Bài thuộc thể loại: Tùy bút
60 năm nhìn lại cuộc di cư 1954 Vĩnh Biệt Hải Phòng
Khi cuộc Di Cư 1954 diễn ra, tôi vừa lên 10 tuổi, đang sống với gia đình ở Hải phòng, cái thành phố hải cảng đã trở thành chặng cuối cùng đối với hàng trăm ngàn người Việt miền Bắc muốn di cư vào Nam thay vì ở lại sống dưới sự cai trị hà khắc phi nhân bản của Việt Minh, tên gọi của những người cộng sản hồi ấy.
Cũng cái thành phố hải cảng này đã là nơi Bác sĩ Trung úy Hải quân Mỹ, Thomas A. Dooley, và vài quân nhân Mỹ đã làm việc trong suốt 11 tháng
Hà Nội, Ăn, Uống và Nghệ Thuật
Các nghệ sĩ Hà Nội và cha chú họ là một đại gia đình phía thắng cuộc nên không có chuyện ly khai và cũng vì thế mà nhà nước ở đây không quá sợ bạo loạn như trường hợp Sài Gòn [trước đây] được văn nghệ lôi kéo, tác động vào quần chúng.
Những con rùa đã di trú về đâu?
Những ngày rảnh, tôi đến chơi nhà của vợ chồng Trần Vũ – Thanh Mai, người bạn vừa đến Mỹ sau 35 năm sống ở Pháp.
Trước hiên nhà Vũ nhìn xuống là một con lạch nhỏ, nước chảy chậm, trong vắt, trong đến nỗi có thể thấy những con cá bơi lừ đừ dưới mặt nước. Con lạch có nhiều cư dân sinh sống: cá, cò trắng, vịt trời, và rùa. Vũ từng đếm được có chừng 12 con rùa cư ngụ ở con lạch này,
MẢNH VỠ CỦA BỨC TƯỜNG
Mùa xuân năm nay kéo dài, không phải vì thời tiết mà vì con người. Nhưng cuối cùng hè cũng sắp đến, hơi nóng ngoài mặt đường nhiều hôm gặp nắng bốc lên ngùn ngụt mặc dù một vài nơi trong thị trấn tuyết vẫn chưa kịp tan hết. Sau mùa xuân Thiên An Môn một vài tháng, tình hình Đông Âu diễn biến mau lẹ, ngoài sự tưởng tượng. Ba Lan. Công đoàn Đoàn kết. Tiệp Khắc. Cách mạng nhung. Bức tường Berlin. Hungary. Rumani. Xử bắn vợ chồng Ceaucescu.
LỮ QUỲNH, BUỒN NHƯ LY RƯỢU CẠN!
Có thể nói, suốt một ngày dài, anh nói rất ít. Mà lại nói rất nhỏ nhẹ. Nhẹ đến nỗi có lúc tôi giật mình, tưởng cái bóng của anh nói chứ không phải anh.
VỀ QUÊ
Mà này, Quê nhà xa lắc xa lơ đó / Ngoảnh lại tha hồ mây trắng bay. Thế thì bạn tôi, người đi trên mây, sẽ bay trên mây, tiếp tục phiêu du về phía muôn trùng. Và rồi chúng ta sẽ gặp lại nhau, nhất định thế.
Sàigòn của tôi
Bóng mát của Sàigòn ngày xưa là hợp thành của chính bao nhiêu cái vô tâm của người Sàigòn. Người mới đến cũng mang cái vô tâm của mình hòa trộn vào mớ vô tâm chung. Sàigòn ngày xưa quyến rũ không phải vì ai, do ai. Có một quy luật cởi mở mặc nhiên ai nấy cùng theo và hết sức tôn trọng. Cái chén nhỏ tư lợi hẹp hòi của mỗi người làm sao so sánh được với lượng vô biên của một miền phù sa chỉ thèm tranh đua với riêng biển cả.
MỘNG MỘT ĐỜI
Người trai đến phố Hàng-Hòm tính mua một cái thùng gỗ lớn bắt gặp hai cái thùng bề ngoài cũ nhưng rất chắc chắn lại có khóa tốt với đủ hai chiếc chìa khóa của mỗi thùng. Nhà hàng cho biết đó lả thứ hòm tư trang réglementaire của binh sĩ Pháp. Tuy cũ nhưng khá rẻ người trai mua liền hai cái hòm lính, đem về xếp vừa đầy chỗ cho mớ tài liệu.
