Trang chính » Bài lưu trữ theo thể loại

Bài thuộc thể loại: Phê Bình

Sự trỗi lên của chủ nghĩa dân tộc oán hận (Phần 1)

1.05.2017
putin-trump-merkel_thumb.png

Chúng tôi có khuynh hướng xem nhún nhảy là một hành động chống lại sự phục tùng nhà cầm quyền, nhưng Pankaj Mishra đưa ra cái nhìn phức tạp hơn. Tuy những người nhún nhảy ấy không cúi đầu trước ban nhạc ở ngay trước mặt mình nhưng động thái của họ hoàn toàn không khác với những thể thức trong buổi phụng vụ ở nhà thờ hay trong các cuộc tụ họp tập thể.

chân phương những ngày câm nín

26.04.2017
zpfile000_thumb.jpg

Nghe đầy vẻ cuồng tín! Vâng. Nhưng là một thứ cuồng-tín-tiền-chế. Hay nói theo ngôn ngữ Chân Phương, thuần hóa. Y như phản ứng có điều kiện của con chó trong phòng thí nghiệm của Pavlov:
té ra / đã X / thì X nào cũng thế /
gõ một tiếng chuông / X sẽ đứng thẳng bằng hai chân sau

42 năm, hai thế hệ, hai lối sống của người Việt lưu vong

19.04.2017
clip_image006_thumb.jpg

Bốn mươi hai năm sau [tháng Tư năm 75], mỗi người chọn tự do một cách khác nhau. Có người chọn tự do thoát khỏi sự ràng buộc của quá khứ. Có người cố gắng lo cho người ở quê cũ khỏi tù đầy và được tự do ngôn luận, trong khi từ xa vạn dặm, vẫn gây dựng nhà tù vô hình cho chính mình, và tự mình làm viên chức kiểm duyệt; đôi khi, tự đảm nhiệm luôn cả vai trò quan toà …. Dù lối sống nào, vẫn là tự do lựa chọn.

Nguyễn Thị Hoàng Bắc, Chúng Tôi Vì Đàn Ông

4.04.2017
NguyenThiHoangBac-ChungToiViDanOng_thumb.jpg

Diễn tiến của thơ [Nguyễn thị Hoàng Bắc] ra sao? So sánh với những bài thơ đầu, thấy chị ngày càng sắc sảo, nhưng chất giọng chính không thay đổi. Một ý thức chính trị, một tiếng nói nữ quyền, một tâm thức hậu hiện đại, một giọng trữ tình hài hước, đó là bốn phẩm chất của thơ Nguyễn Thị Hoàng Bắc.

Bob Dylan: Nghịch Lý Giữa Vô Hình và Đa Diện

13.01.2017
Im-not-there-Todd-Haynes-2007_thumb.jpg

Khái niệm đa-diện-nhưng-vô-hình của Dylan thật ra rất quan trọng đối với ông. Nó thể hiện sự tự do tột cùng của một nghệ sĩ. Không ai có thể bắt hay giam giữ một sinh vật vô hình nhưng đồng thời có khả năng biến hóa thành bất cứ một thứ gì khác.

NGUYỄN BẮC SƠN, NGOÀI CHIẾN TRANH

3.01.2017

Tôi nghĩ niềm bi quan được bộc lộ thường trực trong thơ Nguyễn Bắc Sơn, trong tập Chiến Tranh Việt Nam Và Tôi, một tập thơ độc nhất vô nhị, nên được hiểu là những tín hiệu, và chúng thật ra chưa được đọc đúng mức. Sự nghi ngờ, tính hài hước, thái độ ngang tàng, không chỉ che khuất một tấm lòng nhân hậu,

Vài nét đặc thù trong văn chương Phùng Nguyễn

23.09.2016
the-six-elements-rene-magritte-1928_thumb.jpg

Nếu nói bùa phép thì bùa phép ở đây chính là ngôn ngữ. Ngôn ngữ trở thành một hình thức ma thuật. Rốt cuộc, truyện không cho ta một chìa khóa để hiểu, chỉ cho thấy chuyển động của ngôn ngữ trong nỗ lực chế tạo một cái gì đó gọi là truyện. Chính ngôn ngữ tạo ra hiện thực (hay cái mà ta cho là hiện thực) chứ không phải là điều ngược lại.

