Viết theo một giấc mơ tháng Năm
![]()
René Magritte, Le Secret du Cortège (1927)
Họ thân nhau đến nỗi ký ức và mọi giấc mơ của từng người đều là ký ức và giấc mơ của cả nhóm, và họ không thể nào phân biệt được đâu là kinh nghiệm đã trải qua, và đâu là ảo giác của vô thức. Họ sống trong một thế giới tương lai cực kỳ văn minh, nơi mà mọi mối liên hệ, truyền thông, từ cá nhân đến tập thể, đều có thể giải mã, cho nên ở trong thế giới đó không còn những áp chế của quyền lực, kinh tế, sự kỳ thị chủng tộc hay giai cấp, và ngay cả chiến tranh cũng không còn.
Trong thế giới này một nhà toán học cùng thời đại với họ đã phát minh ra một kỹ năng hầu có thể giải tỏa hết mọi bế tắc trong bất cứ một cuộc đàm thoại nào, bằng cách tăng cường khả năng đồng cảm và thương lượng cho cả đôi bên với tốc độ ánh sáng. Ngay cả trong tình yêu, những ý tưởng u uất, sâu kín nhất của người tình cũng có thể được đối tượng cảm nhận trong khoảnh khắc, do mỗi người chỉ cần đeo một cái máy nhỏ bằng hạt gạo vào tai, hay ngậm một “viên kẹo” có khả năng chuyển dịch nhịp thở của người đối diện thành ngôn ngữ tâm tư. Mọi tiếp xúc qua làn da, đôi môi, thể xác, là một cách tức khắc đọc người đối diện như đọc một bản tin. Mọi cá nhân đều trở thành cùng lúc thông dịch viên và tư liệu. Vì kỹ thuật đọc mọi đối tượng đã đạt trình độ cực kỳ tinh vi, và mọi vấn đề đều được rút ngắn hay thanh lọc trong khoảnh khắc thành ideagram hoặc ngôn ngữ tượng hình, trong xã hội này mọi công án Thiền và các lý thuyết của Roland Barthes đã bị phế thải. Đồng thời, tiểu thuyết và tiểu thuyết gia cũng bị tuyệt chủng như khủng long.
Mọi người trong thế giới này cũng biết cách đọc thiên nhiên để giúp họ tránh những thiên tai và làm lợi cho nền văn minh của họ. Trong thế giới này không gian rất trong sáng, thời tiết lúc nào cũng là mùa xuân, 21 độ Celsius, khí hậu miền biển, nhưng luôn luôn thăng bằng giữa khô và ẩm.
Nhóm bạn trong thế giới văn minh này gồm bốn người, Minh, Thạch, Mỹ và Hoàn một hôm rủ nhau đi nghỉ hè. Minh nói chàng nhìn thấy một cánh rừng âm u trong ký ức xa thẳm, hay đó là từ một giấc mơ cũng nên. Thạch nói cánh rừng này làm anh nghĩ đến hình ảnh Đế Thiên Đế Thích trong tiểu thuyết La Voie Royale của André Malraux. Mỹ nói tại sao Thạch lại có tiểu thuyết để đọc và đọc lúc nào, ở đâu, và André Malraux là ai, trong thời nào, quốc gia nào. Thạch nói không biết, chắc Đế Thiên Đế Thích cũng là từ ký ức, hay trong một giấc mơ mà cả nhóm cùng trải qua. Mỹ nói trong cánh rừng này có cả những tượng đá khổng lồ với những khuôn mặt thiên thu dài thoòng như chân dung Mai Thảo hay tượng đá moai của dân Rapa Nui ở Đảo Phục Sinh. Mỹ cũng không nhớ là đã đọc Mai Thảo ở đâu nhưng biết ông đã viết Bản Chúc Thư Trên Tận Đỉnh Trời. Hoàn nói Mỹ lẫn lộn địa lý rồi, làm sao mà các pho tượng ở Đảo Phục Sinh lại lạc vào Rừng Đế Thiên Đế Thích. Mỹ nói mọi sự đều có thể xảy ra từ nguyện ước của mình
Thế là Minh, Thạch, Mỹ và Hoàn hành hương đến cánh rừng mà nguyện ước tập thể của họ đã cho phép thành hình. Trong cách rừng âm u và cực kỳ oi bức này có một lúc họ lạc nhau. Đó là lần đầu mọi người trong bọn họ cảm nhận được khái niệm cô tịch, và nỗi sợ khủng khiếp, vì họ đã thấy trong lúc đi lạc là lúc họ bị chia lìa, dù giây phút này chỉ xảy ra trong khoảnh khắc. Lúc gần rạng sáng họ may mắn kiếm được nhau và do đó mừng khôn xiết. Rồi họ chia sẻ với nhau:
Minh: Tôi nghĩ sự cô tịch trong rừng thẳm không đồng nghĩa với im lặng. Tôi rất sợ, nhưng trong nỗi sợ đó tôi vẫn nghe thấy những âm thanh của đất và trời.