TRUYỆN KHÔNG THỂ VIẾT
(dự định nhan đề trước đó THỜI THẾ THẾ)
Với một người viết đáng buồn nhất khi thấy cần thành thật với chính mình và quyết định không thể viết tác phẩm thèm viết. Ðã một …
Một ngọn nến cho Trâm
Khi mấy đứa con gái lớn của anh, tuổi từ 21 trở xuống, lao xao về chuyện đi ở, anh quắc mắt nhìn chúng, nói: “Nhà này không ai đi đâu hết!” Và tụi nó đành ngồi nín khe. Rút cục cả gia đình kẹt lại. Chúng tôi, những đứa em của anh đi thoát vào mùa xuân 1975, gồm chị Năm, anh Sáu, tôi, và Tám…
Tùy Bút Giao Thừa
Tôi rợn người, một bóng đen vọt ra khỏi bụi sả vùng chạy, nháy mắt đã biến mất trong bóng tối nhưng tiếng thét vẫn còn vọng dài về phía cuối vườn có lũy tre xào xạc. Tôi sợ hãi hét lên, như thấy mình đang sống trong truyện cổ tích. Bụi sả vẫn không ngớt rung động, thật lâu, rung động như thế nhiều năm sau trong tâm trí của tôi.
HUẾ, NGÀY MƯA
Huế đón tôi dưới cơn mưa phùn, bầu trời xám đục. Chị Hiền xuýt xoa vì gió lạnh tạt vào mặt, tôi vòng tay ôm, dụi mặt vào lưng chị tìm chút hơi ấm, xe len lỏi dưới những con đường rợp bóng cây. Huế khác nhiều so với ngày xưa tôi đến.
Quê nhà tôi
Ký ức của tôi thành Đồ Bàn là những đêm trăng sáng, chúng tôi quây quần bên hồ Sen trước chùa Thập Tháp để nghe các ông cụ bà cụ kể chuyện ngày xưa. Chúng tôi tách từng nhóm hỏi thăm những cụ già và ghi chép cẩn thận.
Venice 2012: ‘Trời hành cơn lụt mỗi năm’…
Venice, tên Ý là Venezia, được thiết lập trong một vùng xưa là đầm lầy, đã từng là một trung tâm thương mại, quyền lực và nghệ thuật. Địa thế độc đáo, phong cảnh hữu tình, nghệ thuật và các kiến trúc cổ kính nay đã góp phần vào việc đưa Venice thành một trong những trung tâm du lịch nổi tiếng nhất thế giới.
Nhớ anh, tôi đi tìm những trang sách
[N]hớ lại cái “ghê” trong truyện ngắn “Dưới Tàng Cây Trứng Cá” của thầy mà đám học trò bàn tán, tôi tìm đọc lại và phì cười. Truyện nói về một nhân vật nam, khi nhìn thấy cô bạn gái đang ngồi giặt quần áo, có những thứ đồ lót đã làm anh nhớ lại những lúc anh vò nát chúng trong tay. Đúng là tuổi học trò, và những tiểu thư còn thích ô mai. Ghê là phải!
Lời viết gởi Nguyễn Xuân Hoàng
này bạn văn xưa
còn không những nét dao trên đá
về số phận. của một người. một đời
và đốm lửa
Thăm Công viên Vigeland ở Oslo, Na Uy 221 tác phẩm điêu khắc ngợi ca hành trình nhân sinh
Người đàn ông luống tuổi ngồi tì cánh tay trên đầu gối với bàn tay tì cằm nhìn vào một cõi mông lung nào đó trong khi người vợ đặt tay lên vai ông nhìn ông vẻ mặt quan tâm, như thể đang hỏi, “Ông có sao không?” Người chồng già cúi nhìn bà vợ yếu đuối bệnh hoạn nằm tựa đầu…
PHẬT TRÊN ĐƯỜNG PHỐ
Từ những nơi thâm u tịch mịch cho đến những phố xá huyên náo … nếu ta biết lắng nghe thì đường phố cũng có thể là đạo tràng, và những câu nói thoáng qua cũng có thể là pháp thoại.
