách đầy những cuốn sách cũ được gói ghém, chằng buộc cẩn thận, hỏi ra mới biết là ông “chạy lụt” trong trận mưa lũ ở Hà Nội vừa rồi và cũng là để chuẩn bị chuyển nhà, vì căn nhà thuê này phải trả. Phòng tranh của họa sỹ cũng chỉ còn đôi bức phác thảo và vài ba bức lụa cuộn lại. “Thì tôi sống bằng tranh vẽ mà”, ông nói.
Chơi thú văn
Và lớp cấu tạo thứ hai đó làm bộc lộ lớp thứ ba, khá vô hình. Đó là những khi ta thấy đằng sau những lời bình phẩm và những giai-thoại-chống-giai-thoại, những lộng ngôn dung tục hóa chống thần tượng, v.v. đằng sau những thứ ấy, cái người chơi của trò chơi.
Về dịch thuật
Có lẽ dù muốn dù không, Anh ngữ sẽ chiếm vị trí thượng phong trong cộng đồng thế giới, trong khi mỗi nước sẽ cố gắng bảo vệ một khoảng không gian riêng cho chủ quyền và văn hóa quốc gia. Ta sẽ thấy nay mai những biến chuyển cực kỳ quan trọng về dịch thuật, và ảnh hưởng quan trọng không kém của chúng đến tiến trình của xu hướng toàn cầu hóa.
Góp ý với Nam Dao và Nguyễn Mộng Giác về tiểu thuyết lịch sử
Việc trao đổi ý kiến về vấn đề tiểu thuyết lịch sử giữa Nguyễn Mộng Giác và Nam Dao, từ chỗ khác biệt giữa hai quan điểm viết về lịch sử đã đưa đến nhiều đề tài văn chương thú vị khác, tuy đã cũ nhưng vẫn luôn luôn mới. Mới, có lẽ vì chúng gợi cho ta nhiều suy nghĩ, loay hoay tìm cách giải quyết để rồi tìm ra rằng không bao giờ có một dứt điểm. Vì nếu dứt điểm thì …buồn quá!
Cao Đông Khánh, ngọn lửa cuồng của ngôn ngữ
Thơ Cao Đông Khánh xuất hiện khi làn sóng thuyền nhân lên cao độ những năm 1980-1981, khi lương tâm nhân loại phải đương đầu với thảm kịch thuyền nhân Việt Nam, khi những tuyên truyền khuynh tả và chủ nghĩa bạo tàn đã để rơi mặt nạ! Thủ phạm đã rõ nhưng nạn nhân cũng đã quá nhiều, hàng trăm ngàn người trong số gần hai triệu thuyền nhân rời bỏ quê hương đã không bao giờ đến bến.
“Giàng Búi” ai là ông?
Và cho đến thời buổi bình minh văn minh hại điện này, con người luôn bị phân đôi, chẻ làm hai mảnh như vậy và không bao giờ nhận thức được ý nghĩa của hạnh phúc cũng như sự nguyền rủa. Trái lại, ông là một con người không dùng cái này để che lấp cái kia, không lấy cái kia để chống lại cái nọ, không bao giờ ghét bỏ cuộc đời dù cuộc đời là một màn kịch diễn vở vô thường trong từ sát na vọng động
Bùi Giáng, nhà thơ của ngày tháng NGAO DU
Thi sĩ Bùi Giáng đã ra đi. Cuộc rong chơi rất đỗi tài tình của ông rồi cũng tạm ngưng. Ngưng phần hình. Phần hồn hãy tiếp tục tồn sinh cùng sử lịch qua tác phẩm của ông và chính cái sống rất mực Bùi Giáng nơi ông. Bùi Giáng giờ đây đã thong dong bỏ chân xuống tháng ngày một cuộc lữ tao nhã khác, cho riêng một đời thiêng Hoàng hạc.
Trò chuyện với Đặng Thân
Tôi viết ra được những gì mà mình thích, viết xong đọc lại mà thấy sướng là cái đích của tôi. Hiện nay tôi nghĩ gì viết nấy. Có người nhận xét trong tôi có cả cái sâu sắc và cái hồn nhiên. Thực ra thì cái sâu sắc nghệ thuật nào cũng hồn nhiên, cái sâu sắc cố ý là sâu sắc của triết học, không phải của văn chương. Sự sâu sắc của văn chương phải có sự hồn nhiên.
Đặng Thân kể từ "nét" đến… "nhòa"
…văn Đặng Thân tuy ngồn ngộn [phi] hiện thực và ngút ngát nhịp sống của thời đại đấy, vậy mà có lúc chẳng thèm có lấy một cốt truyện cho ngay ngắn, ngay cả chi tiết, tình huống nhiều khi cũng luễnh loãng như đùa. Thậm chí đến cả cái tứ truyện cũng như thể cẩu thả, mờ mịt nốt. Vậy mà đọc vẫn thấy hút. Thế mới bảo là lạ.
Phỏng Vấn với Dịch Giả Phương Quỳnh và Trần Viết Minh Thanh
Với tôi dịch thuật là một “trò chơi khám phá”, khám phá tác phẩm (và tác giả), khám phá chính mình. Dịch thuật không những là chuyển đạt mà còn sáng tạo, chuyển đạt những gì tác giả muốn nói, sáng tạo trong cấu trúc (PQ).
Dịch Thuật như một họa sĩ sao lại một bức tranh tuyệt vời, chăm chút ghi chép từng đường nét, nhưng vẫn thiếu một vài đường nét hay cảm xúc làm nên nét chấm phá của bức tranh nguyên thủy. (TVMT).
