Khai trương vào tháng 6 năm 2019, The Plinth là không gian nghệ thuật đầu tiên trong khu vực đường cao tuyến High Line, giao giữa Đường 30 và Đại lộ 10, với tầm …
về chung cư (một góc
tạm trong một vũ trụ
méo mó!) tôi liếc đồng
hồ những bào ảnh lăng
xăng trôi cùng tháng tư
Ông nói về pháo đài cổ ở đó, được dựng lên ở cửa sông St. Lawrence, để chống cuộc xâm chiếm đã không xảy ra của quân Hoa kỳ. Pháo đài quan trọng nhất trong một dãy dọc theo Kênh Rideau. Nó đã được gìn giữ hoàn chỉnh, không phải như một bản sao, mà như chính bản thân nó. Ông hướng dẫn mọi người đi quanh đó, giảng giải về lịch sử. Thật đáng kinh ngạc sao người ta biết ít quá. Không chỉ người Mỹ-những người bị cho là ít hiểu biết. Người Canada cũng thế.
Điệu bộ khác thường của bà Sáu Phồng Tôm cũng như của đám đàn bà, khi có ai hỏi thăm chị Chín với chị Năm, khiến Cẩm linh cảm chuyện không hay. Cẩm buồn buồn thấy ra những thay đổi, những thiếu vắng. Cẩm bắt nhớ dáng dấp dễ coi, lời ăn tiếng nói nhưn nhuỵ có duyên của chị Năm. Lúc nào chị cũng tươm tất trong tấm áo bà ba màu sáng, quần sa-teng đen phủ gót ủi phẳng phiu. Hiếm khi thấy chị đi chân không.
mọi người đều có một cái bàn thờ
một thành trì bất khả xâm phạm
ta với em chọn tô tem mình có hình dáng con trùn
cả một đời làm màu mỡ đất đai
con dế chó gáy te te
niềm thông tục rụng xuống ngọn cỏ
con dế chó gáy vang thành tích
hay lo buồn nụ hôn thần chết?
Cư sĩ nhìn ra ngoài đồi nắng. Một con đường đất đỏ nối những xóm làng phía đông với bên kia vùng đồi núi. Ông thấy một đám rước, rất đông người, chừng có tiếng trống, cờ xí và những lá phướn đỏ. Không hẳn là một đám tang, không là một cuộc rước mừng. Nó là lưng chừng giữa vui buồn, một quần thể đang khóc, có thể đang cười.
Tuy nhiên, cho rằng “truyện ngắn không được đánh giá trị cao như truyện dài” cũng chỉ là một nhận định có giới hạn. Theo tôi, thì nên, hoặc có thể nói “Truyện ngắn không có vị trí tiêu biểu cho một nền văn học bằng/như truyện dài,” dễ chấp nhận hơn. Gọi rằng “giá trị cao/thấp” ở đây là một khái niệm khá mơ hồ, khi đối chiểu hai thể văn có những biên độ, thể thái, ảnh hưởng và thế giới sống của nó hoàn toàn khác nhau.
khi đã qua nửa đời
mới hiểu điều này: yêu
thật ra cũng giống như
dạng hình một giấc ngủ.
Chỉ còn mưa đứng mỏi gối tiên tri bên ô cửa
phía thánh đường một cái cây đang bị hoại tử
chỉ còn anh nhìn bóng mình chớp tắt như tín hiệu
Theo tôi mặc dù độ dài của nó, tiểu thuyết vẫn cung cấp cho người đọc phương tiện giải trí, vì dễ hiểu, trong khi truyện ngắn tuy… ngắn thật nhưng tách rời khuynh hướng cổ điển, trở nên khó hiểu. Truyện ngắn ngày nay gần với nghệ thuật đương đại hơn truyện dài, gần với thơ, nghĩa là xa đại chúng.
Không một thiếu nữ nào tôi biết được vào trường đại học, và cũng chỉ có một ít nam thanh niên có đi học. Tôi đã nhận được một học bổng có giá trị chỉ trong hai năm, nhưng cho tới lúc đó thì tôi cũng đã chọn được một anh bạn trai – là người muốn cưới tôi và đưa tôi về sống ở Bờ Tây.
