Tự Lực Văn Đoàn văn học và cách mạng (30)

Hoàng Đạo nói rằng: dân bản xứ chúng tôi, dù da đỏ, da đen, mũi tẹt, môi dày, có ngu đến mấy, cũng không ai, tự ý dâng nước mình cho nước mẹ để được học cái văn minh tân tiến. Nói thẳng ra là mẹ đến xâm lăng đấy ạ. Thắng thế rồi, mẹ bắt con người ta làm nô lệ như con vật.

Tự Lực Văn Đoàn văn học và cách mạng (29)

Những bài viết của Hoàng Đạo là cần thiết: phải trình bày cho người dân biết nguồn cội của sự mất nước, biết bản chất của chế độ thực dân, biết lịch sử chiếm hữu thuộc địa của người Âu trên các châu khác, để đưa dân ta ra khỏi tình trạng dốt nát, khỏi thế thụ động và tự ti của con người bị đô hộ trong ba phần tư thế kỷ, chỉ biết lập lại những gì mẫu quốc dạy bảo.

Tự Lực Văn Đoàn Văn Học và Cách Mạng (28)

Phan Trần Chúc, mới đầu ủng hộ phong trào Ánh Sáng, sau quay ra chống kịch liệt … cho rằng hội Ánh Sáng nên dùng tiền quyên được giúp nạn lụt thì hơn, bởi vì chương trình Ánh Sáng … chỉ là chương trình của một người điên, mà lại còn ngửa tay xin tiền chính phủ Tây nữa. Vì bài này mà Hoàng Đạo tức giận, trả lời bằng những chữ “ông Trúc họ Phan Trần” (ý nói tráo trở như Phan Trần), trên Ngày Nay số 77 (19-9-37).

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (27)

Trước thực trạng dân chúng lầm than đói khát, bên cạnh núi tiền thực dân ăn cướp ở thuộc địa, không ai dám phê bình, trừ Nguyễn Gia Trí và Hoàng Đạo; cho nên khi bị bắt năm 1941, cả hai đều bị tra điện dã man. Hậu quả việc này là Hoàng Đạo bị đau tim, dẫn đến cái chết của ông năm 1948.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (26)

Thạch Lam là một người bí mật có hành động đột xuất và khai phá. Những việc người thanh niên này đốt đèn trong Hà Nội ban đêm, hay lên bản Mường xem múa Xoè, rồi đi tìm Bóng người Yên Thế, dường như liên hệ mật thiết với nhau, có gì như tiên tri, dẫn đường ….

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách mạng (25)

Những lời thống thiết của Tứ Ly báo hiệu một sự dứt khoát tư tưởng trên con đường tranh đấu của Tự Lực Văn Đoàn: việc cải tổ xã hội, cải tổ chính trị, đổi mới tư tưởng, phải đến từ chính chúng ta, từ trong lòng người dân mong muốn và thể hiện, chứ không thể trông cậy vào người khác, bất cứ người ấy là ai.

CÔ MÙI CÒN KHÔNG

Cuốn Xóm Cầu Mới được ông xuất bản vào cuối đời, khi đã ở miền Nam, ngay trước cái chết, vì vậy sự phổ biến còn hạn chế, nhiều người không biết đến tác phẩm này. Thật tiếc. Theo tôi đó là một trong những cuốn tiểu thuyết lớn nhất của văn học Việt Nam, với bút pháp giàu suy tưởng, thơ mộng, nhiều câu văn đẹp tuyệt, xứng đáng là kết quả của tâm huyết của nhà tiểu thuyết.

Đọc trường ca ÂM TUYẾT ĐỎ THỜI GIAN

Âm Tuyết Đỏ Thời Gian là tập thơ thứ 12 và cũng là tập thơ cuối cùng của nhà thơ Nguyễn Lương Vỵ (1952-2021). Thi tập chỉ vỏn vẹn 140 trang, với 15 bài thơ ngắn và bài trường ca “Âm Tuyết Đỏ Thời Gian” dài 360 câu.

Tháng Tư, đọc lại “Các con tôi đã về” của Trùng Dương

Hai mươi năm đàn con đi lính
đi rồi không về
Đứa con da vàng của Mẹ…
Ôi, tấm thân này ngày xưa bé bỏng
Mẹ mang đầy bụng, mẹ bồng trên tay (*)
Cứ mỗi lần nghe những câu …

Ba Mươi Tháng Tư Thế Võ Lật Bánh Tráng

Bấy nay chúng ta “say” bởi một loại thuốc an-thần-tư-tưởng. Bị đẩy tới chỗ mù lòa trong tư thế chọn lựa.

