Trang chính » Sáng Tác, Tiểu thuyết Email bài này

Phác Họa (Kỳ 8)

6

 

Chúng tôi bước vào trú mưa trong một khu vườn bắp cải. Phía bên kia dòng sông, nơi ánh cầu vồng, những con én vẫn bị ném sang từng đợt. Chúng tôi ngồi xuống để tránh làm bị thương lũ én và để ngắm nhìn những dòng nước nhỏ màu mưa đang chảy qua kẽ ngón chân. Mọi vật đều ướt đẫm; những cái bắp cải không che mưa cho chúng tôi được. Tôi đã dự định không nói gì từ trước nên khi Caddy định nằm ra giữa những luống rau, tôi liền đánh vào tay em. Em nhỏ xíu thế nước sẽ cuốn em đi mất. Caddy ngước mắt nhìn tôi, rồi không nói gì – em có bao giờ nói gì với tôi đâu – em tìm cách chui vào lòng tôi. “Sẽ nóng lắm đấy” – Tôi muốn nói như thế nhưng mưa đổ xuống dầy hơn trong những tiếng sấm rền. Hơi ấm vay mượn lan toả.

 

*

 

Tôi nhìn thấy ở phía ngoài hàng rào cái bóng mờ nhạt của S. đang đi lại. Ở hắn có cái gì tựa như một nỗi chờ mong đến từ kiếp trước, nhưng ở kiếp này hắn đã cố gắng kìm giữ lại những hiếu kì về nỗi mong đợi ấy. Mọi hành động của hắn đều chỉ như minh chứng một điều rằng hắn đang nói to lên cho tất cả thấy rằng hắn đang xuất hiện, còn vấn đề hắn hiện ra giống như cái gì thì hắn không thèm quan tâm. S. là ví dụ tốt nhất cho thể loại người ngu đần nắm được tri thức, và theo một nghĩa nào đó hắn tóm cổ được cả chân lý. Anh J. đã từng nói, đại ý là: không bao giờ có thứ chân lý cho những kẻ tìm ra nó, mà chỉ có thứ chân lý của bọn ngu. Như thế, S. là loại người giống như cái thứ gì đó được gọi là quần chúng. Sự tầm thường của hắn khiến người ta không thể hiểu nổi. Điều này cũng giống như khi bạn tình cờ nhìn thấy một ông già đứng một mình nơi bảng chờ xe bus. Ông ta đã từng là kĩ sư điện tử và là một giáo sư tự phong ngành âm sinh học. Giờ thì ông ta đã về hưu. Bạn tự hỏi rằng, thực ra ông ta đợi cái quái gì ở đó? Tất nhiên là đợi xe bus! Ông ta đợi xe bus để làm gì? Có thể ông ta muốn đi đến bến xe khách ở phía nam thành phố, hoặc đi tham quan một viện bảo tàng chiến tranh nào đó chẳng hạn … hay đơn giản hơn, có thể nghĩ rằng ông ta muốn tìm kiếm những yên bình vô tận trong những chuyến đi. Bạn có thể nghĩ ra đủ thứ, nhưng nó chẳng có ý nghĩa quái gì và bạn cảm thấy câu hỏi của mình thực ra chưa hề được giải đáp. Không phải bạn không thoả mãn với những câu trả lời của mình, nhưng là bạn chưa bao giờ đặt ra đúng câu hỏi, không phải những điều bạn nghĩ mà là những điều bạn cảm thấy. Do đó, dĩ nhiên, đã chẳng có câu trả lời nào được đưa ra. Thế rồi bạn tự hài lòng một cách giả tạo rồi rủa mình đang trở nên hâm dở. Nhưng thế thì bạn hâm thật. Cái khiến bạn thực sự không hiểu ở đây chính là cảm nhận về một ông già như thế đang đứng ở đó. Tại sao một ông già như thế, biết sửa vô tuyến và biết cách nói chuyện với lợn, lại đứng ở đấy và chờ đợi điều gì đó? Cái tri thức mà ông già có được sao giống như một đống bùn đắp vào mông ông ta vậy? Những câu hỏi đại loại thế không bao giờ được bạn hiểu đúng. Nếu ta nói, nguyên do đích thực khiến ông già kia trở nên như thế là vì trong suốt cuộc đời, ông ta không có nổi những xúc động trong trẻo về cuộc sinh tồn của mình. Nhưng rõ ràng bạn không thể biết ông ta có cái thứ xúc động ấy hay không, nên cái ý kiến đưa ra hoàn toàn là vớ vẩn, nó chẳng giúp cho bạn hiểu thêm được một chút gì về người đàn ông ấy. Và rồi cuối cùng bạn đành phải thừa nhận một vấn đề thực tế là: bạn thực sự không hiểu bất cứ thứ gì về bất cứ cái gì trong thế giới này cả. Nếu bạn là lừa và tất cả mọi người cũng là lừa thì mọi chuyện hẳn đã khác.