về một tỉnh lỵ rỗng tuếch di tích ư
một hôm giật mình thức dậy
thấy tỉnh lỵ cởi bỏ xiêm y diêm dúa
khỏa thân lõa lồ diễn tuồng sông núi
tháng tư trời hạn lớn
chợ ế khách thưa dần
ra đường nhìn ngơ ngẩn
ai cũng là giai nhân
Theo tôi, nhìn chung truyện ngắn thế giới đang tụt lùi, ngay cả với Alice Munro cũng vậy, hay thì hay, nhưng nghe ra ngậm đắng nuốt cay thế nào ấy…
Nếu so về khả năng diễn tả biến chuyển tâm lý trong nhân vật truyện ngắn, Alice Munro còn cách khá xa Dazai Osamu (1909 – 1948?); còn khả năng “phá giới” thì Akutagawa Ryūnosuke (1892 – 1927) mới là bậc thầy. Trên Wikipedia mở tiếng Việt có một nhận xét xác đáng về Ryūnosuke: “là thủ lĩnh của trường phái văn học tân hiện thực (shingenjitsushugi) Nhật Bản, một khuynh hướng dung hòa được những tinh hoa lý trí của chủ nghĩa tự nhiên (shizenshugi) và sắc màu lãng mạn phóng túng của chủ nghĩa duy mỹ (tanbishugi),
Ðến năm Giáp Tí (Gia Long thứ 3, 1804) khi nhà Tây Sơn đã diệt vong, được sự đồng ý của nhà Nguyễn, Thanh triều mới cho các vong thần mang quan tài vua Lê, thái hậu và nguyên tử (con trai vua Lê chết ở bên Tàu) trở về nước. Quốc Sử Di Biên chép rằng:
… Tháng Tám [năm Giáp Tí] Trường Phái Hầu của nhà Lê cũ Doãn Hựu [黎允佑][2] đem hài cốt vua Lê từ nước Thanh trở về. Khi trước, vua tôi họ Lê ở bên nước Thanh từ năm Tân Hợi [1791] thì đã thất tán chỉ còn vài chục người.
Tiếng muỗi vo ve từ bóng tối
đốt vào đêm mưa man dại
những vết thương chưa kịp lành
tôi đập con muỗi
Vậy hôn nhân và tình dục có thực sự là kẻ thù, có là điều tồi tệ nhất của phụ nữ có tham vọng? Ngoài câu hỏi của Da Màu, tôi mạn phép BBT Da Màu nêu lên câu hỏi trên với các nhà văn nữ Việt Nam trong và ngoài nước.
Tôi có đọc vài truyện ngắn của tác giả nữ Việt Nam viết về tình dục trong đó tôi chú ý nhất truyện ngắn “Bóng đè” của nhà văn Đỗ Hoàng Diệu dù yếu tố tình dục có thể không phải là chủ đề của cô.
Dưng không núi đoạn sông lìa Đêm ôm gối lạnh, ngày chia ngắn dài.
(tiếp theo)
*
Gió khuya thốc lên ràn rạt vườn chuối bên mương cạn. Con Mừng mở mắt chưng …
Rượu không thể chế đầy bộ não
thung lũng thời gian vàng
đôi tay dài hơn chân lèo khoèo
Đôi mắt to hơn miệng móm mém
em ngồi lại
tất cả các dòng sông
đều chảy
tiếng thở dài trên
trang facebook
Những đôi giầy đã mang anh vào đám tiệc, đi gặp gỡ bạn bè, lang thang trên những con đường, loanh quanh ở công viên, lên thuyền, xuống bến, đi qua những thành phố rất lạ, những quốc gia rất xa. Nhưng bây giờ anh đi về một nơi lạ nhất, xa nhất, anh lại không cần đến bất cứ đôi giầy nào.
Truyện Ngắn của Alice Munro theo riêng tôi là những pho tiểu thuyết rút ngắn lại. Bà đưa độc giả vào truyện, rồi độc giả cứ lang thang trong truyện của bà và tự tìm chỗ nghỉ chân, tự tìm lấy đường ra.
Kỷ niệm lẽo đẽo về nương bóng đêm
phía trái ngực nhân loại thôi thúc bao nhịp ký ức
nhúm chữ ngọ ngoậy trên chân dung nhòe
một ngày nhặt nhạnh từng góc kín
màu rêu. sắc thổ áo giang trần
nắng đã chui vô tường giấu lại
đời thếp buồn nơi một vết nhăn
Khi họ thành hôn, họ sẽ có nhà bên Hồ Sabot. Không gần cha mẹ cậu quá, không xa quá. Dĩ nhiên đấy chỉ là nhà mùa hè. Thời gian còn lại họ sẽ sống nơi nào cậu làm việc. Có thể bất cứ đâu – Peru, Iraq, Lãnh thổ Tây Bắc. Grace thích thú khi nghĩ đến di chuyển – nhiều hơn là thứ cậu nói đến, với niềm tự hào ghê gớm, là “nhà của chúng ta.” Cô không cảm thấy chuyện nào là thực, nhưng cô cũng không cảm thấy ý nghĩ giúp dượng cô, hoặc sống như người đan mây của thị trấn trong chính căn nhà nơi cô đã lớn lên, là thực bao giờ.
Truyện ngắn là một con ngựa, Italo Calvino, tác giả của If on a Winter’s Night a Traveler (Nếu Một Đêm Đông Một Lữ Khách), đã nói thế, dẫn lại ý của Boccaccio. Nhịp điệu và tốc độ của con ngựa ấy tùy thuộc vào khoảng cách của nó trên đường đến đích cũng như điều kiện của mặt đất dưới chân nó.
Tôi không cần khen tranh họa của Van Gogh
Vô ích
Khi những chiếc nón vua Imperial Crowns
Chỏng quơ, chúc ngược
Bình Luận mới