Nhân đọc bản dịch bài “Người già em bé” của Trịnh Công Sơn

Chẳng thế mà, trong lời bàn của Ban Biên Tập Da Màu về bản dịch bài hát “Người già em bé” của Joseph Đỗ Vinh và Eric Scigliano có đoạn : “Câu ‘Ghế đá công viên dời ra đường phố’ đã là một thử thách cho người dịch.”

Chú tâm – Lời nguyện cầu tự nhiên của linh hồn

Như một cái bắt tay, một vói tìm ngang qua thời-không-gian. Khi ông nói, bài thơ vươn đến một kẻ khác, ngang-vựợt qua, một Ngươi có-thể-định-vị (addressable Thou), người ta cũng có thể nghe được ông ta muốn nói về một nhà thơ vói tìm đến người dịch, về Mandelshtam tìm đến Celan. Hơn hết, đẹp đẽ nhất, trong việc dịch thuật Celan tìm thấy được một cái gì đó như sự cứu rỗi

Dịch và đại tự sự

Sự thể của tà áo dài, của diễn ngôn ba miền, hay bất kỳ diễn ngôn dân tộc nào là vậy đó, một loại bá quyền về thân thể và tiếng nói. Và cái thân thể bên dưới tà áo dài là một thân thể bá quyền, trong suốt, san bằng mọi khác biệt… để bản thân nó như một hiện hữu duy nhất, không ranh giới, tròn trịa, mịn màng. Chính ở đây ta thấy một mối quan hệ bất dịch, một … non-translation.

Dịch văn hóa: Tại sao lại quan trọng và phải bắt đầu từ đâu?

Hải Ngọc dịch

Nói khác đi, khái niệm dịch văn hoá, nhìn chung, có thể được hiểu và ứng dụng phục vụ cho hệ hình mâu thuẫn của cả lý thuyết hậu hiện đại và nhãn quan chính trị hậu hiện đại – đó là chủ nghĩa đa văn hoá và giải cấu trúc.

Ám Thị Ngôn Ngữ

Giải pháp cho một khó khăn cụ thể về dịch thuật luôn luôn nằm trong ngôn ngữ đích, dù cội nguồn vấn đề thì ở ngôn ngữ gốc. Khi đọc cần đắm mình trong ngôn ngữ gốc, nhưng khi đặt bút thì nên hướng về ngôn ngữ đích, theo nghĩa rộng nhất của ‘ngôn ngữ’, bao gồm những liên quan chặt chẽ tới tư duy, tập quán và văn hóa, Tư duy còn vướng bận với ngôn ngữ gốc thường ít nhạy bén với những giải pháp đẹp có thể tìm được trong ngôn ngữ đích.

Một số suy nghĩ về dịch thuật

Buộc ở vào một tình thế vô cùng khó khăn (thực hiện điều bất khả), dịch giả cần thiết phải lựa chọn “kiểu” hoặc “phong cách” dịch mà kết quả sẽ hoặc là một phiên bản gần gũi nhất của nguyên bản [mà dịch giả có thể đạt đến] về phương diện ngôn ngữ hoặc là một văn bản trong đó phần chuyên chở cảm nhận của người dịch về nguyên bản là mục tiêu trước và trên hết.

Đọc “Vision Impaired” bản dịch truyện ngắn “Ám Thị” của Phạm Thị Hoài

Bút pháp Phạm Thị Hoài sắc bén, gọn, chính xác và đầy trí tuệ. Người dịch văn cô không dễ dàng gì chuyển tải những đặc thù đó. TTQD đã làm một công việc vất vả và khó khăn, rất đáng khen và tưởng thưởng, nhưng theo tôi, một độc giả người Mỹ gốc Việt (người Bắc), bản dịch hãy còn nhiều bất cập. Vấn đề là sự khác biệt về cách hiểu tiếng Việt và tiếng Anh và sự trải nghiệm văn hóa nền tảng của hai ngôn ngữ đó.

Translating Pham Thi Hoai: The invisibility of the Translator

I am tempted to quote the Hanoi-based translator Duong Tuong and say that a good translation should have a hundred percent of the author and a hundred percent of the translator. But this observation doesn’t quite capture the sense of close engagement between the translator, the author and the original text. Perhaps I should quote the critic Nguyen Hung Quoc [who says] that a good translation is the ‘love child of a three-way relationship’ between the translator, the author and the original text.

Dịch Văn Chương Phạm Thị Hoài: Sự Vô Hình của Người Dịch

George Steiner dạo nào đã tuyên bố, “Người dịch xâm chiếm, thu lọc, và làm sáng tỏ.” Sau khi làm sáng tỏ ngôn ngữ của người khác, người dịch phải biết cách gia nhập ngôn ngữ này vào bối cảnh mới. Nhưng làm sao để gia nhập ngôn ngữ của Tiệm May Sàigòn vào tiếng Anh hiện đại của người Úc? Tôi có đủ kiến thức để chửi thề kiểu Úc, nhưng tôi không chắc nó nghiêng ngửa với cách diễn tả trong truyện của chị Hoài.