S. cũng là kẻ gây cho tôi cảm giác khó chịu giống như trường hợp của bạn vậy. Hắn tầm thường theo cái kiểu khiến người ta có cảm tưởng hắn là một kẻ sâu sắc, khó lường và ta không bao giờ có thể hiểu đúng được hắn; và đôi khi ta còn cảm thấy S. biết tất cả mọi thứ trên đời, biết tất cả sự thật. Nhưng thực tế thì hắn chỉ là một thằng làm thuê mạt hạng và hắn cũng chẳng biết người ta cảm thấy ra sao về hắn. Từ ngày chuyển đến nhà tôi để làm công việc quét bụi trong hầm sản xuất gạch hoa, S. có vẻ hơi thay đổi, có lẽ là do tiếp xúc nhiều với bố tôi. Hắn ít nói hơn hẳn so với những ngày đầu mới đến thị trấn, cục cằn hơn và người ta cũng chẳng khi nào thấy hắn ngồi trầm tư như trước nữa. Nhưng tôi cho đấy là dấu hiệu tốt; thật nản khi nhìn thấy một thằng đần trầm tư. Tôi sẽ phải thương hại hắn. Tuy nhiên một cái mặt chảy dài sẽ khiến người ta tưởng kẻ đó bớt tầm thường hơn một kẻ lúc nào cũng hớn ha hớn hở. Thật là một cảm nhận đáng buồn.

S. ít nói hơn, nhưng bù lại, mỗi khi mở miệng người ta bỗng nhận ra rằng mình chẳng hiểu hắn nói gì. Có lần tôi nghe thấy bố giải thích điều ấy với ông trưởng thôn, rằng lúc này S. cũng thực sự chẳng biết hắn nói cái gì, rằng có một độ vênh nào đó giữa suy nghĩ và lời nói của hắn và S. thậm chí cũng chẳng biết trong hắn đang tồn tại cái độ vênh đó. Hắn như thể đang muốn khải thị một thứ ánh sáng thần thánh hay đang rao rảng một thứ đức tin tôn giáo nào đấy. “Quả thật rất giống” – Bố nói – “Hắn nói những lời có đầy nhạc tính và sức mạnh tác động đến cảm xúc. Hắn có tri thức uyên thâm và rất thông minh. Nhưng rốt cuộc hắn vẫn luôn là một thằng ngu. Hãy nhìn thêm các giáo hoàng để thấy rõ điều đó.”

Tôi còn đang mải suy nghĩ thì S. đã bước đến nơi. Hắn giẵm lên một cái bắp cải và yên vị ở đấy; tôi chẳng thèm ngẩng đầu lên. Đôi giày của hắn há mõm và nước chảy ra ròng ròng. Tôi nhìn thấy những ngón chấn hắn đã bở ra và tím cả lại. Chắc hắn đang lạnh lắm.

“Mưa thật khiếp, nhỉ?” – S. nói – “Cũng may là có cái cống to đùng ấy”.

Tôi không nói gì. Trong mưa, mọi thứ sao thật đáng thương.

“Ông già kêu tao đi tìm chúng mày” – S. bây giờ giống như một kẻ câm, nhưng hắn nói rất nhiều khi có mặt Caddy. Chắn hắn tưởng em sẽ nghe hắn nói gì đấy, hắn muốn có một ai đó nghe những gì hắn nói. Nhưng hắn lại lựa chọn. Điều ấy thật đau lòng. Caddy không bao giờ lắng nghe ai, em chỉ lắng nghe chính mình, dù em không bao giờ nói.

“Ông ta nói rằng đã nhận thấy hơi ấm của con bé Caddy ở cái vườn bắp cải này. Ý ông ta nói ông ta giống như một con rắn. Bọn người già thật kì quái, khi giác quan ngày một trở nên kém đi thì họ lại càng cố sức tin vào nó. Cũng may là chúng mày ngồi ở đây thật. Nhưng tao không hiểu, tại sao mày lại đang ngồi ở đây thế?”

Bạn thấy chưa, hắn thật hài hước. Như anh J. nói, hài hước là ngốc nghếch, đôi khi là nỗi đau. Rồi có khi hắn sẽ kêu lên với bạn rằng hắn ao ước sao chỉ là một kẻ tầm thường. Tôi hoạ điên mới trả lời hắn.

