Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách mạng (25)

Những lời thống thiết của Tứ Ly báo hiệu một sự dứt khoát tư tưởng trên con đường tranh đấu của Tự Lực Văn Đoàn: việc cải tổ xã hội, cải tổ chính trị, đổi mới tư tưởng, phải đến từ chính chúng ta, từ trong lòng người dân mong muốn và thể hiện, chứ không thể trông cậy vào người khác, bất cứ người ấy là ai.

CÔ MÙI CÒN KHÔNG

Cuốn Xóm Cầu Mới được ông xuất bản vào cuối đời, khi đã ở miền Nam, ngay trước cái chết, vì vậy sự phổ biến còn hạn chế, nhiều người không biết đến tác phẩm này. Thật tiếc. Theo tôi đó là một trong những cuốn tiểu thuyết lớn nhất của văn học Việt Nam, với bút pháp giàu suy tưởng, thơ mộng, nhiều câu văn đẹp tuyệt, xứng đáng là kết quả của tâm huyết của nhà tiểu thuyết.

Tháng Tư, đọc lại “Các con tôi đã về” của Trùng Dương

Hai mươi năm đàn con đi lính
đi rồi không về
Đứa con da vàng của Mẹ…
Ôi, tấm thân này ngày xưa bé bỏng
Mẹ mang đầy bụng, mẹ bồng trên tay (*)
Cứ mỗi lần nghe những câu …

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (24)

Là người đến sau, [nhưng] Nguyễn Mộng Giác [lại] hoàn toàn thất bại trong tác phẩm Sông Côn mùa lũ, vì ông không rõ những quy luật [về ngôn ngữ] của tiểu thuyết lịch sử: cho Quang Trung ăn nói như học trò miền Nam trước bảy lăm, cho Huệ tỏ tình rụt rè như Giác thời trẻ …. [Trái lại], Tiêu Sơn tráng sĩ là cuốn tiểu thuyết lịch sử hay nhất trong văn học Việt Nam, [vì] hội tụ những yếu tố [cốt yếu] về thời gian và không gian lịch sử.

Tô Thùy Yên, ngọn gió lạ thường sẽ thổi tới

Thơ Tô Thùy Yên hướng về thế sự, lớn lao mà không trừu tượng, những xúc cảm người đọc có thể chạm tay vào. Chúng ta không biết tên xúc động ấy, nhưng chúng ta cảm thấy sự hiện hữu của nó, và chúng ta an tâm như thể đứa con tìm về nhà, hạt giống khi gặp tia nắng.

Cung Tích Biền: Oan khiên, vẫn không lỗi hẹn với chữ, nghĩa

Chọn cho mình một chân trời chữ nghĩa mới. Chân trời hư huyễn máu, xương, những trang văn của Cung Tích Biền như những tấm gương chói lọi nỗi buồn và niềm đau kín kẽ. Ông mặc khoác cho hư huyễn, cho ẩn dụ văn chương của ông, chiếc áo thời thế.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách mạng (23)

Khái Hưng luôn luôn thay đổi bối cảnh và cách viết, nhưng ông thường chỉ nhắm vào một đối tượng duy nhất như một vật, một dáng điệu, một thói quen, một âm thanh… rồi chiếu vào thực thể ấy bằng sự thôi miên xuyên suốt, cho tới khi nào nó “thua”, nó phải hạ màn. Đó là kỹ thuật truyện ngắn của Khái Hưng.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách Mạng (22)

Bài này mục đích nêu lên cái công của Tự Lực Văn Đoàn trong việc giới thiệu và phổ biến thơ mới. Nhưng đồng thời cũng muốn nói rằng Tự Lực Văn Đoàn sẽ phải gánh chịu cái “tội” của mình. Ở đây là tội vô tình đối với [Hàn Mặc Tử]–một tài năng lớn của thi ca, ….

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách mạng (21)

Câu “Ông Tardieu khi dạy chúng tôi, không muốn chúng tôi mô phỏng hội họa Tây phương, mà phải giữ vững truyền thống của mình, rồi từ truyền thống ấy, tạo ra một cái gì khác,”chứng tỏ sự sáng suốt của Tardieu. Người Anh khi lập trường Mỹ thuật ở Ấn Độ, đã không nghĩ đến việc này: họ bỏ qua lịch sử mấy nghìn năm hội họa cổ Ấn Độ, chỉ cho học trò học hội họa Tây phương.

