Bài thuộc thể loại: Biên Khảo
Hai mươi năm sau, đọc lại Mê Lộ
Với sự thử nghiệm của thời gian thì những cái tình cờ, hờ hững, sắc sắc không không theo lối ‘ẩn văn’ chính lại là những cái lạ, cái mới, cái cách tân trong lối viết góp phần khai phóng cho sự chuyển mình của văn học đương đại. ‘Văn tức là người’ nếu ta còn hiểu và chấp nhận cách nhìn này thì Phạm thị Hoài, vốn được đào tạo trong môi trường đa hóa, tất nhiên có ảnh hưởng trong sự định hình văn học Việt.
Vấn đề thẩm thức một tác phẩm nghệ thuật
Trước hết, một số câu hỏi có thể được đặt ra: Tác phẩm nghệ thuật là gì? Yếu tính của tác phẩm nghệ thuật được nhìn nhận như thế nào? “Tác phẩm” và “nghệ thuật” đối với ai? Đối với quần chúng nào?… Cứ đặt câu hỏi như thế, đi cho thật rốt ráo, cuối cùng, người ta sẽ chạm vào câu hỏi có tính cách trầm trọng nhất: Nghệ thuật là gì?
Trịnh Công Sơn – Viên Đá Bị Bỏ Quên Của Bà Nữ Oa
Có biết bao nhiêu điều tôi chưa biết về đất nước mình, về dân tộc mình, về Huế của những cực đoan, về tâm hồn, về âm nhạc củaTrịnh Công Sơn. Thế mà đành phải tạm gác, bởi tôi không thể nào quên, cho dù Nữ Oa đã chẳng còn nhớ về một viên đá lạc loài – Trịnh Công Sơn. Viên đá đã được luyện nên để thực hiện một ý đố ngông cuồng đội đá vá trời.
Thử Đọc Lại Ba Bài Thơ Cũ
Theo tôi, Hàn Mạc Tử qua Đây Thôn Vỹ đã diễn tả tiếng lòng của một người nữ. Có người nữ ấy trong đời của nhà thơ hay không? Điều đó không cần phải đặt ra. Có càng tốt, mà không có, thì ai cấm được một nhà thơ đầy mơ mộng và sáng tạo dựng lên một hình ảnh, một tình huống?
Giới thiệu Họa sĩ Thanh Trí
Thanh tú: thanh là trong sáng; tú là tươi đẹp, mà còn có nghĩa là thêu, vẽ, bằng ngũ sắc. Màu sắc thiên nhiên và nhân tạo làm nên bản chất của hội họa. Thanh tú vượt qua vẻ tao nhã trong mỹ nghệ, vươn đến những cảm xúc mãnh liệt hay xoáy xuống đáy uẩn khúc của tâm tư để làm nên nghệ thuật.
Đọc “Đường Ta Đi” của Đặng Đình Túy
Đọc lời ông viết tôi có cảm tưởng như nghe tiếng nói từ tâm hồn của ông. Một giọng nói rất chân tình, chất chứa những quan sát, suy nghĩ, được chắt lọc rồi cô đọng lại thành một vài câu. Cái lối viết có thể dùng một câu thơ mà diễn tả “Bước đi một bước day day lại dừng.” Tôi cứ muốn trở lại với câu viết nghiền ngẫm thêm một ít nữa.
Quá trình hiện đại hóa đã ảnh hưởng đến tôn giáo như thế nào?
… bất cứ điều gì con người hiện đại cũng lấy khoa học làm cơ sở để chứng minh; nhìn về lãnh vực tôn giáo, ngay cả trong những sự kiện gọi là phép lạ của các vị thánh, giáo hội cũng cần khoa học nhúng tay vào, để căn cứ vào đó mà thẩm định xem phép lạ có thật hay không.
