Bài thuộc thể loại: Ký
Đi thăm Taos và ‘Vòng Tròn Mê Hoặc’ ở New Mexico
Cái địa danh trở nên gắn liền với nghệ thuật đã đành, mà còn có vẻ gì đó triết lý, đối với tôi, vì Tao, từ đó Taoism, là chữ Anh của Đạo Lão có nhà ông Trang Tử nằm mơ thấy mình hoá thành bướm, tỉnh ra lẩn thẩn tự hỏi không biết mình là bướm mơ hoá thành người, hay ngược lại. Thực ra, Taos là tên gọi một thổ dân Da Đỏ ở đây, đã được dùng làm tên thành phố và cả quận hạt Taos.
Những kỷ niệm với nhà văn Nguyễn Mộng Giác
Nguyễn Mộng Giác sinh năm 1940, tỉnh Bình Định. Anh tốt nghiệp thủ khoa ban Việt Hán ở Đại Học Sư Phạm Huế. Năm đầu tiên mới ra trường (1963), anh dạy ở trường Nữ trung học Đồng Khánh Huế. Năm đó, tôi thuộc vào lớp tuổi học trò của anh.
Những cánh chim lưu xứ
Anh sống đời thường, ăn, ngủ như tất cả những người khác, nhưng đã là nhà văn chắc chắn anh có thế giới riêng của anh, thế giới của nhà văn không ai giống ai cả, mỗi người suy tưởng khác nhau. Nhưng những nhà văn lưu vong hầu như có một mẫu số chung: thế giới văn chương của họ cũng chính là quê hương họ. Với nhà văn lưu vong, viết tức là đang sống trong quê hương.
Thi Sĩ Nguyễn Đức Sơn
Tôi biết đây là thi sĩ Nguyễn Đức Sơn, thấy ông nhiều lần, phục sức xuề xòa, y phục của ông thầy chùa đang ở trong chùa. Ông thầy chùa đội nón lá, đi chiếc xe đạp cọc cạch, vào một ngõ hẻm đường Trần Quang Khải: chùa Vạn Thọ hay một ngôi chùa nào đấy, ở trong ngõ hẻm đó.
Chuyến Hành Hương Man Dã
Tôi nhớ mãi cái khoảng khắc tĩnh mịch đó, khi tôi ngồi trước đền mộ D.H. Lawrence, nghĩ về K., về tương lai chúng tôi, về những đứa con của tôi sau này, và cảm nhận một điều, vừa là khuyến khích, vừa là thử thách, làm sao để sống trung thực với sự xa lạ của chính mình? Làm sao để có hạnh phúc mà không phải thương lượng?
Một Đêm
Tôi về đến Huế vào ngày 15 tháng 5 năm 1975.
Thế là tôi đi giáp một con đường vòng. Rời Huế ngày 21 tháng 3 vào Đà Nẵng. Rời Đà Nẵng khuya 29/3 vào Cam …
Cánh phượng hoàng văn học xứ Quảng đã ra đi…
Sinh thời, mỗi người có một cách nhìn khác nhau về ông: nhà văn, học giả, người làm báo, người thầy… Với tôi, ông chính hiệu là một người Quảng Nam tinh tế, đa tài, đa tật, đa mang… và trải chịu những trang đời bi kịch chẳng kém gì những trang sách ông đã viết ra… (Hồi ký về nhà văn Nguyễn Văn Xuân)
Giới thiệu sách – Dựa Hơi Bè Bạn 2
Cũng như Dựa Hơi Bè Bạn 1, đây là những chuyện có thật, không hư cấu, không vẽ vời, những kỷ niệm giữa Luân Hoán và bè bạn, viết dưới dạng nhật-ký tình-bạn văn-chương. Đọc Dựa Hơi Bè Bạn là cùng với Luân Hoán đi lang thang qua một công viên thoáng, một cuộc dạo chơi dông dài, ngẫu nhiên và đầy tùy hứng.
Mùng Một Tết, 1958
Con bé ú ớ. Những lá thư xuôi ngược cả năm Sàigon- Huế- Sàigòn. Những bài thơ tình đầu. Anh ta ngồi đó. Ốm nhom. Mặt rỗ. Giọng Bắc Kỳ dấm dẳn như ông thánh ông tướng. Được gì nhỉ? Cái miệng. May quá, anh ta còn biết cười.
Chân Dung Biệt Kích
Biệt kích văn hóa là tên một cuốn sách do Trần Văn Giầu, Vũ Hạnh, Lữ Phương viết về mười tác giả miền Nam. Trong sách này, nữ biệt kích duy nhất là tôi, được xếp hàng thứ sáu. Những người khác là Nguyễn Mạnh Côn, Hồ Hữu Tường, Doãn Quốc Sỹ, Nhất Hạnh, Võ Phiến, Duyên Anh.
Nhạc và thơ Phật Giáo phản chiến
Ước vọng của TCS là tất cả có được ’một đời sống không mang thù hận’. Như trong kinh Bát Đại Nhân Giác, rất khó mà không ghét kẻ thù của mình. Nhưng nhớ đến lá thư của Nhất Hạnh gởi cho Martin Luther King: kẻ thù ta đâu có phải là người!