Tự Lực Văn Đoàn Văn Học và Cách Mạng (20)

Trường Mỹ thuật Đông dương, không những đã đào tạo ra các họa sĩ, điêu khắc và kiến trúc sư đầu tiên ở nước ta, mà còn giúp những nghệ sĩ này thể hiện quan niệm đưa mỹ thuật vào đời sống, nhất là những người cộng tác với Tự Lực Văn Đoàn, qua hai chương trình: thay đổi y phục phụ nữ và vẽ kiểu nhà Ánh sáng cho dân quê.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và Cách mạng (18)

Những cải cách xã hội sẽ được khai triển trong tiểu thuyết Tự Lực Văn Đoàn: như chế độ đại gia đình, chế độ đa thê, sự tham nhũng và đồi trụy trong quan trường, những tập tục cổ hủ, vấn đề thừa tự, vấn đề nam nữ bình quyền, sự lỗi thời của Khổng giáo…

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (17)

Nếu Dương Nghiễm Mậu đọc những tác phẩm thực sự cuối cùng của Khái Hưng trên báo Chính Nghĩa, ông sẽ còn ngạc nhiên hơn, bởi không tìm thấy mảy may căm thù nào trong cái môi trường hừng hực sát thủ [của cách mạng], mà ngược lại là trái tim hòa giải giữa anh em hai bên chiến tuyến.

ĐỌC THƠ TRẦN NHÂN TÔNG

Thế số nhất tức mặc” (số phận đời người giống như một hơi thở ra hít vào), thở ra mà không hít vào thì xem như một đời người sẽ kết thúc. Vì vậy, Sống-Chết mong manh như hơi thở mà thôi. “Thời tình” (tình của đời người) chỉ là “lưỡng hải ngân” (đôi mắt). Nếu thấy thấu suốt điều ấy thì sẽ liễu ngộ lẽ Sống-Chết, vượt thoát hết “ma cung” đã từng “hồn quản thậm” (hồn bị nhốt chặt, khóa chặt hết) mọi chúng sinh.

Người thơ hát âm

Tôi đã đọc những thi phẩm: Âm Vang Và Sắc Mầu – Phương Ý – Hòa Âm Âm Âm Âm… – Huyết Âm – Tinh Âm – của nhà thơ NLV. Điều cảm nhận đầu tiên của tôi là cảm được cái khí nhất quán các tập thơ, một mạch một dòng sông, nhưng ở mỗi thi phẩm lại thể hiện mỗi lực chảy khác nhau.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (16)

Biệt thự 80 Quan Thánh là nhà của Khái Hưng thuê từ cuối năm 1934 để ở và làm trụ sở Phong Hóa Ngày Nay, nhà xuất bản Đời Nay và nhà in Ngày Nay. Kể từ tháng 4-1945, 80 Quan Thánh trở thành trụ sở của báo Việt Nam, báo Chính Nghĩa và của Việt Nam Quốc Dân Đảng.

Nguyễn Lương Vỵ – Thơ Năm Chữ Ngàn Câu và cú-nhảy-lùi qua những giấc mộng đời

Thông thường, những nhà thơ thực hiện thành công“cú nhảy lùi” sau khi đã tự mình bước tới “bờ hương chín” là người có tâm hồn rất thanh khiết và yêu thương trần gian hết mực. Ngoài ra, họ còn có tính kham nhẫn rất thâm sâu.

Đọc Thơ Nguyễn Lương Vỵ

Hình ảnh quê hương hiện rõ nhiều lần trong thơ Nguyễn Lương Vỵ. Chúng ta gặp rất nhiều địa danh trong thơ của NLV: Qui Nhơn, Ninh Chữ, Nha Trang, Đèo Cả, Pleiku, Phố Cổ Hội An, Tam Kỳ, Ngũ Hành Sơn, Đà Lạt, Sài Gòn… hầu hết là Miền Trung.

Nguyễn Lương Vỵ: Vấn nạn của cái Being

Đọc tập thơ, thú thật có lúc tôi muốn tìm một nốt nhạc nghịch âm nào đó, và mặc dù trước khi gấp sách, tôi bắt gặp vài ba bài thơ xuôi và thơ tự do, nhưng nhạc tính của những bài thơ đó vẫn không thoát khỏi sự êm dịu cố hữu của thuận âm. Bạn cũng sẽ thất vọng nếu bạn tìm kiếm sự khai phá (hoặc đột phá, bứt phá, công phá, nếu muốn nói theo ngôn ngữ thời thượng) trong thơ Nguyễn Lương Vỵ.

