Vẻ đẹp của Thiền

Nói “vẻ đẹp của thiền” thì bản thân phát ngôn này đã là hàm chứa mâu thuẫn nội tại. Nói “thiền không có vẻ đẹp” cũng lại là một mệnh đề sai lẫn khác. Với thiền thì mọi phát ngôn, mọi kí tự nhằm miêu tả nó đều thiếu sót. Như thế, ta gọi là thiền! Tức, ngôn ngữ cũng có vai trò của chúng đối với thiền. Vì thế, cũng không có gì sai trái khi ta nói về mĩ học thiền.

Ý thức của sự liên tục

Dưới mắt chúng ta, tất cả sự vật đều bao hàm ý nghĩa lịch sử, chúng ít nhiều là kết hợp một chuỗi lô-gíc những biến cố, những thái độ, những việc làm. Khi còn ở tuổi thiếu niên, tôi nhớ thật rõ niên đại những tác phẩm tôi ưa thích.

Lại bàn một chuyện cũ…

Cũng có những nhà thơ đích thực bị lịch sử lôi cuốn đến nỗi lớn tiếng phủ nhận những “lời ru” để hăng hái “đập bàn quát tháo”. Xuân Diệu là một ví dụ. Chế Lan Viên là một ví dụ khác. Cả hai nhà thơ lớn của thi ca Việt Nam đều đã nằm xuống. Cả hai về già chỉ muốn nhớ lại họ là tác giả của những lời ru.

Viết và lách

Có nhiều cách để để phân biệt một chế độ độc tài chuyên chế và tự do dân chủ. Một trong những cách đó là dùng ngay tự do ngôn luận như một thước đo. Theo đó, có thể nói: Độc tài là một chế độ trong đó chính quyền không bị hạn chế về thông tin đối với dân, nhưng người dân bị hạn chế tối đa về thông tin đối với chính quyền.

kiểm duyệt/tự do diễn đạt, một song đấu lịch sử

…, tôi tin rằng, trong đầu óc của những nhà trí thức hay nhà văn nhà thơ mà các sản phẩm được sản xuất ra đầy lập trường “chính thống” nhất trong nước hiện nay, đều tự biết mình đang là cái trống không. Và ai cũng có sẵn những văn bản kiểu “Đi tìm cái tôi đã mất” hay “Ai? Tôi?” cất giấu đâu đó mà họ xem là cái tôi chân thật của mình.

Mỹ Học Pháp Kim Cương

Ta không thể nhìn thấy nước nhưng nhờ vào sự sắp xếp của các tảng đá mà ta cảm nhận thấy một thác nước đang ào ào trút xuống, bọt tung trắng xóa, rồi trắc trở luồn qua những khe đá. Như vậy: là thác nước, không phải là thác nước, nên mới gọi là thác nước.

Mã Số Giữa Kiến Và Ong

Trong hiểu biết của tôi, kiến bò, ong bay. Kiến ở hang. Ong gầy tổ. Cùng ưa ngọt. Kiến, đường. Ong, mật. Hai loài này có một tổ chức xã hội khá chặt chẽ, tính kỷ luật rất cao, phân bố trách nhiệm rõ ràng. Có phải chỉ do mỗi phần bản năng, chỉ thuần nhất trong cấu trúc phi-tri-thức mà chúng hợp nhất, đồng điệu chăng.

Chung quanh vấn đề Tư thế Chính trị của Trịnh Công Sơn – Phần 2: Đàng Sau Những Cuộc Ám Sát Nhân Cách

Như tất cả các nhân vật lịch sử khác, cuộc đời của ông, không sớm thì muộn, sẽ được phân tích, soi rọi từ nhiều góc độ. Đừng chờ đợi sự toàn hảo. Nhất định chúng ta sẽ bắt gặp những ứng xử rất người và ngay cả những lầm lỗi rất người của Trịnh Công Sơn.

Chung quanh vấn đề Tư thế Chính trị của Trịnh Công Sơn – Phần 1: Những điều trông thấy

Sự tương tự của nội dung và số lượng các bài viết cáo buộc Trịnh Cung “mua lòng chiến hữu” được tung ra bất chấp thủ đoạn khiến người ta liên tưởng đến một chiến dịch theo kiểu “trục tà” (witch hunt) nào đó mà nhân cách của Trịnh Cung, và không chỉ của Trịnh Cung, là mục tiêu săn đuổi.

