Điểm “Blog” MỘT Danna – đôi điều cần nói về văn chương Blog

Một Danna là bút danh của Vũ Hiệp, một nhà thơ trẻ và người suy tư luôn phiêu lưu theo những dải Mobius chóng mặt ấy của các khả thể vô tận của ngôn ngữ, một tâm hồn trăn trở cố chạy đuổi cho kịp với cái biến động không ngừng của ý tuởng. Thơ của anh là một lập ngôn mang nhịp điệu của đời sống thật cho quan niệm triết học mà – theo ý của nguời viết bài này – anh đã phát hiện ra như diễn giải thích hợp nhất cho những trực cảm của mình: triết học giải kiến trúc (deconstructionism)

Bốn mươi lăm năm thi ca Việt Nam

Trong văn chương Việt Nam, có lẽ thi ca là hình bóng người ta nhìn vào bằng cặp mắt ưu ái nồng nàn nhất. Sự trọng vọng này – nếu đó được gọi như thế – biểu hiệu cho tâm hồn gần gũi gắn bó của người mình, người Việt, với thi ca.

Phỏng Vấn Chớp 5 – năm phút với tác giả

“Điện năng trong nhiều ngày tịch tụ lại mỗi lúc một nhiều thêm bên trên mặt đất. Khi bầu không khí đầy ứ điện thì những tảng mây trắng sẽ biến thành những đám mây giông khủng khiếp và từ trong đám mây ấy, từ trong lượng điện dày đặc sẽ phát sinh tia lửa đầu tiên – đó là tia chớp. Mưa rào đổ xuống mặt đất hầu như ngay lập tức sau khi có tia chớp ấy.” (Paustovsky)

Ký ức về ông Bách Khoa Lê Ngộ Châu

Thật khó tưởng tượng nổi cảm giác một cậu bé học trò mới tập tành viết lách khi nhận được những lời lẽ trân trọng bằng chính nét bút của Chủ nhiệm một tạp chí nghiên cứu – lý luận – sáng tác uy tín bậc nhất miền Nam. Đó là truyện ngắn đầu tay tôi được in với bút danh Tần Hoa và cũng là sáng tác duy nhất tôi được nhận nhuận bút ( với số tiền gần bằng một tháng lương công chức thời kỳ trước 1975).

The Long Road Home – Đường Về Diệu Vợi

Với tâm trạng lừng khừng (existential ambivalence), các tác giả miền Nam còn lại trong nước sau 1975 bị xem là những kẻ bất tuân chỉ (nonconformist) và do đó có khả năng trở thành mối đe dọa cho viễn cảnh mới của chế độ xã hội chủ nghĩa (the new socialist vision), một chế độ vốn xem sự dễ bảo là một trong những dấu ấn đặc thù.

Đọc "The Long Road Home: Exile, Self-Recognition, and Reconstruction" của Nguyễn Bá Chung

Liệu có một “số phận” dành cho mỗi nền văn học? Nếu có, số phận dành cho nền văn học Nam Việt Nam giai đoạn 1954-1975 (VHNVN) coi mòi rất gian nan. “Sinh ra đời …

Phỏng Vấn Chớp 5 – năm phút với tác giả

“Điện năng trong nhiều ngày tịch tụ lại mỗi lúc một nhiều thêm bên trên mặt đất. Khi bầu không khí đầy ứ điện thì những tảng mây trắng sẽ biến thành những đám mây giông khủng khiếp và từ trong đám mây ấy, từ trong lượng điện dày đặc sẽ phát sinh tia lửa đầu tiên – đó là tia chớp. Mưa rào đổ xuống mặt đất hầu như ngay lập tức sau khi có tia chớp ấy.” (Paustovsky)

Tia chớp tâm linh đã khởi động nhịp bão tiềm ẩn cuồng nhiệt trong nhà thơ Dương Tường và những giọt mưa thâm trầm ngỗ nghịch trong nhà thơ Đỗ Quyên.

