Bài thuộc thể loại: Phê Bình
Làn da kim khánh và những thông điệp ngoài ngôn từ
Cá nhân tôi, khi đã rời ra khỏi Làn da Kim Khánh hãy còn mênh mang cảnh … hai thiếu nữ Việt vẫn còn bị phân ly với thao thức của họ: “Phút biệt ly, chúng tôi trao những ngón tay vội vã. Trong thâm tâm tôi biết, Khánh hiểu sự im lặng nội tâm của đất này, nàng hiểu sự im lặng miệt mài của những con người đã mất quyền nơi đây.”
Lucien Conein và biến cố 1-11-63 (phần 2)
Lou về lại nhà vào khoảng 11 giờ sáng (2-11), nhưng với vẻ mặt tái xạm…. Anh nói: “Bọn chó đẻ khốn nạn, chúng giết Diệm rồi; chúng hạ sát Diệm và Nhu.” Anh ta nộ xung thiên…. Họ đã ôn hòa đầu hàng, rồi bị giết trong chiếc xe bọc sắt được phái đến chở họ…. Conein đã từ chối nhìn các xác chết, anh không muốn làm nhân chứng.
Lucien Conein và biến cố 1-11-63 (phần 1)
Theo hồi ký của Rufus Phillips, Conein là người đã có vai trò quan trọng trong biến cố làm thay đổi cả cục diện lịch sử Việt Nam. Nhưng từ mấy chục năm nay, mỗi năm vào dịp kỷ niệm đầu tháng 11, Conein thường ẩn hiện trong các bài viết như ma chơi, không rõ ràng đầy đủ.
Thảo Trường, nhà văn dấn thân với nỗi ý-thức không rời…
Tác-phẩm của Thảo Trường đã phiền hà không ít giới trí thức và lãnh đạo nhất là những người điều khiển guồng máy chiến-tranh và đồng thời đối với giới văn-nghệ sĩ, ông cũng đã không cùng một chiếu …. [Văn của ông] là của những con người không lối thoát, không tin chiến thắng của vũ khí, luôn đi tìm chân-lý, những tín hiệu mới cho cuộc đời và phận người!
Tiếp cận "Nữ ca sĩ hói đầu"- Ionesco dưới cái nhìn của phân tâm học
Các nhân vật nói năng một cách hết sức phi lý bởi vì họ chẳng ý thức được mình nói gì, một đời sống tình thần rỗng tuếch, nhạt nhẽo, tê liệt mọi năng lực cảm xúc và nhận thức được biểu hiện qua những lời lẽ hoàn toàn vô nghĩa, vô cảm khi họ nói về mình cũng như những người khác. Con người dường như bị mù…
George Orwell: Animal Farm và Nineteen Eighty-Four
Sống trong xã hội Cộng Sản rồi, chúng ta sẽ “ngộ” ra ngay cái cảnh… thay trắng đổi đen trở thành chuyện bình thường, thậm chí trở thành chân lý. Từ “bốn chân tốt hai chân xấu” đi đến “bốn chân tốt, hai chân tốt hơn” dường như không có gì khác nhau trong một xã hội toàn trị …
Bài giảng của Vladimir Nabokov về “Hóa thân” của Franz Kafka
Kafka về mặt văn học chịu ảnh hưởng lớn nhất là từ Flaubert. Flaubert, ghê tởm những thước văn mỹ miều, có lẽ sẽ ngợi ca thái độ của Kafka đối với công cụ của mình. Kafka thích lấy ngôn từ của mình từ ngôn ngữ của luật và khoa học, ban cho chúng một sự chính xác đến châm biếm, không có sự xâm phạm của cảm xúc riêng tư của tác giả ….
Về bông điên điển và vài khía cạnh khác trong cuốn “Hương Vị Ngày Xưa” của tác giả Trần Văn Chi
Đọc xong cuốn “Hương vị ngày xưa” của tác giả Nam Sơn Trần Văn Chi, tôi mới nghiệm ra một điều là viết về nhà quê coi đơn giản vậy mà rất khó viết vì nó đòi hỏi cái chất liệu thật nhiều hơn là hư cấu, nó cần cái vốn trải nghiệm của chính tác giả ….
Suy nghĩ về tứ thơ
Chia ra một loại tứ thiên vê tạo hình, một loại tứ thiên về dòng suy nghĩ liên tưởng cũng là cách phân biệt giản đơn cho tiện trình bày. Thông thường các nhà thơ thường thể hiện một tứ lớn bằng cách sử dụng xen kẽ các biện pháp tạo hình và biện pháp biểu hiện nên khó có sự phân chia rạch ròi.