“Cơn mưa này cũng lạ lùng quá, nhỉ?” – S. vẫn cố gắng gợi chuyện, hắn giang thẳng hai cánh tay ra – “Mày thấy không, mưa ở bên tay phải lớn hơn ở phía bên tay trái. Nếu ta cứ đi dọc theo cánh tay này thì sẽ đỡ ướt hơn đấy. Tao muốn đặt cho nó một cái tên, nhưng ông bố mày nói rằng ta sẽ đánh mất nhiều điều và giết đi nhiều điều khi gọi tên sự vật và … đại ý ông ta nói có cái gì thừa thãi và ngu ngốc nhất thế giới này thì đó là những cuốn từ điển. Ông ta cũng nói thực ra Chúa trời không sử dụng ngôn ngữ, vì thế mà y biết hết mọi điều. Còn cái gọi là lời chẳng qua là trò đùa dành cho những sinh vật tự hạn chế như con người thôi.”

S. vừa dứt lời thì một tia sét đánh xuống cây xoan ở ngay cạnh hàng rào. tiếng động làm Caddy thức giấc, em bám hai tay vào đầu gối tôi rồi nhô đầu nhìn ra xung quanh. Tóc em vẫn chưa khô. S. ngồi thụp xuống, chồm hỗm trên cây bắp cải. Tôi không hiểu hắn làm cái hành động đáng xấu hổ ấy vì sợ sét hay là vì hắn không biết xấu hổ. Nhưng bây giờ thì hắn ngồi đối diện với chúng tôi. Chí ít thì hắn cũng có một cái cớ, điều ấy làm tôi tức chết hơn cả việc phải nhìn thẳng vào cái bản mặt hình quả trám đáng mửa được của hắn. Hắn có cái lỗ mũi to bằng cả con mắt, tôi phải nói thế cho những ai muốn biết sự thật. Tiếc là tôi đang không muốn nhìn thẳng vào cái sự thật ấy một chút nào. Hắn mà nổi hứng hắt hơi thì tôi không dám tưởng tượng đâu. Tôi đưa tay bịt hai mắt Caddy lại.

“Tai sao mày lại bịt mắt nó lại” – S. nói, giọng khiêu khích. Sau tiếng sét, âm thanh hắn phát ra trở nên trong vắt. Thật khoái khi được nói trong những tình huống như thế này. Nhưng sao tôi lại khó mở miệng đến vậy?

“Mày muốn che giấu tao trước mặt nó chứ gì? Mà có cái gì là đáng để che dấu đâu? Điều tức cười là như thế, vì đấy chính là bản chất con người mày. Mày được hình thành nên từ những bí mật sâu kín, những điều mày đang cố công che giấu. đối với mày, đó chính là sự thật. Nếu những bí mật ấy là dối trá thì sự thật với mày cũng là dối trá. Mày hiểu rõ ý nghĩa của những cặp nhị phân ngôn ngữ, việc đặt ra nó chỉ là sự thiết lập một hàm tăng của sự vô lí. Mày giống như một thứ được gọi tên, vì thế mày không thể lựa chọn và mày cũng không thể thiết lập. Mày còn bấp bênh hơn cả thằng anh mày và đấy chính là bi kịch của mày.”

Tôi thấy đôi vai của S. đang run lên dưới mưa. Hắn cố chịu đựng như thế để làm gì? Hắn tựa như một kẻ nham hiểm đang yêu thương. Hắn mù quáng.

“Tao biết thực ra không phải mày bịt mắt Caddy vì không muốn nó nhìn thấy tao như lúc này, mày đâu có tốt đến vậy. Mày chỉ không muốn nó nhận thấy đôi mắt lạnh lẽo của mày đang nhìn vào tao. Nó sẽ nhìn vào mắt tao và thấy gương mặt đáng sợ của mày, gương mặt mà mày cũng đang che dấu. Mày đã che giấu Caddy tất cả mọi điều, và điều ấy khiến mày cảm thấy không còn gì có thể cứu vãn.”

Tôi muốn nói với S. rằng hắn đã nhầm, tôi đã không dấu giếm Caddy điều gì cả, ngoại trừ tương lai của chính tôi. Có điều Caddy không bao giờ quan tâm đến những bí ẩn mà tôi cố gắng mở ra cho em thấy. Nhưng tôi khác S., tôi biết chấp nhận điều ấy và tôi không hi vọng. Tôi bịt mắt Caddy lại vì đơn giản có biết bao điều trên thế gian này tôi không muốn em nhìn thấy, nhưng có lẽ bởi thế mà giống như đấng Ki tô, em thấu hiểu tất cả mọi điều.

