Bài thuộc thể loại: Biên Khảo
Khảo Sát Khái Niệm Di Sản, Gia Tài, và Bóng Ma của Mẹ trong Văn Học Miền Nam (qua các tác phẩm của Viên Linh, Dương Nghiễm Mậu, Nhã Ca, Minh Quân, và Trùng Dương)
Hồn ma Mẹ và di sản của Mẹ là một dự cảm rất sớm của những người viết miền Nam giai đoạn 54-75 về sự tồn tại của một nền văn học chết rất trẻ, và giữ trong nó tất cả chất tươi mới, đột phá, sáng tạo, của một thế hệ viết trong tự do và viết trong ý thức rạch ròi về trách nhiệm xã hội của người viết. Hồn ma ấy đang nằm trong mỗi người chúng ta đang có mặt nơi đây, trong buổi hội thảo này- một hồn ma của một cái chết uổng, rất dai dẳng, và quyết liệt.
VÀI KHÍA CẠNH ĐẶC THÙ CỦA 20 NĂM VĂN HỌC MIỀN NAM
Dù cho các nhà văn nhà thơ miền Nam, trong khoảng thời gian vừa kể, có đề cập gần xa hay, trực tiếp tới cuộc chiến tranh tàn khốc do chế độ CS Miền Bắc chủ xướng thì, cũng không một độc giả nào tìm thấy trong tác phẩm văn chương của họ tính chất hận thù, sắt máu, như trong các sáng tác văn chương của miền Bắc.
VỊ TRÍ CỦA SÁNG TẠO TRONG SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HỌC MIỀN NAM SAU 1954
Trong suốt hơn 20 năm, từ 1954 đến 1975, có rất nhiều nỗ lực khác nhau, cá nhân hay tập thể, trong hay ngoài văn giới, đóng góp vào sự phát triển này. Thế nhưng, đóng góp của Sáng Tạo, như một tạp chí, một vận động văn học, và như một tập thể, vẫn có một tính cách đặc biệt, và giữ một vai trò quan trọng
Vài ý nghĩ về “Nhân một cuộc hội thảo về văn học miền Nam 1954-75” của Vương Trí Nhàn
Trên “Vương Trí Nhàn’ Blog”, ông Vương Trí Nhàn đã “thất vọng vì ba lẽ” về cuộc hội thảo văn học miền Nam 1945-1975 được tổ chức tại Mỹ vào khoảng đầu tháng 12/2014.
Phần việc …
THƠ NHÂN CHỨNG: NGỌN LỬA CUỐI CÙNG CỦA TỰ DO
Giữa một không khí tự do, bỡ ngỡ, đầy cảm hứng, nhưng tự phát, nền văn học hai mươi năm ấy, trong khi không ngớt lo âu về thời cuộc, chiến tranh, thân phận, đã phát triển dựa trên một giả định có tính bắt buộc, rằng những điều kiện tự do sáng tạo của nó là lâu dài, vĩnh viễn. Chính là dựa trên giả định ấy mà giá trị căn bản của văn học miền Nam đã được thiết lập.
Về nhận định của nhà phê bình Vương Trí Nhàn
Ở một mức độ nào đó, và trong những góc nhìn nào đó, dù bị chỉ đạo, nền văn học miền Bắc, ngoài âm vọng sử thi, ngoài những tấu tụng về chiến công, về vinh quang, nhiều khi được tô mầu một cách khá thô sơ, vụng về, cũng nói lên được cái đời sống, cả tinh thần lẫn vật chất, của cả một xã hội, của những con người, với những tâm trạng, những hy sinh và những đớn đau riêng.
Góp Ý: Thế Hệ Hậu Sinh của Văn Học Miền Nam
Tôi là thế hệ hậu sinh của Dương Nghiễm Mậu, tôi là đứa con của dòng VHMN (trong tư tưởng, trong ý thức). Người ta có thể đốt cháy cả dãy Trường Sơn, nhưng không thể giết hết một thế hệ hậu sinh, phải không chị [Trang Đài]?
Nhân một cuộc hội thảo về văn học miền Nam 1954-75
Chính ra là trong sự phát triển của mình, văn học hai miền thời gian 1954-75 đã có sự nhìn vào nhau, đối thoại ngấm ngầm với nhau …. Việc nghiên cứu trở lại cuộc đối thoại xảy ra trong những năm đó là một trong những phương cách thiết yếu để đẩy tới cuộc đối thoại giữa văn học trong nước và văn học hải ngoại hôm nay.
Văn Học Miền Nam 1954-1975: Đường Về Gian Nan
Nền văn học này sinh ra và lớn lên dựa trên những giá trị tự do, nhân bản mà chúng ta trân trọng. Ở vào thời vàng son của nó, Văn Học Miền Nam đã có đủ tự tin và bao dung để chứa chấp không chỉ Võ Phiến mà còn cả Vũ Hạnh!
