Trang chính » Các Số Da Màu định kỳ, Da Màu số 10, Sáng Tác, Truyện ngắn Email bài này

Dấu Giày Đón Bình Minh

Thảo nói với tôi, đáng lẽ chồng em ra đón anh, nhưng hôm nay anh ấy trở mệt, không đi được, rồi chất chiếc va-ly nhỏ lên băng sau, sập cửa lại. Tôi cười:

– Lâu lắm mới thấy lại loại xe này.

Thảo vỗ nhẹ lên mui xe, giọng ve vuốt:

– Nó cũ nhưng ngoan, không nằm vạ dọc đường.

Tôi vào xe, cài dây an toàn. Tôi chỉ dấu hiệu ‘‘máy báo động’’ vẽ hình bàn tay xoè dán trên kính chắn, trêu:

– Ai thèm? Cho chưa chắc có người lấy.

– Giỡn hoài anh, đồ cổ mà, cái gì hiếm thì quí.

Chiếc xe chồm lên ở những đoạn mấp mô. Thảo vừa lái vừa huýt sáo. Nhìn sang, tôi thấy nét mặt cô em dâu ngổ ngáo như của một đứa con trai. Thảo không già như tôi tưởng. Gương mặt không trang điểm, hơi xanh. Tóc ngắn, không giống như trong tấm ảnh Vĩnh đã gửi cho tôi.

– Xe ‘‘deux chevaux’’ anh ạ, chậm mà chắc.

Thảo nói. Tôi nghe giọng mình là lạ:

– Bên mình người ta gọi là ‘‘xe con cóc’’. Anh đặt cho nó cái tên mới: ‘‘song mã’’.

– Để em đánh song mã đưa anh dạo một đoạn quanh biển.

Nói xong, Thảo bẻ tay lái, rẽ ra đường nhựa. Nắng không tươi, rắc thấp thỏm lên vách núi. Cây mọc lưa thưa. Vài cành đơm hoa trắng nhoài ra, trông như những bàn tay nở đoá. Đã thấy biển. Gió yếu. Mặt nước lô nhô gương nắng. Mây đùn lên ở nơi xa, nối biển với trời thành một dải hình vòng cung. Những mảng mây đậm nhạt chắp chồng lên nhau, gợn trong thị giác tôi sắc xanh não nùng kỳ lạ. Tự dưng tôi lờ mờ cảm nhận chuyến du hành này sẽ là mốc điểm ghi dấu một chặng đời đáng nhớ.

Chiếc ‘‘song mã’’ trườn lên dốc. Một bên là vách dựng sừng sững, bên kia là vực cạn trông xuống bãi đá lổn ngổn. Thảo đưa tay trỏ ra xa:

– Tít bên kia là Phi châu.

– Em qua đó lần nào chưa?

– Chưa. Từ khi sang đây tới giờ, chúng em không đi đâu xa. Lúc đầu vì không đủ điều kiện, sau vì không thể.

Tôi hiểu ý Thảo, lảng sang chuyện khác:

– Anh và Vĩnh không giống tính nhau.

Tia mắt Thảo len lén nhìn sang tôi, hai má ửng hồng:

– Nhưng có cùng một khuôn mặt.