Tính tự truyện ở Phùng Nguyễn

22.09.2016
PhungNguyen_ThapKyUc_sketch_tq_thumb_thumb.jpg

Nếu phải phân biệt hai loại tự sự tiểu thuyết và tự sự hồi ký, thì Đại Học Máu của Hà Thúc Sinh, Câu Chuyện Kể Năm 2000 của Bùi Đình Tấn và cả Những Ngày Thơ Ấu của Nguyên Hồng đều thuộc tự sự hồi ký, viết là để kể cái gì; còn Đêm Oakland Và Những Truyện Khác của Phùng Nguyễn có thể xếp vào loại tự sự tiểu thuyết, sử-dụng cái Tôi cho mục đích tiểu thuyết. Tiểu thuyết hóa cái Tôi, tiểu thuyết đời sống và con người tác giả;

Tên đãi chữ khù khoằm ở Hoang Dã Tây

24.08.2016
clip_image003_thumb.jpg

Nhìn tranh [VNM] tôi cứ nghĩ vẩn vơ, giá như loài người có dương vật mọc giữa trán thì tuyệt vời biết bao! Thế giới sẽ vạn lần văn minh hơn; con người sẽ chân thực và đạo đức hơn gấp ức triệu lần! Sẽ gần với thánh thần. Nếu có tên người nào mặc quần áo (gốc của mọi thủ đoạn chính trị bịp bợm nhất) sẽ bị coi là phạm tội khiêu dâm, tội âm mưu phản loạn, tội quỷ ám, tội chống lại loài người.

Về Dương Nghiễm Mậu

15.08.2016
tranh-son-mai-duong-nghiem-mau_thumb.jpg

Trong truyện [Dương Nghiễm Mậu] dĩ nhiên có vợ có chồng, có sinh con đẻ cái theo lẽ tạo hóa; nhưng mê ly đú đởn thì không có đâu. Những cô cậu nhân vật của Khái Hưng Nhất Linh trước kia, của Nguyễn Đình Toàn Mai Thảo sau này, mà bị bắt bỏ vào trong thế giới tiểu thuyết của Dương Nghiễm Mậu kể như bị đày ra Côn Lôn, bị vất vào sa mạc.

Thời Hậu Bùng Nổ và Thế Kỷ 21

18.07.2016
by-night-in-chile-roberto-bolano_thumb.jpg

Trong thực tế, bất kỳ một phong trào, chủ thuyết,hay một trường phái nào quan trọng trong văn học thế giới đều có bắt đầu và chấm dứt. Nhận xét này thường căn cứ trên thời gian, tác giả và tác phẩm. Trong giá trị, những tinh túy của phong trào, chủ nghĩa, trường phái đều tồn tại trong văn chương về sau, khi mạnh khi nhẹ, khi tỏ khi mờ trong những tác giả sau này, dù là vô tình hoặc cố ý.

Thơ Từ Modernismo đến Hiện Đại

11.07.2016
geiger_03_thumb.jpg

Với những nhà thơ trẻ, tài hoa, hiếu học và sáng tạo như Pablo Neruda, Vincente Huidobro, Federico Garcia Lorca, Vincente Aleixandre, Jorge Guillén, Rafael Alberti, Pedro Salinas, Dámaso Alonso, José Lezama Lima và Octavio Paz… họ đã tạo dựng một thời kỳ Hoàng Kim cho thi ca Châu Mỹ Latin và cả Thế giới.

Mario Vargas Llosa: ngọn lửa cháy sáng của tiểu luận và những giấc mơ

8.07.2016
MVL-cover_thumb.jpg

Vargas Llosa cũng đã “chia tay” với Cuba … [vì ông] đã chứng kiến những cung cách đối xử răn đe của nhà nước với những nhà văn “đồng tính”. Và ông phẫn nộ khi thấy Fidel Castro, vào năm 1968, tán thành việc Liên Xô đưa xe tăng vào Tiệp Khắc (1). Niềm tin vào cánh tả của ông hoàn toàn đổ vỡ … lôi kéo theo nó sự xa cách với các nhà văn tả khuynh … đặc biệt là với Gabriel García Márquez.

Cao Bá Quát: Con Người Phẫn Nộ: Một Tuyên Ngôn Thơ

17.05.2016
Cao-Ba-Quat_thumb.jpg

Không học là hơn, bởi học là lệ thuộc, là nô lệ, là tín điều. Học là cột trói mình vào một hệ thống, một chủ nghĩa, một ý thức hệ. Cái học như thế giết Thơ, giết đời. Hành tinh có học bay như những phi công? Mặt trời có học sáng như người kỹ sư điện? Cây có học cách ra hoa kết trái như người trồng trọt ? — Không ! Những cái ấy đặt đúng mình vào vị trí quỹ đạo vũ trụ trên dòng Sáng tạo thường nhiên.

