Một thời Đại Học Sài Gòn: Giáo sư Trần Ngọc Ninh và Di ngôn ẩn giữa bao mùa tuyết xưa (kỳ 1)

Việc trình bày và phân tích những tạp chí/nội san cổ võ cho một nền đại học tiến bộ và chống Cộng Sản như Tìm Hiểu và Tình Thương; song song với việc ghi nhận khuynh hướng chính trị cùng thất bại của Hành Trình, Đất Nước, Trình Bầy, càng cần thiết hơn với thời gian không ngừng di chuyển.

Chân Dung Người Lính Việt Nam Cộng Hòa trong và ngoài Trại Giam Tù Cải Tạo của Cộng Sản: Cựu Chiến Binh Không Quân Trần Tam Tiệp và Trung Tâm Văn Bút Hải Ngoại (kỳ chót))

Cộng đồng tỵ nạn đã chứng minh ngược lại qua một trong nhiều nỗ lực thành công bằng cách lập Trung Tâm Văn Bút VN Hải Ngoại khi góp kinh nghiệm, góp công, góp của từ giới nhà văn, giới binh sĩ và rất nhiều thường dân. Tôi xin chấm dứt phần rất cần thiết này bằng danh ngôn Một cây làm chẳng nên non. Ba cây Minh Đức Hoài Trinh, Trần Tam Tiệp, Nguyên Sa chụm lại nên hòn núi cao.

Chân Dung Người Lính Việt Nam Cộng Hòa trong và ngoài Trại Giam Tù Cải Tạo của Cộng Sản: Cựu Chiến Binh Không Quân Trần Tam Tiệp và Trung Tâm Văn Bút Hải Ngoại (kỳ 6)

Theo nhà văn Nguyên Sa, cái công làm thành Văn bút chính là do Trần Tam Tiệp. Không những anh dựng ra Văn bút qua những khó khăn, anh là người thuyết phục các Hội Nhà văn Thế giới và Ủy ban Nhà văn Bị Cầm tù trong các Hội Nhà văn Thế giới hỗ trợ cho anh để tranh đấu cho các nhà văn còn bị cầm tù tại Việt Nam…

Chân Dung Người Lính Việt Nam Cộng Hòa trong và ngoài Trại Giam Tù Cải Tạo của Cộng Sản: Trương Vũ (kỳ 5)

Nhiều nỗi thống khổ không nên dùng để đánh giá tập thể người lính một cách phiến diện, [mà] nên được sử dụng như những thí dụ điển hình cho sự ác nghiệt và thâm độc từ Chủ nghĩa Cộng sản và nhóm thừa hành sau 1975. Họ đã dự đoán được phản ứng không chỉ của nạn nhân (người tù) mà còn của gia đình nạn nhân (người vợ, người em gái hay con gái) dẫn đến nhiều bi kịch dây chuyền khác.

Chân Dung Người Lính Việt Nam Cộng Hòa trong và ngoài Trại Giam Tù Cải Tạo của Cộng Sản: Trương Vũ (kỳ 4)

Chủ ý tốt đẹp của Trương Vũ, mà ai cũng nhận được ngay, là muốn vinh danh người vợ lính VNCH (“chinh phụ”) thay vì chỉ nhắc đến các “chinh phu”. Tuy thế, tôi muốn mở rộng phần các “chinh phu” bằng cách liệt kê hoặc so sánh các phát biểu của ông với một số hoạt động của ngưởi lính VNCH nhất là sau 1975.

Chân dung Người Lính Việt Nam Cộng Hòa trong và ngoài Trại Giam Tù Cải Tạo của Cộng sản: Phùng Nguyễn (kỳ 3)

Tôi thành thực không tin cả Hồ Anh Thái lẫn Tạ Duy Anh—hai nhà văn có thực tài– lại ác độc, hèn nhát hay đê hạ đến nỗi cố ý vu báng một kẻ thù đã tử trận hoặc không còn tự vệ được nữa …. Tuy thế, dù vô tình, họ đã triệt tiêu tư cách văn chương khi kết án [không bằng chứng] một tập thể vô tội khiến Phùng Nguyễn, người lính thuộc tập thể đó, có quyền đòi hỏi chứng cớ cụ thể. Nhìn xa hơn, [hai nhà văn trên] là thí dụ điển hình của một chế độ đã thành công trong chính sách chuyển hư thành thực …