Bàn về những “nhân vật” của Nguyễn Mộng Giác

Bày tỏ quan niệm sáng tác của mình, Nguyễn Mộng Giác nói rất rõ và rất cụ thể. Theo ông, tiểu thuyết là “một thể loại văn chương nhằm thỏa mãn nhu cầu muốn ngóng …

Huyền thoại Sisyphus

Nếu tin vào lời Homer, Sisyphus chính là kẻ khôn ngoan và hiểu biết nhất trong thế giới loài người. Tuy nhiên, theo một giai thoại khác thì anh ta lại được khoác cho cái nghề mãi lộ. Tôi không thấy hai điều đó có gì tương phản. Người ta có những ý kiến giải thích khác nhau về lý do anh ta bị biến thành kẻ lao lực miệt mài vô vọng trong cõi âm.

Một số suy nghĩ về dịch thuật

Buộc ở vào một tình thế vô cùng khó khăn (thực hiện điều bất khả), dịch giả cần thiết phải lựa chọn “kiểu” hoặc “phong cách” dịch mà kết quả sẽ hoặc là một phiên bản gần gũi nhất của nguyên bản [mà dịch giả có thể đạt đến] về phương diện ngôn ngữ hoặc là một văn bản trong đó phần chuyên chở cảm nhận của người dịch về nguyên bản là mục tiêu trước và trên hết.

Diệu Quán Sát Trí: Từ Một Góc Nhìn

Tâm hồn nghệ sĩ phương Đông muốn tìm thấy “Nguyên hóa tâm” trong thơ và rượu, còn những đầu óc thông thái phương Tây lại luôn chứng minh “Nguyên hóa tâm” bằng những phương trình!

Tình Yêu Trong Thời Tăm Tối

Nguyễn Thị Hải Hà chuyển ngữ

Tại sao phải quan tâm? Tại sao chuyện này lại quan trọng? Nó quan trọng bởi vì khi độc giả và các nhà văn đồng tính được biết đến tên tuổi nhiều hơn và họ tự tin hơn, những quan điểm chính trị về giới đồng tính luyến ái thêm vị trí ổn định và nghiêm trọng, lịch sử về giới đồng tính luyến ái trở nên huyết mạch của lai lịch của giới đồng tính luyến ái

Nếu Đàn Ông Có Kinh Nguyệt

Hoàng Chính chuyển ngữ

Những trang bị về vệ sinh sẽ được liên bang tài trợ và được phát hoàn toàn miễn phí. Dĩ nhiên, một số ông vẫn sẽ bỏ tiền ra để mua những sản phẩm thương mại có tiếng như Băng Vệ Sinh Loại Đặt Trong Cửa Mình của Paul Newman, Băng Vệ Sinh Dựa-Dây-Chịu-Đòn của Muhammad Ali,

Xuân Diệu và Tô Hoài, và "Mối Tình Trai"

Cuối thế kỷ 20, bước qua đầu thế kỷ 21, “đồng tính luyến ái” gần như được “bình thường hóa” trong xã hội con người của nhiều vùng đất trên thế giới. …

Từ Oscar Wilde đến Edmund White

Thân xác, cảm thức, khẩu vị, tình yêu, cô đơn, sự giao tiếp thân mật của thể xác, sự hoang trống để lại từ tình yêu, cái chết, tất cả có ý nghĩa khi con người được nhìn thấy như một cá thể ý thức, một cá thể yêu đương.

Khi nhà văn không chỉ là kẻ đồng loã

Bằng cách phủ nhận tư cách và trách nhiệm nhân chứng lịch sử của mình, nhà văn phải đồng thời chấp nhận cái nguy cơ trở thành kẻ đồng loã với những thế lực đen tối. Bằng cách nuôi dưỡng và gieo rắc mầm độc hại phát khởi từ trá nguỵ vào mạch văn hoá dân tộc, bất kể vì vô tình hay cố ý, nhà văn trở thành không chỉ là kẻ đồng loã. Đây là một kết luận u ám, nhưng tôi không chắc là mình có được một lựa chọn nào khác.

Những thế giới mù của Đinh Linh

Trong những tác phẩm văn xuôi (và cả thơ) của Đinh Linh, khái niệm mù vừa được dùng như một ẩn dụ trong văn chương, vừa như một sự cảnh giác liên tục trong đời sống người cầm bút có chút ý thức hệ về lịch sử, xã hội và chính trị.

Nghĩ Trong Một Xã Hội Tan Rã (#30)

Tất cả các quan niệm trên, tuy dị biệt rất nhiều, nhưng đều cùng chung nhau một căn bản là tất cả đều cho rằng NGƯỜI VIỆT CÒN ĐỦ QUYỀN TỰ QUYẾT. Muốn chiến thắng bè-lũ-tay-sai-Nga-Tầu hay bè-lũ-đế-quốc-Mỹ-và-tay-sai, hay muốn hòa bình liên hiệp hay hòa bình với bất cứ giá nào, là hoàn toàn do ý muốn của chính người Việt.

