Buổi chiều thơ, nhạc, phê bình: mừng Bùi Vĩnh Phúc ra mắt sách

Đó là một buổi chiều thơ mộng, khi nhiều bạn văn tụ hội lại để mừng một tác phẩm mới ấn hành. Họ đã nghe nhạc, nghe phê bình về phê bình, và nói chuyện về các bài viết trong sách mới của Bùi Vĩnh Phúc. Họ đã thay nhau nhận định về thơ, về tùy bút, về triết học, về mọi lĩnh vực văn chương để mừng một tác phẩm tập họp các bài được viết từ nhiều thập niên mới ấn hành.

NGHE TIẾNG QUÊ HƯƠNG TỪ NƠI XA THẲM

 
Lời Giới Thiệu:
Bài viết dưới đây của nhà nghiên cứu-phê bình văn học Nguyễn Thị Tịnh Thy, TS Ngữ Văn, hiện đang giảng dạy tại ĐHSP Huế, là một bài viết công phu, tài hoa, …

“Đi Vào Cõi Tạo Hình II của Đinh Cường: Kỷ niệm 10 năm (2016-2026) Người Hoạ Sĩ Đi Xa

Người họa sĩ ấy đã đi xa mười năm. Nhưng qua cuốn sách này với những tranh ảnh cùng phụ chú, cho tôi cảm giác như anh vẫn đâu đây, bên bạn bè và người thân, ấm áp. Cảm ơn Giang đã hết sức cố gắng, trong điều kiện và thời gian hạn hẹp, để hoàn thành ý nguyện cuối đời của Ba.

Trái Cấm

Chuyện CIA đã hỗ trợ Công đoàn Đoàn kết — phong trào đối lập chủ chốt tại Ba Lan vào thập niên 1980 — vẫn là đề tài nhạy cảm. Một số cựu thành viên Công đoàn cáo buộc người Mỹ tranh công trong chiến thắng của Ba Lan, hoặc họ cũng sợ bị xem như tay sai của CIA … Nhưng điều này không làm người dân Ba Lan bận tâm, do họ ý thức rằng mình được hưởng lợi nhờ việc Mỹ bí mật hỗ trợ.

Mấy lời mở đầu cho bản dịch tiếng Đức của Cung-Oán Ngâm-Khúc

Nhẽ ra bài mở đầu này phải viết ra khoảng 42 năm trước nếu lấy năm 1982 làm mốc. Đó là năm từ Ankara, Turkey TS. Hohl gửi tôi cuốn Cung-Oán Ngâm-Khúc của Ôn-Như Hầu do ông dịch sang tiếng Đức [Das Klagelied der Odaliske] năm 1967 và xuất-bản tại Sàigòn…

Hôn Quân

Ferdinand VII lên ngôi, bị lật đổ, rồi năm năm sau Ngài leo ngược trở lại ngai vàng …. Ngài nắm quyền tuyệt đối. Ngài bỏ tù các lãnh tụ tự do, nhà báo và nhà văn … làm nhiều điều khủng khiếp ….Ngài để vuột mất toàn bộ thuộc địa của Tây Ban Nha ở châu Mỹ …. Ngài để lại cho đời sau cuộc nội chiến tương tàn khi cuối cùng, may quá, Ngài lăn ra chết.

Chân dung Người Lính Việt Nam Cộng Hòa trong và ngoài Trại Giam Tù Cải Tạo của Cộng sản: Tạ Chí Đại Trường (kỳ 2)

Có lẽ sự phản kháng của TCĐT còn bắt nguồn từ hoàn cảnh vô vọng khi không được tiếp tục học hỏi hầu chia sẻ các tìm kiếm mới và nỗi uất ức khi bị cô lập với sinh hoạt nghiên cứu. Ông không còn được làm công dân trong một chế độ cho phép có sự khác biệt hầu đạt được tiến bộ chung, trong và ngoài nền đại học tự trị của Miền Nam …. Một chương sử mới mở ra với nhiều cái chết như cái chết của … sử gia /Trung Tá Phạm Việt Châu vv … sẽ tiếp tục với sự phấn đấu của nhiều cá nhân hầu bảo vệ danh dự tập thể …

DỰ ÁN MANHATTAN: Phế liệu của László Krasznahorkai

Laszló Krasznahorkai tiếp cận nghệ thuật kể chuyện từ góc độ của hỗn loạn và thất bại. Những nhân vật của ông là những anh hùng điên hoặc các vị tiên tri bị đày ải bởi không gian và thời gian.

B-52 của Thuận: chiến tranh, ký ức và thân phận con người / B-52 de Thuận: mémoire, guerre et humanité

Cách đây năm ngày, Thuận gửi qua email cho tôi bản thảo tiểu thuyết B-52 của chị. Tôi đang bận với nhiều việc riêng, nhưng ngay khi mở tập bản thảo ra, tôi đã bị hút vào những trang chữ, đọc một mạch gần như không dừng lại.