Chân dung Người Lính Việt Nam Cộng Hòa trong và ngoài Trại Giam Tù Cải Tạo của Cộng sản: Tạ Chí Đại Trường (kỳ 2)

Có lẽ sự phản kháng của TCĐT còn bắt nguồn từ hoàn cảnh vô vọng khi không được tiếp tục học hỏi hầu chia sẻ các tìm kiếm mới và nỗi uất ức khi bị cô lập với sinh hoạt nghiên cứu. Ông không còn được làm công dân trong một chế độ cho phép có sự khác biệt hầu đạt được tiến bộ chung, trong và ngoài nền đại học tự trị của Miền Nam …. Một chương sử mới mở ra với nhiều cái chết như cái chết của … sử gia /Trung Tá Phạm Việt Châu vv … sẽ tiếp tục với sự phấn đấu của nhiều cá nhân hầu bảo vệ danh dự tập thể …

Chân dung Người Lính Việt Nam Cộng Hòa trong và ngoài Trại Giam Tù Cải Tạo của Cộng sản: Tạ Chí Đại Trường (kỳ 1)

Phùng Nguyễn được Tạ Chí Đại Trường tin cậy trao cho di cảo là do mối giao tình từ năm 2012, khi Phùng Nguyễn phổ biến bản chính thức của Một Khoảnh VNCH Nối Dài của TCĐT trên Thư viện Kệ sách và giúp sử gia lấy lại vị trí xứng đáng cho cuốn sử ký của ông. Đôi bạn vong niên này đã gặp nhau ở chỗ chống Cộng kịch liệt. Việc nhà văn Ngô Thế Vinh cho phổ biến di cảo TCĐT trước Da Màu – một tạp chí mà Phùng Nguyễn dự phần sáng lập, rồi khổ công góp sức gây dựng cho đến khi qua đời — là điều hết sức đáng tiếc.

Tình Ca

Hồi chuông triêu mộ chiều nay,

Gọi tình ẩn nấp chốn này năm nao.

Người đài các, kẻ thanh cao,

mớ duyên đã cỗi, tình rào dây oan,

nửa thân viễn xứ muộn màng,

tàn vầng trăng tuyệt, nỗi nàng nỗi anh.

Rồng rắn lên mây

Rồng rắn lên mây
Có cây Chủ Nghĩa
nở tuyền hoa ăn thịt người
lênh láng thảm kịch suốt thế kỷ hai mươi
Rắn hỏi thăm phù thủy
Có ở nhà hay không?
Phù thủy
Con đi đâu?

Nhà thơ Viên Linh: Khởi hành từ Thủy Mộ Quan (kỳ chót)

Độc giả tỵ nạn từ Miền Nam không chỉ giúp Viên Linh tái dựng sự nghiệp báo chí, mà đã còn chứng minh tinh thần tiên phong của Đất Miền Nam khi tín nhiệm một phụ nữ vào phần vụ Thư ký Tòa soạn của một tạp chí chuyên về Văn Học Miền Nam như Khởi Hành, ngay trong quãng thời gian vẫn còn thử thách của một cộng đồng tỵ nạn vừa tìm cách sinh tồn vừa tiếp tục phát triển.

Nhà thơ Viên Linh: Khởi hành từ Thủy Mộ Quan (kỳ 4)

Chúng tôi dùng tên Khởi Hành [như] một tín hiệu để người Miền Nam nhận ra nhau. Tôi đề nghị với Viên Linh … nếu nhắc đến Khởi Hành, chắc chắn người ta có thể hình dung ngay nội dung sáng tác của văn nghệ sĩ Miền Nam và lập trường chống Cộng của VNCH. Hơn nữa, Viên Linh có một lợi thế bất ngờ vì không phải bất kỳ ai cũng lấy lại được tên đó.

Nhà thơ Viên Linh: Khởi hành từ Thủy Mộ Quan (kỳ 3)

Là một nhà thơ, Viên Linh có thể lùi vào bóng tối khi muốn, nhưng làm báo luôn luôn là một hoạt động tập thể. Thói quen bất cần bạn hữu, hay chỉ cần khi có nhu cầu, nay trở thành lưỡi dao trủy thủ …. Khác với đại đa số nhà văn cùng thời, ông không thuộc một nhóm bạn tâm huyết nên vắng sự nâng đỡ tinh thần cần thiết.

