Bài đã đăng của Nguyễn Tà Cúc
Một Bức Ảnh, Bảy Nhân Vật: Nhà Xuất Bản Kim Anh trong Tình Cảnh Xuất Bản tại Miền Nam (Kỳ 6)
Sự trở lại và lập nhà xuất bản của Nguyễn Thị Hoàng có 2 lý do. Thứ nhất, khi một tác giả đã lượng định được sự thành công về mặt tài chánh, họ sẽ thêm phần tự tin vào sự độc lập, nhất là sau khi một tác phẩm gây tranh luận ồn ào dù chỉ đa phần trong báo giới lá cải. Thứ hai, nhiều nhà văn hay nhóm nhà văn, đã lập nhà xuất bản và tự phát hành để hưởng trọn công sức thay vì trông cậy vào [các nguồn thông tin văn hóa] khác.
Một Bức Ảnh, Bảy Nhân Vật: Nhà Xuất Bản Kim Anh trong Tình Cảnh Xuất Bản tại Miền Nam (Kỳ 5)
Tôi có thể kết luận quả Lê Ngộ Châu và Võ Phiến chịu trách nhiệm về việc Túy Hồng. Hai ông biểu diễn thái độ không tôn trọng phụ nữ, từ tác giả cộng tác (Túy Hồng) tới độc giả phụ nữ …. Về phần Ngô Thế Vinh …[ô]ng trộn lẫn loại chi tiết truyền khẩu trong phòng khách gia đình hay lối viết bóng gió với tiểu sử của tạp chí Bách Khoa và nhân thân Lê Ngộ Châu nhằm để bào chữa theo lối sùng bái cá nhân ….
Một Bức Ảnh, Bảy Nhân Vật: Nhà Xuất Bản Kim Anh trong Tình Cảnh Xuất Bản tại Miền Nam (Kỳ 4)
[M]ột vấn đề đáng được quan tâm: Sự đối xử với phụ nữ, nhất là phụ nữ cầm bút, trong nghịch cảnh và trong sự thiếu ảnh hưởng hay quyền lực tại lãnh vực họ hoạt động. Với trường hợp Túy Hồng, tôi không ước đoán tầm thiệt hại cho danh dự cá nhân cũng như công việc trong nghề, nhưng sẽ xác định trách nhiệm của Lê Ngộ Châu và Võ Phiến trong việc phổ biến tin tức cá nhân (qua mối liên hệ với Võ Phiến) của bà ….
Một Bức Ảnh, Bảy Nhân Vật: Nhà Xuất Bản Kim Anh trong Tình Cảnh Xuất Bản tại Miền Nam (Kỳ 3)
Mỗi lần gặp lại Phan Ngọc Diên hay chứng kiến nhiều văn nghệ sĩ xuất thân từ Văn nghệ Miền Nam, tôi lại có cảm tưởng bất di bất dịch là cộng đồng văn nghệ Miền Nam [ở] ngoài nước đã giữ được bản sắc … của Miền Nam trước 1975, chỉ tiếp tục xa hơn. Điều đó không nhờ phép lạ, chỉ nhờ vào nghệ thuật và những giá trị truyền thống mà họ mang theo từ quê hương.
Một Bức Ảnh, Bảy Nhân Vật: Nhà Xuất Bản Kim Anh trong Tình Cảnh Xuất Bản tại Miền Nam (Kỳ 2)
Tôi nghĩ quá khứ không đồng nghĩa với một thứ của hương hỏa cho người thoát thân may mắn, như một rương châu báu lâu lâu mang ra ngắm nghía hòng tự an ủi. Tuy thế, chính vì rương châu báu nên có kẻ bèn vu cho đó là hàng mã một cách không “sòng phẳng”. Đối lại, cộng đồng tỵ nạn, từng liều mạng với cơn sóng dữ Biển Đông hay biên giới hãi hùng, sẽ tiếp tục ghi lại lịch sử cùng với rương châu báu ấy.
Một Bức Ảnh, Bảy Nhân Vật: Nhà Xuất Bản Kim Anh trong Tình Cảnh Xuất Bản tại Miền Nam (Kỳ 1)
Một Bức Ảnh, Bảy Nhân Vật: Nhà Xuất Bản Kim Anh trong Tình Cảnh Xuất Bản tại Miền Nam sẽ đề cập đến bảy nhân vật. Đó là bà Giám đốc Nguyễn Thị Nhiên, nhà văn đồng sáng lập Nguyễn Thị Thụy Vũ, nhà văn Hồ Trường An, ký giả Lê Phương Chi, họa sĩ Phan Ngọc Diên, nhà văn Túy Hồng và sau chót, nhà văn Nguyễn Thị Hoàng.