Tôi muốn nói thêm, phần số tôi may mắn hơn Vĩnh, nhưng ngập ngừng không ra lời, có cảm giác bất nhẫn. Tôi nhớ mình cũng đã ngập ngừng như thế trong lần điện đàm vừa qua với Vĩnh. Tôi hỏi thăm sức khoẻ cậu em. Giọng cười khinh bạc hắt vào ống nghe, vẫn vậy anh ạ, rồi anh coi, em sẽ sống lâu ngang ngửa ông Bành tổ; đối với chúng em hiện nay, quan trọng không phải là chuyện sống chết, mà là vấn đề khác. Tôi hỏi, chuyện gì nữa đây? Vĩnh ra điều bí ẩn, bảo khi nào gặp nhau mới tiết lộ. Thật ra tôi không muốn đi, nhưng Vĩnh cho hay, có thể đây là mùa hè cuối. Tôi nghe giọng Vĩnh không chút dao động, như đang kể chuyện vừa bán một chiếc xe cũ hay vừa đọc xong một cuốn sách dở tệ. Vĩnh bảo, vợ chồng chúng em mướn một nhà nghỉ mát ven Địa Trung Hải, mời anh sang chơi. Nghe Vĩnh nói, tâm tư tôi thoắt bừng lên phong cảnh sống động rực rỡ nơi vùng đất ấm mà tôi đã xem biết bao lần qua phim ảnh. Những dải đường đèo uốn quanh sườn núi ven biển, những đồng hoa oải hương tím ngắt, những phố biển phết vôi trắng, những cánh cửa lá sách sơn màu sặc sỡ, những ngõ ngách lát đá lộng gió phần phật hàng dây kẽm phơi áo trắng. Và khu chợ mỹ nghệ phẩm lộ thiên. Tôi yêu tranh và những sản phẩm thủ công. Vĩnh nói làm tôi nôn nóng, qua đây anh tha hồ ngắm tranh và tượng điêu khắc của đám nghệ sĩ du mục, những người Bohème cuối cùng của thời đại chúng ta. Tôi tự hỏi, Vĩnh để tâm tới nghệ thuật từ khi nào vậy? Sở thích của anh em chúng tôi không có nhiều giao điểm. Vĩnh thực tế, so đo giá trị đời sống bằng thước cân vật chất, tước vị xã hội và bề ngoài hào nhoáng. Lúc trước tôi và Vĩnh thường tranh luận về đề tài này, và chưa lần nào tìm ra mẫu số chung. Nhưng càng về sau, khi hay tin Vĩnh lâm bệnh, tự dưng cả hai không còn hăng hái bàn cãi nữa. Tôi có cảm tưởng, góc độ nhân sinh quan cực đoan của chúng tôi không còn chông chênh sỏi sạn, mà từ từ trở nên phẳng phiu rộng rãi như đồng cỏ tách ra vô số những lối mòn cho mọi người tự do vào ra tuỳ ý. Tôi phấn khởi với ý nghĩ này, nên suốt chuyến đi dài, phải chuyển xe hoả nhiều lần, mà tôi không cảm thấy mệt.

Từ cái nóng oi vớt vát cuối hè vùng trung Âu, tôi xuôi về hướng biển phía nam. Nắng dường như trong hơn. Gió như những nhát luợc mềm mại chải lên tóc. Cỏ cây sởn sơ, độ lượng san sẻ đời sống cùng loài người, toả rộng những tàn lá xanh um, ngan ngát những tán hoa tươi mởn, ban phát hương lành vào không gian mênh mông. Đậm nét nhất có lẽ là cách thay đổi của màu xanh. Sắc xanh chỉ có thể cảm nhận hoặc giải thích bằng mật ngữ của hội hoạ, âm nhạc hay thi ca.

Trạm cuối là ga nhỏ phố biển. Cuối mùa du lịch, thưa người. Thảo đón tôi bằng nụ cười tươi, bàn tay đẩy gọng kính mát ngược lên tóc.

Thảo rẽ xe vào lộ đất vạch ngang chéo rừng non. Nắng rắc đốm nhảy múa trên kính xe. Rừng cây toả thành bãi đất rộng hai bên, thấp thoáng những mái ngói đỏ. Xe vừa đậu bên rào gỗ xiêu, từ bên trong Vĩnh đã thoăn thoắt bước ra, vồn vã ôm chầm lấy tôi. Tay tôi khép quanh lưng Vĩnh, cộm lên nhánh xương nhô. Vĩnh ốm thật. Hai lõm má hóp. Hàm râu lười cạo làm tăng nét vêu vao. Trõm mắt sâu rực lên long lanh. Vĩnh chỉ kêu được vài tiếng: ‘‘Anh, anh…’’ rồi tắt nghẹn, mi mắt chơm chớp, kéo tay tôi vào nhà.