Đinh Cường- Màu Xanh Miên Viễn

14.01.2016
clip_image011_thumb.jpg

Đa số tranh chân dung ông đều vẽ theo trí nhớ, ông không lấy sự giống về hình thức mà cố gắng lột tả cái thần của người được vẽ làm mục đích cho tác phẩm của mình. Mỗi tranh chân dung ông vẽ đều là một tác phẩm. Nhân vật trong tranh qua những vệt sơn hào phóng

Rừng Câm

11.01.2016
rungcam_thumb.jpg

Chính cái tựa của tác phẩm đã tạo nên một khái niệm, một khuynh hướng hội hoạ hiện nay; nghệ thuật tạo hình từ ý niệm (conceptual art). Một điều rất trái ngược; các hoạ sĩ thuộc trường phái hội hoạ ý niệm, thường làm rất ít và nói thật nhiều, trong khi đó tác phẩm “Rừng câm” của hoạ sĩ Đinh Cường thì làm quá nhiều, để rồi không còn gì để nói

THẾ HỆ NHÀ VĂN TRẺ: CHIẾN TRƯỜNG, TIẾNG CHIM HÓT VÀ HOA

28.12.2015
clip_image0021_thumb.jpg

Hầu hết các tác phẩm của các nhà văn miền Nam, lăn lộn nơi chiến trường đều phản ánh trung thực những gì đã và đang xảy ra trước mắt họ và trong ý nghĩ của họ, không né tránh, không che lấp, lên gân đánh bóng

Hậu Chuyện Kể Năm Hai Ngàn hay Thời Biến Đổi Gene: Cuốn Sách Về Một Cuốn Sách

20.10.2015
Bia-HCKNHN_thumb.jpg

Chuyện kể Năm Hai Ngàn viết về năm năm tù mà không tội của Bùi Ngọc Tấn (BNT). Hậu Chuyện kể Năm Hai Ngàn BNT kể sau khi ra tù, ông và gia đình đã sống lầm than như thế nào. Lời đề từ của HCKNHN: “Tôi đã quên tên tôi dưới mặt trời. Quên tuổi tôi cắm sâu lưỡi dao năm tháng. Thời gian băng hà sọ não tôi”. … nói lên đầy đủ cái tàn khốc của nền cai trị khủng khiếp, vô nhân tính …

Vé Đi Tuổi Thơ Hay Hành Trình Về Phương Tây?

12.08.2015
children-going-to-school_thumb.jpg

CTMVĐTT công nhận sự toàn quyền của người lớn, môi trường bế tắc của tuổi thơ, và sự hoài thai trong mọi nỗ lực muốn “làm mới thế giới.” Trò chơi đổi tên cũng phản ảnh khuynh hướng an phận của bốn nhà cách mạng tí hon. Bọn trẻ vẫn dùng ngôn ngữ cũ trong cách đặt tên lại những vật dụng. Vé “xin” đi tàu tuổi thơ không có người soát vé chỉ là một đơn thỉnh cầu. Người nhận đơn vẫn trọn quyền quyết định.

WALLACE STEVENS: MƯỜI BA CÁCH NGẮM CON CHIM SÁO ĐEN

20.07.2015
wallace-stevens_thumb.jpg

[Thơ của Stevens] nặng về phân tích hơn là diễn đạt, có khả năng dẫn người đọc đến những chân trời lạ, mở cánh cửa vào sự thật mới mẻ của hiện thực hiện tại. Sức hấp dẫn của thơ ông không chỉ nằm ở tầm suy tưởng, chiều sâu nội dung, chất tranh luận, mà còn ở nghệ thuật ngôn ngữ, ở cách nói vừa duyên dáng vừa tường minh.

Khả Thể, sự trình diễn của ý niệm trên hiện thực

16.06.2015
Kha-The-cover_thumb.jpg

Đọc truyện của Đặng Thơ Thơ là theo dõi các chuyển động của viết, trong đó, hiện thực và ý niệm quấn quýt lẫn nhau. Đó là những khả thể, một hình thức khác của hiện thực được tạo dựng bằng chữ. Có thể nói chữ – và qua đó, viết hay gõ – là khả thể của ý niệm ….
Đừng đọc Khả Thể như những gì “đã là” hay “đương là” mà “có thể là”. Cũng đừng đọc như một độc giả thuần túy. Mà đọc như một độc giả lai. Lai tác giả.