Nhà văn/Trung Tá Tâm lý chiến Văn Quang trên hành trình cùng Văn Nghệ Quân Đội Việt Nam Cộng Hòa (phần III)
[Văn Quang] hỏi tôi, Làm thế nào để viết tại một nơi xa lạ? Ông đã chứng kiến một số nhà văn không thể sáng tác được nữa sau khi rời Miền Nam …. Dễ dàng, tôi trả lời. Tự do là quê hương của tôi. Miền Nam đã trở thành cố hương… mà tôi muốn lưu giữ bằng chữ trong khi Hoa Kỳ thành quê hương bây giờ, nơi tôi được chọn lựa để viết và để sống, Ràng buộc vào ý niệm ngoại quốc, hay ngoại cuộc, chưa bao giờ xâm chiếm hoạt động viết của tôi.
Nhà văn/Trung Tá Tâm lý chiến Văn Quang trên hành trình cùng Văn Nghệ Quân Đội Việt Nam Cộng Hòa (phần II)
Biên giới giữa quân đội, nghệ sĩ hay người dân giảm bớt qua tác phẩm thuộc văn nghệ sĩ (một thành phần nhập ngũ) và thái độ của nhà cầm quyền với văn nghệ. [Thí dụ], ngày nay, khi “nhạc vàng” hoàn toàn chiếm thế thượng phong, tử thi đã yên nghỉ trong bờ rừng, bãi bể hay chiến hào đã trỗi dậy theo nhiều bài hát lính, cũng như đã trỗi dậy từ tạp chí, tác phẩm [văn chương] thuộc Miền Nam.
Nhà văn/Trung Tá Tâm lý chiến Văn Quang trên hành trình cùng Văn Nghệ Quân Đội Việt Nam Cộng Hòa (phần I)
Toàn cảnh một nền văn học hay xã hội quan trọng hơn nhận xét của một cá nhân. Văn nghệ Quân đội Việt Nam Cộng Hòa đã hiện hữu trong một chính thể cho phép người lính tự do như Trung Tá/nhà văn Văn Quang sáng tác, và sinh hoạt của ông trên tạp chí Khởi Hành-Sài gòn (1969-1972), thuộc Hội Văn Nghệ Sĩ Quân Đội, rồi Khởi Hành-Hoa Kỳ (1996-2018)–cùng tiểu sử của các tổ chức này–đã góp phần vào Văn học Miền Nam cũng như Văn học Việt Nam.
Nhà văn Bùi Bích Hà [1.1938-7.2021]- Từ Tràng-An báo, Huế, Việt Nam đến Phương trời khác, Little Saigon, Hoa Kỳ (kỳ 5–hết)
[Bùi Bích Hà] ủng hộ nhiệt liệt cựu tổng thống Trump, thậm chí mạt sát Đảng Dân Chủ căn cứ trên loại tin tức không chính xác dẫn đến quá nhiều sai lầm đáng tiếc …. Nhưng như đã nói, tôi hoàn toàn tôn trọng ý kiến của bà: Chúng ta ra đi mang theo quê hương để tìm tự do tại một quê hương khác thì không thể áp dụng lỗi lầm của những kẻ độc tài.
Nhà văn Bùi Bích Hà [1.1938-7.2021]- Từ Tràng-An báo, Huế, Việt Nam đến Phương trời khác, Little Saigon, Hoa Kỳ (kỳ 4)
“Bạn gái nhỏ to” và “Thư chiều thứ bẩy” cung cấp một kho tài liệu rất khó tìm được tại nơi nào khác. Qua những lá thư hỏi ý, một trong những hậu quả đoạn trường nhất của các vượt biển vượt biên và chế độ Cộng sản áp đặt lên Miền Nam sau 1975 là những cuộc tình duyên hôn nhân tan nát …. , là những day dứt về đời sống không như ý nhuộm cô đơn tại nơi đất lạ, là những đổi đời đau đớn.
Nhà văn Bùi Bích Hà [1.1938-7.2021]- Từ Tràng-An báo, Huế, Việt Nam đến Phương trời khác, Little Saigon, Hoa Kỳ (kỳ 3)
Bùi Bích Hà thú nhận không thể tiếp tục sáng tác được nữa sau khi trở về thăm Việt Nam vào năm 2001. Bà nhận ra sự bất lực, thậm chí vô bổ, của văn chương chữ nghĩa trước nỗi thống khổ của người dân Việt dưới chế độ Cộng Sản.
