‘The Sympathizer’: Trận hoả mù và tuổi trẻ Việt Nam

Phải thẳng thắn mà nhìn nhận là giữa các thế hệ 1 và 1.5 – khoan nói tới thế hệ 2 trở đi, gồm các em sinh ra tại Mỹ — hiện có một hố sâu ngăn cách: chúng ta không hiểu các con em của mình, cho là chúng bị Mỹ hoá, và về quan điểm chính trị, chúng chưa hay không chống cộng đủ. Và ngược lại, các thế hệ trẻ không hiểu chúng ta.

Bùi Vĩnh Phúc: Vài Suy Nghĩ Nhỏ Về Văn Và Chữ Việt, Trong Và Ngoài Nước, Kể Từ 1975

Trước hết là một tâm thế lưu vong, mất mát và hoài niệm. Những sự mất mát đưa đến những chao đảo tận gốc rễ. Rồi những cố gắng hội nhập, đôi khi với sự tủi nhục, sóng đôi cùng nỗi nhớ thương, đau xót, uất ức, căm phẫn. Tất cả đều đã được trải ra trên trang giấy. Nhưng sau đó là những kinh nghiệm đối mặt với một cuộc sống mới. Kinh nghiệm này ghi những dấu ấn đặc biệt trên chân dung của con người lưu vong, xa xứ.

Tru Sa: Giấc Mơ Hóa Thạch

Lịch sử vốn là một bàn cờ chính trị, chẳng ai biết mình đang chơi, đang bị chơi hay tất cả chỉ là một con cá ngựa trong ngàn vạn con cá ngựa trong chuồng, mọi nước đi phụ thuộc vào quẻ xúc xắc. Gieo được sáu, anh xuất chuồng và gieo được một, anh có quyền đá hậu. Muốn chữa khỏi vết thương dân tộc, cần phải xóa bỏ ngày này, coi đấy như một ngày bình thường trên lịch/hoặc đừng bao giờ hò reo, tiệc tùng hoang phí ngân sách trong cái ngày hòa bình được chất cao từ triệu triệu xương máu da vàng. Thế hệ tôi đã ngán lắm rồi dù công trình lớn hay pháo hoa.

Thường Quán: Không Tách Khỏi Thời Đại Mình

Tôi sẽ không nói tới một số đảng viên văn nghệ bảo hoàng hơn vua, vẫn tiếp tục thanh tra, chỉ điểm, làm tay sai cho đám chính ủy. Họ cũng làm thành một bức tường thâm thấp, gây khó chịu và xấu hổ. Về câu hỏi liệu văn phong tôi có khác đi nếu không có 30 tháng tư, tôi xin nói gọn rằng chúng ta sống và viết không tách khỏi thời đại của mình, hay rộng hơn là lịch sử nhân loại mà mình học được, kinh nghiệm được.

Âu Thị Phục An: Tràn Đầy Ám Ảnh

Và bây giờ vẫn vậy, bây giờ ý thức tôi vẫn tràn đầy ám ảnh, tôi cảm thấy mình không viết trong sự bình yên mà là viết với một cây dằm trong tim. Và thế là tôi không thể viết khác đi được, đó là định mệnh.

Nguyễn Tấn Cứ: Những Con Cá Đã Bị Ngộ Độc

Với Cách Mạng thì tất cả những gì thuộc về quá khứ đều trở thành tội phạm – trong đó – Văn chương của Miền Nam Việt Nam là thứ tội phạm nguy hiểm nhất của chế độ. Vì chỉ có nó mới có thể làm lung lay suy nghĩ con người trước những đổi thay thời cuộc.

Trần Hữu Dũng: Điểm Danh

Biến cố 30/4 tác động lên mỗi người như nỗi ám ảnh không rời, lúc đó tôi đang học năm thứ nhất, ngành nông nghiệp trường ĐH Cần Thơ. Tự mỗi tác giả đối diện với vận mệnh khắc nghiệt đất nước và có những bước rẽ số phận khác nhau

Inrasara: Văn Chương Tan Rã

Dẫu sao biến cố 30 tháng Tư đã xảy ra. Văn học người Việt phân hóa, trong đó hai mảnh to nhất: văn học trong nước và văn học người Việt hải ngoại; riêng trong nước bị phân làm hai mảnh nhỏ khác: Bắc và Nam.

Trong nước, nhà văn được “tháo” để không buộc phải kêu gào đòi giết chóc nữa, nhưng rồi bị “buộc” vào tâm [và khí] thế của kẻ thắng trận: văn chương vỡ òa với “niềm vui đại thắng” trong “ngày vĩ đại,” từ đó hàng loạt sáng tác trường ca mang tính “sử thi” cấp tập xuất hiện.