Tây Sơn – Phần 2

Sự hiện diện của những người như họ trên vùng đất này là nguyên nhân của những đảo lộn dữ dội trong hơn ba mươi năm qua, còn kết thúc của họ lại như là minh chứng cho sự thất bại của lớp người họ đã góp phần đánh đổ. Nhưng cuối cùng mầm mống họ đã gieo vẫn còn đó trong đất nước phức tạp của Gia Long, như một sự nhức nhối chờ đợi những đổ vỡ lớn lao hơn.

Tây Sơn – phần 1

Đây là một chương (Chương XIV) của một tập thông sử ngắn “Sơ thảo: Bài sử khác cho Việt Nam” đang thành hình. Thời gian bàn luận nhắm vào một giai đoạn của lịch sử Việt Nam đã gây nhiều tranh cãi mà nguyên nhân lại không phải vì bản thân của vấn đề khoa học. Tai nạn từ đó đã đến với quyển sách dồng dạng của chúng tôi gần nửa thế kỉ trước, quyển Lịch sử nội chiến ở Việt Nam từ 1771 đến 1802, quyển sách mà sau ba mươi năm xuất hiện lại đã được BBC bên ngoài sắp hạng Top Ten

22 tháng 11

5:59, giờ Washington, 4:59 tại Dallas, ngày 22 tháng 11, 1963. Lyndon Baines Johnson vừa hoàn tất chuyến bay đầu tiên với tư cách Tổng Thống. John Fitzerald Kennedy đã chấm dứt chuyến bay cuối cùng.

10 khuôn mặt thơ trẻ đương đại

Đó là một thế hệ có trình độ học vấn cao, đa tài và hoạt động ở nhiều lĩnh vực xã hội. Họ có ý thức mới trong sáng tạo nghệ thuật và có nhiều điều kiện giao lưu quốc tế . Họ khẳng định một thế hệ mới, thế hệ trẻ hôm nay cuả một đất nước mở cưả và hội nhập, hoàn toàn khác với thế hệ nhà thơ đi trước, trưởng thành trong chiến tranh.

CHUYỆN VÃN VỚI MẤT HAY CÒN… VÀ, CHUYỆN VÃN VỚI…CHUYỆN VÃN

Tôi quay trở lại buổi sáng cuối Thu 2008, để gặp thi sĩ Du Tử Lê.

Anh cười thanh thản, hồn nhiên, viết lời đề tặng tôi trên trang đầu tiên của hai tập thơ vừa mới in xong: “Chuyện vãn với những đêm tận, những khuya tận. Gần bốn năm dầm mình sống với căn bệnh ung thư quái ác. Mình rất thèm chuyện vãn với kỷ niệm, chuyện vãn với hơi thở, chuyện vãn với những tình thân, và, nhất là chuyện vãn với Ông-Thần-Chết quái…kiệt!”

Tôi chúc mừng thi sĩ và lướt nhẹ qua từng trang còn thơm mùi giấy mới.

Nam Lê được trao giải thưởng dylan thomas

Sinh ra ở Việt Nam, lớn lên ở Úc, phát triển sự nghiệp văn chương ở Mỹ, được giải thưởng văn chương vốn là di sản của một nhà thơ người Welsh, xem chừng định mệnh của Nam Lê đã vượt nhiều biên giới với văn phong vững chãi và những hình ảnh đẹp như thơ và cũng khốc liệt như chiến tranh và sự chết.

The articulate body – Some quick thoughts on reading Nguyễn Thúy Hằng

Với “Bởi từ lâu chúng ta không thể ngủ”, Nguyễn Thúy Hằng đã “xông xáo” vào một không gian ý thức cao hơn, bao quát hơn bản thể, nơi cô có thể nhận thức được cái đang nhận thức bản thể, cái mà cô đã gọi là x, con người muôn thưở như một ẩn số

Nói chuyện với Nguyễn Thúy Hằng (phần 2/2)

Có lẽ tôi là người chọn sống với những gì mang lại cho tôi cảm giác thoải mái và thích thú, nên ít khi tôi bước ra ngoài với bộ dạng một kẻ khác. Chắc là mỗi người đều có phương pháp để lựa chọn tự do riêng.Và phương pháp của tôi là không xét đoán theo đúng hay sai hoặc trong phạm trù liên quan đến đạo đức.

