Don Quixote – hành trình của một người Việt vào thế giới văn chương tiếng Tây Ban Nha

Ngày xưa còn bé, thỉnh thoảng tôi vẫn được má tôi mua sách cho đọc, ngoài những cuốn tự tôi mua lấy. Một trong những cuốn sách mà bà mua cho tôi có nhan đề trông khá lạ mắt, mặc dù bằng tiếng Việt: Đồng Ký-Khốt – Hiệp-sĩ Phiêu-lưu.

“Ổng Đi Rồi – Và Cờ Mỹ Vẫn Bay!”

Tôi đặc biệt thích hình lá cờ Mỹ đơn côi nhưng hiên ngang phất ở phía trái tấm hình, bay trên tòa nhà Thượng Nghị Viện thuộc điện Capitol, trong lúc trực thăng Trump bay ngang rồi mất hút, hy vọng là mãi mãi.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (12)

Theo tác giả Đặng Trần Huân, “Chỉ mới thành lập năm 1933 mà tổ chức Tự Lực Văn Đoàn tưởng như đã xa xưa lắm vì cho tới nay có lẽ vẫn chưa có ai trả lời được là Văn Đoàn này gồm có những ai? Một Văn Đoàn có tác phẩm để đời khá nhiều, ảnh hưởng sâu đậm tới văn hóa Việt Nam, thế mà lai lịch của nó tới nay vẫn mù mờ như huyền thoại Phù Đổng Thiên Vương, Chử Đồng Tử hay Mỵ Châu Trọng Thủy vậy.”

Những Lý Do Ủng Hộ hay Bỏ Phiếu cho Trump Trong Bầu Cử 2020

Những người từng ủng hộ Trump trong kỳ bầu cử vừa qua đừng để bị lạc trong mê cung tin giả nữa. Với những cử tri gốc Việt hay những người ở Việt Nam, khi ưu tư về những bước đi sắp tới của Trung Quốc, càng nên tỉnh táo ….[đ]ừng tự ru ngủ mình …và đừng chụp mũ lẫn nhau là bị Trung Quốc mua chuộc. Trung Quốc chưa mạnh đến độ có đủ tiền mua một nửa nước Mỹ như vậy.

Tại sao cờ VNCH bay trên Điện Capitol?

Những người Mỹ thuộc thế hệ chiến tranh hẳn còn nhớ lá cờ này. Không có gì ngạc nhiên khi thấy cờ Nam Việt Nam trong cuộc nổi dậy bất thành chống lại nền dân chủ Mỹ, song đó vẫn gợi một nỗi thất vọng.

Di sản đắt giá của Donald Trump

Lịch sử sẽ đánh giá Trump là một tổng thống Mỹ quan trọng, vì ông đã để lại nhiều thay đổi cho nước Mỹ và thế giới. Ông cũng sẽ được coi là một trong các vị tổng thống kém nhất, nếu không nói là kém nhất từ trước đến nay.

Đúng, Trump đã làm được một số điều hữu ích.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (11)

Cái dở của Tự Lực Văn Đoàn là tính bè phái, mà ba cây bút trẻ Tứ Ly (Hoàng Đạo), Việt Sinh (Thạch Lam) và Lê Ta (Thế Lữ) là tiêu biểu. Hai ông anh, Khái Hưng, Nhất Linh, thường đứng ngoài, trừ những vụ phải trả lời trực tiếp những bài đánh Phong Hoá “có tầm cỡ”.

Sửa sai lỗi lầm của năm thế kỷ

Nhìn hình bà Deb Haaland với nét khắc khổ mà kiêu hãnh như một nữ tù trưởng bộ lạc trên trang báo mạng, tôi thấy dậy lên một sự nể trọng. Và cả kỳ vọng.
Nể trọng vì bà là người Mỹ Bản xứ (Native American, mà ta quen gọi là Da Đỏ) đầu tiên đã được đề cử vào một chức vụ có phần vụ bảo vệ hàng triệu acres đất công…

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (10)

Hoàng Đạo là cây bút tài hoa nhất trong ba anh em Nguyễn Tường: viết gì cũng được, viết hay ngay từ đầu, không cần qua thời kỳ “luyện văn” …. Trong khi đó, Việt Sinh (Thạch Lam) trở thành người sáng tạo ra tùy bút hiện đại…. Phóng sự của Thạch Lam khác hẳn với các loại phóng sự khác cùng thời, [vì] nó là một thứ tuỳ bút văn chương.