Đinh Phương: Chức Năng Bỏ-Chạy-Lấy-Người

Là một trong những người vượt biển đầu tiên, tôi tới Đức năm 1979. Cái khó không phải là ngôn ngữ hoặc hòa nhập vào đời sống mới nơi quê người. Cái khó – mà cho tới nay tôi vẫn chưa vượt qua được – là sự hòa nhập vào cộng đồng người Việt của mình ở nước ngoài, từ văn hóa đối xử đến góc nhìn chính trị của tập thể, trong khi nhìn về quê hương càng ngày càng giả dối và tang thương. Bấn loạn!

Nguyễn Thị Hoàng Bắc: Vươn Lên Trong Nhiều Hoàn Cảnh

30 tháng 4 khởi đầu là đau đớn, bi thương, là hận thù, tan tác, giờ đây dường như những dấu ấn ấy đã ngày một phai nhạt đề thay thế bằng những hình thành tươi tắn, tích cực và đa dạng hơn, để thấy trong căn cơ mỗi người Việt, mỗi thế hệ Việt một sức chịu đựng, một bản sắc, khả năng thích ứng, và sức mạnh vượt thoát, vươn lên trong nhiều hoàn cảnh rất hoàn cảnh…

Cung Tích Biền: Lịch Sử Không Có Chữ Nếu

Tôi năm nay vừa tám mươi tuổi. Tình cờ, cũng thú vị, là con số 30 cộng với 50. Ba mươi năm, sống trẻ thơ của chín năm thuộc Pháp, và tuổi lớn qua hai mươi mốt năm Việt Nam Cộng Hòa. Và 50 năm kia, gồm 9 năm thời kháng chiến vùng Việt Minh, cộng với 41 năm dưới thời toàn trị độc đảng của Cộng sản – 1975 đến nay, 2016. Tôi tạm hiểu niềm mơ ước “Tiến lên” này.
Ràng buộc? Búa tạ, tập thể đập bảng cấm, vài mươi năm, chưa chắc đã có lối ra?

Trần Thị NgH: Nếu Đã Khác

Nếu đã khác

mình đã không thèm thử vượt biên theo ghe taxi chở mắm để bị nhốt ở Nhà Bè rồi ôm con lội bộ đi chân mất dép ra bến xe đò xin tiền ông đi qua bà đi lại cho đến khi đủ mua cái vé trở lui. Mình đã không viết về nghèo đói bệnh tật dốt nát, không kể chuyện con bị giật lồng đèn đêm Trung Thu hay chồng có nuôi rận trong người.

Đỗ Kh: Ký Ức Là Một Bổn Phận

Nói lại thêm buồn. Phần riêng mình và cá nhân, tôi nghĩ là đề tài hay ý thức có thể đã khác, hay dở gì không biết được. 151 năm sau Nội chiến Hoa kỳ, đó đây vẫn còn trầm trọng chuyện màu cờ; 227 năm sau Cách mạng Pháp vẫn còn đánh giá cân nhắc đúng sai, và 300 năm sau ông Nguyễn chẳng biết sẽ có ai còn khóc. Hỏi thì phải có trả lời, phần văn phong của tôi, tôi nghĩ là chẳng có thay đổi. Tóc gió thôi bay thì dưới khăn vấn đầu vẫn là tóc, nếu tôi là một người phụ nữ Iran.

VIẾT THÊM QUANH CHUYỆN TÁC GIẢ CỦA “GIÁP NGỌ NIÊN BÌNH NAM ĐỒ”

Tạ Chí Đại Trường bị bắt đi “học tập cải tạo” từ 1975 tới 1981. Tuy từng đóng góp bài cho nhiều số trước của tập san Sử Địa, việc anh không được đọc số 29 là một điều rất có thể xảy ra. Một phần vì những lời “mách” của Gs. Hoàng Xuân Hãn chỉ được đưa ra qua 6 dòng trong một bài khá dài (12 trang), về một đề tài quan trọng và cấp thiết hơn rất nhiều: quần đảo Hoàng Sa.

Một phát hiện quan trọng của Tạ Chí Đại Trường về “Bình Nam đồ”

Niên đại 1690 do David Bulbeck và Li Tana đưa ra trên tựa đề bài viết chỉ là năm Canh Ngọ chứ không phải Giáp Ngọ. Dựa theo các nhà sưu tập và chú giải Hồng Đức bản đồ năm 1962, các vị vẫn nghĩ rằng “Đoan Quận công” là Nguyễn Hoàng chứ chưa biết tới Bùi Thế Đạt.