Thạch: Tôi nghe thấy tiếng ve kêu từ lòng đất, sự trườn mình của một con rắn trong hơi ẩm của cỏ, hay cũng có thể là tiếng gió xào xạc qua lá sồi.
Mỹ: Tôi nghe được tiếng hùm rống, và cánh dơi hút máu lướt nhẹ trong đêm, nhưng rừng tối quá, và tôi thấy như mình bị đui mù.
Hoàn: Cô tịch là không thấy sự vật, và không đọc được đối tượng, vì thế bị mất thăng bằng, làm ta phải tưởng tượng ra một hiện thực huyễn hoặc từ thông tin khiếm khuyết.
Trong lúc họ đang chia sẻ với nhau thì Minh chợt thấy hình như cánh rừng đang di chuyển, và những thân cây đang lừng lững tiến về phía họ. Ở trên cao những rễ cây ghì mái đền Đế Thiên bỗng ngo ngoe co dãn như trăn. Mỹ bỗng thét coi chừng mọi người ơi, những pho tượng Đảo Phục Sinh đang lao đầu về phía mình kìa. Thế là mọi người cắm đầu chạy, chạy mãi cho đến khi họ không còn thấy mặt đất rung chuyển dưới chân họ, khi rễ-trăn biến thành mây hồng, và những pho tượng Phục Sinh với khuôn mặt trầm tư đã hoán thân thành rặng núi im lìm trong ánh bình minh.
Lúc trở về nhà, cả bọn bị ám ảnh bởi khái niệm cô tịch và nỗi sợ khủng khiếp mà họ đã cảm nhận trong cánh rừng.
![]()
René Magritte, Les Enfants Trouvés (lithographe, 1968)
Họ cố định nghĩa cho mình sự hụt hẫng cảm thấy, khi hiện thực không còn đi đôi với trải nghiệm, khi họ bị tước đi khả năng đọc được đối tượng và môi trường.
Minh: Sự cô tịch mà tôi nhận thấy ở trong cánh rừng là một chìm đắm trong không gian nhiễu nhương và sống động. Nó làm thấy tôi nhớ lại ký ức xa xăm ở tuổi 13, khi tôi còn là một di dân mù tịt ngôn ngữ bản xứ ngồi trong lớp học nghe thầy giảng và học sinh cùng lớp phát biểu. Tôi không hiểu gì hết và cảm thấy vô cùng cô đơn. Nhưng trong không gian hỗn độn đầy âm thanh xa lạ đó, tôi đã lắng nghe hết sức tận tình và thấy bỗng dưng thế giới xung quanh như được tái tạo.
Thạch: Đối với tôi, sự cô tịch là giấc mơ đi dự lễ cầu hồn cho một người bạn rất thân, mà trong đó các sư tụng kinh tiếng Phạn. Tôi nghe nhưng không hiểu gì cả. Dù sao thì tôi vẫn cảm thấy bình an qua không gian tiếng Phạn với phiên âm Việt ngữ từ quyển kinh tôi cầm trong tay. Sự bình an đó là một cách chấp nhận định mệnh của mọi chúng sinh.