Thư gửi bạn

Tôi cảm thấy có nhiệm vụ mách anh cách kiểm xem một tin nào có thực hay sai nhanh nhất, đó là qua Web site snopes.com. Đây là một Web site kiểm tin có mặt sớm nhất từ khi có Internet cách đây trên 25 năm

Ngọn cờ

chúng ta không thể dễ dãi đánh đồng ý nghĩa của lá cờ ấy với lá cờ mang chữ TRUMP to tướng; tương tự, không thể thấy lá cờ Mỹ hiện diện trong buổi bạo loạn mà gán cho nó cùng ý nghĩa với lá cờ của Nam quân thời Nội chiến. Nhưng nhìn lá cờ vàng ba sọc đỏ giữa khung cảnh đó thật ngán ngẩm và đáng ngại.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (9)

Nhưng sự khác biệt sâu xa giữa Khái Hưng và Nhất Linh đã lộ rõ trong tác phẩm nhỏ bé này: Khái Hưng nhìn ra ngoài, nhìn vào người khác để nhận xét con người, với đôi mắt đầy thương cảm, ông đưa ra những mẫu người hy sinh, chịu đựng. Nhất Linh nhìn mình, nhìn vào nội tâm của mình để viết, để tìm cách cho cá nhân thoát khỏi sự tù hãm của xã hội lỗi thời.

Bức Tường, Năm Mới và Trẻ Em

Sau một năm dài đầu óc đặc sệt với những chia rẽ trầm trọng giữa các bạn hữu về quan điểm chính trị, giữa tang thương của bệnh Dịch, giữa những bạo loạn của nước Mỹ; sáng nay ngày 1 tháng 1, năm 2021, tôi dậy sớm, thở “phào” một tiếng, bước ra ngoài ban-công, vươn vai, đón mặt trời mới của một năm mới

Phụ Nữ Viết Văn Thời Cộng Hòa

Trong số những tài liệu về các cây bút phái nữ trong văn học Việt Nam trước 1975 cho tới nay tôi thấy chỉ có bài biên khảo công phu của Tiến sĩ Công Huyền Tôn Nữ Nha Trang, tựa là “Các Nhà Văn Nữ Nam Việt Nam, 1954-1975,” xuất hiện lần đầu trên tạp chí Vietnam Forum số 9, 1987 của Đại học Yale, là có vẻ đầy đủ và bao gồm hơn cả.(

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (8)

[Vào] năm 1932, khi đánh vào thành trì “khóc lóc, tự tử” hèn yếu của thanh niên bằng tiếng cười và lối văn trong sáng, Tự Lực Văn Đoàn, không chỉ muốn mua vui, cũng không hề có ý định làm cho người đọc quên chuyện mất nước, mà họ đã có chủ ý cách mạng từ đầu: muốn kiến tạo một tầng lớp thanh niên có khí phách, theo chân Nguyễn Thái Học.

Tự Lực Văn Đoàn: Văn học và cách mạng (7)

Sự khác biệt sâu xa giữa Tố Tâm của Hoàng Ngọc Phách (1925) và Hồn bướm mơ tiên của Khái Hưng (1932), cho thấy bước tiến khổng lồ mà Tự Lực Văn Đoàn đã thực hiện được, ngay từ năm đầu tiên xuất hiện.

Vatican: Bộ Trưng bày Cảnh Chúa Giáng Sinh gặp nhiều phản ứng

Tòa Thánh Vatican đã khánh thành Cảnh Chúa Ra Đời (Nativity), với một bố cục và các hình tượng không giống bất cứ cuộc trưng bầy nào trong quá khứ, khiến nhiều người không khỏi sửng sốt, và ít ra một trang báo Mạng đã phải kêu lên hốt hoảng “Mayday! Mayday!” (tín hiệu báo nguy, như SOS).

văn chương thiếu nhi/thiếu niên- phần 2: chiếc áo màu thời gian & tổng kết chuyên đề

Tôi muốn bắt đầu bằng một lời cám ơn trân trọng dành cho những nhà văn đã tham gia phỏng vấn và trả lời những câu hỏi của Da Màu do Đinh Từ Bích Thuý soạn. Những câu hỏi của chuyên đề vừa tổng quát hành trình đọc, vừa giúp chúng ta đi sâu vào từng tác phẩm đã tạo dấu ấn riêng trên mỗi cá nhân, và một cách nào đó đã hình thành chúng ta là những người viết hôm nay.

