tác phẩm của Mel Bochner tại Viện Bảo Tàng Serralves- Bồ Đào Nha
Mel Bochner là một trong những người tiên phong trong Nghệ Thuật Khái Niệm (Conceptual Art), với khuynh hướng đưa ngôn ngữ vào …
một góc phố cánh gián bay lên con mắt đời ăn xin rã rách
rươi rươi theo về miệng búng cơm khô
âm a tụng niệm man tra mạn đà la lăng già hoa nghiêm pháp cú . . .
nhầm một âm à sóng rung căn nhà hoang
Khi tiếng đàn Tính Tịch Tình Tang không
còn mê hoặc lòng người bằng tiếng đồng
tiền Leng Keng dễ hiểu,
Khi Thạch Sanh vỡ lẽ cả đời mình chưa bao giờ
Vì tin vào định hướng, tránh sự xuyên tạc của kẻ địch
Tao quyết làm những bài thơ minh hoạ mà nội dung bằng hình thức, hoặc cao hơn.
Because of the belief in the policy, the retirement programme
I will make works not turning their backs to national art.
Dịch có thể cũng lâu bằng, hay lâu hơn, thời gian viết một quyển sách. Nghệ thuật dịch, Grossman và các dịch giả khác đều nói, không phải chỉ tìm chữ thích hợp. Dịch là sự kết hợp của chữ nghĩa và âm nhạc, trung thực và cảm giác, cùng với sự quân bình để không bị rơi vào tình trạng bị áp bức quá mức bởi nghĩa đen … hay quá sáng tạo mà đánh mất … tác giả.
Cả đại đội của anh chẳng khác gì bầy gà con bị ném vào vũng cỏ rối. Bên dưới kia, trong các khe lũng, dòng suối, đối phương trùng trùng lớp lớp ào lên như thể những đợt sóng thần dựng đứng và bổ ầm xuống. Hết đêm lại ngày. Từ ngày này qua ngày khác. Cái chảo lửa khổng lồ ấy hừng hực thiêu đốt cả trăm sinh mạng…
Âm ỉ nhẫn nại như dòng chảy ẩn sâu lấp loáng lời nguyền
lửa đen ma thuật quằn quại nỗi đau nhức nhối trong vẻ thâm trầm
của bức tượng đá thăm thẳm màu phong vũ tỉnh dậy từ giấc mơ
. . . hiện tượng [anh] người việt ngoài nước
bấy lâu đã là một thực thể
(. . . !)
– dạ!
cũng như người nhật/ người đại hàn lìa quê
Biết thế, các nhà nước toàn trị trị dân bằng chữ. Họ bắt người dân xài một số chữ và cấm xài một số chữ khác. Ở Trung Quốc, theo tin cho biết, người ta không thể google hai chữ “dân chủ” hay “nhân quyền.” Và nhất là ba chữ “Thiên An Môn.”
Lắm lúc, thêm một chữ thì chia lìa, bớt một chữ mà đoàn tụ.
nhìn lại thấy đạn bắn theo bay trong không gian
con sóc bị thương thế cho tôi
chạy một chân trên đồi
con chim hát bài ca hộ tống
đuổi theo giấc mơ ba mươi lăm năm
cục đất chọi chim cũng mang tên nước ngoài
gió không còn chỗ trống để thổi
lũ trẻ rửa mặt bằng khói
con kênh đen thắt cổ cánh đồng
rubic bê tông
Tôi nhớ mình hầu như đã đếm
Một sắc vàng vừa đậu xuống môi
Người mơ hồ như vệt mây trôi
Họa hoằn lắm mới thành sợi lửa
“Ngoài Bắc, phong trào cách mạng Việt Nam quốc dân đảng do Nguyễn Thái Học cầm đầu nổi lên nhiều chỗ …. Tôi không bỏ lỡ vội chụp lấy vụ này, lấy tên Việt-Nam đặt cho xà-bông, gọi Savon Việt-Nam để nêu lòng ái quốc đang bồng bột ở trong xứ, xà-bông Việt-Nam là của người Việt làm cho người Việt, người Việt yêu nước phải dùng đồ Việt Nam.”
em phải nuốt thật sâu vào lưỡi của tôi
và tôi phải cắn chặt vào môi em
khi đó tay em phải làm gì?