Mỹ: Sự cô tịch là khoảng trống giữa phong tục và những cấm kỵ không tên chưa được giải mã. Khoảng trống gây hoang mang vì ai muốn diễn dịch nó phải quyết định là điều gì sẽ được đặt tên và công nhận.
Hoàn: Sự cô tịch là biên giới nhập nhằng giữa thiên đường và phản thiên đường, utopia và dystopia, ký ức và lãng quên.
Sau khi nhận thức được khái niệm cô tịch qua cách hiểu của từng người, nhóm bạn cảm thấy ngờ vực cái thế giới cực kỳ văn minh của họ, cùng khả năng hiểu biết với tốc độ ánh sáng. Họ nghĩ đến bức tranh Tiếng Thét của Edvard Munch như một nhắc nhở để bắt đầu trở lại.
Ký ức tập thể của họ bắt đầu khai quật những điển tích mà họ đã từng đọc từ thời thơ ấu, những điển tích sâu kín và bí hiểm như vô thức, như chuyện Tôn Ngộ Không nhảy vạn dặm nhưng vẫn không thoát khỏi bàn tay năm ngón kiên cố như núi rừng của Đức Phật Như Lai. Họ nghĩ đến thảm kịch Macbeth không thoát được “rừng” Birnam biết đi đã đến Dunsinane để phán xét kẻ lạm quyền.
Minh, Thạch, Mỹ và Hoàn bắt đầu ngờ vực chuyện họ đã thoát khỏi cánh rừng Đế Thiên Đế Thích và những pho tượng khổng lồ của Đảo Phục Sinh. Biết đâu chuyện họ chạy thoát chỉ là một ảo giác. Biết đâu cánh rừng đã theo họ trở về nhà, và đang đứng đợi ở bên ngoài cánh cửa.
Một ngày kia, lâu lắm, sau lần nghỉ hè đến cánh rừng, lâu đến nỗi ký ức đã gần như trở thành huyền thoại, Minh, Thạch, Mỹ và Hoàn nghe thấy tiếng gõ cửa.
Đinh Từ Bích Thúy
05-24-20
bài đã đăng của Đinh Từ Bích Thúy
- Vượt Di Sản, Vượt Ký Ức: Thuyết Trình Ngày 30 tháng 4 về Văn Học Miền Nam và Văn Học Hải Ngoại - 06.06.2025
- Những Hành Trình Trở Về của Trương Vũ - 13.02.2025
- Giáng Sinh Hè Quý Sửu - 03.05.2024
- Ai Vượt Cạn, Ai Trầm Mình Giữa Quen và Lạ - 17.04.2024
- “Pay It Forward!” - 05.03.2024
- 'Lunar New Year Love Story' Ca Tụng Tình Yêu Đích Thực, Ghi Nhận Những Khó Khăn Của Người Nhập Cư - 09.02.2024
- Birth Canal của Dias Novita Wuri: Giữa Sự Sống và Cái Chết - 24.01.2024
- Indira - 08.09.2023
- Lâm Thị Mỹ Dạ: Giao Hưởng của Mâu Thuẫn* - 13.08.2023
- ‘Wild Dances’ Soi Rọi Vào Hậu Quả Của Cuộc Chiến Xa Xưa* - 26.07.2023
- Đọc Thơ Lưu Diệu Vân: Bản Thân Đàn Bà và Vận Tốc Thời Gian | A Review of She, Self-Winding by Luu Dieu Van - 16.09.2022
- hình ảnh nghệ thuật tuần lễ 29.08 – 02.09.2022: mùa hè chụp thời gian đánh mất - 29.08.2022
- Dịch Giả Trần C. Trí: “đối diện với những biến hoá muôn màu” - 17.08.2022
- Đền Thờ Apollo Không Còn Nữa: Salman Rushdie và Khái Niệm Lật Đổ Thẩm Quyền - 09.08.2022
