Trang chính » Sáng Tác, Truyện ngắn Email bài này

NGƯỜI KHÁCH BỘ HÀNH

Người mẹ từ Sài Gòn đi xe đò lên vùng rừng Xuyên Mộc thăm nuôi đứa con học tập cải tạo ngụy quân ngụy quyền. Từ cổng trại tới nơi gặp gỡ thăm nuôi có xa một ngàn cây số, mọi người cũng phải xuống x­e hết thảy. “Già trẻ nớn bé xuống xe đi bộ tất tần tật, không chừa một ai.” Chàng bộ đội quân ­quản nói vậy, nhưng tất nhiên phải chừa bác tài xế để lái chiếc xe đò vào đậu ở bãi đất trống bên trong rào cản. Chàng bộ đội quân quản làm cuộc cách mạng đảo lộn “l” thành “n” nhảy lên xe kiểm tra, nhảy xuống, phất tay cho bác tài xế lái chiếc xe không chạy tới.
“Lúc ông bộ đội nói vậy, mẹ lầm thầm cầu nguyện em gái con. Ngay sau đó, một màn trắng xóa hiện ra che chắn cho mẹ, làm ông bộ đội chả nhìn thấy mẹ vẫn còn ngồi tại chỗ.”
Em gái tôi thiêng lắm, luôn hiện ra kịp thời phò hộ người thân, những người hợp ý và thật lòng thương tiếc em, mẹ tôi bảo vậy. Thế mà từ lúc em gái tôi về nơi chín suối, chưa một lần trở lại thăm tôi, còn tôi dù muốn cũng không thể đi thăm em được, nơi chín suối. Ở lại trần gian, tôi cũng không đi đâu được, bên ngoài phạm vi lãnh thổ quốc gia. Ngay như đi đâu ngoài phạm vi Sài Gòn, cũng cần điều kiện này điều kiện nọ đi kèm.
Chỉ có việc lên xe buýt chuyên chở hành khách công cộng, hết ngày cũng không hết đường để đi. Sài Gòn có thể đẹp lắm hay không đẹp lắm Sài Gòn ơi, nhưng Sài Gòn mênh mông một ngàn tuyến đường xe buýt đi mệt nghỉ. Nhưng tôi dựa hơi xe buýt chứ tôi nào có đi bằng hai chân của mình. Không ai đi bộ liên tục trong ngày hết được đường phố Sài Gòn, chắc chắn như vậy.
Vậy mà ở một ngàn tuyến đường xe buýt, tôi đều thấy anh ta, tất nhiên ở những thời gian khác nhau. Anh ta đi bộ, vai đeo cái túi kaki màu vàng nhà binh thời quân đội Sài Gòn xưa, cái túi cũ kỹ bạc màu nhưng còn xài được một ngàn năm. Anh ta ngồi trên băng ghế đá, lần này tôi chọn nơi đây để xuống xe, công viên rộng rinh trước dinh Độc Lập của Sài Gòn cũ, nay là dinh Thống Nhất, vì nay đất nước Việt Nam muốn gì thì gì, thống nhất đứt đuôi con nòng nọc rồi. Anh ta ngồi giống y chang ông Charlot, nhỏ con, phục sức lình xình, ủ dột, rầu bỏ mẹ cái thời gian đợi bạn đi tìm vàng, không biết mỏ vàng nơi nao, chỉ biết đang đói cơm ăn khát nước uống vàng cả mặt mũi. Cái túi kaki màu vàng đặt bên cạnh, cái túi này dư sức chứa một ngàn kí-lô vàng ròng, không biết anh ta chứa cái quái gì. Có thể là bản thảo tác phẩm văn nghệ, vì anh ta giống nhà văn, tôi hình dung nhà văn giống anh ta. Có thể như vậy, vì tôi đã xem một ngàn cuốn phim của điện ảnh Mỹ và điện ảnh Pháp về nhân vật nhà văn, có vẻ ngoài giống anh ta, không nhiều thì ít. Anh ta không cả nhìn sang tôi, thằng cha tự nhiên ở đâu tới ngồi ngay bên cạnh mình, chỉ cách mình một cái túi cũng của mình, trong khi còn một ngàn lẻ một băng ghế đá khắp công viên mênh mông vô bờ bến. May mắn cho tôi là vậy, có đủ thì giờ nghĩ một câu nói để làm quen cho tự nhiên:
– Ngồi ở băng ghế đá này nhìn ngắm Nhà Thờ Đức Bà là đẹp nhất, phải không anh?
Anh ta hơi ngoái nhìn sang phía tôi, hơi nhướng đôi mắt lờ đờ thiếu ngủ, chắc chắn chưa đủ để thấy rõ tôi là thằng cha mày ngang mũi dọc ra sao, còn tôi thì đã đủ để thấy anh ta, một chàng khó đoán được tuổi, đẹp trai mệt mỏi và chứa đựng, nghĩa là có đời sống nội tâm quá chừng. Anh ta nói, giọng uể oải:
– Tôi không quan tâm nhà thờ gì hết.
Tôi không nản lòng. Ra sức nghiêm chỉnh, tôi nói:
– Ý tôi không phải là theo hay không theo đạo, hay chúng ta tin hoặc không tin có Chúa. Tôi chỉ muốn nói sự nhìn ngắm nhà thờ, nơi Chúa ngự.
Anh ta lắc đầu lia lịa, tóc dài không rẽ ngôi, vuốt ngược ra phía sau, được dịp rũ xuống lòa xòa hai bên.
