Trang chính » Sáng Tác, Tiểu thuyết Email bài này

Phác Họa (kỳ 6)

 

 

2

 

“Mọi sự vô tội đều đáng buồn nôn”. J. nói khi anh chầm chậm bước xuống trên những bậc cầu thang đã mục ruỗng của căn nhà sàn áp mình vào núi đá. Anh phải bám vào tay vịn. Tôi ngồi bắt chéo chân trên chiếc ghế bành mây vẫn thường được đặt trong bóng tối, ngắm nhìn lớp da bị thời gian xô giật như đang chồng chất lên gáy anh. Sau mỗi bước chân lớp da ấy dường như bất động nhưng không hiểu sao tôi lại có những liên tưởng kì khôi về những con sóng biển. Không phải những con sóng lạ kì, thôi thúc được chép hay vẽ lại trong những bức tranh mà là những con sóng đang vỗ bờ đảo cát ngoài đại dương. Trong anh sóng vẫn vỗ như vậy ư? Và tại sao anh lại phải cố đứng thẳng như vậy ngay cả khi xuống cầu thang?

“Cũng phải” – Tôi nói. Ngẩng cao đầu như cóc – “Nhưng sau này, con người sẽ chẳng phải lợm giọng vì những điều như thế nữa. Anh nhìn xem …” – Tôi ngồi im và anh phải nhìn ra đó, thế giới của tôi “Em không có ý định đổ lỗi cho thế giới này, nhưng chính thế giới tội lỗi đó đã dần nuốt trọn sự vô tội của chúng ta”.

J. khuất khỏi tầm mắt tôi nhưng tôi biết rằng anh vẫn đang bước xuống. Anh vẫn đi. Ngôi nhà sàn này sao lại cao làm vậy? Và lần đầu tiên sau bao nhiêu năm, tôi cảm thấy rằng anh không còn muốn tranh luận cùng tôi. Anh đã mệt mỏi hay chưa? Tôi mỉm cười trong bóng tối và hơi lạnh tràn xuống. Trước mắt tôi, dưới cái bóng nghẹt thở của mảng cây rừng, những tảng đá phủ rêu bên kia con suối trông giống như những thiếu phụ quàng khăn đen đang nằm khóc.