Tôi muốn nói tất cả những suy nghĩ ấy cho S., nhưng nỗi sợ mơ hồ rằng hắn có thể khóc ngay ở đây khiến tôi băn khoăn. Tôi không muốn nhìn thấy ai khóc trong mưa, vì nó gây nên trong tôi một thứ ấn tượng lố bịch. Anh J. nói, có một điều hiển nhiên: khi vượt qua sự lố bịch thì ta sẽ chẳng thấy gì cả. Tôi thấy vô ích khi phải đối diện với miền trắng ấy ngay lúc này. Tôi nhớ lại những lời S. nói với bố về lí do tại sao hắn lại đến thị trấn này. “Đấy là một vụ hỏng xe trong tư tưởng” – Hắn nói – “Chiếc Xtudenbecker của tôi bị hỏng bộ phận tiếp nhiên liệu. Tôi thường lái nó thong thả trên những đại lộ một chiều, hướng về những điều không thể biết trước nhưng dù sao cũng có thể dự đoán. Chiếc xe dừng lại ở bên lề cuộc sống cũ rỉ và như Traps tôi không lấy gì làm muộn phiền về chuyện đó, dù nó tác động đáng kể đến phần cuộc sống mà bằng nỗ lực hết sức tôi đã dựng lên với niềm tự hào không nhỏ. Vâng, chiếc Xtudenbecker bị hỏng, một vụ hỏng hóc cố ý; tôi thích thú nhảy xuống, quăng xe vào hiệu sửa chữa gần nhất. Và dù lí do hài hước, tôi mong chờ vào sự thú vị của cuộc hành trình. Điều tuyệt vời là vụ hỏng xe giả vờ này lại đưa đến cho tôi cảm giác dứt khoát, tin tưởng và gắn bó vào một cái gì đấy thú vị của quán ăn bên đường hơn là nồi cơm và món canh bắp cải cố hữu của bà vợ.” Tôi tự hỏi bây giờ thì S. cảm thấy thế nào, trong một khung cảnh có thể coi là hậu quả của hành động lãng mạn xưa kia. Tôi đã toan gợi lên câu hỏi ấy nhưng rồi chợt nghĩ, rất có thể câu chuyện mà tên này kể cho bố cũng chỉ là một trong rất nhiều thứ hắn đã dựng nên một cách ngớ ngẩn, hay có khi hắn muốn dựa vào một cái gì đấy trừu tượng để vớt vát danh dự. Tuy rất có thể S. cũng tin đấy là lí do đích thực khiến hắn lạc đến thị trấn này nhưng tôi vẫn có cảm giác hắn sẽ chộp lấy câu hỏi của tôi hay thậm chí bất cứ câu nói nào của tôi để giễu nhại và cười lên hô hố. Vì thế tôi quyết định câm miệng.

S. cố gắng giữ ánh mắt không rời khỏi tôi, có lẽ hắn hiểu một sự xao lãng nhỏ lúc này cũng khiến hắn phải chịu thất bại: tôi có quyền không lắng nghe hắn nữa. Nước mưa khiến hắn trông tiều tuỵ như một con chuột ốm; gương mặt toát lên đầy đủ đau khổ của một cuộc đời lạc lõng đang nỗ lực yêu thương đồng loại trong vô vọng. Cuối cùng tôi cũng phải thấy mình đang thương hại hắn. Tôi không thể mở mắt Caddy ra được.

“Có thể nước mưa lạnh làm mày không muốn nói, nhưng không sao, tao sẽ đợi được đến khi có nắng để đưa hai đứa mày cũng về. Có điều tao không giống như mày, tao đang run cầm cập lên đây. Nếu không nói tao nghĩ mình sẽ đông cứng lại mất. Mày đã thấy băng dầy lên trong mưa bao giờ chưa? Nếu băng giá không mở lòng mình ra thì nó cứ dầy thêm mãi. Mà quái quỉ, tao đang lảm nhảm gì vậy?”

“Mày có biết tại sao tao lại đến cái thị trấn buồn thảm này không? Tao hiểu mày đang nghĩ rằng tao đã kể chuyện này cho ông bố mày rồi. Tao thấy điều đó thật lạ lùng, khi một người tưởng rằng mình đã nghe câu chuyện về cuộc đời một nguời khác! Họ coi chuyện đó mới nhẹ nhàng làm sao! Và những người kể chuyện nữa, vì sao họ lại nghĩ rằng có thể kể lại câu chuyện cuộc đời mình, câu chuyện thực sự về cuộc đời mình và thực tế họ đã kể nó ra? Tất cả những điều ấy mới thật thê thảm, mày cứ nghĩ mà xem, kể lại những gì đã trôi qua. Nhưng hôm nay tao lại cảm thấy mình có thể kể được một điều gì đó, vấn đề là mày có muốn nghe không kìa?”

“Nhưng thôi, tao cóc cần …”

“Tao chẳng biết mình là ai, nhưng ngày này cách đây 11 năm, khi tỉnh dậy tao nhìn thấy mình là một đứa trẻ. Tao nằm trên một cái giường mành, ngửa mặt lên trời. Nắng xuyên qua mái rạ, rọi vào mắt tao. Tao nằm im, lắng nghe tiếng lá rơi trên mái và cố gắng không tự hỏi xem điều gì đã xảy ra. Tao mím chặt môi lại vì có cảm giác nó đang tự động mấp máy, nó không thuộc về tao và tao phải cố sức chế ngự trong sự may rủi. Nhưng cuối cùng tao cũng đành chịu thua và trong không gian ngập trần sự tĩnh lặng thiên đường ấy, tao thấy mình thốt lên:

“Chị ơi”.