Tế Hanh: Với Sân Ga Thời Thơ Ấu
Theo nhà thơ Tế Hanh, đời người có ba cái quý nhất: tuổi trẻ, tình yêu, thơ ca. Với Huế, và chỉ Huế ông có được cả ba cái đó, sau này ông không tìm được nơi đâu. Đây là thời gian ông làm được những bài thơ đầu tiên như : Quê hương, Con đường quê, Những ngày nghỉ học…
Hương Thái Cổ, Cánh Chim Trời: Đọc và Dịch Thơ Nguyễn Sỹ Tế
Như người tù tái tạo liên tục những bài thơ trong trí óc, như một kiến trúc sư, người dịch vừa là người phá hủy vừa là người xây lại lại tác phẩm. Những tàn phá vẫn không thể phủ nhận điều là tác phẩm đã có một lịch sử, đã được ra đời lần đầu tiên trước khi những bản sao xuất hiện….
Áp dụng mới nhất của iPhone
Nếu bạn dưới 20 tuổi thì tôi không cần giải thích iPhone là cái gì. Nếu bạn trên 20, có khả năng là bạn không biết, hay nghĩ đó là một cái điện thoại di động. Nhưng iPhone không đơn giản là để liên hệ điện thoại mà là một lối sống, một vật dụng gần như là được nhân cách hóa, một người tình đã dính vào thì bất khả ly thân.
Chất Thơ và Ý Đạo
Bài giới thiệu sách này là một sự… vô ích: những lời ngắn và nhỏ, truớc một công trình rộng. Vậy nên, mượn ý đã viết hơn 20 năm trước: nói về thơ bao nhiêu cho đủ / hãy cho thơ tự nói lời thơ để… chấm hết: “Thơ – thi pháp và chân dung” là tiếng nói ấm chân tình, đa thanh. Và, độc lập.
Ngô Kha: trí thức cách mạng và lãng mạn?
Tôi không rõ hiện ông Chu Sơn còn ở trong nước hay đang sống ở hải ngoại. Nếu còn trong nước, là một người đã cùng hoạt động bên cạnh Ngô Kha, được nhận lá thư sau cùng của Ngô Kha viết trong những giờ phút cuối của đời mình, nhưng ông lại không có đóng góp gì trong truyển tập của Ngô Kha. Tại sao thế?
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 18 – Thay Kết Luận: NGHĨ VỀ HÌNH ẢNH KẾT HỢP NGÀY MAI
Đã đến lúc các nước Đông Nam Á phải duyệt xét lại mình và phải nhận chân rằng: có triệt tiêu được những ý hướng dựa vào đế quốc mới thực sự xây dựng được một thế đứng tự lập. Tự lập chứ không phải cô lập, vì cô lập thì dễ bị đế quốc khuynh loát.
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 17 – HÌNH THỨC KẾT KHỐI HIỆN ĐẠI
Trải qua bao nhiêu dự phóng, dàn xếp, vận động, việc kết khối Đông Nam Á cho tới nay có thể nói là vẫn chưa đạt được nền móng cụ thể nào, mặc dầu ý chí kết khối vẫn ngày càng được vun bồi mạnh mẽ hơn. Lý do chính yếu là vì nhiều quốc gia trong khu vực vẫn chưa tự gạt bỏ được liên hệ với các đế quốc bên ngoài. Ngoài ra còn có những suý đồ khuynh đảo riêng tư, những ganh ghét, e ngại lâu ngày đến nỗi đã trở thành tập quán
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 16 – Ý THỨC MAPHILINDO
Người Malay vùng Đông Nam Á hải đảo là một trong những nhóm dân Bách Việt đã từ Hoa Lục thiên di xuống Đông Nam Á sớm nhất (Malay đợt 1 và Malay đợt 2). Qua bao nhiêu thăng trầm biến đổi của lịch sử, những cái tên như Srivijaya, Majapahit vẫn luôn luôn là âm hưởng của một dĩ vãng vàng son ám ảnh tâm hồn người Malay và nung nấu một ý chí kết hợp bất diệt.