Nói chuyện với Nguyễn Thúy Hằng (phần 1/2)

…Câu chuyện này cũng là một ẩn dụ về xã hội Việt Nam, cụ thể hơn là tôi đang nói đến những nghề liên quan đến văn hoá nghệ thuật. Dường như chỉ có những nghề này – với bối cảnh chính trị và xã hội VN kéo dài từ quá khứ đến hiện tại -mới liên quan đến thái độ “im lặng” hoặc không im lặng.

Nguyễn Thúy Hằng: Từ Miền Đất Xa Lạ

Trong văn chương của Nguyễn Thúy Hằng không bày biện những cứt, đái, bộ phận sinh dục, không đeo lủng lẳng những bảng quảng cáo Coca Cola, chủ nghĩa “Hậu hiện đại” hay băng vệ sinh Kotex có cánh… cô đứng một mình, khép nép, cô đơn, sầu thảm trong xó kẹt của kiếp người, rụt rè thảy ra những trang viết đầy bụi bặm và khét lẹt của mình. Không cần biết thứ văn chương của cô là văn chương gì, nhưng nó làm tôi rúng động, thảng thốt và gục ngã.

thông điệp obama

Thông điệp Obama dành cho nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam là: Hãy mở mắt ra! Quý vị lạc hậu quá xa rồi. Khi Đảng bắt đầu cầm quyền, người da mầu tại Mỹ không được đi bầu …. Nay, người da mầu, nhờ bầu cử đã làm chủ Nhà Trắng, mà quý vị vẫn không hề thay đổi. Vẫn xài khẩu hiệu cũ: “Không có gì quý bằng độc lập, tự do.” Trên 60 năm, khẩu hiệu vẫn chỉ là khẩu hiệu.

danh tướng kiến bạch đầu*

Ở Việt Nam, nơi tuổi tác và kinh nghiệm được kính trọng, nơi những cuộc chiến in hằn trong ký ức dân tộc, hôm nay chúng ta được thấy rằng những anh hùng lão thành không phải lúc nào cũng thắng trận.

Barack Obama làm lịch sử

Với tài cán và phẩm cách của Obama mà có khả năng kích động hàng triệu người, nhất là giới trẻ, lâu nay coi thường lá phiếu của mình để đứng lên làm lịch sử, Obama rõ ràng đã huy động được sức mạnh quần chúng Hoa Kỳ và sẽ tiếp tục được sự yểm trợ nếu vẫn giữ được niềm tin của họ.

OBAMA – biểu tượng của thời đại

Mỗi công dân của thế giới, trong đó có người Việt nam, náo nức góp phần tham gia vào cuộc đổi mới của nền chính trị thế giới, để cuộc sống trên hành tinh bớt tối tăm, thêm tự do và sáng tạo, mọi người ở mọi nước tận hưởng ấm no và hạnh phúc, xứng đáng với danh nghĩa Con Người.

Tiểu sử Lê Đình Nhất Lang

 
Sinh năm 1969 tại Sài Gòn, rời Việt Nam năm 1983 đi Pháp, sang Mỹ năm 1985. Từ 2005 có bài đăng trên Văn, Thế Kỷ 21, và TienVe.org. Hiện …

Diệu Quán Sát Trí: Từ Một Góc Nhìn

Tâm hồn nghệ sĩ phương Đông muốn tìm thấy “Nguyên hóa tâm” trong thơ và rượu, còn những đầu óc thông thái phương Tây lại luôn chứng minh “Nguyên hóa tâm” bằng những phương trình!

Em Không Mềm Không Trong Không Thẳng Không Trắng (2/2)

Bất cứ một nhà văn nào cảm thấy mình bị ở trong tư thế phòng thủ khi đối diện với “văn hóa/văn chương thống trị,” cũng biết rằng ngôn ngữ phủ nhận, tuy cho nhà văn quyền kháng cự, có thể chỉ là một chiến thắng hao kiệt, như chiến thắng của Hannibal …. Quyền phủ nhận của người yếu thế, cuối cùng, cũng không định nghĩa hay xác định bản sắc của họ.

Em Không Mềm Không Trong Không Thẳng Không Trắng (1/2)

Nếu muốn tránh ảo tưởng “biệt lập nhưng bình quyền,” nhà văn gay và lesbian, như những nhà văn di dân, thường phải “vay mượn và chiếm đoạt” những khái niệm quen thuộc từ siêu thị văn hóa giòng chính …. Từ những khái niệm quen thuộc và phổ quát nguời ta mới biết rằng “kẻ lạ/quái thai” chính ra là người anh em của mình.

Âm tính trong "Kiếm ma Inazuma"

Bởi một khi tất cả đã chết dưới bí kiếm Izanuma rồi, nhưng nếu con người không vững tay chèo chống linh hồn mình, thì hắn sẽ tiếp tục sa ngã và gục đầu ngoẹo cổ chết đứng giữa vòng oan gia nghiệp chướng của vô lượng kiếp luân hồi ngổn ngang.