Tạ Chí Đại Trường: miên man chữ nghĩa

TCĐT cho biết An Thái, nơi anh em Tây Sơn trưởng thành, cũng là quê dòng trưởng của anh. “Gia phả không nói, nhưng tôi cứ mong rằng mình có một ông tổ nào đấy đã từng đi chăn trâu chăn bò với Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ, Nguyễn Huệ…”

Phỏng Vấn Văn Học trong Bên Kia Con Chữ và Nghệ Thuật

PVVH là một trao đổi hai chiều giữa người hỏi và người đáp. Nó là một cuộc nói chuyện trí tuệ cần có sự đầu tư tinh thần và khả năng mẫn cảm văn chương của người đưa ra câu hỏi. Nó cho công chúng đọc cơ hội tham gia vào một hay nhiều cách đọc

Hóa Ảo Hiện Thực Với Julio Cortázar (Kỳ 2)- Jason Weiss phỏng vấn Julio Cortázar

Với tôi, văn chương là một hình thức để chơi. Nhưng tôi luôn luôn nói thêm, có hai tầng lớp để chơi: Ví dụ, môn đấu banh bầu dục (football), căn bản là một trò chơi, nhưng trên nữa là trò chơi rất sâu sắc và nghiêm túc.

Thư cho Người Bạn gái đang Du hành

thật vô cùng khó khăn để giải thích thẳng thừng với mọi người là thỉnh thoảng anh lại nôn ra một con thỏ nhỏ. Và vì chuyện này luôn xảy ra khi anh chỉ có một mình, nên anh giữ kín sự việc cho riêng anh như biết bao yếu đuối sâu kín mà con người luôn giấu nhẹm

Hóa Ảo Hiện Thực Với Julio Cortázar – Kỳ 1

Khi tôi khởi sự viết, chính là mở đầu. Tôi không quyết định câu truyện sẽ khởi đầu như vậy. Nói đơn giản là khởi đầu nơi đó và tiếp tục. Thông thường tôi cũng không có ý rõ ràng về kết cuộc. Tôi chưa biết toàn thể chuyện gì sẽ xảy ra.

Gánh vàng đi đổ sông Ngô

Mấy năm gần đây, hình tượng Khổng Tử không còn nằm trong bóng tối và bụi bặm của quên lãng, mà được lôi ra, đánh bóng, đặt lên những cái bục mới toanh trong những viện Khổng Tử mới toanh đã, đang và sẽ được xây khắp thế giới.

xông đất chùa Gia Mầu

Chúng tôi đặt tên chùa là Gia Mầu. Chỉ là tự nhiên mà cái tên phọt ra trong đầu vậy thôi. Vậy mà khá nhiều người đặt câu hỏi, “Tại sao lại Gia Mầu?” Nhiều người khen tên chùa hay, mà cũng lắm người chê

THẦM

Khi tất cả đi khỏi, tôi thành thật với Ông. Tôi luôn im lặng nhưng trong cái câm chết, tôi đã chuyện trò với Ông. Cơ thể Ông vẫn hồng hào. Da dẻ nhẽo nhẹo vì tuổi cao và xấu xí cũng vì tuổi cao

Tôn Giáo và Khoa Học

Những giải đáp tôn giáo xuất nguồn từ phản xạ tự nhiên của một loài thú bầy đàn. Phản xạ nầy vẫn còn lưu dấu lại trong DNA của con người qua quá trình tiến hóa của họ. Khi đứng trước một môi trường lạ lùng đáng sợ, hay khi đương đầu với hoàn cảnh hiểm nguy, những con thú trong bầy đẩy trách nhiệm lên cho một con thú đầu đàn

GÕ CỬA ÔNG SÁU TẤM

Ông nghĩ xem, đằng nào thì bọn lão chúng mình cũng đang đứng trước cửa ông sáu tấm rồi, không dám gõ, gõ nhè nhẹ, hoặc xông vào đếch thèm gõ cửa cũng chỉ là chuyện sớm hay muộn.

Phỏng vấn Xuân Bính Thân– Nam Dao

Phần mình, từ 1982 cho đến 6 năm sau, tôi bị cấm cảnh về quê hương gốc gác mình. Đến năm 1990, năm anh Hưng vĩnh viễn xa đi, tôi về đến Nội Bài thì được thế quyền “mời’’ đi, và đi luôn cho đến gần chục năm sau.

Phỏng vấn Xuân Bính Thân – Trịnh Cung

Chính cái hoàn cảnh sống không còn mùa xuân như thế, những con người như chúng tôi không mong đợi một điều gì tốt đẹp ở ngày mai, thời gian là lưỡi hái lơ lửng trên số phận, mùa xuân là đóm lửa trên miệng thuốc lào, là cú ngã úp mặt xuống cạnh bếp lửa buổi sáng tinh sương trước giờ đi vác nứa, vác củi hoặc đi cuốc ….

Những tranh cãi xoay quanh cuộc triển lãm “Những Thế Hệ: 40 Sắc Màu Giữa Đen Và Trắng”

Sài Gòn như một con rắn tư bản đang ăn thịt chính người dân Việt Nam sống trong chế độ xã hội chủ nghĩa, lại hướng ngoại, mơ về một tương lai Mỹ quốc. Sài Gòn được minh hoạ như một giai tầng xã hội thấp nhất của những công nhân ngồi may vá những quần áo giầy dép hàng hiệu Nike, Calvin Klein đắt giá mà không được dùng chúng.