Tính “văn học” trong văn học miền Nam
Nếu văn học miền Bắc là đơn
nhất, là một khối, một tảng và là một công cụ hữu hiệu bảo vệ chế độ thì ngược lại, văn học miền Nam là một thứ kính vạn hoa. Nó soi rọi từng chân dung, từng ngóc ngách của cuộc sống, của từng số phận, từng hoàn cảnh (…) Đó là một nền văn học mà sau lưng không có nghị quyết và trước mặt không có kẻ thù
NHỚ VỀ NGƯỜI BẠN TẤM CÁM NGHIÊU ĐỀ 1939 – 1998
Tôi đã không ngạc nhiên về “khoảng trống” Nghiêu Đề, một người bạn mà hình như suốt đời không ham muốn sở hữu một điều gì. Sự nghiệp của anh chỉ là những dấu chân chim trên cát mau chóng bị xoá nhoà bởi lớp sóng thời gian.
THANH TÂM TUYỀN – ÂM VANG KHÁC
Bài viết nầy, không có tham vọng đọc, nghe và cảm nhận một cách toàn diện về cõi thơ Thanh Tâm Tuyền, mà chỉ giới thiệu một “Âm Vang Khác” của thi sĩ: Bài thơ “Ngôi Nhà Đỏ, Trăng Hồng” (đã được đăng lần đầu tiên trên tạp chí Văn, tại Sài Gòn, số ra ngày 27 tháng 11 năm 1972). Bài thơ gồm 6 biến khúc, 160 câu ….
Trần Hoài Thư – người lính & nỗi buồn chiến tranh- nhân đọc lại “Truyện từ Bách khoa”
Môt số truyện ngắn của THT cũng nằm trong trường hợp này, tôi hiểu và không lấy làm lạ ngay trong truyện ngắn đầu tay của anh đăng trên BK ‘đã bị kiểm duyệt bỏ trắng nhiều đoạn’ ngoài ý muốn của tác giả và chủ biên tòa soạn. Nhưng sự thật vẫn là sự thật, các nhà văn nhà báo họ có một giác quan thứ sáu rất bén nhạy, họ biết chỗ nào sẽ bị cắt và họ vẫn né tránh được lưỡi hái làm hại chữ nghĩa
THANH TÂM TUYỀN, NHÀ THƠ TIÊN PHONG
Trong thời kỳ cực thịnh của văn học Việt Nam, Thanh Tâm Tuyền vượt lên như một trong những đỉnh cao nhất. Có thể nói rằng Thanh Tâm Tuyền là một trong một số ít nhà thơ lớn nhất không phải chỉ riêng đối với Miền Nam mà cho cả nước
Hai Mươi Năm Văn Học Miền Nam (1954 – 1975): Phẩm Tính và Ý Nghĩa (*)
người ta có thể nhìn ra bốn tính chất căn bản của nền văn học này. Có thể xem đó là bốn phẩm tính cốt lõi của văn học miền Nam 1954-1975. Những phẩm tính đó có thể được kể: một, đó là một nền văn học phát triển và mang tính liên tục (bắt nguồn từ văn học tiền chiến); hai, đó là một nền văn học hiện đại, tiếp cận và liên thông với văn học thế giới; ba, đó là một nền văn học mang đậm tính nhân bản và nhân văn; và bốn, đó là một nền văn học khai phóng, đa sắc, và đa dạng.
40 Năm Văn Học Miền Nam Thất Thủ: Thế hệ Hậu Chiến khước từ Thân phận mồ côi
Thế hệ chúng tôi sinh ra mồ côi, vì cha thì đi cải tạo, mẹ thì đi kinh tế mới, văn học thì bị chôn sống. Nhưng sau bốn thập niên, chúng tôi đã đoàn tụ với cha mẹ, đã truy ra được những manh mối để đòi lại di sản văn học mà chúng tôi bị tịch thu. Chúng tôi khước từ làm kẻ mồ côi trong gia đình chữ nghĩa của Việt Nam và của thế giới.
phỏng vấn Lưu Thủy Hương
Truyện thành công, khi ở đó, người đọc nhìn ra được vị thế đứng của họ, trong hay ngoài câu truyện. Xa hơn nữa, to tát hơn nữa, cái mà nhiều nhà văn lớn đã thành công, truyện làm cho một thế hệ hay nhiều thế hệ nhìn ra được thân phận của mình.
Công án thiền và hội họa
Đối họa là cách các họa sĩ dùng hành động vẽ để thăm dò nhau, thử thách nhau, chỉ bảo nhau, giác ngộ nhau. Đối họa không những đòi hỏi các họa sĩ phải chú tâm khi vẽ mà còn chú trọng tới sự thăng hoa, bừng ngộ khi tương tác vẽ, cũng giống như các công án đối thoại giữa các thiền sư.
Một cuộc cách mạng cho Việt Nam
Cuộc cách mạng này không thể thất bại, vì nó chẳng những là ước vọng của 10 triệu dân Hongkong mà còn là nguồn hi vọng của hơn 1 tỷ rưỡi người dân Hoa lục. Đặc biệt nó cũng là nguồn hi vọng của gần 100 triệu người dân Việt Nam.