Nhưng không có tiếng trả lời, tao cứ nằm trên giường chờ đợi nó cho đến khi tao nhận thấy là trời đã tối. Tao nhỏm dậy và bước ra khỏi nhà. Nơi tao đứng khi ấy là một ngôi làng nhỏ nằm trong thung lũng, những ngọn núi bao quanh xa tới mức tao tưởng nó lẫn vào bầu trời. Tất cả đèn trong làng đều được thắp lên, kể cả những cái đèn Hoa Kỳ treo trên  những cây cột được cắm dọc theo đường chính của làng; nhưng tao không thấy một người nào cả. Tao cho là mình đã bị bỏ rơi. Và ngay trong khoảnh khắc ấy trong đầu tao hình thành nên nhanh chóng cả một câu chuyện dài mà đến bây giờ tao cũng không biết đó đích thực là kí ức của tao hay chỉ là một trò loè bịp mà ai đấy đã nhồi nhét vào đầu tao trong tình trạng vô thức. Mà cũng có thể là tao đã bịa nên câu chuyện đó. Ai mà biết được. Cả tao cũng không biết.”

“Câu chuyện mà tao nhìn thấy ở trong đầu mình khi ấy giống như một câu chuyện cổ tích. Chuyện rằng: Có một ngôi làng nọ – cái làng mà tao đang đứng – được dựng nên bởi những con người mệt mỏi, sợ hãi mọi chuyến phiêu lưu vô định. Họ đã kí thoả thuận với Quỉ để được ở lại sinh sống trong thung lũng, đổi lại họ phải xây cho nó một toà lâu đài, và sau mỗi vụ mùa, nộp cho nó 1/3 cánh đồng lúa.”

“Về sau, toà lâu đài ấy bị thiêu huỷ trong một vụ hoả hoạn không rõ nguyên nhân. Dân làng hoảng sợ tìm cách xây dựng lại, nhưng bỗng không thấy Quỉ xuất hiện nữa. Sau vụ thu hoạch họ cũng không thấy người của nó ra nhận lúa như trước kia. Dân làng ngợ rằng đã có chuyện gì đấy xảy ra với Quỉ và họ chờ đợi, 1 năm, 2 năm … và rồi cuối cùng kết luận rằng: con Quỉ đích thực đã chết trong vụ hoả hoạn hay nếu không thì nó cũng đã bỏ đi nơi khác. Mọi thứ nhanh chóng chìm trong quên lãng. Các thế hệ sau đó của làng đã đập bỏ nốt toà lâu đài ấy và dựng nên trên đó một ngôi trường. Họ đặt tên cho nó là: Trường Cũ.”

“Nhưng rồi, một ngày trước khi tao thấy mình xuất hiện, con Quỉ đã quay trở lại. Nó căm giận điên cuồng khi thấy hợp đồng đã bị vi phạm; và để trừng phạt sự tráo trở của dân làng nó đã chiếm lấy trường học. Con quỉ đợi cho đến khi tất cả học sinh, những cô bé cậu bé đã đông đủ vào lớp, mới dùng phép thuật của mình trùm một màn sương bao phủ ngôi trường. Đấy là một thứ sương mù kì lạ, gần giống như thứ sương mù vô hình đang bủa vây thế giới này, nó khiến chúng ta chỉ có thể đi quanh quẩn, quanh quẩn rồi trở về. Những cô bé cậu bé vì thế đã không thoát ra khỏi được những cái lớp học cũ ấy và người lớn trong làng cũng không có cách gì tìm thấy lại ngôi trường. Họ nghe thấy tiếng gào thét của Quỉ vang vọng khắp thung lũng, rằng nó sẽ khiến cho mặt trời phải lặn vĩnh viễn ở nơi này. Và quả thật sau đó, khi mặt trời lặn xuống, cả ngôi trường và lũ trẻ đã phải chết trong bóng đêm vô tận. Kết thúc của câu chuyện khiến tao thoáng rùng mình. Và tao nghĩ đến sự tồn tại của mình giữa hai khoảnh khắc vô cùng của bóng tối. Bóng đêm là sự trả thù của Quỉ, nhưng cũng là tội lỗi bất tín của con người. Sự sống của chúng ta có được chỉ do hợp đồng xa xưa nào đó với một thế lực đen tối; mặt trời chiếu rọi chỉ là do sự hoà thuận giữa người với quỉ mà thôi. Tổ tiên của chúng ta đã phạm vào tội lỗi và bất chợt một lúc nào đó chúng ta sẽ phải trả giá cho chuyện ấy. Mọi chuyện khi đó sẽ hoàn toàn chấm dứt mà chúng ta không thể nào được biết, không có cách nào để giải thích và chống đỡ.”