Nhà thơ Viên Linh: Khởi hành từ Thủy Mộ Quan (kỳ 2)

Có những đoạn trong Thủy Mộ Quan không toàn hảo vì tác giả đã hy sinh chất thơ để biến tác phẩm thành một thứ quốc sử diễn ca …. Viên Linh miệt thị Trần Khắc Chung là “bỉ tướng” có công bằng không? Nếu có trách là trách các ông vua đã dùng phụ nữ để mưu đồ việc lớn, sao lại trách nạn nhân và viên tướng …. Bởi thế, làm thơ “quốc sử diễn ca” hay lấy cảm hứng từ lịch sử, cần có mối hoài nghi khi đọc sử trước khi quyết đoán điều gì.

Nhà thơ Viên Linh: Khởi hành từ Thủy Mộ Quan (kỳ 1)

Nếu không có Thủy Mộ Quan, đời thơ Viên Linh sẽ chấm dứt. Tính chất lịch sử nghiệm từ huyền sử lập quốc và thực tế di dân sẽ tạo thành nhà thơ Viên Linh tỵ nạn Cộng sản tại Hoa Kỳ.

Từ một góc California: Nhà văn kiêm dịch giả Mặc Đỗ, một đời ngược gió

Qua [loạt] bài này, tôi đã chứng minh được quốc gia không còn tên ấy đã sản xuất và tiếp tục sản xuất những đàn ông và đàn bà tiếp tục phụng sự, không chỉ cho văn chương, mà cho nhân quần xã hội, dù đã mất đất đứng quen thuộc ở quê nhà ngày nào.

Từ một góc California-Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn: Cuốn sổ bình sanh công với tội (kỳ 9)

Việt Nam Cộng Hòa là môi trường đã nuôi dưỡng và giúp phát triển tài năng của Trịnh Công Sơn, Thời “sống còn” đã qua và nhiều thế hệ ca sĩ sẽ tiếp tục hát những bài tình ca hay “nhân sinh ca” (mượn lời Trần Hữu Thục) mà không hát những bài dính dáng đến loại nhạc màu đỏ hay nông trường và biên giới của ông.

Từ một góc California-Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa và Trận Chiến Mậu Thân (kỳ 8)

Ngọn lửa sẽ nồng nàn nếu bùng trong tâm tưởng, cần chi rơi giọt nước mắt thừa vào cuối mùa hư ảo? …. Thay vào đó bằng những giòng chữ đắm đuối mà chân thành khi sáng tác. Hãy kết tinh vào sự công bằng đời đời cho chiến binh Miền Nam để nhiều nắm xương, kể cả nắm xương của người bạn tôi, không còn vô chủ nữa, để nơi an nghỉ của họ từ nay sẽ tại những đài kỷ niệm và trong những trang sử mới.

Nhật ký Tham dự Gian hàng Hội ta

 
 
Tháng giêng là tháng ăn chơi
Tháng hai tham dự lời mời Tết Ta …
 
Tôi được đọc lời mời chung của Diễn Đàn Da Màu: Da Màu sẽ tham gia Hội Chợ Tết thành phố …

từ một góc california – gìn giữ tấm dư đồ như nâng niu áo trận (kỳ 7)

Khi Dương Nghiễm Mậu viết [về quyết định ở lại của ông], tôi đoán chắc ông không ngờ Cộng sản sẽ chiếm được hoàn toàn Miền Nam và, bởi thế, tưởng lầm Sàigòn vẫn sẽ là chỗ trú ẩn cuối cùng cho người dân vô tội chỉ mong được sống trong Tự Do, như ông. Tôi có cơ hội liên lạc với ông sau này, nhưng đã không bao giờ hỏi: “Có bao giờ ân hận với quyết định ấy?”

từ một góc california – gìn giữ tấm dư đồ như nâng niu áo trận (kỳ 6–phần B)