Phỏng Vấn Tác Giả “Về Đâu?”
Sau khi lạc đường người ta thường dừng lại, hỏi. Nếu hỏi, sẽ có nhiều người trả lời. Nhất là khi chúng ta đang dừng lại ở một ngã ba, ngã sáu hay ngã bảy. Người trả lời sẽ thuộc nhiều thành phần khác nhau nên sẽ có câu chỉ đường khác nhau. Đáng sợ nhất là gặp những người chỉ đường lưu manh.
Tản mạn về văn chương và dịch thuật
Chắc bạn đọc cũng thắc mắc vì sao tôi cứ quay mũi dùi vào dịch già Tôn Thất Quỳnh Du. Có vài lý do …. Tôi nghĩ với khả năng hiện nay, anh TTQD có thể trở thành một dịch giả “tầm cỡ” như Huỳnh Sanh Thông — với điều kiện học hỏi thêm và từ bỏ tư duy “duy ngã độc tôn” — để tiếp tục cống hiến văn chương Việt Nam cho thế giới bên ngoài.
Người Nhật hiện đại với trào lưu Musashi
Nhà phê bình văn học Ozaki Hotsuki viết rằng: “Trong trí nhớ của những người trưởng thành trong thời chiến, những người đã kết thúc cuộc đời ở tuổi 20, thì “Miyamoto Musashi” là một trong những cuốn sách hấp dẫn nhất đối với họ và nó cho họ biết cần phải làm gì để hoàn thiện nhân sinh của mình tốt nhất.
Vài cảm nghĩ về bài thơ Travel của Nguyễn Tiến Hoàng (Thường Quán)
Khởi điểm của “Travel” thì bắt đầu từ một phương hướng, nửa cố định, nửa mơ hồ. East of the sea. Phía đông của biển. Vị trí của biển trên trái đất thì không ai chối cãi – đa số diện tích trái đất là nước là biển. East. Phía Đông. Rõ. Cố định. of the sea. của biển. Mơ hồ không rõ. Biển nào, ở đâu, Đông Hải, Địa Trung Hải, Hồng Hải?
Trò chơi xin quá giang- Mộng ảo của sự kiếm tìm
Milan Kundera được đánh giá là một trong nhiểu tác giả văn xuôi có ảnh hưởng mạnh mẽ tới văn học Châu Âu những năm gần đây. Những sáng tác của ông là những suy tư trăn trở về con người và bản thể của nó, được viết dưới giọng văn giàu sức triết lý. Đọc văn của ông khiến người đọc luôn cảm thấy thú vị, mỗi tác phẩm mang lại cảm giác khi nghe một bản nhạc ở tính đa âm.
Giới Thiệu Tác Phẩm: Thư Cho Một Quốc Gia Ki-tô giáo của Sam Harris
Trong cuốn sách này, bằng lời văn thẳng thắn, đôi chỗ mỉa mai, châm biếm, thậm chí tàn nhẫn, Sam Harris đã can đảm thách thức những ảnh hưởng mà đức tin tôn giáo đã khắc sâu vào một đất nước Ki-tô giáo, cụ thể là Hoa Kỳ.
"tri thức" về một bài thơ: Nói Chuyện Với Nhà Thơ Nguyễn Đức Nguyên
Quá trình dịch thuật không phải luôn là một tư duy về bản chất [tuyệt đối] của “nhận thức luận”. Tác giả hôm nay không phải là tác giả hôm qua vì đã có những thay đổi nào đó, rất li ti hay rất lớn lao, trong họ. Theo Paul Celan, văn bản, một bài viết, một bài thơ có thể được coi như là một “mẩu tin trong lọ/một dấu mốc thời gian.”
Cao Ánh đi Washington
Cao Ánh, rời Việt Nam lúc tám tuổi, lớn lên và được giáo dục ở Mỹ, 33 năm sau đã được bầu vào Quốc hội Liên bang Hoa Kỳ. Trong khi ấy, những người trẻ tuổi tại Việt Nam mới chỉ đòi bầu cử tự do như Nguyễn Văn Đài và Lê Thị Công Nhân, đã bị lãnh án vào tù. Một người có thể thành công ở nước ngoài, mà không thể thành công trên chính quê hương mình. Lỗi ấy tại đâu?
Đôi điều về dịch thuật
Cách đây ít lâu tôi bạo gan dịch và xuất bản cuốn tiểu thuyết The Unbearable Lightness of Being của Milan Kundera. Phải chi tôi được quyền dịch là “Khôn Kham Nhẹ Cái Bi-ing”! thì đỡ khổ cho tôi biết mấy. Thôi, tôi đành phụ lòng Kundera vậy. Nếu người dịch là kẻ bắc cầu giữa hai nền văn hóa thì cây cầu của tôi là cây cầu khỉ lắc la lắc lẻo băng qua đại dương đầy sóng dữ.
60 năm Hoàn vũ nhân quyền
Mặc dầu trên 190 quốc gia thành viên của Liên Hiệp Quốc hiện nay coi như đã hiển nhiên công nhận những quyền căn bản của con người được ghi trong Tuyên ngôn, nhưng nhiều nước, trong số đó có Việt Nam, đã vụng về bào chữa cho thành tích tồi tệ trong việc tôn trọng nhân quyền của mình, bằng cách nói rằng đa số những quyền ghi trong Tuyên ngôn chỉ phù hợp với Tây phương, không thích hợp với Đông phương.
Bình Luận mới