Phỏng vấn Ban Mai: Vết chân dã tràng của người viết tùy bút
Tôi nhớ có lần đọc ở đâu đó, hình như Buznik, thi sĩ Nga, ông đề cập đến việc một nhà thơ khi sáng tác không thể tách rời ngôn ngữ mẹ đẻ. “Thi nhân thuộc về thứ tiếng nào thì nên dùng và cũng chỉ có thể dùng ngôn ngữ ấy để sáng tác”, ông dẫn chứng Puskin từng dùng tiếng Pháp để làm thơ và thất bại.
Cái “Vô” trong tranh thủy mặc
Trong tranh thủy mặc, yếu tố vô hình (hay những khoảng trống trong tranh) có ý nghĩa rất đặc biệt, mang ý nghĩa như kiểu yếu tố “vô” của vũ trụ, là nơi ẩn chứa một điều lớn lao mà mắt thường không thể thấy. Nhìn những bức tranh phong cảnh cổ điển của các họa sĩ phương Đông, chúng ta thường bắt gặp những chỗ mây mù lẩn khuất bằng cách để trắng giấy
đọc bèo giạt của Ngọc Cường
Thời gian qua đã quá lâu, 57 năm kể từ ngày tôi đọc được bài viết ngắn, mô tả một con muỗi bay lạc vào màn của một cậu bé có óc quan sát vi tế, có trí tưởng tượng phong phú, ký tên Tường Cường. Bây giờ, tôi không còn nhớ rõ văn phong và nội dung nhưng có một cái gì trong bài viết rất cô đọng đó đã in sâu vào ký ức tôi và cứ ở đấy mãi, long lanh như một viên kim cương nhỏ.
MỘT THỜI TUỔI TRẺ DẤN THÂN CHO QUÊ HƯƠNG
Nhà nước Việt Nam trả tự do cho Điếu Cày, nhưng lại trục xuất anh ra khỏi quê hương, trong khi đất nước và hàng ngũ những người đấu tranh đang cần có anh ở quê nhà tiếp tay với họ. Đây là âm mưu thâm độc của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Văn nghệ cuối tuần (SBS Radio – Australia): Nói chuyện với nhà văn Phùng Nguyễn về Thu Tứ và "Trường hợp Võ Phiến"
Chuyện Thu Tứ, con trai nhà văn Võ Phiến, viết bài hài tội cha ông sai lầm khi chống chế độ Cộng sản, để biện minh cho việc Thu Tứ kiểm duyệt, cắt bỏ nhiều …
Một khía cạnh khác trong “Phong Trào Dù” ở Hồng Kông: ngôn ngữ
Trong tình hình này, “Phong Trào Dù” hay “Cách Mạng Dù” trở thành cuộc đối đầu sinh tử giữa một Hồng Kông trẻ khát khao dân chủ và một Bắc Kinh già gắn chặt với độc tài. Thắng hay bại trong cuộc đối dầu này sẽ có ảnh hưởng lâu dài không những đối với nhân dân Hồng Kông và Trung Quốc mà còn đối với cao trào dân chủ trên toàn thế giới.
Nhân "Trường hợp Võ Phiến" nhìn lại sự kiện "Luận văn Nhã Thuyên"
Nhà cầm quyền trong nước không mong muốn gì hơn là sự kiện “Luận văn Nhã Thuyên” sẽ nhanh chóng “chìm xuồng,” và cũng chìm theo là tiếng kêu cứu của những nạn nhân, nhiều hơn người ta có thể tưởng tượng. Hy vọng những người quan tâm đến “Luận văn Nhã Thuyên” sẽ không cho phép sự kiện này trôi tuột vào quên lãng.
Những bức tranh gây tranh cãi nhiều nhất trong lịch sử hội hoạ
Trong lịch sử hội hoạ có những hoạ phẩm tạo nên nhiều dư luận. Tại sao và điều gì khiến người thưởng ngoạn phải tranh cãi sôi nổi như vậy? Tại vì chúng đã chạm đến các vấn đề nhạy cảm. tôn giáo, đạo đức, chính trị, lề thói, quy tắc, thành kiến xã hội…
GÓP Ý VỚI NHÀ VĂN PHẠM THỊ HOÀI VỀ NHỮNG TỪ “ĐẤU TỐ”, “BẤT HIẾU”….
Chuyện con cầm dao giết cha mẹ trong lịch sử Việt Nam, lịch sử nhân loại cũng có, nhưng không nhiều. Cầm bút đâm cha như Thu Tứ, thời Nhân Văn Giai Phẩm, suốt những tháng ngày cực thịnh của đấu tố loại này, hình như cũng không có. Chỉ thấy các văn hữu thân thương múa bút đâm chém nhau kịch liệt để Bác Đảng vui lòng. Không nhớ có thằng con nào xông ra gánh vác giùm công tác ấy.
Bình Luận mới