BIỆN-CHỨNG KHƯỚC-TỪ THE DIALECTICS OF NEGATION

Xin xem (đọc) tấm-tranh Biện-chứng Khước-từ (2020) của tôi. Từ trái sang phải là những mảnh thực-tại kể từ biền-cố 11 tháng 9, 2001. Biến-cố ấy không chỉ phá tan hai tháp Trung-tâm Thương-mại quốc-tế mà còn nêu lên câu hỏi về sự-thật sau biến-cố ấy, cũng như thử xem sức-mạnh của đế-quốc.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (6)

Việc xã hội Việt Nam cải tiến, không hề nhờ Bảo Đại, mà phần lớn là nhờ tiểu thuyết của Khái Hưng, Nhất Linh, nhờ văn trào phúng của Hoàng Đạo, văn nghị luận của Hoàng Đạo, tranh hý họa của Nguyễn Gia Trí, những người ấy đã hy sinh cả cuộc đời để theo đuổi cuộc tranh đấu này.

Tự Lực Văn Đoàn: Văn học và cách mạng (5)

Ta nên phân biệt tính cách trào phúng trên Phong Hóa làm hai loại, với hai đối tượng khác nhau: trào phúng … tố cáo sự đán áp của chính quyền thực dân: đó là trào phúng cách mạng. Còn sự chọc cười những cố tật của các nhà văn nhà báo “cổ” và sự gàn bướng của họ … là trào phúng sửa sai.

Hoàng Hải Thủy ‘Trăm Năm Hiu Quạnh’–bản mới

Khi được tin nhà văn Hoàng Hải Thủy vừa qua đời ngày 6 tháng 12 trong mùa đại dịch 2020 ở tuổi 87, điều tôi nghĩ tới đầu tiên về anh là tác phẩm lừng danh Trăm Năm Hiu Quạnh, tựa bản Anh ngữ là One Hundred Years of Solitude,

Tự Lực Văn Đoàn: Văn học và cách mạng (4)

Tự Lực Văn Đoàn đã thành hình trong khoảng thời gian từ Phong Hóa số 11 (25-8-32) đến Phong Hóa số 13 (8-9-32), tức là những ngày cuối tháng tám đầu tháng chín năm 1932, để chuẩn bị cho số báo 14 (22-9-1932) là số báo chính thức của Văn Đoàn.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (3)

Tóm lại, ta có thể tạm kết luận: những thành viên đầu tiên làm báo Phong Hóa, từ số 1 đến số 13, là Khái Hưng và Nguyễn Gia Trí, lúc đó chắc chưa có ý định lập “Văn Đoàn” gì cả. Kể từ Phong Hóa số 14 có Nhất Linh, Hoàng Đạo, Tú Mỡ và Thạch Lam mới trở thành một nhóm hay một “Văn Đoàn” và tới số 27, có thêm Thế Lữ.

Văn Chương Thiếu Nhi/Thiếu Niên- Phần 1: Đối Thoại với Đỗ Quyên

Vậy có nên định nghĩa lại văn học chuẩn là văn học dành cho tất cả, trẻ em và người lớn? Văn học chuẩn phải mang tính phổ quát, thu nạp, không loại trừ, không dành riêng cho một thành phần nào?
Cũng như ý kiến của Đỗ Quyên đưa ra, câu hỏi trên của tôi cũng chỉ là một gợi ý trong việc nhìn lại cách phân loại

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (2)

Nhất Linh hầu như không trực tiếp đem đời sống thực vào tác phẩm, ngược lại Khái Hưng viết một số tiểu thuyết, truyện ngắn phản ánh những biến cố đã xẩy ra, nhờ đó, chúng ta có thể tìm lại được những mảnh đời trôi nổi của ông và các bạn, [như trong tiểu thuyết Những ngày vui] có giai đoạn đầu tiên thành lập Tự Lực Văn Đoàn.

Sự thành thực và lòng trắc ẩn khiến tôi vẫn nghĩ về tác phẩm/ nhà văn ấy. Ngược lại, tôi từ bỏ họ.

Tôi vẫn nhớ hiệu sách ở ngay sát Bờ Hồ (đường Đinh Tiên Hoàng, Hà Nội). Hiệu sách sau này biến thành một cửa hàng không còn dấu vết gì của sách vở nữa. Và vừa rồi, tôi cùng con gái đến xem triển lãm ảnh “Hà Nội 1967 – 1975” của Thomas Billhardt – một nhiếp ảnh gia người Cộng hòa Dân chủ Đức (Đông Đức); bồi hồi khi thấy một tấm ảnh đúng góc phố ấy với hiệu sách thiếu nhi của tuổi thơ tôi.

Tự Lực Văn Đoàn: Văn học và cách mạng (1)

“…[B]ất cứ anh đến với chữ nghĩa bằng phương tiện gì, dù anh có những tư tưởng như thế nào, văn chương cũng vẫn dồn anh ra mặt trận.” Những lời Jean-Paul Sartre viết năm 1948 … tại Paris phản ảnh thực tại của phong trào văn học và cách mạng duy nhất ở Việt Nam: Tự Lực văn đoàn.