Nhạc Trịnh Công Sơn

Joan Baez đã gọi Trịnh Công Sơn là “Bob Dylan của Việt Nam.” Trong phim Mùa Hè Chiều Thẳng Đứng (Vertical Ray of the Sun) của Trần Anh Hùng, nhạc Trịnh Công Sơn đi cùng dải ghi âm với nhạc của Lou Reed, Arab Strap và The Married Monk. Một nhóm nghệ sĩ xuất sắc, lẽ dĩ nhiên, và cũng là một sự so sánh có nhiều ý nghĩa, nhưng Trịnh Công Sơn lúc nào cũng là người hoàn toàn độc lập.

Đọc “The Long Road Home…” của Nguyễn Bá Chung

Trở lại với tiểu luận The Long Road Home: Exile, Self-Recognition, and Reconstruction của học giả Nguyễn Bá Chung. Tôi có phần đồng ý với phát biểu của ông về chuyện văn chương quan yếu chỉ có thể mọc ra từ những tâm hồn đã loại bỏ được hận thù và ảo tưởng về quá khứ hay tương lai. Và thiên kiến, nếu tôi được phép!

Bốn mươi lăm năm thi ca Việt Nam

Đời sống đều là những mong manh ghê sợ như vậy. Không còn thanh bình, không còn tình yêu trong trắng. Thi sĩ vật lộn và hủy hoại chính mình. Đối với họ, thơ không là món hàng trang sức, là hương phấn lụa là đời người, thơ không còn là mục đích cao đẹp của đời sống. Thơ ở đây chỉ là điều bắt buộc phải có, như cơm ăn áo mặc.

Nguyễn Vy Khanh nói về Duyên Anh

Duyên Anh trong một thời gian dài đã trở thành một hiện tượng văn học vì tác phẩm của ông đã đáp ứng được một phần những nhu cầu của thời đại, những nhu cầu văn hóa, tâm lý, xã hội của đại chúng. Với sự leo thang của chiến tranh, khi xã hội khủng hoảng trầm trọng về văn hóa, đời sống, một số tác phẩm của Duyên Anh với ý hướng giáo dục đã đáp ứng được một số mong đợi. Đừng đòi hỏi ở ông những đáp ứng triết lý siêu hình của thời đại.

Thở

Ngã tư Lê Quý Đôn-Trần Quý Cáp. Xuống. Vào. Nhà trưng bày tội ác Mỹ Ngụy.
… Để coi, tôi có gì. Giải khăn sô cho Huế. Chỗ tốt, giữa khung. Thêm Đêm nghe tiếng đại bác. Một mai khi hòa bình. Kìa, Mai Thảo, Doãn Quốc Sỹ, Thanh Tâm Tuyền, Chu Tử, Dương Nghiễm Mậu, Lê Xuyên. Nguyễn Mạnh Côn. Tội ác cả đấy.
“Chị Nhã Ca à. Chị đã thấy lại tác hại của loại sách vở cũ chưa?”
Vẫn cái anh Mười Kết bên cạnh. Tôi nhìn lên mấy cuốn sách, trân trọng chào mình, chào bạn hữu.

Ngôi Sao Hàn Thuyên

“Mai Thảo ơi! Sông Mã sông Chu có cầu không nhỉ?” Đó là câu đề tặng sau này, cuốn Ai Có Qua Cầu, anh Quỳnh viết cho tôi, trong cái ý gợi tôi nhớ lại cùng anh mấy lần gặp mặt giữa hai giòng Chu, Mã chảy song song trên địa hình Thanh Hoá. Và cái tuần lễ ghi khắc xâu đậm trong trí nhớ tôi, ở Quần Tín. Đã ngót ba mươi năm.

Ban Mai: về người viết & ngôn ngữ

Vươn Tới Tương Lai
Thư gửi những người bạn di dân cùng thế hệ.
Ðọc Hợp Lưu 82, những bài Ký về cuộc di tản tháng 4 năm 75 nhìn từ miền Nam, tôi tình cờ gặp …

Đỗ Kh.: về người viết & ngôn ngữ

1. Là người viết bằng tiếng Việt thì tôi thấy chẳng có gì xúc phạm hết, và nếu phải bị xúc phạm thì nhận định vũ trụ, phi thuyền của Brodsky trên đây cũng xúc …