Tôi thì thầm:

– Em khoẻ chứ?

Vĩnh tươi cười:

– Không khí biển thích hợp với em.

Rồi Vĩnh linh hoạt dẫn tôi đi xem nhà. Một phòng khách ngăn góc làm nơi nấu nướng, và hai phòng ngủ. Phòng dành cho tôi có cửa sổ và cửa sau trổ ra một khung xanh của cỏ cây, của trời, của trí tưởng không vướng bụi phiền muộn.

Vĩnh nói:

– Cửa mở ra hướng đông cho anh tha hồ hưởng nắng sáng. Biết tính anh, sáng này Thảo hái hoa cỏ đồng nội, cắm cho anh một bình.

Tôi đưa mắt nhìn bình hoa trên mặt bàn kê bên cửa sổ. Huệ đất vàng tươi chen với cúc dại và cỏ bông lau. Rèm cửa màu xanh cốm trải bóng nắng vắt ngang phiến gỗ thô. Hương nhựa dìu dịu xông vào mũi tôi, không biết của cỏ hoa hay của thớ gỗ còn tha thiết với đất lành? Lòng tôi gờn gợn cảm xúc lẫn nỗi hoang mang không thể giải thích khi tôi va chạm không gian mới. Tôi có ý thức của một con rùa, không bắt kịp tốc độ thời gian. Hôm qua tôi còn loanh quanh giữa lòng phố chật chội quen thuộc, hôm nay đã có mặt tại một nơi ven đại dương nối liền hai đại lục. Tôi nghe hồn mình âm thầm vỡ ra, mở rộng những cánh cửa khép kín bấy lâu, đón lấy màu không gian biêng biếc phủ lên hiên đất sau nhà.

Vĩnh lăng xăng trải khăn lên mặt bàn nhựa trắng, dọn bữa cơm chiều. Hương bếp ngào ngạt. Gia vị quê nhà cào bứt rứt lên khứu giác, lan khắp ngũ quan, bắt tôi quay sang nhìn Vĩnh, thật kỹ. Tôi như người đang soi gương, thấy ra khuôn mặt chính mình đối bóng một vành trăng hạ tuần cong xuống mặt biển không một vẩy sóng.

Tôi đặt tay lên vai Vĩnh, nói như thở dài:

– Trông em ốm quá.

Vĩnh bối rối tránh tia mắt tôi, chậm chạp nghiêng chai rót bia vào ly. Thảo mang đĩa thức ăn ra. Tôm xào sả thơm lừng. Vĩnh ân cần gắp thức ăn vào chén cho tôi, đùa:

– Anh ăn tiếp sức hộ em. Thảo là người nội trợ khéo, tội cái lấy nhằm phải em.

Rồi Vĩnh bật cười lớn:

– Hạnh phúc vợ chồng chúng em như bàn chân và chiếc giày vừa khít, chẳng may giữa đường có viên sỏi lọt vào.

Tôi kêu lên:

– Thì vất nó đi!

Thảo xen vào:

– Ý anh Vĩnh muốn nói viên sỏi của định mệnh.

Vĩnh đề nghị chúng tôi cụng ly, rồi ực một hơi gần cạn. Ngọn gió chiều thốc qua, thổi xốc xếch vòng khăn quấn quanh cổ Vĩnh, để lộ lõm yết hầu trơ xương và mảnh băng dán vết thương động mạch cổ. Tôi bỡ ngỡ nhìn Vĩnh. Không phải vì ngấn cổ xương xẩu, không phải vì dấu băng bó động mạch, mà vì cách đối thoại của Vĩnh, thay đổi gần như trọn vẹn, như trở bàn tay, như góc nhọn mở ra một vạch thẳng lì.