Một chuyện cũ như nỗi đau. Tôi muốn nói với S. rằng hắn lại đã nhầm lẫn, con người ta chỉ bị trừng phạt vì những tội lỗi của con cháu hay những tội lỗi mà hắn sẽ phạm phải trong tương lai. Tôi cũng đang phải trả giá về những việc tôi sẽ làm, nhưng tôi không thể thay đổi được điều đó, vì tôi cảm nhận thấy đó là điều duy nhất có thể diễn ra. Tựa như một việc gì đấy có thể được cứu vãn, đã được cứu vãn nhưng thực ra nó lại cũng không thể được cứu vãn và đã không có bất cứ cái gì được cứu vãn cả. Nhưng bạn đừng nghĩ tôi tin vào định mệnh.

“Rồi tao nhìn thấy trên nền trời đêm lấp lánh sao hình ảnh của những người dân làng vô tội buồn thảm kéo nhau rời khỏi thung lũng, bỏ lại những đứa con của mình, giống như một biểu tượng của nỗi cam chịu nhục nhã trước sức mạnh. Họ không mang tao đi theo, một đứa trẻ mồ côi đã không đến trường học vào ngày hôm ấy, cũng là một nhân chứng cho cái quá khứ đau thương mà họ muốn chôn vùi. Họ bỏ rơi tao vì tao là trẻ con và tao sẽ khơi gợi nên những hình ảnh về con cái họ. Họ cũng không muốn tao phá hỏng cái gọi là một miền kí ức trọn vẹn về thung lũng này khi tao còn xuất hiện ở trên đời. Họ có muôn vàn lí do, còn tao thì đứng ở đấy tìm cách biện hộ cho một cái gì quá tàn nhẫn xảy đến với mình. Tao tưởng tượng ra một ông cụ già thông thái bay xuống từ một trong những đỉnh núi bao quanh, nói với tao rằng, dân làng vứt tao ở lại vì muốn tao thừa hành một nhiệm vụ lạ lùng mà ngoài tao ra không một ai có thể làm được. Tao sẽ phải tìm cho ra thị trấn Kếp, cố gắng sống sót ở đấy cho đến khi gặp được kẻ có thể dẫn tao tìm lại ngôi trường. “Nhưng thị trấn Kếp là gì?” – Tao hỏi. Ông cụ già nói rằng đó là xứ sở của chuột bọ, của những con nhện nhả bụi, của những chuyện ngược đời, của trí tưởng tượng thống trị và của những bi kịch. Tao lại hỏi rằng vậy tao có thể tìm cái thị trấn ấy ở đâu, làm thế nào để gặp được người có thể giúp tao tìm lại ngôi trường và hơn hết tại sao tao phải làm tất cả những chuyện ấy? Ông cụ già trả lời, đại ý rằng có những câu hỏi mà người ta chỉ có thể trả lời bằng một câu chuyện hay một ngụ ngôn nào đấy. Ý của ông ta là tao nên tự bịa câu trả lời cho mình; nhưng dù sao sau đấy ông ta cũng kể cho tao nghe một ngụ ngôn thật. Nó như thế này: Có một con chuột, sau khi ngủ dậy, nhận ra rằng nó có cái bóng của một con mèo. Nó hốt hoảng khi tưởng rằng có con mèo đang đứng cạnh nó bèn co cẳng chạy nháo nhào trong hang. Đến khi mệt lử, nó nằm rũ xuống và nhận thấy mình đã sợ hãi một cách ngu ngốc; nó ngắm cái bóng của mình và tự nhủ rằng một con chuột cũng có thể có bóng là một con mèo lắm chứ. Nó muốn thở ra một cách nhẹ nhõm, nhưng có những lo lắng sâu thẳm nào đó khiến nó không yên tâm chấp nhận điều ấy, và nó nằm im, khởi sự suy nghĩ về cái bóng của mình. Vừa khi ấy thì nó nhận ra cái bóng mèo của nó đang cử động và không kịp kêu lên một tiếng, những cái móng vuốt sắc nhọn đã cắp chặt vào cổ nó.”