Những Bí Ẩn về chị Nhàn
Một cuối tuần đầu tháng Tư 75, chị Nhàn đi biệt từ tối thứ Bẩy đến qua đêm Chủ Nhật. Thỉnh thoảng cuối tuần chị được bà ngoại hoặc mẹ tôi cho “nghỉ phép,” nhưng chưa bao giờ chị đi qua đêm cả, nói gì đến hai đêm. Mọi người trong nhà chúng tôi lao nhao nhưng không ai đi gọi cảnh sát. Bà ngoại tôi nói, “con hộ pháp đó thì ai làm hại được nó.” Mẹ tôi bảo, hay nó là gián điệp vi xi không chừng.
Duyên Anh – Qua Cái Nhìn Của Một Người Đọc
Nhưng may làm sao, ít lâu sau ông Nguyễn Vỹ làm báo Thằng Bờm, rồi sau đó có báo Tuổi Hoa, rồi Ngàn Thông của Quyên Di và Tuổi Ngọc của Duyên Anh. Hầu hết chúng tôi thời ấy đều đọc và mê truyện của Duyên Anh có khi hơn cả Kim Dung, hay Quỳnh Dao cũng là những tác giả ăn khách thời bấy giờ.
Hồi ức về thi sĩ Hồ Dzếnh – Kỷ Niệm Còn Tươi
Chân ướt chân ráo tới Sài Gòn, tôi tìm đến Hồ Dzếnh ngay, bởi tất cả nhà văn sống ở Sài Gòn hồi đó, tôi chỉ quen có mỗi mình Hồ Dzếnh, tôi đến tìm Hồ Dzếnh vào lúc trưa. Anh Dzếnh giới thiệu tôi với ông Nam Đình lúc đó đang bận rộn với mấy hàng tít lớn trên báo chí khẽ gật cái đầu chào lại tôi rồi lại cắm cúi xuống trang bài vở còn ướt mực trên bàn.
Nhất Hạnh và Thập Niên Khai Sáng
Thanh niên và trí thức có gia đình theo đạo Phật nhưng phải nói trớ ra là đạo ‘thờ ông bà’ để tránh trở ngại trong sự nghiệp, thấm thía nỗi bơ vơ về mặt tâm linh. Ngó qua trời Tây họ thấy toàn những triết lý hấp dẫn nhưng xa lạ: Plato, Aquinas, Descartes, hiện tượng luận, trí thức luận, hiện sinh, cám ơn các trí thức trẻ đi học ở Pháp về, phần lớn quy tụ ở Đại Học Huế. Tập san Đại Học Huế đã mở cho họ một cánh cửa nhìn ra thế giới tư tưởng bên ngoài.
Sàigòn, ngày lạ mặt
Miền Nam? Một quốc gia biến mất. Văn chương miền Nam? cũng biến mất. Còn Dương Nghiễm Mậu? một gương mặt bí hiểm. Thế hệ tôi chưa kịp đọc ông. Chúng tôi hãy còn quá nhỏ, dù miền Nam tràn ngập sách báo, dù chúng tôi đi thuê truyện mỗi chiều, ngốn ngấu Duyên Anh, Nguyễn Thanh Trịnh, Ðinh Tiến Luyện, Từ Kế Tường, Nguyễn Ðình Toàn…
Ký ức về ông Bách Khoa Lê Ngộ Châu
Thật khó tưởng tượng nổi cảm giác một cậu bé học trò mới tập tành viết lách khi nhận được những lời lẽ trân trọng bằng chính nét bút của Chủ nhiệm một tạp chí nghiên cứu – lý luận – sáng tác uy tín bậc nhất miền Nam. Đó là truyện ngắn đầu tay tôi được in với bút danh Tần Hoa và cũng là sáng tác duy nhất tôi được nhận nhuận bút ( với số tiền gần bằng một tháng lương công chức thời kỳ trước 1975).
Thở
Ngã tư Lê Quý Đôn-Trần Quý Cáp. Xuống. Vào. Nhà trưng bày tội ác Mỹ Ngụy.
… Để coi, tôi có gì. Giải khăn sô cho Huế. Chỗ tốt, giữa khung. Thêm Đêm nghe tiếng đại bác. Một mai khi hòa bình. Kìa, Mai Thảo, Doãn Quốc Sỹ, Thanh Tâm Tuyền, Chu Tử, Dương Nghiễm Mậu, Lê Xuyên. Nguyễn Mạnh Côn. Tội ác cả đấy.
“Chị Nhã Ca à. Chị đã thấy lại tác hại của loại sách vở cũ chưa?”
Vẫn cái anh Mười Kết bên cạnh. Tôi nhìn lên mấy cuốn sách, trân trọng chào mình, chào bạn hữu.