- hình ảnh nghệ thuật tuần lễ 02.05–08.05.2022: Thy Phú và nhiếp ảnh “phản kháng” của cộng đồng Việt tỵ nạn - 02.05.2022
- hình ảnh nghệ thuật tuần lễ 4.4 – 4.10. 2022: nghệ sĩ Maria Prymachenko (1909 -1997) - 04.04.2022
- Những Bất An của Hiện Thực: đọc văn chương (thiếu nhi) để đặt câu hỏi cho đời sống - 20.11.2020
- Installation câm theo Warhol, Dada và Celan - 08.04.2020
- Nụ Cười Nho Sĩ - 18.03.2020
- “Sẵn sàng là thượng sách!”* - 05.02.2020
- Thi Ca Như Cơm Ăn, Bánh Mì: Một Phản Biện về Bàn Tròn Thi Ca - 01.05.2019
- Hai Ta Ngoài Thế Gian[1]: Điểm Phim Chiến Tranh Lạnh của Pawel Pawlikowski - 03.04.2019
- Đường Đến Điểm Hẹn Da Màu: Nghịch Lý Zeno hay “Lần Trở Lại của Cá Voi?” - 22.11.2018
- Đọc thơ Jane Miller: Cách Nhận Diện ‘Kẻ Thù Vô Hình Mặc Áo Giáp’ - 25.10.2018
- Lê Minh Hà: Lịch sử hình thành từ phận người” - 19.09.2018
- Tôi không muốn gặp ánh mắt những bà mẹ nghèo ... / I want to unmeet the eyes of mothers …. - 23.03.2018
- Nhìn Lại Tết Nhâm Tuất Năm Tôi 20 - 28.02.2018
- Ngày Oakton. Câu Trả Lời - 17.11.2017
- Bob Dylan: Nghịch Lý Giữa Vô Hình và Đa Diện - 13.01.2017
- Ma - Mẹ - 04.11.2016
- SỬ HỌC TỐT, SỬ HỌC TÁO TỢN VÀ SỬ HỌC TỒI: ĐỐI THOẠI VỚI GIÁO SƯ LIAM KELLEY (Phần 2) - 12.05.2016
- SỬ HỌC TỐT, SỬ HỌC TÁO TỢN VÀ SỬ HỌC TỒI: ĐỐI THOẠI VỚI GIÁO SƯ LIAM KELLEY (phần 1) - 11.05.2016
- hình ảnh nghệ thuật tuần lễ 26/10-1/11/2015- nghệ sĩ Belarus: Vadim Voitekhovitch - 26.10.2015
- hình ảnh nghệ thuật tuần lễ 19-25/10/2015- họa sĩ Trương Vũ - 19.10.2015
- Seattle: Biến Tấu và Cộng Hưởng - 04.09.2015
- Vé Đi Tuổi Thơ Hay Hành Trình Về Phương Tây? - 12.08.2015
- hình ảnh nghệ thuật tuần lễ 20 - 26. 07. 2015 - danh họa Bùi Xuân Phái (1920-1988) - 19.07.2015
- Nếu Luân Hồi Là Những Bản Nháp của Hữu Thể: Đọc Khả Thể của Đặng Thơ Thơ - 14.04.2015
- Phỏng vấn Monique Brinson Demery: Bén Gót Rồng Mụ - 16.02.2015
- Tôi Là Ai: Nhận Thức Học Trong Truyện “Khi Từ Thức Về Trần” của Bình-Nguyên Lộc - 08.01.2015
- Rừng Thúy/Oakton Woods - 12.12.2014
- Sen và Bão – Một Cân Bằng Mong Manh - 12.09.2014
- Giải Khăn Sô Cho Huế: Chờ Đợi Một Ngày Giỗ Chung Cho Việt Nam - 20.08.2014
- Ngay Lúc Này, Ngay ở Đây - 21.08.2013
- hình ảnh nghệ thuật tuần lễ 7-13.5.2012: nhà đối lập Trần Quang Thành (Chen Guangcheng) - 07.05.2012
- Hai Hướng Nhìn của Janus: Da Màu phỏng vấn nhà văn Ngô Nguyên Dũng - 23.03.2012
- ĐINH LINH: NHÀ TU TRONG THẾ GIỚI MỞ - 27.01.2012
- Vào Nẻo Vô Biên với Ba Tiêu - 06.01.2012