“Anh có muốn nghe suy tưởng của em về sự “xé nát” không?” – Tôi hỏi, thấy lòng dội lên những xúc cảm kì lạ, tựa hồ như đau đớn, tựa hồ như hạnh phúc, giống như muôn ngàn mũi gai nhỏ châm rất nhẹ vào tim khiến cả linh hồn cũng muốn run lên. Tim tôi đập giống như một cái máy đang đầm đất “Một từ của Marcel hay Jaspers gì đấy. Lâu rồi em không đọc sách mà cũng không nghĩ nhiều đến hiện sinh. Trước đây em cho rằng, cuộc đời lí tưởng đối với một con người là khi y học thành được thuật hiện sinh, mà mấu chốt của thuật này là hoàn thiện khả năng hiện hữu trọn vẹn trong thực tại (không phải trong hiện tại) và kĩ năng phân tích tình huống. Như thế con đường bố và anh đi là những ví dụ tốt. Em đã suy nghĩ nhiều về tất cả những gì bố và anh đã đạt được, đặc biệt là những trạm dừng của 2 người trong cuộc đời. Em gọi đó là điểm đi hiện sinh và điểm đến hiện sinh. Tuy nhiên sau này em nhận thấy rằng, hiện sinh chỉ có tác dụng làm xù xì những điểm đó. Thêm nữa, giống như một nút mạng đảo, điểm đến hiện sinh càng lớn thì hiện sinh càng nhỏ. Vì thế em đã bỏ đi hiện sinh và chỉ còn nhìn vào điểm đến của cuộc đời anh. Như anh bây giờ, điểm đến của anh là ở bên cạnh em hay chí ít là ở trước mặt em. Dù anh vẫn đi nhưng điểm đến của anh đã tự quay trở lại. Thực ra những suy nghĩ về sự xé nát của em bắt đầu khi em đọc một truyện ngắn của bố có tên là “bên ngoài lực hút”. Câu chuyện kể về một thầy giáo trẻ, 23 tuổi, mang trong mình một khối kí ức êm đềm. Anh ta đam mê nghệ thuật kịch câm và đã khóc khi lần đầu tiên nhìn thấy bức chân dung đời thường của Marcel Marceau. Và giống như Marceau, nhưng ngày sinh viên, hằng đêm anh ta lầm lũi bước trên những con đường hỗn tạp Hà Nội và thương khóc tuổi thơ của mình. Nhưng ban ngày, người thanh niên này lại như một con người: vô lo và trống rỗng. Anh ta cười với tất cả và sống cho chân lý thứ nhất của M.Ficino. Anh ta không bao giờ tự hỏi một điều gì về cuộc sống hai mặt của mình. Sau ngày tốt nghiệp, người thanh niên ban ngày nghĩ rằng anh ta sẽ ở lại hà Nội, theo đuổi ước mơ của mình là trở thành diễn viên của một đoàn kịch nào đó; nhưng người thanh niên ban đêm lại muốn mình giảng dạy môn Địa lý ở một xứ sở xa xôi xa cách quê hương, nơi anh có thể hằng đêm gặm nhấm kí ức của mình. Cuộc đấu tranh của hai con người trong anh diễn ra không khoan nhượng, và chỉ nhờ sự ngang sức của đôi bên mới ngăn không cho anh ta đưa ra kết luận một cách vội vã. Nhưng tình thế thay đổi trong một đêm nọ. B. ngồi ghi nhật kí dưới một ánh đèn đường vàng vọt, điểm dừng chân tạm thời trong đêm của anh ta. B. cảm thấy hạnh phúc với nỗi đau cô độc của mình. Một cái gì đó vụt qua như sao băng, và B. bỗng chợt nhận ra sự dị thường trong những trang nhật kí của mình: hơn một năm qua, anh ta đã xé lịch trước trong cuốn sổ ấy với một sự mơ màng không giải thích; hôm nay là ngày 29/7 nhưng B. lại ghi vào nhật kí là ngày 17/10. “Thật là tức cười” – B. nghĩ – “Ta có thể lấy gì lí giải cho việc này? Ngoài việc bế tắc vô hạn trước thời gian, liệu có thể nói đấy là vì cuộc đời mi tẻ nhạt đến nỗi các ngày trôi qua không cần gọi tên và giống như những hạt đỗ xanh rải đều lần lượt trên một chiếc thước kẻ trong – không thể phân biệt, hay có thể động viên hoặc chê trách mi không coi trọng bất cứ biến cố nào xảy ra bên ngoài mi – mi không hề quan tâm hay chờ mong điều ấy?” Và quả thật trong cuốn sổ gọi là nhật kí của mình, B. đã không hề ghi lại bất kì một biến cố nào. Anh ta chỉ ghi chép những hồi tưởng.

