Bài thuộc thể loại: Phê Bình
Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (42)
Việc sửa ngày vua thoái vị, thành 30 tháng 8, có lẽ chỉ vì lo lắng sự chính danh của một chính phủ vừa thành lập. Nay đã 76 năm qua, sự chính danh không còn quan trọng nữa, mà sự thực lịch sử quan trọng hơn. Chúng tôi nghĩ các nhà viết sử nên quan tâm đến vấn đề này: Nếu muốn bác bỏ ngày lễ thoái vị là ngày 23 tháng 8, do chính tay vua viết, thì phải đưa ra những chứng cớ thuyết phục.
Tự Lực văn đoàn Văn học và cách mạng (41)
Sau khởi nghĩa Yên Bái, Việt Nam Quốc Dân Đảng hoạt động trở lại tại hải ngoại với danh xưng “Việt Nam Quốc Dân Đảng Vân Nam Đệ Nhất Đạo….” Tại Việt Nam, năm 1938, Nguyễn Tường Tam, lập … Đại Việt Dân Chính. Năm 1939, Trương Tử Anh (1914-1946), lập ra Chủ nghĩa Dân tộc Sinh tồn và Đại Việt Quốc Dân Đảng …. Ba chính đảng quốc gia này sẽ hợp nhất với nhau vào cuối năm 1944 và sẽ giữ vai trò quan trọng 1944-1946.
Tự Lực văn đoàn Văn học và cách mạng (40)
[K]hi tìm hiểu hoạt động của Tự Lực Văn Đoàn, chúng ta không thể không biết gì về Việt Nam Quốc Dân Đảng, phong trào cách mạng đi trước mà Nhượng Tống đóng vai chủ chốt bên cạnh đảng trưởng Nguyễn Thái Học, và cũng là người sống sót kể lại lịch sử đảng, vẽ chân dung các đồng chí âm thầm không tên tuổi, đã hy sinh cho tổ quốc.
Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách mạng (39)
Vấn đề ở đây là [giới phê bình trong nước] vẫn theo lối mòn, đề cao văn học hiện thực phê phán mà Nguyễn Công Hoan là chủ soái. Không phân biệt giá trị hay dở của tác phẩm, tác giả. Đánh đồng các nhà văn có trình độ khác nhau. Co cụm lại trong một số tên tuổi được “chính thức” công nhận. Bỏ qua những mảng văn học lớn như Tự Lực Văn Đoàn, Văn học miền Nam.
THƯ GỞI CON TRAI NHÂN NGÀY TỰU TRƯỜNG
Khi con đọc bài thơ của Wallace Stevens, đọc lại nhiều lần, sẽ đến một lúc con cảm thấy chính con là nhân vật trong bài ấy, người đọc hôm nay của bài thơ là người đọc cuốn sách trong bài thơ ấy, trong căn nhà ấy, trong một mùa hè trên một xứ sở. Vào giây phút khi con nhận ra điều này, con đã chạm tay vào cánh cửa của căn nhà … [và] sẽ đẩy cửa để đi vào sự toàn hảo của thế giới.
Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách mạng (38)
Nghệ thuật của Thanh Tịnh nằm ở sự chậm rãi … nhưng sâu lắng … không cảnh mẹ chồng nàng dâu ác nghiệt, mà là một sự chịu đựng âm thầm …. [Còn] Đỗ Đức Thu tạo ra một vũ trụ [xa lạ], từ bối cảnh, cách viết tới tư tưởng. Nhà văn chỉ muốn báo động: mọi sự kinh dị, huyền bí, luôn luôn phát sinh tự con người …
Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách mạng (37)
Thạch Lam đã có lần kể: không phải vì tòa báo thiên vị, chỉ chỉ đăng những tác phẩm của người trong Văn Đoàn, mà vì những bài gửi đến Ngày Nay, tuy rất nhiều, nhưng ít khi thấy một truyện ngắn hay có thể đăng được. Việc đọc cả trăm quyển truyện gửi đến dự giải thưởng Tự Lực Văn Đoàn mà không lựa được truyện nào, [đã cho thấy rằng] nhân tài không đầy dẫy.
Tự Lực văn đoàn văn học và cách mạng (36)
Truyện ngắn Thạch Lam làm tôi nhớ đến truyện ngắn Tchékhov, họ giống nhau ở một điểm là thường hay tả những người đàn bà tầm thường, ý nghĩ của họ cũng rất tầm thường, nhưng cái tầm thường ấy luôn luôn chở cái bi đát. Nhưng ở Tchékhov (hoặc Khái Hưng) cái bi đát chỉ đến trong đoạn kết, còn ở Thạch Lam cái bi đát len vào truyện ngay từ đầu, trong những chi tiết, những cử chỉ nhỏ nhặt:
Tự Lực Văn Đoàn văn học và cách mạng (35)
Dường như không phải đến thời ông Diệm, Nhất Linh mới có ý định [tự tử], mà ông đã nghĩ đến vấn đề này từ khi viết Bướm trắng. Và khi ông thực hiện ý định, năm 1963, ta vẫn có thể cho rằng đó là ý định của nhà văn chứ không phải nhà chính trị … bởi vì cái chết của Nhất Linh, nhà văn, có ý nghĩa triết lý, của con người đứng trước định mệnh ….
