Bài thuộc thể loại: Biên Khảo
Tìm hiểu từ-ngữ gốc “Hán” (phần 4/4)
Sau đây là bảng liệt kê những chữ Việt Tàu (kể cả những chữ đã dùng ở các đoạn bên trên theo thứ tự A,B,C. Còn có một số chữ khác những chữ trong bài, vì ít dùng, hay ít phổ quát, nên chúng tôi không nhận ra. Lưu ý: các từ-ngữ dưới đây…
Tìm hiểu từ-ngữ gốc “Hán” (phần 3/4)
Chưa thoả mãn với hình thức chuyển tự, người Việt thuộc giới Nho sinh uyên bác đã tìm cách thoát khỏi ảnh hưởng trực tiếp của người Tàu nên đã sáng chế ra chữ Nôm. “Nôm” nghĩa là nói theo lối đơn giản, bình dân “nói nôm na”.
Từ Donald Trump đến Nobel Prize
Donald Trump đã vô cùng xuất sắc đóng đúng vai trò giọt nước làm tràn ly. Qua lời nói việc làm không cần che đậy, đóng kịch, một Hoàng Đế cởi truồng lộ nguyên hình hài trong bộ áo truyền thông trong suốt, người nhiều máu khôi hài cười thoả thích, người chín chắn che mặt trầm tư, xét lại chính mình. Phải làm gì?
Tìm hiểu từ-ngữ gốc ‘Hán’ (phần 2/4)
Khi tiếng Tàu du nhập vào tiếng Việt để làm giàu cho kho tàng từ vựng của nước mình, người Việt thường thay đổi từ cách dùng chữ đến âm đọc để phù hợp với tinh thần người Việt. Nói cách khác, người Việt đã “Việt hoá” chữ Tàu chuyển tự, về mặt “ngữ âm” bằng nhiều cách.
Tìm hiểu từ-ngữ gốc ‘Hán’ (phần 1/4)
Sự tiếp xúc giữa hai ngôn ngữ và dùng xen lẫn trong vài trường hợp là chuyện bình thường của cả thế giới; tuy nhiên, trường hợp của Việt và Tàu thành hình trên căn bản khá “bất thường”, tức là bị áp đặt…
Lẩn thẩn chuyện Saigon
Và muốn thanh thản đón ngày mới bằng cách đơn giản là ngồi bên ly café ngắm ngày lên với nhau, bất kể là phía thắng cuộc hay thua cuộc một cách bình đẳng, bạn phải cất kỹ ý thức hệ của bạn vào trong cặp,
Trịnh Cung và hội họa hiện thực trắng đen
Sở dĩ tôi chọn vẽ hiện thực không màu là vì tôi muốn khác đi, không muốn lập lại cách vẽ truyền thống của hiện thực. Tôi muốn tự làm khó mình khi không sử dụng màu và tôi nghĩ làm như thế nó gần với văn chương, ngôn ngữ chữ viết.
MỸ CHÁNH, QUẢNG TRỊ CHẶNG ĐƯỜNG NGÚT NGÀN TỬ KHÍ
Tướng Giáp và những người chủ trương cuộc chiến này nghĩ gì về cuộc thảm sát đồng bào Quảng Trị do quân đội của họ gây nên? Những hình ảnh về đoạn đường máu này có phải là những chiến thắng thiết thực nhất của những người Cộng sản không?
Vì sao “ý kiến quần chúng” không bao giờ sai?
Những điều xảy ra từ thời phong kiến xa xưa đó không phải không xảy ra ở thời cận đại. Đơn cử trường hợp hủy diệt uy tín, danh tiết của văn tài dân tộc là nhà văn Phan Khôi. Thế lực triệt hạ nhà văn Phan Khôi đã dùng tới khái niệm “ý kiến quần chúng không bao giờ sai”, huy động hầu hết các bạn văn, bạn đồng nghiệp của Phan Khôi vu khống phản lại ông
TÂM TƯ NGƯỜI DÂN QUẢNG TRỊ
Đánh máy lại những trang bút ký của các phóng viên đã theo chân quân đội tái chiếm những vùng đất đã mất, không phải để ghi công cho những người lính. Vì ghi bao nhiêu cho đủ? Đánh máy lại, để tri ân. [Trần Vũ]
TRẦN DẠ TỪ, THUỞ LÀM THƠ YÊU EM
Xã hội miền Nam, dưới một chế độ nay đã hoàn toàn biến mất, ngày ấy trong chiến tranh, đầy những khiếm khuyết, những âm mưu, những lầm lỗi, vẫn là một nền dân chủ đang hoàn thiện, vẫn là một xã hội có tính chất dân sự cao nhất cho đến nay, chưa hề được đánh giá một cách công bằng, thì nay đã được thơ ca [Trần Dạ Từ] nhìn nhận lại.