Đỗ Hồng Ngọc và Chuyện Hồi Đó

Bìa sách Chuyện hồi đó Ảnh: Thảo Nguyên (Phanbook)

Khi giúp thực hiện tạp chí Ngôn Ngữ số đặc biệt Đỗ Nghê Đỗ Hồng Ngọc phát hành vào tháng 5-2024, tôi đã được Bác sĩ Đỗ …

‘Thuyền,’ như một bi kịch nhân sinh

Tôi nhẩn nha đọc Thuyền giữa lúc ở nước Mỹ đang diễn ra cảnh chính quyền Donald Trump thi hành một cách quy mô, mạnh bạo và tàn nhẫn chiến dịch trục xuất “di dân bất hợp pháp” trên toàn nước Mỹ. Di dân nào mà chẳng là bất hợp pháp!

ĐẶNG THƠ THƠ- RONG CHƠI NGOÀI THỜI GIAN, CÕI VẠN HOA CỦA SÁNG TẠO

Phải nói, để lọt được vào “phong khí” của Đặng Thơ Thơ không phải dễ, nếu kể lại rành mạch nó với tính cách học thuật thì không đúng hẳn, bởi cái hồn tinh túy, kỳ ảo của ẩn dụ có thể bạn sẽ bỏ qua, như tôi trong lần đọc đầu tiên, chỉ cảm nhận được hiện thực ấy trên một bề phẳng. Hơn nữa, nếu chỉ nghiêng về học thuật, bạn sẽ bối rối bởi cách Đặng Thơ Thơ phá vỡ những cảm nhận thông thường của suy tưởng và hành văn.

Thuyền- Thi Pháp và Diễn Ngôn Thơ trong Tiểu Thuyết của Nguyễn Đức Tùng

“Có một nơi trên trái đất ở đó người ta không chết, họ chỉ biến mất.
(…)
Ý nghĩa của sự ra đi?Biến mất khỏi một đời sống. Tức là chết?Không. Từ chối nó.”

Làm sao để thoát …

Dịch phẩm tiếng Nhật Buớm Trắng của Nhất Linh

 
Bướm Trắng là cuốn tiểu thuyết phân tách tâm lý thường được giới phê bình văn học đánh giá là sâu sắc nhất của nhà văn Nhất Linh.
Tác phẩm này xuất bản lần đầu …

Hai Bài Thơ “Thất Lạc” của Nguyễn Thị Khánh Minh

Đó là hai bài thơ mà tôi vẫn thường gọi đùa là hai bài thơ thất lạc. Từ “thất lạc” không chỉ ở trong thực tế, mà ngay cả trong tâm trí của tác giả Nguyễn Thị Khánh Minh, chị hoàn toàn không nhớ đến cho đến khi có người nhắc lại!

Thơ của ba người: duyên – Lê Chiều Giang – Nguyễn Thị Khánh Minh

Không rõ do một cơ duyên nào mà ba người ấy – ba nhà thơ nữ, ba tâm hồn, ba định mệnh, ba trải nghiệm, ba cuộc đời, ba ngọn suối nguồn thơ ca lại …

thơ duyên – lê chiều giang – nguyễn thị khánh minh

Xin mời bạn đọc theo dõi những trang sau đây viết về ba nhà thơ nữ: duyên, Lê Chiều Giang và Nguyễn Thị Khánh Minh. Ô, lần đầu tiên ba nhà thơ nữ họp mặt nhau trong cùng một tập thơ. Một cuộc hội ngộ tuyệt đẹp.

Những Hành Trình Trở Về của Trương Vũ

Chúng ta thường nghĩ đến sáng tạo trong một khuôn khổ hạn hẹp, một họa sĩ vẽ tranh, một nhà văn viết một quyển sách, được coi là những nghệ sĩ sáng tạo, nhưng ít khi chúng ta định nghĩa sáng tạo như một thực tập liên tục cho đời sống, hoặc như một quá trình phân tích, khảo sát hiện thực, để trở về với tinh túy.

Khuất Đẩu: Đi tìm bóng mình trong cơn lũ cuồng nộ của lịch sử

Khuất Đẩu không có những ẩn dụ tinh sắc và tinh tế của Nguyễn Huy Thiệp … cũng thiếu cái tàn nhẫn phi lý đặc trưng của Trần Vũ (do căm ghét giai cấp thống trị nên không ngần ngại giải thiêng, dung tục hóa các thần vị anh hùng). Nhưng Khuất Đẩu có cái nhìn nhân bản, và đó chính là điểm mạnh làm nền tảng cho ngòi bút của ông.