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 15 – ÁP LỰC TRUYỀN KIẾP: NGƯỜI HÁN
Những tiếng nói “nhân danh bảy trăm triệu nhân dân Trung Hoa” của Mao Trạch Đông cất lên đầy thách đố với thế giới, chắc chắn không phải phát xuất từ ý thức đấu tranh cho vô sản, vì trong số 700 triệu ấy còn không biết bao nhiêu “kẻ thù” của giai cấp này. Thực tế, người ta chỉ có thể nhìn thấy khía cạnh vị tộc trong giọng điệu kiêu căng phô trương sức mạnh nhân số ấy.
Ngô Kha và Cuộc chuyện trò cuối năm – Phần 1
Bài viết, mà phần chủ yếu là bức thư của Ngô Kha gởi Chu Sơn, trình bày một cách khá chi tiết về suy nghĩ của nhà thơ này trước thời cuộc và cách thế ứng xử của ông trong một giai đoạn quan yếu của chiến tranh Việt Nam. Ngoài ra, còn có phần đóng góp của chính tác giả Chu Sơn về một số vấn đề, đặc biệt những nghi án liên quan đến cái chết của Ngô Kha sau lần ông bị bắt vào ngày 30.01.1973.
Ngô Kha và Cuộc chuyện trò cuối năm – Phần 2
“ Lí do thứ hai là moi không muốn lún sâu vào guồng máy, mà chắc chắn như đinh đóng cột là đảng Cọng sản sẽ lái đất nước tiến lên Xã Hội Chủ Nghĩa sau khi đã tiến hành thắng lợi cuộc chiến tranh giải phóng. Để chúng ta không nợ nần gì với nhau, và cũng để chúng ta – các toi và moi – tránh được một tình trạng khó xử khi mỗi người là một công dân tự do đứng trên cái nền tảng chung là Dân tộc, Đất nước mà thể hiện trách nhiệm và quyền hạn của mình.
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 14 – TƯ BẢN MỸ
Từ khi cộng sản Trung Hoa toàn thắng ở Hoa Lục (1949), Mỹ càng ráo riết lo liệu việc nghênh địch ở Đông Nam Á, dù chỉ là nghênh địch một cách gián tiếp. Ngày 7 tháng 2 năm 1950, Mỹ tuyên bố công nhận chính phủ Bảo Đại và từ đó Bảo Đại đã trở nên cái bình phong để Mỹ có thể mượn danh nghĩa mà đổ chiến cụ cho lực lượng thực dân.
NHÀ VĂN NGUYỄN VĂN XUÂN VÀ CHUYẾN DU LỊCH QUANH LÀNG
“Lục phụng bất tề phi”: Phạm Phú Thứ (tiến sĩ), Phan Châu Trinh, Nguyễn Duy Hiệu (phó bảng), Trần Qúy Cáp, Huỳnh Thúc Kháng (tiến sĩ), Phạm Như Xương (Hoàng Giáp) “Lục phụng bất tề phi” mới thực sự nêu gương cho người Quảng Nam và Việt Nam để tuổi trẻ biết thế nào là “học và hành”, bây giờ và cả trường kỳ lịch sử.
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 13 – CỘNG SẢN CÓ MẶT
Về phương thức đấu tranh, CS Đông Nam Á đã đi theo đường lối vũ trang khởi nghĩa để từ đó mưu tính tạo ra những cuộc chiến tranh cách mạng, hầu đánh quỵ hẳn lực lượng cầm quyền. Đường lối này có vẻ ngả theo phương thức tiến hành của CS Trung Quốc và khác hẳn phương thức mà các đảng CS Á Châu khác đã và đang theo đuổi .
Họa sĩ Lê Huy-Miến (1873-1943): Cuộc đời và tác phẩm
Xuất thân từ một gia đình vọng tộc, dòng dõi thanh thế quan lại, Lê Huy-Miến chào đời năm 1873 tại xã Nghi-Thuần, làng Kim-Khê, huyện Nghi-Lộc, tỉnh Nghệ-An (nay là xóm Sào-Nam, xã Nghi-Long). Cha ông tên là Lê Năng-Nghiêm, dưới triều Nguyễn thăng trầm nhiều chức quan, lớn nhất là Án-sát tỉnh Hải-Dương (Sơn-Tây).