Nhà văn Bùi Bích Hà [1.1938-7.2021]: Từ Tràng-An báo, Huế, Việt Nam đến Phương trời khác, Little Saigon, Hoa Kỳ (kỳ 2)
Biết tôi là người cực kỳ riêng tư–tối kỵ những kẻ nhân danh văn chương nghệ thuật để tự tô điểm, than thở hoặc [dùng] loại tabloid/lá cải nhân danh nữ quyền để nhăng cuội về đời riêng cũng như đời văn người khác dù chưa hề giáp mặt–Bùi Bích Hà đã thổ lộ: “Em ạ, nếu chị nói rõ [về mình] đến thế thì người đọc mới tin, mới hiểu rằng những đối đáp với họ cũng là từ trái tim, kinh nghiệm sống của chị ….”
Nhà văn Bùi Bích Hà [1.1938-7.2021]: Từ Tràng-An báo, Huế, Việt Nam đến Phương trời khác, Little Saigon, Hoa Kỳ (kỳ 1)
Những Bùi Bích Hà đánh giá Dương Thu Hương, Trần Mạnh Hảo hoặc phản bác hay bênh vực nhà phê bình Thụy Khuê … không phải [là] một Bùi Bích Hà dò dẫm. Khởi hành từ năm 1986, bước cô đơn quyết định cuộc lữ thứ nhiều thử thách đã bắt đầu tại Ban Chấp Hành Trung Tâm Văn bút Nam California vào năm 1988 về dự thảo Trăm Hoa Vẫn Nở Trên Quê Hương.
Từ Giải khăn sô Cho Huế của Nhã Ca đến Mourning Headband for Hue của dịch giả Olga Dror: Hồi Kýhay Truyện Ký?
Khi dịch giả Olga Dror, qua Nhã Ca, phát biểu rằng Giải Khăn Sô cho Huế “là quan điểm, là tiếng nói đích thực của người dân Miền Nam Việt Nam”– một Miền Nam, mà theo Nhã Ca, “phải lãnh phần trách nhiệm” về tội tàn sát dân lành và tàn phá Huế vào tết Mậu Thân 1968 — thì lời phát biểu đó cần phải có sự phản bác từ bất cứ một người dân Miền Nam nào khác.
Nguyễn Tà Cúc diễn thuyết về đề tài "Nhân vật nữ trong tác phẩm Bình Nguyên Lộc, Mai Thảo, Nguyễn Mạnh Côn, Mặc Đỗ, Viên Linh"
Trăm năm Văn học Tự do: Văn học Miền Nam hay “Văn học Đô thị Miền Nam 1954-1975”?
Cái “hoài niệm về quê hương, xứ sở” mà Giáo sư Nguyễn Thị Thu Trang nói đến là cái hoài niệm của một hay nhiều thành phố tự do đã mất, không phải cái-bây-giờ, cái Hà Nội không còn giọng Hà Nội, cái thủ đô của cả nước mà cho đến nay chưa có một nhà xuất bản tư nhân chính thức nào được phép hoạt động.
Vài tương đồng chính trong Văn học Việt Nam qua hai cuộc lánh nạn Cộng sản – Nhà văn Miền Nam và Mặc Đỗ trong Văn học Miền Nam Biển ngoài
[H]ẳn sẽ thiếu sót lắm nếu người phê bình … chỉ biết đến Thanh Tâm Tuyền hiện sinh, “Tôi gào tên tôi cho nguôi giận/ Thanh Tâm Tuyền…” chứ không biết tới Thanh Tâm Tuyền “Như bú dù gánh hát Sơn Đông” mà hình dạng trở lại thời tiền sử.
Trăm năm Mặc Đỗ- Mặc Đỗ và Văn học Miền Nam
Nhưng cũng chính từ sự bế tắc rất phi lý đó mà Camus đề nghị một giải pháp thực tiễn:
-“[…]Phải bấu víu vào đâu để tìm thấy ý nghĩa cuộc đời?[…]Một khi đã ý thức được sự day dứt giữa nỗi thắc mắc của con người và tư bề lặng lẽ ở chung quanh, thái độ xứng đáng nhất là phải lao mình vào, dù biết rằng tuyệt vọng. Phải chọn một cuộc sống với một ý thức sáng suốt nhất,
II-VĂN HỌC VIỆT NAM BIỂN NGOÀI -Cuộc di tản ra khỏi Việt Nam, tháng 4. 1975/ Sống và viết trên một quê hương mới
người cầm bút hải ngoại bị tha hóa chính vì mưu sinh không do ngòi bút. Đó là nguyên nhân chính tạo ra tình trạng ít sáng tác, ít tham gia. Ngày nào chính ngòi bút có thể cho mình phương tiện để viết, tôi sẽ trở lại tham gia trực tiếp hơn, sáng tác nhiều hơn…” (Viên Linh, 20 năm Văn học Hải ngoại, 1994)
II-Mặc Đỗ trăm năm: VĂN HỌC VIỆT NAM BIỂN NGOÀI -Cuộc di tản ra khỏi Việt Nam, tháng 4. 1975
Từ nay trở đi, một mặt trận văn hóa đã mở ra ngay sau khi cuộc chiến kết thúc mà mở ra tại Biển-ngoài, nơi các nhà văn Miền Nam di tản có đủ tự do để chống đỡ. Sự chống đỡ ấy tới nay lần lần đã có kết quả: khi các học giả Hoa Kỳ, thuộc cả giới truyền thông hay quân sự nữa, bắt đầu xét lại về cuộc chiến Việt Nam, người Hoa Kỳ đã có những thí dụ cụ thể để xét lại không những về nền văn học Miền Bắc mà còn về Văn học Miền Nam và hy vọng sau này, về người Miền Nam di tản và Văn học Việt Nam Biển-ngoài.