Vẽ lại chân dung chàng
Nếu bạn có một người yêu, yêu rất yêu, bạn có muốn nói về người ấy không, có muốn giới thiệu người ấy cho cả “thế giới” biết không. Tôi chắc chắn bạn sẽ “lật đật” nói rằng có. Không cần hỏi, tôi đã thấy cả triệu người trên mặt đất này đã và đang làm việc đó.
Máu Chảy Về Tim
Thầy Quang qua đời ba ngày sau khi từ Ðà Lạt trở về. Em như người mất trí. Khi quan tài hạ huyệt, em lao người xuống theo Thầy. Tôi ghì giữ chặt em trong tay. Người em không còn chút sinh lực, lao lên rồi ngả xuống như sợi dây đàn bị căng đứt. Sau đó, em bỏ ăn bỏ học…
Làng Ba Chúc
Không làm sao mà biết được, cái sọ nào hồi còn sống là cái mặt có duyên, cái mặt nào hiền lành chơn chất, cái xương nào là của người lực điền vạm vỡ, xương nào của vóc hạc gầy vai. Chụp vài bô hình kỷ niệm nhe, tôi nói.
tháng hoa không nở
Ta ngủ vùi, không ngủ nằm, chẳng ngủ đứng. Để lâng lâng đêm cùng chiếc bóng in trên tường, ngây ngất với luồng men xưa qua cõi thần giao cách cảm, chợt nhận ra mình từ một cõi hoang thanh. Chùm ánh sáng viễn thực hồ như những bàn tay chập xòe múa vờn trong một nấc yêu.
mùa thu không trở lại
Có một lần trong mơ tôi đi lạc vào khu rừng thu với ngôi nhà thờ đó. Tôi còn biết rõ là mình mơ, tôi còn biết rõ là ngôi nhà thờ đó ở một ngôi làng bên Pháp, mỗi buổi chiều những người đàn bà mặc váy thụng mập mạp còn đi quét lá mà chẳng nói chuyện gì với nhau cả, họ đang lọt thỏm…
Ghi chép tháng tám – II
Đã từ lâu người ta viết theo kiểu “thiêng liêng hóa” những điều này, điều nọ, cứ tưởng đấy là khao khát sống chính đáng của con người, biết đâu đấy chỉ là một sự đánh lừa. Đứa viết đánh lừa nó đầu tiên, sau đó độc giả ngộ nhận theo. Và thế là đời sống tự dưng không như là nó!
Kỷ niệm với anh Nguyễn Mộng Giác
Rilke nói đúng, con người ta sống ở đời là đi qua hai chặng, chặng hai là sự nhìn lại chặng đầu. Nhà thơ Bùi Giáng gọi sự này là ‘song trùng nhị bội’. Anh đã nhìn hai lần [hay ba, hay bốn ?], để có những truyện ngắn, và hai cuốn tiểu thuyết đầy đặn, sự đọc lại những gì anh có chắc còn lại ở tôi nhiều năm.
với bạn, một chân tình khó quên
Đến lúc, vào một buổi sáng ngồi uống cà phê với Nguyễn Chí Kham, Tạ Chí Đại Trường, Hoàng Khởi Phong… Nguyễn Mộng Giác mới lên tiếng báo các anh về quyết định của tôi. Anh Giác khuyên tôi không nên rời Cali, các bạn cũng đưa ra nhiều lý do để tôi bỏ ý định, nào khí hậu bên đó không thích hợp cho sức khỏe, nào sinh hoạt văn học này nọ… vân vân và vân vân.
Ngựa đã ngã, biển đã động
Thế là ngựa sau những ngày bon chân đã mỏi và ngã. Cuối cùng ông cũng đầu hàng bệnh tật, buông tay chèo nằm xuống qua những mùa lũ giông kinh động. Nhà văn Nguyễn Mộng Giác đã tìm được nẻo về tỉnh thức khi đối đầu những cơn mộng dữ đời người hệt như cái tên của ông vậy.
mắt nhìn chín cõi
Với những người viết, sự gặp gỡ chỉ là cơ hội để kiểm chứng giữa văn và người. Bởi họ đã quen biết nhau qua tác phẩm. Nhưng Nguyễn Mộng Giác đã đưa tôi đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác.

Bình Luận mới