Thảo đổi đề tài:

– Chúng em dự định sáng mai ra biển, anh theo chứ?

– Vâng.

– Chúng em đi sớm để ngắm cảnh mặt trời mọc.

Rồi chúng tôi hâm nóng lại những kỷ niệm thuở còn ở quê nhà. Bóng tối phủ đầy lúc nào không hay. Thảo thắp ngọn nến gió đặt giữa bàn. Tôi không tin ở mắt mình khi thấy những đốm lân tinh chập chờn trên chòm cây gần, buông tiếng ngẩn ngơ:

– Ơ, đom đóm.

Thảo và Vĩnh buông tiếng cười giòn. Vĩnh trầm giọng như sợ xoá tan cảnh tượng trước mắt:

– Anh chờ nghe tiếng dế. Những con dế ở đây hiền lành, không thích đá, chỉ biết òn ỹ gọi tình.

Khi đêm vừa đủ sâu, từ những hốc đất kín vang lên âm điệu quen thuộc, giục giã, nô nức tuổi ấu thơ. Và suốt đêm đầu tiên miệt biển, tôi chập chờn khó ngủ. Tôi không kéo rèm, còn hé cửa cho cung bậc thiên nhiên tràn vào. Có khoảnh khắc tôi tưởng mình hoá thân thành bàn tay huyễn diệu, bôi sạch mọi ranh giới. Những vách ngăn và vực sâu cũng được san lấp. Tâm thức tôi phẳng phiu, sáng loá như của trẻ sơ sinh. Như thể đời sống tôi thật sự khởi đầu từ hôm nay, nơi này, khi tiếng hải yến léo réo xéo ngang trời. Âm động từ phòng khách đánh thức tôi từ giấc ngủ rực rỡ hoang tưởng. Bên ngoài vẫn còn nhem nhuốc tối. Ngọn đèn vàng trong góc bếp soi ấm điệu bộ Thảo đang loay hoay chuẩn bị cho chuyến dạo biển hừng đông. Tôi hỏi Thảo có cần tôi phụ giúp chi không? Thảo nói không cần, và nhắc Vĩnh nhớ mặc đủ ấm, ngăn gió lạnh sớm mai.

Thảo cho xe lăn chậm quanh đoạn đường đèo co ro chưa thức. Vĩnh quay cửa kính xuống, hứng gió lành. Gió mát luồn lách, thốc khăn quấn cổ Vĩnh chạm từng chặp vào mặt tôi, khi tôi nhoài tới trước, định chỉ cho Vĩnh xem viền ánh sáng vừa rựng ngoài khơi xa. Tôi nắm chéo khăn, quàng tay quấn quanh cổ Vĩnh. Vĩnh đưa tay đón lấy theo phản xạ. Những ngón thâm tình chạm nhau hờ hững, rồi đột ngột Vĩnh siết lại. Tôi cảm nhận rõ ràng hơi mát lạnh từ lòng tay hao hụt hồng huyết cầu của Vĩnh truyền sang. Gió run lên bần bật. Thảo hồn nhiên chúm môi huýt sáo một khúc nhạc vui. Vĩnh cất tiếng hoà theo. Tôi cũng ấm ứ nối giọng.

