[Trích tiểu thuyết 31 phút, tập 3 (1970 -1975) sẽ xuất bản 2025]
tôi nhớ anh từng nói, nhiều lúc anh làm em buồn lo, u sầu, không tương lai nào dành cho hai đứa, hiếm hoi anh làm em yêu đời, phấn chấn. nhưng, em phải nhớ rằng, lúc nào anh cũng yêu em. anh yêu em nhất trên cõi đời này. ánh mắt của anh lúc đó làm toàn thân tôi run rẩy. những khi không có anh ở cạnh, tôi thường đứng lặng một mình trong bếp khi trời bên ngoài sụp tối, dây thần kinh trong tôi căng cứng như dây đàn, nửa thân tê dại. nửa thân của anh hay của tôi?
sự tồn tại phải chăng là một thứ ánh sáng từ xa, một cục đá lăn vào xâm nhập bất ngờ, rồi cục đá, tia sáng dẫn dắt, điều khiển làm chủ đời ta, cục đá đè nén tim ta, biến ta thành một cục thịt bất động. tia sáng quét nhanh lên người ta cho ta chút hào quang mỹ miều phủ dụ. và rồi tia sáng quét qua khỏi thân ta thì máu thịt ta rã rượi như thiếu phụ nam sương tồn tại lầm thời.
một thứ gì đó rất có giá trị bị tước đi và ý tưởng vứt bỏ cứ co kéo hoặc xáo trộn. hành động đưa tay cột lại mái tóc, kho nồi cá, lau nhà cầu… cũng trở thành nặng nhọc, biếng nhác. sống trong tâm trạng bất ổn bởi sự ra đi bất cứ lúc nào của anh. một cái báo tin rằng anh đã tử trận. ai rồi cũng chết, nhưng đây là sự khác biệt của cái chết non và oan nghiệt. tôi dừng lại sạp bà bán thuốc lá lẻ ở đầu hẻm mua cho anh vài điếu batos xanh. mùi thuốc bốc lên mũi tôi. mùi thuốc gợi nhớ anh trong nắng nóng trưa sài gòn ở thời điểm lịch sử quá đỗi khắc nghiệt.
tôi đứng tựa người vào tủ thức ăn, nhắm kín hai mắt, mọi sự không thể thay đổi được gì. đó là thế giới mà chúng tôi đang có mặt. hãy mở to đôi mắt của tôi ơi! chỉ có kẻ hèn yếu mới luôn tựa người dựa dẫm nhắm mắt chôn chân. nhắm mắt, bịt tai, câm họng không làm mọi phũ phàng lắng đọng. những buồn vui khát vọng đam mê dự tính ước mơ tuổi trẻ tàn lụi nhanh như nhánh hương thắp lên trong bão tố. tất cả mọi sinh linh đã chết oan trên cái xứ sở này, họ cũng đã từng được làm người.
anh bỗng trở thành kẻ đi săn đạn, lượm đạn trên chiến trường việt nam chỉ trong một sớm một chiều khi đang ngồi ở giảng đường, thông tin tổng động viên rải nhanh như những trái mìn nổ chậm.
anh không là anh hùng trong mắt em khi trong tay cầm báng súng, dẫu bị ép buộc. sợi dây thần kinh em căng thẳng, những sợi gân dọc theo cổ tay anh căng thẳng. hai ta như con ma ngủ, hãy mở cửa mộ phần của hai ta ra. hãy tựa vào vai nhau, dẫu sống lưng không còn đứng thẳng. em ôm anh, ôm tình yêu với nét chữ hết còn ngỗ ngược của mình. một thứ tình yêu đói với tâm trí lùng bùng phẫn uất. em chỉ muốn làm người dân bình thường trong một đất nước không hô hào bắn giết nhau. em muốn được sống, được nghe trái tim mình đập sai nhạc điệu. em khô khốc với cơn đau trần trụi bất lực. bãi biển hay bãi chiến trường. những con còng trốn bão trong tiếng sấm rền. những người lính trẻ trốn tránh bom đạn. những dấu chân con còng chạm vào cát biển rồi tan biến nhưng dòng máu người lính bện vào đất thì muôn đời không thể gột rửa. ai đã tước đi lời ước hẹn trăm năm của đôi ta? sức nóng bí mật của chia ly, từ biệt, của tử thần ngang nhiên chận đứng mọi cửa nẻo khi hai chân anh hăm hở bước vào đời. trên đầu lửa khói chuyển động ngập trời.
. . . .
tôi chứng kiến anh đã không đi vào cuộc chiến với tuổi trẻ nhiệt huyết và lãng mạn.
lãng mạn như chàng dũng sĩ bước xuống phố thị với ba lô chất chứa lý tưởng khai phá giang sơn bờ cõi như cha ông thuở xa xưa. một tay xua đuổi quân tàu và một tay đóng cọc chiếm đất chiêm. ngày anh đi, hai tai và mí mắt cùng toàn thể những gì trên con người anh rủ xuống như lá cờ của quân bại trận. trong thời chiến, để đánh đổi cái gọi là nhân tính, lương tâm, người ta phải tranh giành với nhau từng hơi thở, hột cơm, giọt máu, nắm muối vừng để bám trụ với đời. chiến tranh dồn anh vào bước đường cùng, chúng muốn cải tạo anh thành ai khác. thậm chí là con quỷ dữ ăn thịt uống máu đồng báo, anh em ruột thịt. lòng trắc ẩn là thứ xa xỉ của nghiệp lính tráng. cần phải chôn vùi dưới bom mìn lựu đạn, dưới những bánh xe tăng nghiền nát.
tôi thấy những chàng trai của mùa hè ngợp ngụa trong đống hành trang của chính họ. trong cái nóng mùa hè đất nứt và mùa đông đông lũ lụt. tình yêu họ để trôi đi theo thuỷ triều biển mặn. những anh chàng không thể mang theo ánh sáng bình minh. không được sống trong sự điên rồ sương giá. những đầu ngón tay nhuộm vàng bởi thuốc súng và thuốc lá. sự tăm tối đã chôn vùi đường dây sức sống của họ. phòng học, giảng đường là những khoảng trống giờ thuộc tiền kiếp. tiếng ve, màu hoa phượng, lá me bay… không còn là tín hiệu của yêu thương. mùa hè, mùa tựu trường, ánh mắt, bờ môi và cả tử cung của những cô gái cũng thôi phập phồng.
những chàng trai sẽ không còn có cơ hội trở thành người đàn ông sống đời bình thường bên mùi mồ hôi của người vợ và đàn con suốt ngày nhắc nhở học bài. những cô gái, trong đó có tôi, ngày tiễn anh lên đường đã nghĩ đến tấm khăn trắng phủ lên đầu, che kín khuôn mặt vĩnh viễn ở tuổi đôi mươi. tiếng súng nổ tiếng bom rơi tiếng gõ mõ tụng kinh tiếng chuông nhà thờ cùng phát chung một âm thanh một giai điệu một tiếng nấc nghẹn.
. . . .