Trăm năm Mặc Đỗ: Những "con người hào hoa" của Cõi tự do
Những tên tuổi này (Mary McCarthy, Germaine Greer và Peter Weiss…) tuy thế mà còn thua những “tay tổ” như Bertrand Russell (Anh), Jean Paul Sartre (Pháp) và Noam Chomsky (Hoa Kỳ) . Họ đại diện phần nào cho văn minh và văn học Tây phương và tuy không hề biết đến Văn học Miền Nam nhưng đã lập một “thế giới đại đồng” để vô tình tiêu diệt nó bằng cách kêu gọi chấm dứt cuộc chiến với những tin tức một chiều rất bất lợi cho Miền Nam. Không chịu khoanh tay bất lực trước làn sóng đổ ập cả từ bên trong lẫn bên ngoài ấy, người cầm bút Miền Nam biểu dương thái độ không chỉ bằng sáng tác mà thậm chí còn bằng cả những bài tiểu luận nhận định hay phản bác về thái độ “đứng giữa” hoặc “phản chiến” cho dù các thái độ ấy có xuất xứ từ đâu, trong Nam ngoài Bắc hay vượt khỏi mũi Cà mau.
Văn học Miền Nam, tờ Tự Do, Nhóm Quan Điểm và Văn học Hải ngoại- MẶC ĐỖ TRẢ LỜI (thêm phần đính chính của Nguyễn Tà Cúc)
Tôi, người phỏng vấn, đã gửi nhầm bản chưa biên tập lại (về một câu hỏi của tôi) cho Da Màu, nên phải thêm một đoạn vào câu trích ra này để công bằng cho nhà văn Trần Vũ. Ông KHÔNG PHẢI là người phát biểu mà chỉ là người ghi nhận ý kiến mà tôi đã nêu trong bài phỏng vấn (“Giảm mối âu lo tài chánh để rồi tai tiếng như tạp chí Sáng Tạo của Mai Thảo đã nhận trợ cấp của phòng thông tin Hoa Kỳ?”)
Nguyễn Xuân Hoàng và vài "ý nghĩ trên cỏ"
Chính vì thế, chính vì quan niệm “Nhà văn không thể tồn tại nếu trước hết không tồn tại trong một cộng đồng” này mà mười ba năm trước (2000), tôi đã chỉ trích ông nặng nề qua cái nhìn của một người phải tham dự vào một công việc chung lúc ấy…
Từ Áo dài “Lemur” đến Thái độ tiêu cực của Tự lực Văn đoàn với Nữ đồng nghiệp cấp tiến Miền Nam
Nguyên nhân của sự mâu thuẫn này–tranh đấu cho nữ quyền bằng văn chương mà chưa cho người nữ bằng xương bằng thịt những quyền đó trên thực tế– theo người viết, là vì Tự lực Văn đoàn không chấp nhận được những phụ nữ ngang hàng với họ về phương diện tri thức
Nguyễn Tà Cúc trả lời độc giả Phùng Nguyễn
Tôi rất tôn trọng phản ứng của độc giả sau khi họ đã đọc bài tôi; đằng khác, tôi vẫn tin rằng giá trị của một bài viết ở ngay những dòng đã viết ra. Cũng theo chủ trương và thiển ý của tôi, người viết không nên tức giận khi người đọc không đồng ý với mình. Đã viết, đã tham dự trường văn trận bút thì phải chấp nhận lời khen hay chê. Viết để mưu cầu người đoc đồng ý với mình thì nên bẻ bút. Ở trường hợp độc giả Phùng Nguyễn, tôi tôn trọng quyền phát biểu của ông.
Bài Ca Của Rắn
Tựa con rắn ngậm lấy đuôi mình
thành vòng tròn toàn vẹn
Phục sinh bằng chính nọc độc của nó
Bình Luận mới