Bùi Bích Hà, Một Mình Trong Nỗi Nhớ
Bùi Bích Hà chỉ mới tự giới thiệu mình với độc giả hải ngoại bằng tập truyện ngắn Buổi Sáng Một Mình, do nhà Người Việt in năm 1989, cùng với một vài bài tùy bút …
Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách mạng (34)
Đẹp là một cuộc đối thoại dài giữa Nam và Lan, một nghệ sĩ và một người yêu nghệ sĩ, nhưng chưa chắc đã là hai người tri kỷ. Khái Hưng ghi lại ở đây những mẩu trò truyện với Nguyễn Gia Trí về cái đẹp, về quan niệm hoàn tất một bức tranh, về sự khó khăn khi đi tìm cái đẹp.…
Tự Lực Văn Đoàn văn học và cách mạng (33)
“Bản tuyên cáo nhân quyền và dân quyền không phải chỉ định riêng quyền của dân Pháp. Đó là ý nguyện chung cho các dân tộc trên thế giới, những nguyên tắc có thể thích hợp với người Pháp cũng như với người Đức, làm phương châm cho dân da trắng cũng như dân da đen.”
Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (32)
Quan niệm cần lao của Hoàng Đạo khác với quan niệm cần lao của Tây phương: Đối với Tây phương, Karl Marx nhấn mạnh đến giai cấp tư bản [cùng một dân tộc] bóc lột giai cấp lao động, còn đối với Hoàng Đạo, đó là sự tranh đấu của giai cấp cần lao [dị chủng và bị trị] chống lại giai cấp tư bản thực dân để lấy lại quyền dân tộc tự quyết và quyền làm người.
Tự lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (31)
Trước Hoàng Đạo, Nhượng Tống và Nguyễn Thái Học cũng đã đề xướng con đường tranh đấu tương tự, nhưng cuộc cách mạng của họ quá ngắn ngủi, và họ cũng không có điều kiện ra báo để quảng bá lập trường chính trị của mình, Hoàng Đạo là người đầu tiên làm công việc giải thích con đường chính trị của ông, của Tự Lực Văn Đoàn và đồng thời cũng là con đường của Việt Nam Quốc Dân Đảng.
Tự Lực Văn Đoàn văn học và cách mạng (30)
Hoàng Đạo nói rằng: dân bản xứ chúng tôi, dù da đỏ, da đen, mũi tẹt, môi dày, có ngu đến mấy, cũng không ai, tự ý dâng nước mình cho nước mẹ để được học cái văn minh tân tiến. Nói thẳng ra là mẹ đến xâm lăng đấy ạ. Thắng thế rồi, mẹ bắt con người ta làm nô lệ như con vật.
Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (27)
Trước thực trạng dân chúng lầm than đói khát, bên cạnh núi tiền thực dân ăn cướp ở thuộc địa, không ai dám phê bình, trừ Nguyễn Gia Trí và Hoàng Đạo; cho nên khi bị bắt năm 1941, cả hai đều bị tra điện dã man. Hậu quả việc này là Hoàng Đạo bị đau tim, dẫn đến cái chết của ông năm 1948.
Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (26)
Thạch Lam là một người bí mật có hành động đột xuất và khai phá. Những việc người thanh niên này đốt đèn trong Hà Nội ban đêm, hay lên bản Mường xem múa Xoè, rồi đi tìm Bóng người Yên Thế, dường như liên hệ mật thiết với nhau, có gì như tiên tri, dẫn đường ….
Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách mạng (25)
Những lời thống thiết của Tứ Ly báo hiệu một sự dứt khoát tư tưởng trên con đường tranh đấu của Tự Lực Văn Đoàn: việc cải tổ xã hội, cải tổ chính trị, đổi mới tư tưởng, phải đến từ chính chúng ta, từ trong lòng người dân mong muốn và thể hiện, chứ không thể trông cậy vào người khác, bất cứ người ấy là ai.
Đọc trường ca ÂM TUYẾT ĐỎ THỜI GIAN
Âm Tuyết Đỏ Thời Gian là tập thơ thứ 12 và cũng là tập thơ cuối cùng của nhà thơ Nguyễn Lương Vỵ (1952-2021). Thi tập chỉ vỏn vẹn 140 trang, với 15 bài thơ ngắn và bài trường ca “Âm Tuyết Đỏ Thời Gian” dài 360 câu.
Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (24)
Là người đến sau, [nhưng] Nguyễn Mộng Giác [lại] hoàn toàn thất bại trong tác phẩm Sông Côn mùa lũ, vì ông không rõ những quy luật [về ngôn ngữ] của tiểu thuyết lịch sử: cho Quang Trung ăn nói như học trò miền Nam trước bảy lăm, cho Huệ tỏ tình rụt rè như Giác thời trẻ …. [Trái lại], Tiêu Sơn tráng sĩ là cuốn tiểu thuyết lịch sử hay nhất trong văn học Việt Nam, [vì] hội tụ những yếu tố [cốt yếu] về thời gian và không gian lịch sử.
Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách mạng (23)
Khái Hưng luôn luôn thay đổi bối cảnh và cách viết, nhưng ông thường chỉ nhắm vào một đối tượng duy nhất như một vật, một dáng điệu, một thói quen, một âm thanh… rồi chiếu vào thực thể ấy bằng sự thôi miên xuyên suốt, cho tới khi nào nó “thua”, nó phải hạ màn. Đó là kỹ thuật truyện ngắn của Khái Hưng.
Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách Mạng (22)
Bài này mục đích nêu lên cái công của Tự Lực Văn Đoàn trong việc giới thiệu và phổ biến thơ mới. Nhưng đồng thời cũng muốn nói rằng Tự Lực Văn Đoàn sẽ phải gánh chịu cái “tội” của mình. Ở đây là tội vô tình đối với [Hàn Mặc Tử]–một tài năng lớn của thi ca, ….
Nguyễn Viện, Tụng Ca Nhục Cảm
Là một câu thơ hay. “36 bài tụng ca nhục cảm” xuất hiện bất ngờ, không có một chỉ dấu nào trước đó cả, là một thành công mới, khác thường, của Nguyễn Viện, sau và bên cạnh những bài thơ sáng láng ý thức công dân của anh, tiếng nói chân thật và dũng mãnh trong một xã hội mê muội, chứa sự đề kháng đối với cái xấu xa tàn hủy.
Huyết Âm Tụng Hát Thi Ca, Nguyễn Lương Vỵ Luôn Đang Là
Huyết Âm là chữ của Nguyễn Lương Vỵ hay dùng trong thi ca của ông, như muốn nói rằng, máu có âm thanh, máu vang lên âm điệu, máu có âm nhạc. Hoặc có thể …
Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách mạng (21)
Câu “Ông Tardieu khi dạy chúng tôi, không muốn chúng tôi mô phỏng hội họa Tây phương, mà phải giữ vững truyền thống của mình, rồi từ truyền thống ấy, tạo ra một cái gì khác,”chứng tỏ sự sáng suốt của Tardieu. Người Anh khi lập trường Mỹ thuật ở Ấn Độ, đã không nghĩ đến việc này: họ bỏ qua lịch sử mấy nghìn năm hội họa cổ Ấn Độ, chỉ cho học trò học hội họa Tây phương.
Đọc Truyện “Muối Của Rừng” Của Nguyễn Huy Thiệp
“Muối của rừng” là một trong những truyện ngắn đặc sắc nhất của Nguyễn Huy Thiệp. Truyện Nguyễn Huy Thiệp có hai khuynh hướng, khuynh hướng phê phán xã hội, nổi tiếng với những truyện …
Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (19)
Suốt thời gian vẽ hý họa tranh đấu, từ 1936 trở đi, Nguyễn Gia Trí đã dùng Lý Toét như một phương tiện lợi hại chống Pháp …. Lịch sử Lý Toét gắn liền với cuộc cách mạng chữ, cách mạng tranh, và cách mạng súng, của Nhất Linh, Khái Hưng, Nguyễn Gia Trí, Hoàng Đạo, và cái chết quá sớm của Thạch Lam.
Nguyễn Thị Hoàng người yêu muôn thủa
tác phẩm của Nguyễn Thị Hoàng có thể chia làm hai khuynh hướng: hiện thực hiện sinh (Vòng tay học trò, Vào nơi gió cát, Cuộc tình trong ngục thất…) và hiện thực huyền ảo (Mê lộ, Dấu chân bãi cát, Tan theo sương mù, Ngày qua bóng tối, Trời xanh trên mái cao…), nhưng phải nói ngay đó là khuynh hướng tự nhiên vì không có gì chứng minh Nguyễn Thị Hoàng, thời đó, đã tiếp xúc hay chịu ảnh hưởng trực tiếp của những dòng văn học này.
Bình Luận mới