Trong khoảnh khắc người thanh niên ban đêm đang hoang mang trong việc hình dung ra hình ảnh của mình trong hiện tại thì người thanh niên ban ngày xuất hiện. Anh ta cảm thấy chiến thắng đã đến rất gần và lần đầu tiên tự cho phép mình xâm nhập vào thế giới của người thanh niên ban đêm. Anh ta nói: “Anh biết không, tôi đã chờ đợi giây phút này từ rất lâu rồi. Thời khắc anh nhận ra rằng chính anh là kẻ đã tách ta ra làm đôi và sự ích kỉ hèn nhát của anh đã gây hại cho tôi như thế nào. Sự hồi tưởng của anh khiến quá khứ của ta cứ trương phình lên, che lấp cả hiện tại và tương lai. Sự trương phình ấy khiến cho trong giây lát ta bị mất đi khả năng tìm lại sự hiện diện của ta trong quá khứ, gây khó khăn cho ta trong việc bao quát và đánh giá cuộc đời của chính mình. Khi ấy ta không thể đưa ra lời giải đáp tạm thời cho những câu hỏi quen thuộc về ý nghĩa của cuộc sống vì cuộc sống của ta đã trở nên mù mờ và trải rộng quá mức để thâu tóm lại cho việc đánh giá và rút ra kết luận. Điều ấy không những đưa lại những kết quả ngu ngốc mà người ta thường nói là tích cực , mà òn gây ra trong ta những cảm giác mơ màng không dứt khoát trước mọi tình huống, hành động và giao tiếp trong thực tế. Anh đã không biết rằng chính vì điều đó đã khiến tôi phải đóng vai một kẻ sáng suốt tầm thường, suốt ngày bơi lội trong một thứ cảm giác hạnh phúc đần độn và giả tạo. Tôi chỉ là con rối của một thứ hoài niệm độc tài. Nhưng anh có hiểu không, tôi là Lê B. ban ngày, tôi mới chính là bộ mặt của ta, là sự biểu hiện của ta, là giá trị của ta, là ý nghĩa của ta. Tôi không muốn ta chỉ là phế phẩm sinh ra trong sự ngẫu hứng của trò chơi kí ức. Tôi muốn ta là tôi. Và tôi muốn anh cùng hợp tác với tôi để tạo dựng lại một ta là người làm chủ và chỉ huy những hồi tưởng, cũng như để tiếp tục ước mơ trở thành một nghệ sĩ đích thực.”

Và hắn chìa tay ra. Nhưng Lê B. ban đêm đã gạt đi bàn tay đó với một sự ghê tởm làm nhăn nhúm gương mặt anh ta lại.

“Không một nghệ sĩ chân chính nào lại muốn thống trị hồi ức. Mi chỉ chớp lấy thời cơ ta bối rối trước ý nghĩa của việc ghi lại các biến cố để xuất hiện ở đây, nơi mà mi hoàn toàn không có tư cách để xuất hiện. Mi là một kẻ thủ đoạn, một con quỉ dữ. Trước khi tống khứ mi về cái thế giới tươi đẹp mà mi đã đến, ta sẽ cho mi vinh hạnh được biết vì sao ta không ghi lại một biến cố nào trong cuốn nhật kí này. Mi hỏi tại sao đến giờ này ta mới nhận ra điều đó? Chẳng lẽ mi không biết rằng Thượng đế ở bên trong vô thức của người nghệ sĩ? Chẳng phải ta luôn biết được đúng lúc người cho ta biết ư? Và không phải sứ mạng người nghệ sĩ là sáng tạo ra những điều mà cả Thượng đế cũng không làm nổi hay sao? Ô, mi thật khiến ta thất vọng, dù ta không kì vọng bất cứ điều gì ở mi, hỡi ý chí vòng tròn tội nghiệp. Giờ ta sẽ nói cho mi hay, ta không ghi lại những tương tác của ta và mi với thế giới này không phải vì ta chỉ có một mình. Những câu chuyện vẫn phủ ngập thời gian của ta đấy thôi. Nhưng hồi ức luôn đẹp hơn, mi có hiểu không, hồi ức luôn đẹp hơn! … Niềm an ủi duy nhất cho mi ở đây, có lẽ là một ngày nào đó cuốn nhật kí này cũng đi vào hồi ức của ta. Nhưng mi yên tâm, ta sẽ đốt nó ngay đây, đốt ngay đây.”

Người thanh niên ban đêm đứng dậy, tiếp tục bước đi trên những con đường đang dần mất đi kí ức của Hà Nội. Anh ta cứ thế nói một mình cho đến trào nước mắt. “Đúng thế. Sartre ạ. Proust. Ôi Proust.”