Trong một thực tế hối hả, đần độn, có không ít chúng ta, mỗi con người, một thời, đã trỗi dậy những giấc mơ. Mơ, và Mong. Mơ làm anh hùng, và mong được chết anh hùng.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (24)

Là người đến sau, [nhưng] Nguyễn Mộng Giác [lại] hoàn toàn thất bại trong tác phẩm Sông Côn mùa lũ, vì ông không rõ những quy luật [về ngôn ngữ] của tiểu thuyết lịch sử: cho Quang Trung ăn nói như học trò miền Nam trước bảy lăm, cho Huệ tỏ tình rụt rè như Giác thời trẻ …. [Trái lại], Tiêu Sơn tráng sĩ là cuốn tiểu thuyết lịch sử hay nhất trong văn học Việt Nam, [vì] hội tụ những yếu tố [cốt yếu] về thời gian và không gian lịch sử.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách mạng (23)

Khái Hưng luôn luôn thay đổi bối cảnh và cách viết, nhưng ông thường chỉ nhắm vào một đối tượng duy nhất như một vật, một dáng điệu, một thói quen, một âm thanh… rồi chiếu vào thực thể ấy bằng sự thôi miên xuyên suốt, cho tới khi nào nó “thua”, nó phải hạ màn. Đó là kỹ thuật truyện ngắn của Khái Hưng.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách Mạng (22)

Bài này mục đích nêu lên cái công của Tự Lực Văn Đoàn trong việc giới thiệu và phổ biến thơ mới. Nhưng đồng thời cũng muốn nói rằng Tự Lực Văn Đoàn sẽ phải gánh chịu cái “tội” của mình. Ở đây là tội vô tình đối với [Hàn Mặc Tử]–một tài năng lớn của thi ca, ….

Huyết Âm Tụng Hát Thi Ca, Nguyễn Lương Vỵ Luôn Đang Là

Huyết Âm là chữ của Nguyễn Lương Vỵ hay dùng trong thi ca của ông, như muốn nói rằng, máu có âm thanh, máu vang lên âm điệu, máu có âm nhạc. Hoặc có thể …

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách mạng (21)

Câu “Ông Tardieu khi dạy chúng tôi, không muốn chúng tôi mô phỏng hội họa Tây phương, mà phải giữ vững truyền thống của mình, rồi từ truyền thống ấy, tạo ra một cái gì khác,”chứng tỏ sự sáng suốt của Tardieu. Người Anh khi lập trường Mỹ thuật ở Ấn Độ, đã không nghĩ đến việc này: họ bỏ qua lịch sử mấy nghìn năm hội họa cổ Ấn Độ, chỉ cho học trò học hội họa Tây phương.

Tự Lực Văn Đoàn Văn Học và Cách Mạng (20)

Trường Mỹ thuật Đông dương, không những đã đào tạo ra các họa sĩ, điêu khắc và kiến trúc sư đầu tiên ở nước ta, mà còn giúp những nghệ sĩ này thể hiện quan niệm đưa mỹ thuật vào đời sống, nhất là những người cộng tác với Tự Lực Văn Đoàn, qua hai chương trình: thay đổi y phục phụ nữ và vẽ kiểu nhà Ánh sáng cho dân quê.

Tuyên Ngôn của Ban Biên Tập Da Màu về việc Chống Kỳ Thị Chủng Tộc và Phái Tính

Chúng tôi kêu gọi những đối thoại cởi mở giữa những thế hệ người viết, các nhà giáo dục, phụ huynh, học sinh, sinh viên, hầu trao đổi kiến thức, quan điểm, và trải nghiệm—cũng là cách tạo cảm thông và giảm đi những tị hiềm, đau thương.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (19)

Suốt thời gian vẽ hý họa tranh đấu, từ 1936 trở đi, Nguyễn Gia Trí đã dùng Lý Toét như một phương tiện lợi hại chống Pháp …. Lịch sử Lý Toét gắn liền với cuộc cách mạng chữ, cách mạng tranh, và cách mạng súng, của Nhất Linh, Khái Hưng, Nguyễn Gia Trí, Hoàng Đạo, và cái chết quá sớm của Thạch Lam.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách mạng (18)