Chúng tôi thong thả xách giỏ mây và khăn chiếu băng qua đồi cát thấp, ra bãi. Trên cao, chim nhạn thức giấc từ khi nào, rộn rã lượn vòng, chuyện vãn inh ỏi. Thảo trải chiếu lên cát. Vĩnh xoắn xuýt mở giỏ mây, lấy bình đựng cà-phê, rót ra tách. Thảo ngồi giữa tôi và Vĩnh. Cả ba cùng khum tay quanh tách cà-phê ấm, vừa nhâm nhi vừa dõi mắt trông ra biển. Lâu rồi, dám chừng hơn mười năm nay, tôi mới có dịp tái ngộ biển. Không hiểu tại sao, giữa tôi với biển có một liên hệ khó giãi bày, thứ tâm lý khơi động những nghiệm trải quá khứ và khát vọng tương lai. Biển nhắc tôi nhớ lại những chủ nhật xa xưa cùng gia đình ra chơi Vũng tàu. Tôi ấu thơ trần truồng đứng trơ mắt khiếp sợ những lượn sóng hung hãn xô bờ. Cái sợ mạnh mẽ toát ra hấp lực kỳ lạ, làm thịt da nổi gai, giống như cảm giác bủn rủn khi tôi đứng nơi miệng vực nhìn xuống; sợ, nhưng nếu nhìn lâu tôi sẽ bị đáy sâu thôi miên, bắt tôi xuôi tay buông xuống. Không rõ từ khi nào, tôi chợt nhận ra chuyện tự huỷ có nỗi mê đắm kỳ quặc, thứ mê đắm có lẽ tương tự cái chết của lũ thiêu thân lao vào chụp đèn đêm chói loà. Hoang phí như thứ loé sáng của những ngọn pháo bông. Chút ngắn ngủi của cái đẹp. Nỗi chóng vánh của kiếp người. Nhưng cũng chính vì vậy mà tôi yêu biển, yêu vực sâu, yêu ảnh sắc ngọn pháo bông, yêu giây phút khai sinh của ngày, yêu cuộc sống. Và yêu cả những câu chuyện tự sát.

Sợi khói cà-phê mỏng vướng trước mắt tôi làm quang cảnh rạng đông thêm diễm ảo. Viền trắng khi nãy toả rộng, như rãnh một cửa động từ từ hé mở theo câu thần chú huyền thoại. Ánh đỏ bất chợt hực lên, nhuộm lửa tấm mây vô tình vướng ngang phương đông, gây cảm tưởng nơi đó đang xảy ra một trận cháy lớn. Lửa đốt mây làm một chéo đại dương sôi sục, bốc khói. Tay tôi cũng run rẩy hứng lấy hơi thời gian ấm áp. Khói tách cà-phê nhoà vào khói sóng bình minh. Cái ấm nhân sinh tan vào cái nóng biến thiên. Tôi bối rối thấy mình là đứa trẻ khởi sự thân thiện với tính nhạy cảm của biển, cuống chân đuổi theo bầy dã tràng xoen xoét trên bãi. Chuỗi cười khanh khách dội vang từ hang động quá khứ, trong vắt không gợn bụi.

Nắng ngày đỏ hửng chuyển sang cam, đổi vàng, rồi nhạt dần. Vai tôi chạm vào vai Thảo. Không biết Thảo và Vĩnh nghĩ sao chứ tôi đang xúc động như chưa từng. Tôi vừa chiêm nghiệm cuộc chuyển đổi từ đêm sang ngày, từ chết sang sống, chỉ đọc thấy trong kinh sách. Chợt, Vĩnh đứng lên, không một lời, lững thững bước ra bãi, chỗ cát ngậm nước xô vào rồi rút ra, xoá sạch mọi dấu vết. Tôi bật người nối theo chân Vĩnh. Cảm giác ruột thịt uỷ mị dâng nước hai mắt khi tôi nhìn thấy dấu giày Vĩnh lún dấu giây lát, rồi cát ẩm lạnh lùng lấp lại, nhẫn tâm. Tôi nhanh chân tiến bước sánh đôi Vĩnh. Vĩnh quay sang, đôi mắt lóng lánh ánh ngày, môi nhếch cười, hỏi:

– Đẹp quá, phải không anh?

– Đẹp thê thảm.

Vừa nói tôi vừa khoa tay chỉ quanh. Quay đầu nhìn, tôi lại thấy những dấu giày khắc khoải in trên cát. Một thoáng rồi mất, không chút nấn níu.