Bố đã viết một đoạn tuyệt hay kể về những năm tiếp theo của người thanh niên này, khi anh ta trở thành giáo viên một trường trung học miền núi. Người thanh niên ban ngày đã biến mất ngay trong đêm hôm ấy và Lê B. giờ đây chỉ còn là bóng tối của hoài niệm, dù hằng đêm anh ta luôn mơ về những mảng sáng của kí ức. Anh ta gom góp tiền lại và tự xây cho mình một hầm mộ. Bây giờ thay vì rảo bước trên những con đường u tịch hoang lạnh ở miền quê, hằng đêm sau khi đã hoàn tất xong xuôi bài vở của ngày hôm sau, Lê B. chui vào trong hầm mộ giá lạnh của mình, chìm vào trong những giấc mơ đầy mùa hạ với hoa vàng bên sông, gió, sáo diều và nắng ấm. Anh ta khóc, cười với quá khứ của mình cho đến khi thiếp đi.”

“Có vẻ như câu chuyện sẽ không kết thúc ở đây”. Tôi nghe thấy tiếng đế giày của J. trượt trên những mảng rêu. Anh sẽ không ngã khi bước đi trên những tảng đá ấy. Tôi không nhìn thấy anh nhưng tôi hiểu rằng anh đang ở dưới chân tôi.

Những mảng trời xanh bị đục thủng trên nên trời đầy mây cũng đang dần chuyển sang màu xám ngắt. Tôi nhoài người khỏi ghế nhưng ngay lập tức bị đè quị xuống sàn gỗ bởi sức nặng rõ ràng của một giàn nhót vô hình. Tôi vừa tưởng tượng ra nó. Một chiếc Bô-ing bay ngang qua ngọn cây của khu rừng trông giống như một con cá mập không có vây lưng. Sự tiến bộ thế là đã đưa nhân loại lên mây.

“Phải, phải” – Tôi kêu lên rồi áp mặt xuống mảnh ván sàn có mầu thuốc lá. Không thấy mùi gì – “Phải, nếu câu chuyện kết thúc ở đó thì thật là ngớ ngẩn. Nhưng bố đã chứng tỏ rằng ông hiểu rất rõ nhân vật của mình. Ngay khi người thanh niên ban ngày biến mất thì cũng là lúc hắn thực sự xuất hiện. Với việc nhường lãnh địa kiểm soát con người Lê B. cho người thanh niên ban đêm, hắn đã chui vào trong chính kí ức anh ta. Điều này hoàn toàn dễ hiểu, một người nào đó trong một thời khắc nào đó luôn ở trong kí ức của chính mình. Chúng ta vì thế giống như một loài sâu bọ tự đục ruỗng. Quá trình tự đục ruỗng mình của Lê B. khi trong một đêm nào đấy, người thanh niên ban ngày bất ngờ hiện ra trong mớ hồi tưởng hỗn loạn của anh. Gần giống như những bệnh nhân Guillain Barré, hen suyễn hay viêm thần kinh cấp tính – ở những người này, cơ thể họ sản sinh ra những tế bào chống lại chính mình – những hồi tưởng về người thanh niên ban ngày đã gây ra trong Lê B. những cảm xúc chống lại chính con người anh ta bây giờ. Hơn nữa, những hồi tưởng ấy còn bám chắc vào anh ta như một thứ mong muốn tự sát hay một con đỉa.”

“Và như Caddy” – J. nói. Tôi ngẩng đầu lên. Đến bây giờ tôi lại nhìn thấy anh, cái dáng hình cao lớn đang đứng lặng bên bờ suối như một nỗi khắc khoải thành hình. Anh vẫn ở dưới chân tôi, nhưng anh sẽ đi. Tôi cảm thấy rõ ràng rằng mình đang hoảng hốt. Tôi cứ nhìn mãi vào cái gáy bất động và mái tóc cắt ngắn của anh – nhưng xơ xác đến độ khiến cho người ta có cảm giác nó đã như vậy từ nhiều năm nay – và cứ thế tôi như trôi đi trong cảm giác nỗi hoảng hốt của mình đang biến dần thành một cơn giận dữ. Tôi thấy mình như hét lên: “Đúng, như Caddy. Em biết anh đang cợt nhạo em, rằng em phải như thế hay em không còn lựa chọn nào khác. Rằng đó là định mệnh của em. Nhưng vì sao anh không hiểu cái điều hiển nhiên như thế, em cũng chỉ giống anh thôi, đối với anh thì sự sa đoạ là một nỗ lực vượt qua, còn đối với em, chấp nhận hay không một điều gì cũng đều là thách thức nó.”