– Chúa chẳng ngự nơi nào hết, bên ngoài lòng tin của những ai có lòng tin Chúa. Còn ông muốn nhốt Chúa trong nhà thờ, dù nhà thờ đẹp mấy chăng nữa, Chúa cũng sẽ vượt ngục như Papillon vậy.
Quả thú vị chuyện trò với anh ta như vậy, tôi càng tin anh ta là nhà văn. Bây giờ thì tới cái chuyện tôi thật sự muốn biết:
– Tôi thấy anh đi bộ khắp Sài Gòn.
Anh ta gật đầu xác nhận, hiển nhiên anh ta cho rằng như vậy là đủ. Tôi chẳng biết được anh ta đi bộ suốt ngày để làm gì, với câu hỏi như vậy. Tự nhiên tôi hào hứng về chuyện đi bộ của anh ta:
– Anh đi bộ như thế có ích lợi lắm, tất nhiên đi bộ suốt ngày thì cũng lạ, cả Sài Gòn này dám chỉ có một mình anh.
– Cũng như ông thôi, ông phải đi suốt ngày mới biết tôi đi suốt ngày chứ.
– Tôi ấy à? Tôi chỉ ngồi trên xe buýt mà thôi. Xe buýt nó đi chứ đâu phải chân tôi đi. Ngồi thì cùng lắm chỉ để nhìn ngắm, suy nghĩ. Đi bộ ích lợi hơn nhiều, cả thể chất lẫn tinh thần. Có thể có cả một con đường triết lý về đi bộ.
Bây giờ anh ta nhìn hẳn sang tôi, cười thành tiếng, nói nhỏ giọng:
– A! triết lý đi bộ! Có giống triết lý bi đát?
– Anh muốn nói tới Triết Lý Bi Đát của Clément Rosset? Tôi chưa đọc cuốn sách đó. Tôi chỉ xem cuốn phim có anh chàng Tom Hanks đóng vai chính, anh chàng chỉ đi bộ và đi bộ.
Anh ta không cười, nói với vẻ như cười:
– Vậy chỉ cần biết tôi, Một Thằng Cha Đi Bộ, cũng như ông, Một Người Ngồi Xe Buýt, là quá đủ rồi.
Tôi lại hào hứng nói về sở thích ngắm nhìn vẻ đẹp nhà phố, kiến trúc nhà thờ:
– Tôi đi xe buýt tối ngày vì mê kiến trúc nhà cửa phố xá. Có thể có người bảo tôi sao giống cha nội phát-xít Hitler, cha nội luôn nhắc đệ tử tránh bắn phá oanh tạc các công trình kiến trúc Âu châu…
Anh ta lắc đầu lần nữa, mái tóc anh ta lại lòa xòa khắp trán khắp mắt mũi. Tiếng nói của anh ta thoát ra từ đám tóc:
– Xứ sở này có bốn ngàn năm văn hiến chứ cóc có một tí kiến trúc nào hết. Ông có tốt nghiệp để lãnh cái bằng kiến trúc sư ở đây cũng chỉ để kiếm chác tí tiền của các đại gia, các nhà chùa, và tí tình của bọn phụ nữ ngu si dốt nát mà thôi.
Tôi ngạc nhiên:
– Tôi chả là kiến trúc sư gì hết mà chạnh lòng, nhưng sao anh khinh bạc ngành nghề kiến trúc quá vậy?
Khốn khổ là anh ta lại lắc đầu, tóc và râu bây giờ muốn quấn quện vào nhau.
– Ông cho rằng kiến trúc ở xứ sở này bây giờ là cái giống gì, ngoài những trang trí nội thất lăng nhăng lít nhít cho các đại gia, dựng các tượng Phật ông Phật bà màu mè thô thiển cho các nhà chùa quê kêch? Và ái tình của các nương trong gia đình Phật tử, nếu ông muốn biết thêm.
Tôi ngờ rằng, tiếp tục câu chuyện theo chiều hướng này, sẽ có một cuộc cãi vã rồi không chừng xô xát, mà tôi thì không muốn một chút nào như vậy, với anh ta. Tôi chuyển câu chuyện, chẳng một giây suy nghĩ:
– Ông bạn viết vào lúc nào trong ngày? Chắc là đêm khuya?
Anh ta gật đầu, gật đầu như đứa em ngoan nữa là đằng khác:
– Ban đêm, từ mười một giờ tới một giờ, đấy là giờ thiêng.
Sau giây phút êm đềm ngắn ngủi ấy, anh ta lặng lẽ đứng dậy, lủi thủi bước đi, quần áo lụng thụng, ống quần trùm lên đôi giày thô tháp, đôi giày giống y chang hai ổ bánh mì “con cóc.” Tôi mủi lòng nhìn theo anh ta, seul comme un rat, et pauvre comme un clochard.*
Những gì sau đó không là gì khác, không có gì khác. Một màn trắng xóa hiện ra, che chắn tất cả.
Tôi choàng dậy. Đúng như thế, tôi đã gục đầu trên hai cánh tay, lâu tới mức làm chúng tê dại. Chúng tê dại không khác cẳng chân bên trái của tôi, sau mùa-hè-đỏ-lửa, đã để lại dưới dòng suối sâu ở A Lưới một mẩu xương không tên tuổi ở đó.
Trên mặt bàn phía trước chỗ tôi ngồi ngủ gục, bản thảo truyện ngắn vừa viết xong, chính là truyện ngắn này.



——————————–
*
Trong A Devil In Paradise của Henry Miller; bản dịch Pháp văn của Axel Grall: Un diable au paradis.

bài đã đăng của Nguyễn Đạt


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)