Âm Vang Sắc Màu trong cõi thơ Yêu Thương Định Phận của Nguyễn Lương Vỵ

Nói đến thơ Nguyễn Lương Vỵ trước tiên tôi hình dung khối lượng thơ khổng lồ của anh. Làm thơ từ thuở bé và xem thơ như thứ nghiệp dĩ cuộc đời thử hỏi đến tuổi gần bảy mươi, sự nghiệp thơ của Nguyễn Lương Vỵ không thể đề cập đến kiểu bài thơ này hoặc tập thơ kia…

Canh Tý-2020: từ đại dịch đến chuyện bầu cử

Những gì Trump để lại sau bốn năm cầm quyền, dù tiêu cực hay tích cực, sẽ để lại những dấu ấn sâu đậm trong chính trường Hoa Kỳ và thế giới. Gạt qua những xúc cảm nhất thời của chuyện bênh chuyện chống, chuyện được chuyện thua, điều làm tôi thích thú nhất là rốt cuộc, sau nhữnh tranh cãi, kiện cáo lôi thôi, Hoa Kỳ đã có một cuộc chuyển quyền êm thắm. Như đã từng.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (14)

Từ khi tìm hiểu về Tự Lực Văn Đoàn, tôi mới thấy được những gì ẩn sau sự “thật thà ngây thơ khôn khéo” có thể đánh lừa được tất cả mọi người, kể cả những người trong gia đình Nhất Linh, của loại tư liệu hoàn toàn hư cấu.

Đọc Sương Ký Ức của Đặng Mai Lan

Qua Sương Ký Ức, nhà văn đã đưa người đọc trở về không gian “Sài Gòn xưa” của hơn bốn mươi lăm năm về trước với các nơi chốn như Đa Kao, công trường Kennedy, bánh cuốn Tây Hồ, v..v.. Với ngôn ngữ thời thượng của lớp choai choai như ” bum”, “ban” và “xét giấy”.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (13)

Nếu bản chúc thư viết năm 1953, chỉ giữ trong gia đình, thì không có chuyện gì. Nhưng năm 1959, Nhất Linh công bố trên báo Xuân Văn Hóa Ngày Nay, khiến dư luận có cớ để đàm tiếu.

Don Quixote – hành trình của một người Việt vào thế giới văn chương tiếng Tây Ban Nha

Ngày xưa còn bé, thỉnh thoảng tôi vẫn được má tôi mua sách cho đọc, ngoài những cuốn tự tôi mua lấy. Một trong những cuốn sách mà bà mua cho tôi có nhan đề trông khá lạ mắt, mặc dù bằng tiếng Việt: Đồng Ký-Khốt – Hiệp-sĩ Phiêu-lưu.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (12)

Theo tác giả Đặng Trần Huân, “Chỉ mới thành lập năm 1933 mà tổ chức Tự Lực Văn Đoàn tưởng như đã xa xưa lắm vì cho tới nay có lẽ vẫn chưa có ai trả lời được là Văn Đoàn này gồm có những ai? Một Văn Đoàn có tác phẩm để đời khá nhiều, ảnh hưởng sâu đậm tới văn hóa Việt Nam, thế mà lai lịch của nó tới nay vẫn mù mờ như huyền thoại Phù Đổng Thiên Vương, Chử Đồng Tử hay Mỵ Châu Trọng Thủy vậy.”

Tại sao cờ VNCH bay trên Điện Capitol?

Những người Mỹ thuộc thế hệ chiến tranh hẳn còn nhớ lá cờ này. Không có gì ngạc nhiên khi thấy cờ Nam Việt Nam trong cuộc nổi dậy bất thành chống lại nền dân chủ Mỹ, song đó vẫn gợi một nỗi thất vọng.

Di sản đắt giá của Donald Trump

Lịch sử sẽ đánh giá Trump là một tổng thống Mỹ quan trọng, vì ông đã để lại nhiều thay đổi cho nước Mỹ và thế giới. Ông cũng sẽ được coi là một trong các vị tổng thống kém nhất, nếu không nói là kém nhất từ trước đến nay.

Đúng, Trump đã làm được một số điều hữu ích.

Tự Lực Văn Đoàn Văn học và cách mạng (11)

Cái dở của Tự Lực Văn Đoàn là tính bè phái, mà ba cây bút trẻ Tứ Ly (Hoàng Đạo), Việt Sinh (Thạch Lam) và Lê Ta (Thế Lữ) là tiêu biểu. Hai ông anh, Khái Hưng, Nhất Linh, thường đứng ngoài, trừ những vụ phải trả lời trực tiếp những bài đánh Phong Hoá “có tầm cỡ”.