Ngôi Sao Hàn Thuyên
“Mai Thảo ơi! Sông Mã sông Chu có cầu không nhỉ?” Đó là câu đề tặng sau này, cuốn Ai Có Qua Cầu, anh Quỳnh viết cho tôi, trong cái ý gợi tôi nhớ lại cùng anh mấy lần gặp mặt giữa hai giòng Chu, Mã chảy song song trên địa hình Thanh Hoá. Và cái tuần lễ ghi khắc xâu đậm trong trí nhớ tôi, ở Quần Tín. Đã ngót ba mươi năm.
Những Ghi Chép Của Con Trai Người Chiến Sĩ
Cha tôi thì cứ kể tiếp. Giọng say rượu của ông lung lay tất cả những màn kính trong ngôi nhà mới của chúng tôi, khuấy động từng hạt bụi, và tràn đầy trong tôi, một cách chầm chậm mà chắc chắn, một khung cảnh diệt vong. Thất trận của ông là di sản của tôi; cay đắng của ông là kế thừa của tôi.
Căn nhà của Mẹ
Sau khi phiêu bạc nhiều đơn vị của ba vùng chiến thuật, tôi mới được đổi về Sài Gòn. Khi ấy cấp chỉ huy binh chủng sở hữu khu nhà quyết định dùng khoảng đất trong có khu vườn của mẹ dự trù làm bể bơi hay sân quần vợt chi đó và xe ủi đất đơn vị đã tới san bằng. Khi tôi trở về, cứ như Từ Thức về trần, khu vườn đã biến mất không còn dấu vết. Mẹ tôi chỉ nói là hết sức năn nỉ mấy người lính mới giữ được một cây trứng cá duy nhất bây giờ đã gần như cổ thụ mọc sát vách nhà.
Cái giá xứng đáng để bõ công – Ayaan Hirsi Ali
Vào một buổi sáng tháng 11 năm 2004, một buổi sáng mát lạnh, như lệ thường, Theo Van Gogh cỡi chiếc xe đạp dọc theo con đường Linnaeusstratt ở thành phố Amsterdam. Ông không biết là có một thanh niên người Morroco tên là Muhammad Bouyeri, núp sẵn bên đường, thủ một khẩu súng và hai con dao đồ tể. Khi thấy ông đạp xe qua, gã lẳng lặng móc súng, bước xuống đường, bắn vào người Van Gogh. Ngã xuống đất, Van Gogh nhìn lên và nói với Bouyeri khi thấy gã bước đến gần: “Có thể nào mình nói chuyện được không?”
Không. Bouyeri bắn thêm bốn phát súng,
Bao gạo 50 ký và những giấc mơ
Bao gạo 50 ký hiện nay không phải là mơ ước quá lớn với nhiều người, nhưng nó có thể là nặng vô cùng trong nỗi đói khát của dân nghèo nông thôn hay miền núi. Với tôi, bạn Vũ, và với đồng lương thầy giáo bo bo đạo làm người, nó cũng không nhẹ.
Thức Ăn Dễ Dãi
Ngay trong miếng ăn, với dấu cắn đầu tiên vào trái cấm, với khóe miệng hài nhi vào núm vú, đã bao hàm cả một mặc cảm tội lỗi—một mặc cảm về thiên nhiên và nhân cảnh không hoàn hảo. Có lẽ nghệ thuật nấu nướng của một văn hóa, hay một quốc gia, khi đã trở thành tinh vi, cũng là cách che đậy mặc cảm tội lỗi đầu đời, hoặc quá trình man rợ và nhàm chán của con người phải ăn để sống còn với thiên nhiên.
Ngày tôi về làng
Xe về đến đầu làng, đứa cháu họ quay sang bảo tôi: “Chú thấy cây đa làng mình không? Cụ tổ họ nhà mình trồng đấy. Cháu nghe ông cháu bảo thế. Chắc là mấy trăm năm rồi. Bên Mĩ chắc chẳng có cây đa như thế này đâu, chú nhỉ?” Giọng nó bình thản nhưng tôi nghe như có pha chút hãnh diện.
Năm Đinh Hợi trước
Tôi đã sống qua một năm Đinh Hợi trong đời tôi, và nay lại sắp sửa gặp một Đinh Hợi nữa, chắc chắn là cái cuối cùng. Trong đời một người chỉ có thể gặp tối đa là hai lần như thế, muốn gặp lần thứ ba thì phải sống ít nhất là 120 năm.
Lấp lánh hồn thơ Việt trên sân ga Tokyo chiều cuối năm
Đã rất nhiều lần, khi xế nắng cuối một ngày thu, hay một sáng mùa đông trời mù bụi tuyết lất phất bay, cũng có thể là một trưa nắng đổ lửa giữa tháng bảy, trên quãng đường ra một nhà ga tàu điện, có khi ở Tokyo (thủ phủ miền Đông), có khi ở Osaka (thủ phủ miền Trung) hay Hakata (thủ phủ miền Tây), vừa bâng khuâng bước men theo vạc…
Journey Back to Việt Nam
For many overseas Vietnamese, the first trip to another country means a journey back to Việt Nam. This journey is usually more than a vacation; it is symbolic of the search for our origins and answers to our past.
Bình Luận mới