Rừng U Minh
Tôi mong là anh đã chết, như thế thì đỡ đau đớn cho anh hơn vì nếu sống sót cái “rừng U Minh ngập nước những ngày mưa” đó không bao giờ ra khỏi anh được.
HUẾ, PHÁO ĐÀI CỦA NIỀM TIN
Túy Hồng, nhà văn nữ sinh trưởng tại Huế, đã phát biểu một nhận định về Huế: “Huế là đất tán chứ không phải đất tụ”. Cho dù Huế là đất tán nhưng trong tâm hồn những đứa con miền Trung vẫn mong mỏi Huế là nơi chốn có thể tìm về bất cứ lúc nào để được nhìn Huế, thở hít không khí của Huế ….
Đi xem Thánh Nữ Đồng Trinh ở Nepal
Sở dĩ tôi nhắc đến Thánh Nữ Tiểu Siêu của Kim Dung vì xin thưa với bạn trong chuyến viếng thăm Nepal gần đây, tôi được đoàn du lịch dẫn đi xem Thánh Nữ Đồng Trinh (Kumari) của họ tại thủ đô Kathmandu, Nepal.
Tin tặc vs Da Màu & Da Màu vs Tin Tặc
Da Màu trở thành tiêu biểu cho tính cách tự do, đa dạng của văn học hải ngoại, hoàn toàn đối lập hẳn với nền văn học bị kềm kẹp và kiểm duyệt ở trong nước. Vì thế chúng tôi không ngạc nhiêu khi Da Màu thường xuyên nằm trong tầm ngắm của tin tặc trong nước.
tục tảo hôn và đa phu ở Nepal
Trong chuyến bay chuyển tiếp từ Ấn Độ qua Nepal tôi lại được may mắn ngồi chung với một chàng trai Ấn Độ trẻ đang dính dáng tới một cuộc hôn nhân do cha mẹ sắp đặt và anh chàng đã tuân theo một cách tuyệt đối.
Tạp ghi Tháng Ba
Nhìn vào đâu, người Mỹ cũng thấy có người tỵ nạn. Họ – những “kẻ khác” đó – trở nên một mối đe dọa tiềm tàng. Họ tràn ngập biên giới [Mỹ], xâm lăng nền văn hóa [Mỹ], hiếp dâm phụ nữ [Mỹ], đe dọa con cái [Mỹ], phá hoại nền kinh tế [Mỹ]. Vì thế, chẳng lạ gì, khi những “kẻ khác” đó “tranh đấu đòi hỏi họ phải được nhìn nhận và được lắng nghe” ….
Kiếp sau … chớ làm phụ nữ Nepal
Hành động treo tấm tranh nghệ thuật ở nơi công cộng của Liv Strömquist như một thách thức đối lại thành kiến xã hội về thời kỳ kinh nguyệt của phụ nữ. Nếu bạn có đến Nepal bạn mới thấy phụ nữ xứ này khổ sở biết bao với phong tục dành riêng cho người phụ nữ khi tới kỳ “thấy tháng.”
Tia Sáng Rọi Vào Quá KHứ Bị Lãng Quên (kỳ 2/2)
thời kỳ văn minh đồ đá đầu tiên của miền bắc nước Tàu, thường được gọi là Yangshao, xuất phát từ văn hoá Hoà Bình trước đó mà có. Đó là một nhánh của văn hoá Hoà Bình di chuyển từ vùng bắc ĐNÁ lên mạn bắc trong khoảng thiên niên kỷ thứ sáu hay thứ bảy trước công nguyên.