Vĩnh cất giọng trầm trầm:

– Chúng em mời anh sang đây, trước để gặp nhau, sau để bàn cùng anh chuyện này.

Tôi choàng tay vỗ lên vai Vĩnh:

– Cứ nói!

Vĩnh ngần ngừ:

– Hơi khó… không hiểu anh nghĩ sao. Anh hẳn biết, em sống… sống không còn bao lâu, mà Thảo lại đang mang thai đứa con đầu lòng…

Vĩnh nghẹn lời, dừng chân, gập đầu, bờ vai nhấp nhô. Sóng thản nhiên lùa nước vào, quấn dưới chân giày, bọt vỡ lách chách. Tôi ngoái nhìn về chỗ Thảo ngồi, thấy chiếc nón rơm Thảo đội rực sáng kỳ lạ. Mới hay nắng đang lên, tưới sỗ sàng xuống bãi cát bắt đầu loáng thoáng bóng người. Sóng rút nước. Chân giày lún xuống lao chao như san sẻ cùng Vĩnh niềm xúc động. Tôi kéo tay Vĩnh đi tiếp, nhỏ giọng:

– Anh giúp em và Thảo được chuyện gì?

Phắt cái, Vĩnh dừng lại, nắm chặt hai cổ tay tôi, tia mắt nhoè nhoẹt thiết tha mà giọng chắc nịch bén ngót:

– Nếu em có bề gì, anh thay em cùng Thảo đi tiếp đoạn đời còn lại.

Tôi sững sờ. Thoạt đầu vì cách nói văn hoa của Vĩnh, sau mới nhận ra có điều gì vướng mắc trong lời đề nghị của Vĩnh. Để ý chăm sóc Thảo thường hơn trước thì được, chứ ‘‘cùng Thảo đi tiếp đoạn đời còn lại’’ là sao? Nhưng tôi không hỏi, vì sợ. Tôi là kẻ hèn nhát, luôn luôn khiếp hãi khi đối diện với sự thật. Cái diện mạo của đời sống nhiều khi không phải chỉ là những điều giả dối.

Chúng tôi bước đi đỗi lâu trong câm lặng. Trước mặt, biển cong vòng tay ẩm ướt ôm lấy lưng cát vàng mịn. Sóng thì thầm lời tỏ tình, rì rào, bền bĩ. Khói toả mỏng, lọc bớt cái nắng sung mãn, như chưa hề biết tới thời mưa bão. Tôi vẩn vơ so sánh dấu chân cát xoá với kiếp người. Sao mà ngắn ngủi, chênh vênh. Nhưng ngày vẫn lên, nắng vẫn chiếu, biển vẫn chăm chỉ gửi lời tình tự. Tôi kêu thầm, trời ơi, đó chính là cái thông điệp đang nhú mầm trong bụng Thảo, là hỷ tín cho đời sống, cho nhân loại trong giây lát hiện mất của triệu triệu dấu giày trên cát ấm.

Tôi nghe giọng mình bình thản như thể chấp nhận:

– Thảo biết chuyện này chưa?

Vĩnh tươi tắn:

– Em chỉ mới ngỏ lời bóng gió.

– Thảo phản ứng ra sao?

– Không nói gì cả, cũng không rõ nét mặt Thảo thế nào, vì lúc đó là giữa đêm. Em chỉ cảm thấy vòng tay Thảo dường như chặt hơn, và hơi thở Thảo ấm như nắng phà lên cổ.

Người tôi mọc gai rờn rợn, bất phân giữa nhiều xúc cảm lạ lùng.

Mẩu đối thoại ngắn nhưng ấn dấu đậm nét trong tâm trí tôi. Tự dưng tôi cảm thấy cử chỉ mình vướng vấp thừa thãi khi trực diện Thảo, thêm cảm tưởng dường như Vĩnh cứ dõi nhìn chúng tôi với ánh mắt nửa dò xét nửa cười cợt khuyến khích.