Cạnh Sườn Đế Quốc

Naipaul không nhìn nhận Trinidad–nơi sinh quán của mình–như một môi trường trí thức, và ông cũng không tìm được khuây khỏa từ văn minh tôn giáo Hindu là nguồn gốc chính của ông. Naipaul coi nền văn minh Hindu, và những nền văn minh cổ của Á Châu như những môi trường “quá sắc sảo,” “quá thành đạt,” “quá tao nhã,” “quá bền vững,” “quá nghi thức” để cho người nghệ sĩ có cơ hội chất vấn hay phát minh lại. Ngược lại, Naipaul chỉ nhìn nhận văn chương trong tiếng Anh như một cứu cánh thực sự cho nhà văn hiện đại, vì theo ông, môi trường này chính là xúc tác cho “hành trình theo đuổi hạnh phúc”—một hành trình nhu nhuyễn, phổ quát cho tất cả những quốc gia trên hoàn cầu.

Phân Biệt Chủng Tộc trong “Trái Tim Đen Tối” của Conrad

Joseph Conrad là một người kỳ thị chủng tộc triệt để. Sự thật đơn giản này bị xóa nhòa đi trong những bài phê bình về văn học Conrad. Việc đó càng làm sáng rõ hơn, rằng chính sách kỳ thị dân Phi từ người da trắng được xem như một đường lối suy nghĩ bình thường – bình thường đến nỗi người ta hoàn toàn không nhận thấy những biểu tượng của nó.

Phân Biệt Chủng Tộc trong "Trái Tim Đen Tối" của Conrad

  Hình Ảnh về Phi châu: Kỳ thị Chủng tộc của Conrad trong truyện Trái Tim Đen Tối (Heart of Darkness) …

Nghĩ và viết về Võ Hồng trong mất mát

Thế là sau nhiều thập niên đọc, đã đến lúc phải bắt đầu viết, viết về những gì đã quan sát và hiểu biết, đó là lý do chúng tôi thật sự viết về văn-học sử từ năm 1995, bài đầu tiên là bài Miền Nam Khai Phóng gây được một số phản ứng vì trong đó lộ rõ ý muốn phục hồi và đem lại công bằng cho một mảng văn-học bị bỏ quên.

Nghĩ trong một xã hội tan rã (#29)

chương 3 – thái độ căn bản cho công cuộc khôi phục quyền quốc gia

Nhưng chiến tranh tiếp tục leo thang theo thời gian và chủ quyền người Việt tại hai miền Việt Nam bị mất dần thêm theo tỷ lệ cầu viện cùng bậc thang chiến cuộc.
Chính từ ước tính sai này, họ đã cầu viện nơi quốc gia xâm lăng truyền kiếp phương bắc để đủ sức cầm cự dù phải trả giá bằng cách đành để người ngoại bang thù nghịch cổ truyền hành xử một phần quan trọng chủ quyền của mình.

Nhã Ca – Một Huy Hoàng Trên Cỏ Mướt

Trái với nhận định của Võ Phiến, những nhân vật của Nhã Ca không “cực đoan” hay “sôi nổi” hay “bù lu bù loa” vì họ là loại đàn bà thường tình. Họ cũng không coi tự do là quyền người đàn bà đương nhiên được hưởng, mà là cả một cố gắng, chờ đợi, kiên trì.

(hình: Nhã Ca trong lễ trao tặng Huế tác quyền của ‘Giải Khăn Sô Cho Huê’)

Đọc Hồi Ký Một Người Mất Ngày Tháng của Nhã Ca

Và đặc sắc nhất là những đoạn Nhã Ca diễn tả sự nồng ấm của tình ngưòi. Tình người là chiếc phao cho người đắm thuyền giữa biển mênh mông bám lấy để còn hy vọng, để tin chắc rằng sẽ không vùi thân đáy biển mà sẽ trôi dạt được đến bến bờ của sự sống.

Hành trình của tác phẩm

Hàm hồ. Đó chính là ý niệm quan trọng, nền tảng mà bạn có thể bắt gặp, bó buộc phải bắt gặp, một cách không thể tránh được, trong mọi vấn đề liên quan tới văn chương (…) Yếu tính của văn chương là không có yếu tính nào xác định dứt khoát, là phủ nhận chính yếu tính, là không có yếu tính nào khác hơn sự hàm hồ.