Tia Sáng Rọi Vào Quá Khứ Bị Lãng Quên (kỳ 1/2)
Năm 1952 Carl Sauer, nhà nghiên cứu về địa lý, đi một bước xa hơn. Ông đặt giả thuyết rằng những loại cây trồng đầu tiên trên thế giới xuất hiện tại vùng ĐNÁ. Ông nghĩ rằng việc trồng cây do các người sinh sống tại chỗ thực hiện rất sớm, trước cả thời kỳ Đông Sơn. Đó là người Hoà Bình. Lúc ấy các nhà khảo cổ đều không để tâm đến lý thuyết của Sauer.
Đọc thơ Xàm Cú của Nguyễn Viện
Chính thái độ diễu cợt, chế nhạo những định chế, trật tự, lý tưởng, đạo đức, giá trị… này đã thực sự làm nên “cái chất” đặc thù của văn chương Nguyễn Viện, một thứ văn chương bất tuân, bất kính và phạm thánh.
Tình yêu
Mỗi người cảm nhận và trải nghiệm tình yêu một cách ít nhiều khác nhau với mọi người khác. Tình yêu của mỗi cá nhân là kết quả tổng hợp của các ảnh hưởng tâm sinh lý, phong tục tập quán và điều kiện môi trường…
Trần Nhuận Minh, Lịch Sử và Số Phận
Một tuyên ngôn kín đáo, khéo léo, nhưng kiên nhẫn, tiếp tục hiện diện quanh chúng ta. Thơ của anh cố gắng đi xuyên qua giữa những mặt cắt khác nhau, cố gắng giữ sự nguyên vẹn của ngôn ngữ để không bị trầy xước và tổn thương bởi một hiện thực mà anh không chấp nhận. Trần Nhuận Minh chọn phương cách của anh,
Huế
dĩ nhiên khi đến Huế thì tôi phải đi thăm viếng những cung điện và lăng tẩm. Vì không quen thuộc đường đi nước bước nên tôi quyết định mướn một chiếc xe riêng và một nhân viên hướng dẫn tại Trung Tâm Du Lịch Thành Phố để cùng đi với tôi đến các địa điểm trên.
Người hướng dẫn cho tôi là một cô gái lanh lợi hoạt bát khoảng 25, 26 tuổi. Cô làm việc rất tận tình và vui vẻ.
Chó và nguyên thủ quốc gia
Bạch Ốc là một nơi đặc biệt, nơi “nhĩ mục quan chiêm,” biểu tượng cho cả một nước lớn. Không phải bất cứ ai, cả người lẫn chó, dù có cơ may vào được đó, có thể yên ổn sống ở đó, theo ý mình; muốn nói gì thì nói, muốn làm gì thì làm, bất chấp khuôn khổ chuẩn mực truyền thống.
Đọc Khá Gần Với Yêu- Phỏng vấn Phạm Thị Hoài- Xuân Mậu Tuất (kỳ 2/2)
Đọc ngược hẳn với tập yoga. Một đằng là rút ra, một đằng là cho vào. Ra đảo, chỉ tập yoga là hợp lý. Nhưng đọc khá gần với yêu. Có những cuốn sách bao nhiêu người thèm muốn và ta cũng khao khát, tay chỉ rờ vào gáy nó, mũi chỉ chạm nhẹ hít hà mùi giấy mực là ngực đã đánh trống, nhưng càng đọc lòng càng nguội lạnh
Anh em nhà họ Dương
Câu chuyện của anh em nhà họ Dương có vài tình tiết khiến tôi phải liên tưởng đến bộ tiểu thuyết cuối cùng của Dos, Anh em nhà Karamazov.
Nhân vật người cha, Fyodor Karamazov, hoàn toàn có thể được thay thế bằng một biểu tượng khác trong bối cảnh Việt Nam đương đại, một uy quyền thối nát nhưng vẫn thiêng liêng và bất khả xâm phạm
Đọc khá gần với Yêu- Phỏng vấn Phạm Thị Hoài- Xuân Mậu Tuất (kỳ 1/2)
Nhưng cuối cùng chỉ có các nhà văn là cần văn chương, còn lại người ta hoàn toàn có thể sống một cuộc đời đầy cống hiến và niềm vui mà không bắt buộc phải biết đến văn học. Văn chương không làm bất kỳ ai thông minh, nhân hậu, giàu có hay đẹp đẽ hơn. Đa số các nhà văn là những người hèn nhát, ích kỉ, hiếu thắng, háo danh, vô dụng và ham hố đủ thứ vớ vẩn.

Bình Luận mới