 

“Tao đã cố suy nghĩ xem ông cụ già muốn ám chỉ gì qua ngụ ngôn ấy nhưng những kết luận thu được đều không có liên quan một chút gì đến hoàn cảnh của tao. Rồi tao chợt nhận thấy lòng tin ngu ngốc của mình vào cái thế giới tồn tại bên ngoài. Đáng lẽ ra có thể tìm được mọi câu trả lời ở trong bản thân mình thì tao lại chờ đợi và phó mặc những giải đáp ấy cho thế giới. Mày có hiểu không, cho dù ta có tự trả lời được một vấn đề nào đấy đi chăng nữa thì ta cũng đã tin tưởng quá lố vào những cái bên ngoài mình. Chính vì thế tao cho rằng, sự tồn tại của những điều kệch cỡm và những trò lố bịch trong thế gian chính là lời cảnh báo, nhắc nhở chúng ta quay lại với chính mình.”

Tôi muốn nói với S. rằng lẽ ra hắn nên nói ngược lại mới phải: những trò hề được sinh ra khi con người bắt đầu coi mình là cả nhân loại.

Nhưng mưa vẫn đổ xuống, dầy và dai dẳng; những con én vẫn bị quăng quật trong thứ ánh sáng bẩy mầu ảm đạm và tôi thấy gió thổi nghiêng ngả dưới sức nặng của mưa. Một con quạ ở đâu bay đến, đậu lên cây cọc rào, giương mắt nhìn tôi. Tôi bỗng cảm thấy chán ngấy tình thế của mình, ngồi trong khu vườn bắp cải và lắng nghe một thằng điên đội mưa kể chuyện. Nhưng tôi hiểu S. cần biết bao tình cảnh như thế này, được nói ra những hoài niệm cay đắng nhất trong ảo tưởng rằng Caddy đang lắng nghe hắn nói. Và tôi biết hắn sẽ chẳng phản ứng gì nếu tôi công khai nút bông hai lỗ tai lại. Hắn đâu cần thiết điều ấy, hắn đang sống trong cơn mơ của riêng mình. Rồi hắn sẽ giống như T., sẽ bất chấp cái thế giới này, bất chấp mọi nỗi đau.

Tôi cảm thấy một giọt nước ấm áp chảy dọc theo ngón tay đeo nhẫn. Không thể nào. Tôi không tin! Tôi bỏ mắt Caddy ra, thấy mình như nắm tay em đi vào một thế giới xa thẳm vô cùng. Một thế giới tôi chưa thể hình dung, nhưng tôi biết, thế giới ấy không bao giờ có tôi.

 

7

Một cảnh trời đêm nhiều nắng gió. Tôi tưởng là mình đang cảm nhận thấy điều ấy một cách rõ ràng; những tia nắng cô đơn và lạnh lẽo ấp nhẹ bàn tay lên cơ thể tôi, dịu dàng sưởi ấm nó. Nhưng xác phàm vẫn bợt đi trong đêm. Không còn gì đến để ngăn cản sự thối rữa của con người; tôi hấp hối và làn hơi thở mong manh uốn lượn trước mũi tôi. Tôi tìm cách để chế ngự nó, cái nỗ lực để sống sót trong cô liêu rồi đến ước vọng trả thù mũi tên quay ngược. Tôi muốn làm nhiều thứ để được lịm đi, lốc xoáy dịu dần trong phế quản và nắng ấm làm tím lại đôi môi. Nhưng rồi tôi biết tôi đang lừa dối mình tàn tệ. Tiếng bước chân chuột rón rén ở góc phòng cũng làm tôi thảng thốt; tôi thoát khỏi mọi chìm lắng để quay trở về cảm giác đang thụ án tù chung thân của một thằng hề bất tử. Đêm hôm nay không có nắng, không có mặt trời. Bầu trời xuống thấp như chui xuống dưới mái nhà, và tôi thấy sao băng vụt loé lên trong đêm tịch mịch. Tôi muốn ước một điều gì đó nhưng cuối cùng, im lặng trôi đi và tôi thất bại. Thực ra không chỉ là không biết mình muốn ước gì mà tôi còn chẳng biết mình có muốn điều ước ấy hay không. Điều ước là thứ dành cho những ai còn trông đợi, cho những vùng nắng bão hoà và những đêm động mịn màng. Còn tôi lại là những mảnh vụn mầu xám hỗn loạn vô định và bình yên không tưởng. Tôi chỉ là một tế bào sống.