Nếu căn cứ trên hơn mươi vấn đề thượng dẫn cùng nhận xét, phát biểu hay phản bác của nhà văn Mai Thảo, nhà văn Nhật Tiến, nhà văn Võ Phiến, kịch tác gia Hà Thúc Như Hỷ và tài liệu dẫn chứng, vị trí và ảnh hưởng của Nhã Ca tại Văn Học Miền Nam 1959-1975 chắc chắn sẽ không giống như chân dung mà Olga Dror đã vẽ ra …

từ một góc california – gìn giữ tấm dư đồ như nâng niu áo trận (kỳ 6–phần A)

Tôi sẽ đề cập tới những chi tiết “không phản ảnh đúng đắn hay đầy đủ một phần văn sử của Văn học Miền Nam và lịch sử của người Việt tỵ nạn tại Hoa Kỳ” mà tiến sĩ Olga Dror đã trình bày trong Bài Giới Thiệu cho quyển Mourning Headband for Hue, mà bà đã dịch từ tác phẩm Giải khăn sô cho Huế của Nhã Ca.

từ một góc california – gìn giữ tấm dư đồ như nâng niu áo trận (kỳ 5)

Một nền văn học nghệ thuật có những văn nghệ sĩ không quỵ xuống ca ngợi kẻ bắt mình hoặc/và quay sang đấu tố đồng nghiệp …. Một xã hội 1954-1975 vẫn giữ được lễ nghĩa … Một cộng đồng vẫn có nhiều người tiếp tục tình nguyện nghiên cứu về VNCH và Văn Học Miền Nam dù đã xa quê hương cũ nửa thế kỷ … thì đã chứng tỏ cộng đồng ấy càng giữ được danh dự mà họ tốn công xây dựng trong 20 năm 1954-1975.

từ một góc california – gìn giữ tấm dư đồ như nâng niu áo trận (kỳ 4)

Tuy nhiên, phủ nhận hoàn toàn nỗ lực của chính phủ VNCH [cho mặt trận tâm lý & văn hóa] thì không chính xác. Chính phủ VNCH đã bảo trợ cho tạp chí văn hóa, Trung Tâm Văn Bút Việt Nam….Những cuốn phim như Người tình không chân dung có cả quân lính tham dự …. Nếu nhắc tới Chiến Sĩ Cộng Hòa, không thể không nhắc tới nhật báo Tiền Tuyến.

từ một góc california – gìn giữ tấm dư đồ như nâng niu áo trận (kỳ 3)

Tuy Chính Luận cho đăng các tin tức khác liên quan đến các bản tuyên cáo hay cáo trạng của Linh mục Trần Hữu Thanh nhưng không đăng nguyên văn bản tuyên cáo. Theo Sóng Thần, chỉ có thêm 2 nhật báo đăng bản cáo trạng đó. Hơn 40 năm sau, vào tháng 2.2015, tôi biết được lý do không đăng của Chính Luận qua một bài viết cặn kẽ của Đinh Từ Thức trên Diễn đàn Da Màu ….

từ một góc california – gìn giữ tấm dư đồ như nâng niu áo trận (kỳ 2)

Câu hỏi đương nhiên phải đặt ra là: Sóng Thần nhắc tới “nhân dân Miền Nam VN”, nhưng có đúng toàn thể làng báo cùng toàn dân và toàn quân Miền Nam đồng ý với Linh mục Trần Hữu Thanh về các tin tức liên quan tới các bản Cáo trạng Chống Tham nhũng? Có đúng toàn dân và toàn quân đều ao ước Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu từ chức ….

Từ một góc California – Gìn giữ tấm dư đồ như nâng niu áo trận (kỳ 1)

Chân dung VNCH bao gồm mọi khía cạnh của một xã hội có tự do, có pháp luật dù có hạn chế tại Miền Nam. Do đó, muốn trả lời đầy đủ cho các thắc mắc [về khái niệm Tự do ở miền Nam trước 1975], tôi tìm hiểu, không phải về các tờ báo nằm vùng, mà về [Sóng Thần], một tờ báo không-Cộng sản và không-nằm vùng của Miền Nam đã đụng độ với chính quyền.

Những tử thi đi giữa chúng ta

Anh chàng Tử thần mân mê lưỡi hái nằm gọn trong lòng bàn tay. Từ lúc lão Tử thần bị đọa lên cung trăng chặt cây quế mà chặt mãi không xong–chặt tới đâu, cây …