Đọc AI, nghĩ một chữ Tình

Đọc AI là đọc một quyển từ điển về vô số vô cùng mất tích. Là một tập khảo luận công phu và giàu có về cuộc truy tìm, đáo hồi chỗ bản lại diện mục. Là một tập văn chương, sáng tác, với nghệ thuật đỉnh điểm, giàu mơ hoặc, mộng tưởng về sự còn mất trong nhân gian.

Đọc AI là dấn mình vào một cuộc gây cấn, đi tìm ý nghĩa của hiện hữu, tìm cái Ta đích thực trong những cái Ta phân mảnh. Với một cái Ta luôn rung chuyển, bị vỗ đập như rong biển bởi các tác động muôn đời được gọi là thế gian, tôi đọc AI với rất đỗi bàng hoàng.

Trên đường đi tìm đoá hồng thất tung

Thơ và văn của Nguyễn Tiến Đức đầy những ký hiệu hiện đại…. Anh đưa vào đó nhiều câu thơ, tên bài hát và những mảnh vỡ, dấu tích của đời sống, của thế giới Tây phương, Âu Mỹ … [t]hế nhưng những kỷ niệm quê nhà, những bài đồng dao, những hồi ức tuổi nhỏ, cũng cứ luôn ùa về trong trí nhớ đầy hoa lá cùng với các sinh vật đủ loại trong ký ức, trong mắt nhìn và trong tưởng tượng của anh.

Tưởng niệm nhà thơ, nhà văn Nguyễn Tiến Đức

Nói đến thơ ca trong những thi phẩm của Nguyễn Tiến Đức, tôi hình dung ra được một hành trình tụng ca hơi thở của cuộc sống, giấc mơ, cái đẹp và màu sắc lãng mạn của tình yêu.

Stanley Kunitz, nghệ thuật kể chuyện

“Con là thằng bé đêm mặc áo dài trắng
bò lom khom trên giường sỏi đá
lặng lẽ đi tìm giữa bầu trời đầy sao
chờ cho mau tới ngày tận thế.”

Tiệm cận / Asymptotic

Giờ đây người đàn ông đang bốc cháy,
Hồ nước đang bốc cháy.
Cây cọ bên bờ hồ và con chim trên cây cọ đang bốc cháy.
Now the man is on fire.
The lake is on fire.
The palm at the lake and the bird in the palm are on fire.

Nhà thơ Viên Linh: Khởi hành từ Thủy Mộ Quan (kỳ chót)

Độc giả tỵ nạn từ Miền Nam không chỉ giúp Viên Linh tái dựng sự nghiệp báo chí, mà đã còn chứng minh tinh thần tiên phong của Đất Miền Nam khi tín nhiệm một phụ nữ vào phần vụ Thư ký Tòa soạn của một tạp chí chuyên về Văn Học Miền Nam như Khởi Hành, ngay trong quãng thời gian vẫn còn thử thách của một cộng đồng tỵ nạn vừa tìm cách sinh tồn vừa tiếp tục phát triển.

Nhà thơ Viên Linh: Khởi hành từ Thủy Mộ Quan (kỳ 4)

Chúng tôi dùng tên Khởi Hành [như] một tín hiệu để người Miền Nam nhận ra nhau. Tôi đề nghị với Viên Linh … nếu nhắc đến Khởi Hành, chắc chắn người ta có thể hình dung ngay nội dung sáng tác của văn nghệ sĩ Miền Nam và lập trường chống Cộng của VNCH. Hơn nữa, Viên Linh có một lợi thế bất ngờ vì không phải bất kỳ ai cũng lấy lại được tên đó.

Nhà thơ Viên Linh: Khởi hành từ Thủy Mộ Quan (kỳ 3)

Là một nhà thơ, Viên Linh có thể lùi vào bóng tối khi muốn, nhưng làm báo luôn luôn là một hoạt động tập thể. Thói quen bất cần bạn hữu, hay chỉ cần khi có nhu cầu, nay trở thành lưỡi dao trủy thủ …. Khác với đại đa số nhà văn cùng thời, ông không thuộc một nhóm bạn tâm huyết nên vắng sự nâng đỡ tinh thần cần thiết.

Nhà thơ Viên Linh: Khởi hành từ Thủy Mộ Quan (kỳ 2)

Có những đoạn trong Thủy Mộ Quan không toàn hảo vì tác giả đã hy sinh chất thơ để biến tác phẩm thành một thứ quốc sử diễn ca …. Viên Linh miệt thị Trần Khắc Chung là “bỉ tướng” có công bằng không? Nếu có trách là trách các ông vua đã dùng phụ nữ để mưu đồ việc lớn, sao lại trách nạn nhân và viên tướng …. Bởi thế, làm thơ “quốc sử diễn ca” hay lấy cảm hứng từ lịch sử, cần có mối hoài nghi khi đọc sử trước khi quyết đoán điều gì.