Tôi đọc Trên vỉa hè Sài gòn – Phần Hai : thi ca trí tuệ
Văn chương phải gió thời nào cũng có. Cảnh hoan lạc trong phòng the mang phong vị khác khi không còn ở nơi kín cổng cao tường. Người thiếu nữ nạn nhân có vẻ không trách cứ, không oán hờn cái thằng mắc dịch. Theo pháp y học, bạo hành cưỡng dâm không thể xảy ra nếu nạn nhân nhất định quyết liệt chống cự…
Tôi đọc Trên vỉa hè Sài gòn
Phong kiều dạ bạc của Trương Kế đã tạo thành giai thoại văn học, Đề tích sở kiến xứ của Thôi Hộ đã cung cấp điển tích cho văn chương. Nếu phải viết “luận đề” về những bài thơ thuộc tầm cỡ như vậy, quả không quá khó.
Nhưng nếu đem Trên vỉa hè Sài gòn ra bình giữa chốn công cộng, trong một câu lạc bộ…
Tái ám ảnh về một bài thơ ám ảnh
Một sáng tác thơ đặc sắc đến rùng mình! Đọc bài trên phongdiep.net, tôi cũng bị “ám ảnh” theo người bình, và thấy nó ánh lên một thứ “thi pháp” khác lạ. Khác lạ, không chỉ với thơ phương Đông (điều quá rõ!) mà có lẽ cả trong thơ phương Tây.
lời tựa cho thân phận ma trơi của Nguyễn thụy long
Thằng lưu manh cố lột cái quần của con điếm đứng đường khách, thằng đàn ông què giò uốn bẻ chân tay đứa cơn sơ sinh cho thành dị dạng để tạo một “cục vàng” trong nghề ăn mày, tay cán bộ cách mạng nhiệt tình không chịu nổi một bà già còm cõi thờ tâm hình đứa con trai con là lính nguỵ đã chết từ lâu… trở thành cơn vật vã với thực tế và chữ nghĩa của Long ….
Thi pháp thơ Hàn Mặc Tử qua "Mùa xuân chín"
” Ngày mai trong đám xuân xanh ấy… có kẻ lấy chồng, theo chồng – sẽ không còn sự vô tư, nhàn nhã mà đi dạo mùa xuân như thế nữa! Ý nói: “bỏ cuộc chơi”/- Nhưng câu thơ chưa hẳn đã phải là nuối tiếc cho cô thôn nữ kia, mà chính trong lòng thi nhân đang nuối cảm? Bộc lộ một tâm trạng bâng khuâng, hiu hắt, có phần xa xót [cho chính mình.]
Về Tính Vũ Đoán trong Viết, Đọc, và Thẩm Thức Văn Chương
Một người đọc có ý thức và có sự cẩn trọng có lẽ cũng nên chú ý đến những cái vắng mặt khá hiển nhiên trong một văn bản văn học, để thử lý giải những sự vắng mặt đó, trước khi lên tiếng phản đối hay đưa ra phán quyết của mình. Đúng như Macherey đã nói: một tác phẩm không bao giờ thổ lộ được hết tất cả những gì tác giả muốn nói ….
Đối thoại với các linh hồn: Đọc Ma chiến hữu của Mạc Ngôn
Điều ray rứt của người lính trong chiến tranh biên giới Việt-Trung 1979, là sợ bị xã hội lãng quên. Đó là một cuộc chiến “tế nhị” mà cả hai nước đều không muốn nhắc đến. Chính vì vậy khi đọc báo thấy tin “mối quan hệ giữa hai nước Trung Quốc và Việt nam đã bắt đầu bình thường hóa,” hồn ma Hoa Trung Quang khóc than trong nấm mồ. “Tiếng khóc rất dễ lây lan, nhiều chiến sĩ cũng bật lên khóc nức nở” …
Trịnh Công Sơn Vết Chân Dã Tràng – Tạp chí Da màu phỏng vấn Ban Mai
Việc bóc tách từ ngữ, câu văn ra khỏi chỉnh thể văn bản nghệ thuật, để nghiên cứu dưới góc nhìn chính trị lấy lịch sử ra chứng minh là việc làm trái với học thuật…. Một cuộc chiến tranh có thể mang tính chính nghĩa hay phi nghĩa; nhưng một tác phẩm viết về chiến tranh thì chỉ có vấn đề hay hoặc dở mà thôi.
Oan/Nghiệp: nghệ Thuật Nhiếp Ảnh của Eddie Adams
Sự thực” của những tài liệu nhiếp ảnh, văn chương hư cấu, hay hồi ký được hiện hữu ngay trong những gì nó đã được chụp lại, không hơn, không kém. Tất cả những điều khác ngoài khung là cảm tính, là những câu chuyện, là khuynh hướng, là luận bàn, là những nỗ lực tiếp nối ảo tưởng với cuộc sống ở ngoài khung.