Điểm tâm xong, nắng trở gắt, bãi bắt đầu đông người, chúng tôi xếp dọn trở về. Tới nhà, Thảo bảo phải ra phố mua thức ăn, hỏi tôi và Vĩnh có muốn đi cùng. Vĩnh than mệt. Tôi viện cớ khuya qua mất ngủ vì lạ chỗ, thèm ngả lưng thêm một đỗi. Thật ra, không phải vậy. Từ lúc nghe lời đề nghị của Vĩnh, tôi cảm thấy không còn tự nhiên khi phải tiếp xúc riêng với Thảo. Nỗi nôn nao đón đợi một kỳ nghỉ hè ấm tình bên cạnh hai người thân duy nhất của tôi nơi xứ người chợt nhuốm màu bất an. Vĩnh bắt tôi đắn đo suy nghĩ. Tôi là người mẫn cảm. Những biến động thời cuộc nghiệt ngã buộc tôi sống đời tha hương tự lập, đành đoạn bứng lìa tôi khỏi cội rễ quê nhà. Thời gian đầu tôi dằn vặt khổ sở vì không có hạnh phúc, dẫu chỉ là thứ hạnh phúc giản dị của một kẻ đần độn, không bao giờ bận tâm tới những xáo trộn bên ngoài. Đơn giản như một bệnh nhân vướng hội chứng mất trí nhớ, nhưng vẫn biết ngóng đợi định kỳ thân nhân vào thăm mỗi sáng chủ nhật, để tề chỉnh thay đổi y phục, thảnh thơi ngồi uống cà-phê cạnh khung kính hướng về cửa ra vào. Chờ. Lúc này tôi ước mình là một người ngu si, là kẻ mất trí nhớ, sống không cần ưu tư về sự hiện hữu của chính mình. Nhưng ngay khi ao ước được như vậy, tôi tự biết mình thiếu hạnh phúc. Khoảng thời gian xa nhà xa quê càng lúc càng tăng, tỷ lệ nghịch với nỗi nhớ nhà nhớ quê. Đôi lúc tôi tưởng mình đã có thể đoạn tuyệt với những suy tư nặng tính duy tâm, như vệ tinh đơn độc tách khỏi hấp lực trái đất, lao vào vũ trụ mênh mông, để quẩn quanh cạnh những tinh cầu thật sự ngu đần, tuyệt đối không có trí nhớ. Nhưng không, tôi vẫn còn bải hoải xúc động chỉ vì một dấu giày vướng víu trên cát. Cả chút nắng bình minh rơi lan vào tách cà-phê sớm mai cũng khiến tôi rùng mình suy tưởng. Dấu giày, sợi nắng và những chuyến du hành hối hả ngắn ngủi của bầy dã tràng thơ ấu, chao ơi, chúng dính líu gì tới đời sống tôi?

Vĩnh gõ cửa, bước vào với nụ cười trên môi. Tôi bật ngồi dậy. Trong tay Vĩnh, một gói nhỏ bọc vải nâu. Thoáng nhìn, tôi biết ngay đó là thứ vải thô nhuộm màu nhựa cây thông dụng ở miền quê bên nhà. Sắc nâu kỳ lạ, như nhuốm đất, như ngấm máu, thứ huyết thống đồng chủng. Vĩnh không nói, tới ngồi cạnh tôi. Thời gian đọng lại. Căn phòng ngừng thở, mở to vòm mắt chói loà ánh sáng, soi ngắm.

Vĩnh chậm chạp cất lời:

– Đây là kỷ vật của cha trao cho em trước ngày em rời nước.

