Núi Đoạn Sông Lìa – phần 11

Người đàn bà chủ quán cũng là một nhân vật lạ đời. Theo lời chị kể, sau khi chồng chị rắp tâm bỏ nhà theo kháng chiến chống Tây, chị mới hay mình cấn thai, đẻ ra thằng con trai, đặt tên Được. Cái thằng giống má ở cái miệng nói không kéo da non, thêm thói không biết đâu ra, ưa đặt điều mắm muối.

Núi Đoạn Sông Lìa – phần 10

Còn phải biết kềm cương chả lại, giống như mình cưỡi ngựa vậy. Mình là nài, chả là ngựa. Mình bắt ngựa phi theo ý mình, ngược lại là trật lất. Em biết mà, cái giống ngựa hoang một khi đã thuần, dễ dạy dễ biểu lắm.

Núi Đoạn Sông Lìa – phần 9

Chữ bắt được hơi người, rực lên tươi rói từng vết từng vết. Trí Cẩm lùng bùng bật lên giọng đọc của anh Chúc trưa hè nào. Cảm giác sần sượng của chữ nghĩa từ đầu ngón tay mọc thêm những chấm nâu đỏ, tựa nốt ruồi loắn xoắn mấy sợi lông tài trên vai ba.

Núi Đoạn Sông Lìa – phần 8

Xúc giác nó rợn lên lâng lâng như bắt được sự sống thiêng liêng truyền sang, len lỏi tràn lan từng sớ thịt. Nó mường tượng ra cuống giao điểm trống mái vừa nhú mầm, rồi lớn dần, lững chững cựa quậy. Nó muốn đập bể, muốn nuốt trộng, muốn tiêu hoá, muốn huỷ diệt cái nguyên nhân khó hiểu ấy.

Núi Đoạn Sông Lìa – phần 7

Chuyện xung đột chủ tớ, ở đâu lúc nào cũng có, sao tránh khỏi. Nhiều kẻ bất mãn vì ý đồ cá nhân, thêm mắm dặm muối, trút mọi tội lỗi lên đầu địa chủ. Nói nào ngay, tuy phú hộ Hoạch không phải là người nhơn từ đức độ nổi tiếng vùng nầy, nhưng đổ cho ông tiếng ác, rõ là bất công.

Núi Đoạn Sông Lìa – phần 6

Huyết quản bên họ nội Chúc có máu lang bạt. Ba miệt mài đó đây, ngược xuôi Nam Bắc. Chú Đức hành nghề dắt trâu, mỗi năm vắng nhà ròng rã suốt mùa mưa. Tháp tùng theo chú lần vừa rồi, Chúc còn biết thêm chú có thói trăng hoa, phóng đãng.

Núi Đoạn Sông Lìa – phần 5

Sang ngày thứ bảy, sáng ra, mưa vẫn rì rào. Nước sông đã dâng cao hơn nền nhà. Rác rến, cỏ mục và xác gia súc trôi lều bều đây đó. Vài hôm trước, lúc nước vừa ngập lé đé hàng ba, má đã hối thúc mọi người thu dọn vật dụng lên gác.

Núi Đoạn Sông Lìa – phần 4

Mười lần như một, ghé lại đây, má đều cảm thấy rờn rợn sống lưng. Không phải sợ, mà e dè. Như thể mọi thứ chàng ràng chung đụng với thầy Ba đều hoá nên linh thiêng, huyền bí. Gốc gác thầy, làng xóm ai cũng biết, nhưng không ai tường tận. Nghe đâu, thầy mù bẩm sinh vì người mẹ mắc bệnh phong tình.

Núi Đoạn Sông Lìa – phần 3

Trăm lần như một, nghe chuông, Cẩm không khỏi liên tưởng vuông mặt sắc cạnh của vị sư trú trì. Hai lõm mắt ông sáng ngời dưới cặp chân mày rậm, cong queo vài sợi bạc, dài gần chạm mi dưới. Tai lớn, đế cụt ngoẵng, liền với quai hàm bạnh, ánh xanh chân râu xuống tận chiếc cằm ngang.

Núi Đoạn Sông Lìa – phần 2

Không biết Cẩm có tưởng tượng quá đà không, vì lúc chị Châu uốn miệng theo giai điệu, nét mặt chị lạ lùng như vay mượn của ai khác. Hai mắt chị khép hờ. Đôi hàng mi cong rậm tự nhiên nhấp nháy như bộ mày một loài bướm đêm. Gò má chị đổi sắc hồng. Cánh mũi phập phồng lấy hơi.