BỐN MƯƠI NĂM THƠ HẢI NGOẠI: ĐI TÌM TIẾNG NÓI MỚI (chương 5)

10.06.2015
On_The_Road_thumb.jpg

Trong khi ngôn ngữ thơ có thể chuyển hóa những kinh nghiệm đời thường thành một ngôn ngữ giàu có, đặc biệt, nén chặt, có tính mặc khải, thì nó được giao một nhiệm vụ lớn hơn là truyền đi những tang chứng của lịch sử, là mở những cánh cửa đã khép chặt từ lâu giữa người Việt và người Việt.

BỐN MƯƠI NĂM THƠ HẢI NGOẠI: THI PHÁP CHẤN THƯƠNG (chương 4)

3.06.2015
Julie-Thi-Underhill-Fear-of-Ambivalence_thumb.jpg

Những bài thơ đủ sức chiếu rọi ánh lửa giai đoạn sau 1975 sẽ còn mãi không chỉ như nhân chứng của một thời đại, mà còn là cánh cửa liên kết với những nền thơ khác tiếp sau đó. Đó là một loại thơ đi qua chấn thương ….

BỐN MƯƠI NĂM THƠ HẢI NGOẠI: Bi Kịch Chiến Tranh (Chương 3)

27.05.2015
as-it-goes-philip-guston_thumb.jpg

Xuất phát từ một nền văn học non trẻ, chết ngay trong lúc trưởng thành, dưới hoàn cảnh lưu vong ngặt nghèo, thơ vẫn tiếp tục đi con đường riêng của nó, và bảo vệ được tính chất đặc thù của miền Nam và của hải ngoại trong việc nhận thức chiến tranh, tìm kiếm, đánh giá lại, nghi ngờ, tháo gỡ, giải thích, xác định, tra vấn.

QUÊ HƯƠNG NHƯ MỘT NGÔN NGỮ: Bốn mươi năm thơ hải ngoại – Chương 2

18.05.2015
Nostalghia-Andrei-Tarkovsky_thumb.png

Ngay cả đối với cá nhân lành mạnh, các yếu tố như chiến tranh, xung đột văn hóa cũng dẫn đến sự xô lệch ký ức. Những người đứng về một phía của chiến tuyến thường ghi nhớ nhiều hơn các sự tích anh hùng cảm động của phía mình, ít chú ý ghi nhớ những sự kiện làm họ ngượng ngùng, bối rối, không giải thích được, hay có ý nghĩa ngược lại niềm tin của họ.

30-4-75: ai giải phóng ai và ai thắng ai thua

30.04.2015
clip_image008_thumb.jpg

Qua biến cố 30 tháng 4, phía Cộng Sản Việt Nam mất gì, được gì? Trước biến cố, trên danh nghĩa, Đảng với dân là một, Đảng từ dân mà ra. Sau biến cố, dân sáng mắt: Đảng là thành phần cai trị, dân là thành phần bị trị. Dân mất quá nhiều … [c]hỉ còn lại những thứ không thể tiêu dùng như huy chương, bằng tưởng lệ, và tượng Mẹ Việt Nam Anh Hùng.

Nếu Luân Hồi Là Những Bản Nháp của Hữu Thể: Đọc Khả Thể của Đặng Thơ Thơ

14.04.2015
Zen-Open-Circle_thumb.jpg

Từ vai trò của tác giả, sự khả thể đã trở thành hiện hữu, vì truyện đã được kết cấu, cho ra đời …. Khả thể ở đây là lời mời tham dự cuộc đối thoại từ tác giả đến độc giả, vì một tác phẩm không thể/không chỉ là một xác chết đơn giản. Với sự tham dự của độc giả, chuyện khai thác văn bản sẽ là một trò chơi exquisite corpse – cái xác tuyệt diệu …

Từ Giải khăn sô Cho Huế của Nhã Ca đến Mourning Headband for Hue của dịch giả Olga Dror: Hồi Kýhay Truyện Ký?

30.03.2015
olga-peter-nha-ca_thumb.jpg

Khi dịch giả Olga Dror, qua Nhã Ca, phát biểu rằng Giải Khăn Sô cho Huế “là quan điểm, là tiếng nói đích thực của người dân Miền Nam Việt Nam”– một Miền Nam, mà theo Nhã Ca, “phải lãnh phần trách nhiệm” về tội tàn sát dân lành và tàn phá Huế vào tết Mậu Thân 1968 — thì lời phát biểu đó cần phải có sự phản bác từ bất cứ một người dân Miền Nam nào khác.

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)