Vài ý về bài thơ “Tràng Giang” của Huy Cận
Đặc biệt, Huy Cận là nhà thơ có một nỗi buồn tôi tạm gọi là hiện sinh hay tại-thế (existential), nó bàng bạc trong hầu hết các tác phẩm của ông. Tôi nói “hiện sinh” là bởi vì nỗi buồn đó hầu như là một phần bất khả phân của cuộc đời ông, và về mặt nghệ thuật, nó chính là đời ông.
Mùa biển động của Nguyễn Mộng Giác
Mặc dù viết truyện ngắn và tiểu luận rất hay, nhưng Nguyễn Mộng Giác vẫn là người của đường dài, của những bộ trường thiên. Ý thức xã hội, kỹ thuật tranh biện và nghệ thuật phân tích tâm lý là ba sở trường của Nguyễn Mộng Giác; từ ba trục đó, ông tổ chức không gian và thời gian trong tiểu thuyết.
Trên Những Lớp Sóng Của Mùa Biển Động
Mùa Biển Động là một tác phẩm có một kích thước lớn, và cũng là một tác phẩm có tham vọng lớn không kém. Nó muốn ghi lại biến chuyển tâm trạng của những thanh niên trưởng thành trong chiến tranh, trải dài từ lúc Đệ Nhất Cộng Hòa sụp đổ cho đến tháng 4, 1975, và ghi lại cái tâm trạng tha hương của những nhân vật chính sau thời điểm tang thương đó.
Đọc sách: Mùa biển động
Nhà văn Nguyễn Mộng Giác vừa cho xuất bản toàn bộ trường thiên tiểu thuyết Mùa biển động, sáng tác tại Hoa Kỳ, gồm năm tập, 1800 trang, tác phẩm đồ sộ nhất trong ngành tiểu thuyết Việt Nam, sau Cửa biển, của Nguyên Hồng xuất bản trong nước đã lâu.
Nỗi Băn Khoăn Của Nguyễn Mộng Giác (*)
Nguyễn Mộng Giác, trong đánh giá của tôi, là một nhà văn có chiều sâu và có bản sắc. Ông chiếm lĩnh tâm hồn người đọc bằng cách bước vào trong cái thế giới tâm hồn ấy và để lại một ngọn đèn cứ còn chong sáng mãi cái ngọn lửa siêu hình—nhưng lại tràn đầy hơi ấm nhân sinh—của nó trong lòng hắn.
về Nguyễn Mộng Giác
Tôi gọi Giác và hỏi một câu trực diện:
“Giác ơi, nếu phải (hay được) viết lại tác phẩm mình, Giác có viết khác đi không?”
Tôi thoáng nghĩ rất nhanh là nếu Giác cường điệu thì cũng khỏe vì khỏi phải viết phần phê bình … Nhưng không, bên kia điện thoại tiếng Giác mang tôi về hiện tại:
‘Tất nhiên là sẽ viết khác chứ…’
Nâng Cao Xà Nhà, Hỡi Những Nhà Phê Bình Nghệ Thuật: Đọc “Là Con Người” của Lê thị Thấm Vân
Đọc truyện của Thấm Vân, người đọc có cảm tưởng như họ đang phải chiếu gương nhìn thẳng vào bộ phận sinh dục của mình. Trái với sự nhận định của nhiều độc giả khác, tôi chưa bao giờ nghĩ truyện hay non-fiction của Thấm Vân là dâm thư. Thấm Vân dùng văn chương để đòi hỏi một cái nhìn ngoái lại hang tối, ngoái lại sự chết cũng như cánh cửa chào đời, ngoái lại cõi âm của Eurydice.
Về tập thơ M – N & Z của Đoàn Minh Châu
Khác với những nhà thơ nữ như Thảo Phương, ca ngợi “người đàn bà do đàn ông sinh ra”; như Vi Thùy Linh đặt người bạn tình là tất cả ý nghĩa đời sống; những nhà thơ trong nhóm Ngựa Trời được giới thiệu, hỗ trợ bằng những “uy tín” trên văn đàn của phái nam, Đoàn Minh Châu xuất hiện với tập thơ không hình ảnh, không tiểu sử, không tựa, bạt ….
Sáu Nguyên Tắc Điểm Sách của John Updike
Chỉ nên nhận định hay phê bình tác phẩm, không nên nhận định hay phê bình danh tiếng của tác giả. Nên tự để mình được thu hút bởi bất cứ bùa mê mạnh hay yếu của tác phẩm.
Trò chơi xin quá giang- Mộng ảo của sự kiếm tìm
Milan Kundera được đánh giá là một trong nhiểu tác giả văn xuôi có ảnh hưởng mạnh mẽ tới văn học Châu Âu những năm gần đây. Những sáng tác của ông là những suy tư trăn trở về con người và bản thể của nó, được viết dưới giọng văn giàu sức triết lý. Đọc văn của ông khiến người đọc luôn cảm thấy thú vị, mỗi tác phẩm mang lại cảm giác khi nghe một bản nhạc ở tính đa âm.
Bình Luận mới