Rồi Vĩnh nâng niu mở bọc. Ngoài quấn vải nâu, trong là lớp giấy bổi mềm mại ố vàng, nhìn kỹ thấy rõ những sớ gỗ lên nước sáng ngời màu tơ tằm. Vĩnh giơ lên cái hộp con lắp ráp sơ sài bằng gỗ thô, thứ hộp mà thuở trước đã có lần cha tôi mua về từ hiệu thuốc bắc, lúc bà nội tôi lâm bệnh nặng; bên trong hộp lót mảnh vải điều óng ả gói hai viên thuốc tễ bọc sáp trắng. Cặp mắt ấu thơ tôi đã tròn xoe tò mò theo dõi từng cử động của cha khi ông nhẹ tay bóp vỡ trứng sáp, lần ra tễ thuốc đen xỉn. Bà nội không nhai được. Cha tôi dầm tễ thuốc với chút nước sâm, mớm từng muỗng nhỏ vào rãnh môi nội. Tôi xin cha mấy mảnh sáp vụn, hơ nóng, nặn hình con này con nọ, hay xe đầu tăm cắm vài sợi tóc làm que ráy dế. Giờ đây, bất ngờ cái hộp đựng thuốc bắc hiện diện sờ sờ trước mặt tôi. Hồi tưởng tôi nhói kim đâm. Buông buốt những lần từ biệt người thân. Những tễ thuốc gói ghém cầu kỳ không cứu sống được nội tôi. Rồi, tới lượt cha tôi. Và mẹ tôi. Cái chết, những viên thuốc, nỗi đau buộc ràng ruột thịt; tất cả đã thuộc về quá khứ, tiêu tán, cạn mòn, phai nhạt dần. Chỉ còn lại chiếc hộp gỗ hữu cơ đang nằm trong lòng tay Vĩnh. Tôi thấy lại ánh mắt tròn xoe hau háu năm nào đang cùng tôi dán chặt vào mỗi cử động Vĩnh. Cũng mảnh vải điều óng ả, tươi rói như chưa hề biết tính vô tâm hung bạo của thời gian. Nhưng trong đó không đựng liều thuốc kéo dài sự sống, mà vỏn vẹn một hạt mầm nâu sáng, vân vi những vạch trăng trắng. Tôi thốt kêu:

– Cái gì vậy?

Vĩnh từ tốn:

– Hạt mầm anh ạ, của một loại cây thường mọc ở quê mình, cha có nói, nhưng em quên mất tên. Nhưng điều đó không quan trọng. Đáng nói chăng, theo lời cha thuật lại, nó là kỷ vật lưu truyền của dòng họ mình. Ông bà nội trao lại cho cha, cha cho em. Trong cái hạt mầm này là sự sống ẩn náu, từ đời này sang đời khác, từ thế kỷ này qua thế kỷ kia. Cha bảo, chỉ cần một nhúm đất lành và một cơn mưa ấm… Bây giờ… bây giờ…

Giọng Vĩnh run rẩy, đứt nghẹn:

– Giờ đây… em trao lại cho anh.

Tôi cảm thấy có điều gì sai nhịp trong cái vòng luân lưu huyết thống này. Nó không thích hợp với nhân sinh quan tôi. Nó tô đậm những nghịch lý, những quan niệm địa phương, gia đình truyền thống mà tôi hằng cố công bôi sạch trong ý thức mình. Nó là rào chắn ngăn tôi nhập vào con nước đại dương rầm rì cuốn mất những dấu vết nhân sinh, cản tôi tan vào cái nắng bình minh hoà cùng ao tù hẹp hòi cạn cợt của tách cà-phê bản ngã. Vậy mà, trong giây lát soi ngắm hạt mầm gia truyền, tôi vẫn không tránh khỏi xúc động. Tôi thẫn thờ tưởng ra, rồi sẽ có lúc tôi trao nó lại cho đứa con của Vĩnh. Tôi cầm hạt mầm, đặt vào lòng tay, khép lại.

 
(tháng 2. 2000)

bài đã đăng của Ngô Nguyên Dũng


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006*2018 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)