Những cải cách xã hội sẽ được khai triển trong tiểu thuyết Tự Lực Văn Đoàn: như chế độ đại gia đình, chế độ đa thê, sự tham nhũng và đồi trụy trong quan trường, những tập tục cổ hủ, vấn đề thừa tự, vấn đề nam nữ bình quyền, sự lỗi thời của Khổng giáo…

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (17)

Nếu Dương Nghiễm Mậu đọc những tác phẩm thực sự cuối cùng của Khái Hưng trên báo Chính Nghĩa, ông sẽ còn ngạc nhiên hơn, bởi không tìm thấy mảy may căm thù nào trong cái môi trường hừng hực sát thủ [của cách mạng], mà ngược lại là trái tim hòa giải giữa anh em hai bên chiến tuyến.

ĐỌC THƠ TRẦN NHÂN TÔNG

Thế số nhất tức mặc” (số phận đời người giống như một hơi thở ra hít vào), thở ra mà không hít vào thì xem như một đời người sẽ kết thúc. Vì vậy, Sống-Chết mong manh như hơi thở mà thôi. “Thời tình” (tình của đời người) chỉ là “lưỡng hải ngân” (đôi mắt). Nếu thấy thấu suốt điều ấy thì sẽ liễu ngộ lẽ Sống-Chết, vượt thoát hết “ma cung” đã từng “hồn quản thậm” (hồn bị nhốt chặt, khóa chặt hết) mọi chúng sinh.

Đọc kệ Trần Nhân Tông và thơ Nguyễn Lương Vỵ

Một trong những điểm chung giữa Nguyễn Lương Vỵ và người viết là cùng một tấm lòng kính ngưỡng Trần Nhân Tông – một thiền sư, một nhà thơ, và là một nhà vua đã hai lần dẫn binh đẩy lui quân phương Bắc.

Người thơ hát âm

Tôi đã đọc những thi phẩm: Âm Vang Và Sắc Mầu – Phương Ý – Hòa Âm Âm Âm Âm… – Huyết Âm – Tinh Âm – của nhà thơ NLV. Điều cảm nhận đầu tiên của tôi là cảm được cái khí nhất quán các tập thơ, một mạch một dòng sông, nhưng ở mỗi thi phẩm lại thể hiện mỗi lực chảy khác nhau.

cảm nhận 5 chữ ngàn câu Nguyễn Lương Vỵ

Khi chưa cầm được tập thơ trong tay, ý nghĩ ban đầu theo vô thức tôi cứ tưởng ai đó đã xếp chữ lầm tựa đề của tập thơ Năm Chữ Năm Câu của nhà …

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (16)

Biệt thự 80 Quan Thánh là nhà của Khái Hưng thuê từ cuối năm 1934 để ở và làm trụ sở Phong Hóa Ngày Nay, nhà xuất bản Đời Nay và nhà in Ngày Nay. Kể từ tháng 4-1945, 80 Quan Thánh trở thành trụ sở của báo Việt Nam, báo Chính Nghĩa và của Việt Nam Quốc Dân Đảng.

Nguyễn Lương Vỵ – Thơ Năm Chữ Ngàn Câu và cú-nhảy-lùi qua những giấc mộng đời

Thông thường, những nhà thơ thực hiện thành công“cú nhảy lùi” sau khi đã tự mình bước tới “bờ hương chín” là người có tâm hồn rất thanh khiết và yêu thương trần gian hết mực. Ngoài ra, họ còn có tính kham nhẫn rất thâm sâu.

Tôi không thích Nguyễn Lương Vỵ.

Phải hiểu ngoài tính cách ngổ ngáo, ngông cuồng, kiêu căng thì tiềm ẩn bên trong Vỵ nhân bản đạo đức đối với bạn bè nghèo, sa cơ thất thế, hết lòng giúp đỡ. Một tay hảo hán khi đang là quyền cao chức trọng. Không phải ai cũng làm được. Anh quý Vỵ ở điểm này, Cung Tích Biền nói.

ÂM VỌNG TRI ÂM

Thơ tôi mần, thủy chung như nhất … là hình ảnh tôi lẽo đẽo bước theo sau ông Nội tôi (lúc đó tôi mới 9 tuổi) đi trên một cánh đồng vắng ra nghĩa địa, hai tay ôm một cái niêu đất nhỏ, ở trong đựng cái thai non 3 – 4 tháng, em tôi (mẹ tôi sẩy thai vì đuối sức, lam lũ quá nhiều)…. Có một cánh bướm chập chờn trên vai tôi suốt trên đường trở về nhà.