- Cái Rộng (Nhã/Mỹ) của Dịch Thuật - 30.11.2011
- Về Những Vết Sẹo .... - 29.08.2011
- alexis krikorian: việt nam là vấn nạn chưa từng thấy bao giờ - 03.05.2011
- Nguyễn Đức Sơn: Vòng Quay Sinh Tử - 09.02.2011
- Họa sĩ Jorge Colombo sử dụng chức năng Brushes trong iPhone – phần 1 - 29.07.2010
- Hành Lý và Giầy - 04.02.2010
- Sa Ngã Nguyên Thủy - 05.11.2009
- Da màu Phỏng Vấn Mục Sư Trần Nguyên Đán - 09.09.2009
- Vài Suy Niệm về Biên Giới và Sứ Mệnh của Da Màu - 23.08.2009
- Hương Thái Cổ, Cánh Chim Trời: Đọc và Dịch Thơ Nguyễn Sỹ Tế - 24.07.2009
- bố già yêu quí: liệu Kim Chính Vân có ít điên hơn bố? - 15.06.2009
- triệu tử dương: con tằm hóa bướm - 25.05.2009
- Oan/Nghiệp: nghệ Thuật Nhiếp Ảnh của Eddie Adams - 30.04.2009
- Chuyến Hành Hương Man Dã - 19.03.2009
- Nâng Cao Xà Nhà, Hỡi Những Nhà Phê Bình Nghệ Thuật: Đọc “Là Con Người” của Lê thị Thấm Vân - 11.03.2009
- "tri thức" về một bài thơ: Nói Chuyện Với Nhà Thơ Nguyễn Đức Nguyên - 12.12.2008
- Em Không Mềm Không Trong Không Thẳng Không Trắng (2/2) - 04.11.2008
- Em Không Mềm Không Trong Không Thẳng Không Trắng (1/2) - 03.11.2008
- Văn Chương Nobel 2008: Chìa Khóa và Nhà Tù - 09.10.2008
- Trung Thu 2008, 1928, 1968 - 30.09.2008
- Sơn Nam Xuyên Bờ: Tình Nghĩa Giáo Khoa Thư ở Đầu Thế Kỷ 21 - 19.08.2008
- Băng Qua Tháp Babel: Salman Rushdie và Dã Sử Vượt Biên - 04.07.2008
- café diem - 04.06.2008
- Đinh Từ Bích Thúy: Xoạc cẳng đo xem đất ngắn dài - 19.04.2008
- Phẩm tiết Cung Tích Biền: nhìn thẳng vào mặt trời và cái chết - 26.03.2008
- Những thế giới mù của Đinh Linh - 29.01.2008
- dày dày sẵn đúc một tòa … văn chương - 12.11.2007
- Đất Khổ: Chứng nhân lịch sử lạc loài - 24.10.2007
- Đập Cổ Kính Ra Tìm Lấy Bóng ... - 19.10.2007
- nữ quyền dép râu - 17.08.2007
- Cạnh Sườn Đế Quốc - 15.07.2007
- Nhã Ca - Một Huy Hoàng Trên Cỏ Mướt - 30.06.2007
- Những Bí Ẩn về chị Nhàn - 15.06.2007
- Gliese 581c - 30.04.2007
- Kurt Vonnegut và Những Thành Phố của Tro Bụi - 18.04.2007
- Hoshomon - 27.01.2007
- Những mảnh vỡ của bài trường ca - 20.01.2007
- Lỗ Vận với Tôi - 13.01.2007
- Toang Hoang Ngoài Phố Chợ - 06.01.2007
- Thức Ăn Dễ Dãi - 30.12.2006
- Giới Thiệu Truyện Thình Lình (Sudden Fiction) - 16.12.2006
- Chả Cá Địa Trung Hải - 16.12.2006
- Virginia Hamilton Adair / Lâm Thị Mỹ Dạ - 09.12.2006
- những chớp đời như vết sẹo - 09.12.2006
- GIỮA HỒI KỊCH TRỐNG MÁI - 02.12.2006
- Siêu Thị và Quái Thai - 09.09.2006
- Những Ngụ Ngôn Miền Đất Hoang - 10.08.2006