chẳng lẽ buông thõng
đâu được, như vậy rất phí phạm
Hồi ở trung học cấp dưới, tôi muốn
bị sở hữu
bởi một danh từ
sở hữu cách, sở hữu bởi một danh từ —- riêng,
Người Anh, Mỹ thường gọi những người đầu đàn trong kỹ nghệ là “captains of industry” (dịch nghĩa là “chỉ huy trưởng kỹ nghệ”) … mang lại phúc lợi cho người dân, cho đất nước không kém các đơn vị quân sự bảo vệ đất nước. Vì thế tôi gọi ông Trương Văn Bền là người “chỉ huy trưởng kỹ nghệ” đầu tiên của Việt Nam ở đầu thế kỷ 20.
mười bảy tuổi,
tình yêu nhầm lẫn người đàn bà ba mươi
đêm của son và phấn
xô lệch
những góc tối khuất
sự chuyển động của đại dương như những con sóng sụp đổ trong
câm lặng của em. như em chầm chậm bắt đầu mất trí
trên các ngôn từ không bao giờ chạm đích
và như mọi lưỡi dao có bao giờ chạm được vào mạch máu
Hôm sau, chập choạng chiều, hắn tìm tôi và nói rằng đêm qua hắn đã hiếp rồi xé từng mảnh thịt một ả mỡ màng ở nhà thổ, hắn đã thành đàn ông thực sự. Hắn nói một lúc nào có hứng hắn sẽ xé thịt tôi. Ngôn từ của hắn thẳng băng, mạnh mẽ, chính xác và ẩn chứa sự say sưa khoái hoạt, như có máu chảy giần giật ở trong.
thắt cổ con diều
treo trời lửng lơ
Xa xa là tòa cao ốc,
từng bị cháy xém tầng cao vì vụ hỏa hoạn mùa hè
chiếc giường tân hôn nơi đầu sóng
cái chết cuồi cùng của chặng phù sa
ai bật khóc giữa chừng hôn phối
giao cho ai
mảnh rừng mùa xuân
chọc
đầu đũa vô thân củ khoai
cho rằng
– sự chín tới đã đủ
để ủng hộ barack obama [tám năm]
Tất cả các du học sinh đi Mercedes sẽ ở lại đây. Họ đã mua hết khu nhà mới xây ngay cạnh Phước Lộc Thọ, trả tiền mặt bạc triệu. Họ sẽ lập gia đình và sẽ định cư. Con cái họ sẽ là công dân Mỹ. Tiền đầu tư vào Việt Nam sẽ đi trở ngược vào nước Mỹ.
Cha tôi nói, mất Trường Sa, mất Hoàng Sa, nhưng mình còn có Bôn Sa.
Họ mang tất cả những hành trang tình cảm của những người biết có thể một lúc nào đó mình sẽ chết. Tiếc nuối, sợ hãi, yêu thương, nhớ nhung – đó là những điều không cụ thể, nhưng những điều không cụ thể cũng có thể chất, trọng lực riêng, chúng có sức nặng cụ thể.
Họ mang bộ cờ, bóng rổ, tự điển Việt Anh, phù hiệu của cấp bậc, huy chương đồng và Bảo Quốc Huân Chương, những cái thẻ nhựa có in điều lệ qui luật. Họ mang bệnh sốt rét và tiêu chảy. Họ mang chí, ghẻ chốc, đĩa, rong và nhiều loại rau rễ rữa thối mốc meo. Họ mang mặt đất–Việt Nam, nơi chốn, đất đai- một thứ bụi khô màu cam đỏ bám đầy giày bốt, quần áo, và mặt mày.
em kéo tôi ra khỏi trận đồ
để bước vào mê lộ mới
chằng chịt tơ nhện
trói lấy tôi, siết chặt, siết chặt
tôi cuộn tròn trong nỗi hân ca, êm đềm, nồng ấm.
Tôi thả đôi tay dài quờ quạng dắt em
Qua con sông và chỉ một lần
Chẳng hứa vì nhỡ một ngày không có nữa
Sợ có bóng ngày rồi đêm thăm thẳm
Em tự nhiên thánh thần ngồi tiếp chuyện trăm năm
Bình Luận mới