Núi Đoạn Sông Lìa – phần 1

Ngôi nhà nằm bên dòng sông đục trong hai mùa mưa nắng. Vườn cây êm ả phủ bóng mát, chỗ Cẩm thường quanh quất những khi tiết trời khô ráo. Có vài gốc vú sữa tím, hai cây cam sành, một cây mận chua và một cây mận hồng đào, hai cây ổi lão cạnh giếng nước chỉ sử dụng sáu tháng nắng…

Dịch thuật: sáng tạo hay kỹ xảo của ngôn ngữ và hoàn cảnh ra đời của một tác phẩm bằng tiếng bản xứ

Trong vai trò vừa là người sáng tạo vừa là người dịch thuật, tôi có nhiều lợi điểm. Tôi hiểu rõ những gì tôi viết. Tôi không nhất thiết bám sát văn bản gốc. Tôi tự cho mình cái quyền sinh sát, mà không ngại ai trách cứ. Ví như người thợ may sửa lại tấm áo cho những đứa con tinh thần ra đời nơi đất khách…

Hòn còng lửa

Hai mắt khép lờ đờ như mắt cá linh mùa nước dại. Màu trăng dường như cũng khác, lóng lánh giát bạc lên khung gỗ đánh vẹc-ni cũ nứt, run rẩy từng luồng từng luồng theo bàn tay xương xẩu của chú lướt cung đờn lên hàng dây hoan hỉ. Trăng và đờn nhập vào nhau.

Ấn-độ du ký: Rajasthan – Xứ sở của thần thoại, người, thú và rác (phần 2)

Không hiểu cớ sao nền văn minh huy hoàng đã một thời gieo ảnh hưởng toàn cõi Nam Á và Đông Nam Á, chợt dừng lại ở biên cương Đại Việt? Đoàn quân viễn chinh trang bị vũ khí tâm linh Ấn-độ giáo, Hồi giáo, Phật giáo cùng văn hoá ẩm thực cà-ri từ đại lục Ấn tràn qua Tích-lan, Miến-điện, Xiêm-la, Mã-lai-á, Chiêm thành, Ai-lao, lại không xâm nhập vào lãnh thổ Việt?

Ấn-độ du ký: Rajasthan – xứ sở của thần thoại, người, thú và rác (phần 1)

Ấn-độ là thánh địa cho muông thú. Rất nhiều giống thú được dân Ấn thánh hoá: Thần Hanuman là hoá thân khỉ, thần Ganesha là voi (thường đồng hành với chuột), và bò, hổ, rắn, chim công, lạc đà … Mỗi loài … được coi như linh thú thân cận với một vị thánh trong Ấn-độ giáo.

Vụn vặt vài từ khác biệt Bắc-Nam về hoa quả

“Mẫu đơn quái quỉ gì mà tí tẹo, lại còn đơm từng chùm? Không thấy mẫu đơn của… người ta toác hoác như cái chén ăn cơm thế kia sao?” Sau đó chúng tôi “trao đổi ý kiến” qua lại, xém chút cãi nhau mà cuối cùng vẫn không “nhất trí” về một mẫu số chung cho cái gọi là “hoa mẫu đơn”.

Tưởng

bỗng nghe rớt giọt ngàn tịch lặng
hoang phế này rớt xuống trăm năm

Tôi và một vài giọng hát đẹp của nền tân nhạc Việt nam

Tôi thích nghe nhạc từ tuổi hoa niên. Giờ đây, nhớ lại, tôi nhận ra sở thích riêng tư của mình thay đổi nhiều phen theo thời gian. Thuở thiếu thời, đầu thập niên 1960, tôi mến chuộng những ca sĩ có thanh giọng rõ ràng, trong sáng và những bài hát có ca từ “dễ ăn sâu vào lòng thính giả mộ điệu”.

Đệ tam khoái tửu điếm

Chỉ nấu những món bổ thận và tráng dương, theo tiêu chuẩn “nhất dạ, lục giao, sanh ngũ tử”, cho thực khách. Như dê bảy món, đặc biệt là cà-ri dê đúng điệu Ấn độ. Tiết canh vịt rau húng quế. Cháo thận dồi trường. Và, đặc sản của quán, được tài tử miệt vườn hoan hỉ chiếu cố, là món ngọc dương và ngọc hành bò tiềm thuốc bắc.