Nguyễn Thị Ngọc Nhung: về người viết & ngôn ngữ

Sau khi đọc câu hỏi, tôi nhận ra hình thức và có câu trả lời như sau: (những phần chấm chấm, xin vui lòng đọc lại câu hỏi để tránh sự lặp lại nhiều lần). …

Nguyễn Danh Bằng: về người viết & ngôn ngữ

Tôi không nghĩ khái niệm “nhà văn lưu vong” lại tội nghiệp như ngưòi “đứng bên lề,” nhưng đó là một khái niệm thật khó khăn. Ngưòi viết lưu vong không đi cùng đời sống, …

Trịnh Thanh Thủy: về người viết & ngôn ngữ

Với tôi, viết là để viết, để chia sẻ và cảm thông. Viết nói lên được những uất ức từng bị đè nén. Nó còn đối diện và phanh trần sự thật phía sau bộ …

Đỗ Lê Anh Đào: về người viết & ngôn ngữ

1. Tôi đồng ý với nhiều người đã nêu ra: viết bằng tiếng Việt ở một đất nước ngoài Việt Nam là thường trực đối mặt với một khủng hoảng về căn cước. Nhưng sự …

Nguyễn Thị Hoàng Bắc: về người viết & ngôn ngữ

Viết bằng tiếng Việt trong một môi trường sống mà mọi sinh hoạt chung quanh: từ gia đình, ti vi, báo chí, mua bán, hội hè, công việc, chung quanh ta, mọi người đều sinh …

Đinh Linh: về người viết & ngôn ngữ

Tôi qua Mỹ 1975, lúc 11 tuổi. Tôi sống khắp nước Mỹ, nhưng lâu nhất ở Philadelphia (17 năm). Vì tôi sống với người Mỹ và làm việc với người Mỹ, nên tôi hiểu được …

Nguyễn Thành Việt: về người viết & ngôn ngữ

The question of what language to write in never occurred to me. The first words I ever spoke were Vietnamese, but coming to America at age four mortally wounded that language for me, depriving it …

Màu da và Ngôn ngữ: Câu Hỏi phần 1 & 2

Người Viết và Ngôn Ngữ – một lựa chọn
Ðặng Thơ Thơ và Nguyễn Hương đã thực hiện cuộc phỏng vấn với những người viết bằng …

The Passing of April…

English version edited by Đinh Từ Bích Thúy
The last days of April also mark the (temporary) end of Damau’s "War" topic. War itself, unfortunately, has not, and will not, stop[ped] even for a short moment. …

Tháng Tư đã đi qua

Những ngày cuối cùng của tháng Tư đóng lại (tạm thời) chủ đề Chiến tranh của tạp chí damau.org. Bất hạnh thay, chiến tranh không và sẽ không dừng lại dù chỉ tạm thời. Ở …

Tháng Tư đã đi qua

Tháng Tư đã đi qua
Phùng Nguyễn
 

The Passing of April…
English version edited by Đinh Từ Bích Thúy
 

Những ngày cuối cùng của tháng Tư đóng lại (tạm thời) chủ đề Chiến tranh của tạp chí damau.org. Bất …

Những Ghi Chép Của Con Trai Người Chiến Sĩ

Cha tôi thì cứ kể tiếp. Giọng say rượu của ông lung lay tất cả những màn kính trong ngôi nhà mới của chúng tôi, khuấy động từng hạt bụi, và tràn đầy trong tôi, một cách chầm chậm mà chắc chắn, một khung cảnh diệt vong. Thất trận của ông là di sản của tôi; cay đắng của ông là kế thừa của tôi.

Căn nhà của Mẹ

Sau khi phiêu bạc nhiều đơn vị của ba vùng chiến thuật, tôi mới được đổi về Sài Gòn. Khi ấy cấp chỉ huy binh chủng sở hữu khu nhà quyết định dùng khoảng đất trong có khu vườn của mẹ dự trù làm bể bơi hay sân quần vợt chi đó và xe ủi đất đơn vị đã tới san bằng. Khi tôi trở về, cứ như Từ Thức về trần, khu vườn đã biến mất không còn dấu vết. Mẹ tôi chỉ nói là hết sức năn nỉ mấy người lính mới giữ được một cây trứng cá duy nhất bây giờ đã gần như cổ thụ mọc sát vách nhà.