Tôi tưởng đang nhìn thấy cái bóng của mình nhỏm dậy trên tường, trong khi tôi vẫn nằm dài trên tấm phản màu cứt ngựa kê sát tường của căn phòng mơ màng ngủ đang dựa vào hành lang. Tôi nghe thấy tiếng hờ bình thản như dòng nước đục trong lành chảy dưới những tầng mây; tiếng hờ như trong đám táng sự ngây thơ của nhân loại. Tôi cố gắng ngồi dậy để khớp mình với cái bóng, nhưng sau rốt lại cứng người khi vừa mới chống tay lên y như vừa xập vào một ổ khoá và những nấc thang bên dưới đã bị dỡ bỏ để tôi phải lơ lửng trong không trung. Tôi định mở mắt ra nhưng không được và trải ra trong không gian cảm giác của tôi là một miền sa mạc trắng mênh mang và những điểm đen trườn trên đó khiến tôi nghĩ về loài rắn đuôi chuông, rồi những con rắn đang nấp trong âm hộ của bọn đàn bà dâm đãng hay con rắn giảo hoạt tưởng tượng mà đáng ra loài người phải mang ơn nó. Tôi hiểu ngay rằng thực ra tôi chưa hề bị mắc kẹt trong cử động của mình mà có khi tôi đang nằm bẹp dí ở một ngõ hẻm nào đó trên trái đất, dưới một mái nhà lợp bằng những chiếc lá đơn lá kép của mọi nỗ lực xoa dịu những trở mình hướng về cái chết. Tôi thiết tha được ngủ trong một thánh đường rộng lớn, không một ai bên tôi. Nhưng tôi biết, để trở về cái thực tại vẫn được vẽ bằng những nét bút nặng nề ấy, tôi phải vượt thoát lên, phải vặn xoắn được cái mảng sa mạc kia, và tự tôi không thoát được cũng như không được thoát khỏi những cố gắng trong kinh hoàng ấy.

Tôi nghe thấy tiếng kẹt cửa và B. bước vào. Chân hắn dẫm lên ánh trăng đang lách vào phòng qua khe cửa. Tôi thấy mình giơ tay lên gọi, nhưng mọi âm thanh phát ra dường như bị chính tôi nuốt trở lại. B. bước lại gần, khom người xuống để nhìn vào mặt tôi. Rồi bằng cái giọng đều đều trầm ấm lạ lùng, khiến cho trong khoảnh khắc tôi ngỡ rằng hắn đang tìm cách châm chọc tôi, B. kể  câu chuyện về một thằng khùng dễ mến: một gã trai trẻ dùng chân trái ngáng chân phải mình để ngã lăn tòm xuống hố phân, và ở đây luôn không bao giờ lên nữa. Tôi muốn nói với B. rằng tôi hiểu những thằng khùng như thế, hắn sẽ lựa cho mình công việc ngồi đếm giòi ở đó và sướng chết thôi cái số kiếp của mình; nhưng xin hãy để câu chuyện đó lại sau mà thương xót cho tình thế của tôi. Anh thấy không, ngay trong cơn mơ tôi cũng phải uốn thân mình dậy để mong anh cứu giúp, tôi đang sống trong cái bẫy tuyệt vọng của sự mệt mỏi. Cái xác tôi giống một đôi giầy, linh hồn tôi như mùi hôi của nó. Cử động của tôi anh không nhìn thấy được và tiếng nói của tôi qua tai anh chỉ như một tiếng thở dài. Nhưng tôi vẫn muốn thoát vượt khỏi nó, tôi vẫn muốn chờ đợi, vẫn cần những khoảnh khắc ao ước được đặt chân đến những vùng sáng không thể chịu đựng nổi của bước đi thánh thần và trên kia, chân lý dành cho muôn loài hé rạng. Vậy tôi xin anh đấy, B., nếu anh đang ở bên cạnh tôi, xin hãy tát mạnh vào gương mặt lạnh buốt của xác tôi, đánh thức y dậy. Y cần có cơ hội để đi qua mọi nấm mồ, đối diện với hắn và gạt bỏ mọi chỗ dựa trống không vững chắc sau lưng. Y cần tạo dựng nên ý nghĩa tuyệt đối, cái giày vò và đâm chết y từng giây, nhận lấy cảm giác bị băm vụn, tan biến và trở thành một thứ thực thể không hề tồn tại, hay tựu chung để y được hoà tan trong sự vô nghĩa vô cùng. Hãy tát vào mặt tôi, B., xin hãy tát vào mặt tôi!

Nhưng những lời khẩn cầu chân thành nhất không bao giờ được nghe thấy; B. rời khỏi phòng sau khi nhìn tôi và lắc đầu một cách thú vị. Những người bạn, than ôi, họ đều bước đi khi chúng ta ngỏ lời cầu xin. Có đáng gì khi anh ban cho tôi một cái tát, đủ để tôi giật mình mà trốn thoát khỏi giấc mơ?

“Nhưng chứ bây giờ thì anh đi đâu? Anh đi đâu?” Tiếng hờ êm đềm như một điệu hò sông núi vuốt nhẹ lên những mảng tường của căn phòng ẩm thấp rồi cuốn tụ lại thành làn gió đầy như thanh âm trôi qua khe cửa, tựa như một bàn tay dịu dàng vỗ về con trẻ trước khi nhẹ bước khỏi phòng và tắt đèn để buông màn đêm xuống. Ai đã chết ở cuối hành lang?

bài đã đăng của Nguyễn Nhật Minh


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)