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 12 – VIỆT NAM: VÀI TIÊU MỐC NHẬN ĐỊNH VỀ CUỘC CHIẾN 60-73
Hai hình thái thông thường nhất là chiến tranh uỷ nhiệm và chiến tranh cục bộ. Trong chiến tranh uỷ nhiệm, đế quốc giữ phần chỉ đạo và tiếp trợ bên ngoài, còn phần vụ lâm chiến do quốc gia nhược tiểu tay em đảm nhận. Trong chiến tranh cục bộ, đế quốc tham chiến trực tiếp nhưng chỉ đưa ra những sức mạnh giới hạn, cụ thể là giới hạn trong loại vũ khí thường, mặc dù đế quốc có sẵn vũ khí hạch tâm.
Võ An Ninh: Nhiếp ảnh và cuộc đời
Trong những chuyến đi với cụ Võ An Ninh, cụ lúc nào cũng mang theo một máy chụp ảnh xưa cũ từ những năm 1930. Từ chiếc máy bạn đường suốt đời này mà nhiều bức ảnh đã trở thành nổi tiếng. Trong nhà ở Saigon, trên căn phòng của cụ ở lầu một (tầng trệt là cửa hàng bán bàn ghế, giường tủ của các con cháu), cụ có treo một bức ảnh tâm đắc và nổi tiếng “Đôi nét thủy mặc Sapa” ….
Đối thoại với các linh hồn: Đọc Ma chiến hữu của Mạc Ngôn
Điều ray rứt của người lính trong chiến tranh biên giới Việt-Trung 1979, là sợ bị xã hội lãng quên. Đó là một cuộc chiến “tế nhị” mà cả hai nước đều không muốn nhắc đến. Chính vì vậy khi đọc báo thấy tin “mối quan hệ giữa hai nước Trung Quốc và Việt nam đã bắt đầu bình thường hóa,” hồn ma Hoa Trung Quang khóc than trong nấm mồ. “Tiếng khóc rất dễ lây lan, nhiều chiến sĩ cũng bật lên khóc nức nở” …
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 11 – XỨ LÀO: CHIẾN TRANH QUA BA HIỆP ĐỊNH HOÀ BÌNH
Chiến tranh tự nó vốn đã phức tạp, nhưng chiến tranh ở Lào mới quả là phức tạp ghê gớm. Thật khó mà có một danh từ nào để gọi cho đúng nghĩa cuộc chiến ở đó. Một dân tộc hiếu hoà vô địch như dân tộc Lào, thế mà cứ bị đẩy vào vòng khói lửa! Một vùng đất túi kẹt không có một tác dụng chiến lược đáng kể nào thế mà lại bị đủ mọi thứ cường lực nhào vào xâu xé!
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 10 – KAM-PU-CHIA: MỘT THẾ TRUNG LẬP CHÔNG CHÊNH
… Và, với người Khmer dưới thời Sihanouk, họ cũng cho rằng chính sách tuyệt diệu hơn cả là ở giữa, mặc cho các cường lực bên ngoài tranh giành, chống đối nhau. Họ tự phụ ngầm với cái khôn ngoan của Apsara Tilottama mà học tự cho là đã nắm chắc được; nhưng bề ngoài, biện bạch một cách khiêm tốn hơn, Sihanouk nói với mọi người “Khi hai con voi đang xung đột thì con kiến chỉ biết đứng ngoài mà ngó chứ còn làm gì hơn được!”
lá Thư Từ Kinh Xáng (Một lời bạt cho Vu Quy)
Với cái dáng vẻ bề ngoài tưởng chừng như khá giả, giàu có, ấm êm, hạnh phúc ấy, nó lại là niềm đau vô bờ, là những mặc cảm tội lỗi không dứt của những tâm hồn chơn chất quê mùa, của những bậc làm cha mẹ, của những cô dâu hay họ hàng của họ mà không ai có thể đếm được hết biết bao nỗi đoạn trường
Bình Luận mới