“Ảo từ”, “ẩn từ” hay “biến từ” trong tiếng Việt?

Nếu thuở trước, thỉnh thoảng tôi lại nhận được thư làm quen của độc giả do toà soạn chuyển tới tận nhà qua đường bưu điện, với danh chính ngôn thuận, địa chỉ người gởi cùng nét bút, chữ ký và đôi khi, kèm theo cả hình ảnh với lời đề tặng hẳn hoi. Thì giờ đây, độc giả vi báo chỉ còn là những “ẩn danh” qua các bài góp ý gọi là “phản hồi”, “phản biện”, và không biết sẽ có thêm những “phản” gì nữa.

đền rùa vàng

Tôi là người thợ lặn mò tìm trân châu. Thịt da bào ngư mềm mại dưới ngón tay tôi mọ mẫm. Hàm răng san hô sáng ngời, hé đợi môi kề. Tôi thấy mình tan biến vào đại dương cảm xúc bao la …. Người con gái tóc vàng vẫn một tay vịn vành nón rơm, đạp thong thả trên lối hẹp giữa cánh đồng lúa vàng ngút ngàn. Con đường như vết dao rạch ngọt, không kịp tươm máu ….

Miếng ăn, đệ nhất khoái hay nan đề của nhân loại?

Trong bài viết này, tôi xin đề cập tới đệ nhất khoái, tiện thể phát biểu thêm vài ý kiến… linh tinh. Và chỉ với một vài món dân dã giới hạn trong phạm vi gia đình, ở đây là một gia đình gốc miền Nam, hợp với khẩu vị tôi thời thơ ấu.

Những vai phụ "láy", "đệm" trong ngôn ngữ Việt

Vì hay ngủ gật trong xuất hát ba, bốn màn dài thậm thượt, nên tôi không nhớ gì nhiều, ngoài một vài vai chính. Còn những vai phụ, tôi quên tuốt.
Đó là chuyện tuồng tích cải lương, còn chuyện ngôn ngữ? Việt ngữ cũng có những vai phụ như vậy.

Nỗi băn khoăn của "con" và "cái" trong tiếng Việt

Tôi nhớ, thuở nhỏ, đọc được ở đâu đó một bài viết về mạo từ trong tiếng Việt. Tác giả, không nhớ là ai, cho biết, Việt ngữ chỉ có một mạo tự giống đực duy nhất là “đực rựa”, còn lại rặt giống “cái”. Không hiểu bài tiểu luận ngôn ngữ ấy được viết theo khuynh hướng nào…

vọng tưởng

sớm mai rớt giữa mùa vọng tưởng
nghe hoang mang rụng giữa tâm kinh
trùng vây pháp nạn ngời độ lượng
sắc không hai lẽ ngậm vô minh

Tuổi con mèo và một vài ca khúc thời thượng

Tóm lại, tôi nghĩ, loại âm nhạc thời thượng không dành riêng cho giọng ca hay ca sĩ nào. Quan trọng ở chỗ, người ca sĩ có đem lại xúc cảm cho người thưởng ngoạn hay không. Mà, đã là xúc cảm, thì rất riêng tư và không lẽ gì lại có sự khác biệt thấp cao, hay dở…

Cảm xúc của tôi, người tuổi con mèo, là vậy đó.

Tặng phẩm của ngôn ngữ: Thói "ăn" nếp "ở" của người Việt qua cách nói

Tụ họp đình đám, lễ lạt giỗ tết, người mình nói “ăn cưới”, “ăn tết”, “ăn giỗ”, “ăn cúng”, “ăn đám ma”, … Từ “ăn” trong những nhóm chữ này rõ ràng là hành động đưa thực phẩm vào miệng, nhai rồi nuốt, không thoát đi đâu được.

Vầng trăng quang tuyến

Chợt vầng trăng từ từ nhỏ lại. Cửa động khép kín. Hình người và tiếng nói thoắt cái tan biến. Đêm thinh vắng rợn người. Hoàng giãy giụa mất hút vào không gian đen kịt, sâu hút, lặt lìa tuột vào tấm vải sa-teng khổng lồ. Chàng rơi không ma sát vào vũ trụ mênh mông, biến thành vì sao lẻ, loé màu trắng tía.