Chao ôi, sao tôi bỗng thấy mình giống cái ông trưởng thôn rởm đời kia.

Nhưng J. không nói gì, anh bắt đầu lội qua suối, ngang qua tảng đá của chúng tôi. Tôi hoảng sợ rằng nước sẽ cuốn anh đi. Tôi muốn vùng dậy đuổi theo anh nhưng một bàn tay vô hình bóp chặt lấy lồng ngực lại khiến tôi khuỵu xuống. Lòng kiêu hãnh của mi chỉ là một dạng tự ái thối rữa. Không. Không. Không đơn giản là như thế. Tôi thấy mình tiếp tục bị đóng đinh vào một cái gì đấy vừa mơ hồ vừa rõ nét đã tạo nên con người tôi. Tự do? Quyết định? Kế hoạch? Hay nỗ lực … Dù là cái gì thì chiếc đinh ấy cũng đã xuyên qua người tôi và cắm vào mặt đất. Tôi đã đứng im suốt cả cuộc đời.

Anh đã sang đến bờ bên kia. Dòng suối vẫn vậy sau bao nhiêu năm, nông đến mức không đủ làm ướt chân ai.

“Anh thấy gì khi soi mình dưới nước?” – Lần này tôi hét lên thực sự – “Tại sao tất cả các người không bao giờ lắng nghe tôi kể hết một câu chuyện, dù tôi luôn kể những câu chuyện của người khác và về một người khác? Các người không biết đến cái cảm giác đấy ư, cái cảm giác một ngày kia ta sẽ bất chợt nhận ra rằng thực ra không hề có ai đang lắng nghe chúng ta. Và không một ai đang nói gì với chúng ta. Anh không sợ hãi điều đó ư? Anh!?”

Nhưng đáp lại lời tôi chỉ là tiếng vọng đến từ bốn phương. Có ai đáng thương hơn Tiếng Vọng?

J. trượt ngã trên những phiến đá. Rêu ở đó mọc dầy và trơn hơn bên đây. Và trong khu rừng sẽ ẩn chứa bí mật gì khiến anh lại đớn đau? “Một bí mật không được ai biết đến thì sao được gọi là bí mật?” – Tôi tưởng lại nghe thấy tiếng nói của anh vang nhẹ bên tai, trần trụi như một lời phán quyết hiển nhiên về thế giới. Nhưng anh vẫn bước đi và vẫn cố gắng đứng thẳng trên những mảng rêu, tựa hồ như không phải linh hồn anh trú ngụ trong cái thể xác kia mà chính nó bao bọc lấy cái thể xác ấy. Tôi biết rõ rằng không phải anh đang trốn chạy khỏi nơi đây nhưng những suy nghĩ về điều đó khơi gợi lên trong tôi những niềm vui cay độc và chua chát. Nhưng ngay cả khi tôi quyết liệt bám víu vào cái niềm vui gian dối ấy, tôi vẫn cảm thấy trong tôi một cái gì đang sụp đổ và tan vỡ. Rồi giống như một nỗ lực thoát khỏi giấc mơ, tôi giật nảy mình và bò ngược trở lại chiếc ghế bành. Ôm lấy chậu cây ngô đồng đặt ở chân ghế, tôi lao người xuống cầu thang.

“Anh ơi” – Tôi gọi – “Em không cần đến nó. Em không cần”.

Trời sụp tối rất nhanh khiến cho trong giây lát tôi tưởng mình nằm trong cảm nhận thời gian của sự vĩnh hằng. Những cơn gió lạnh buốt thốc vào gáy tôi và phía trên rừng cây, những cánh chim đen sì táo tác bay đi. Tôi không còn nhìn thấy anh đâu nữa.

Tôi thả cho chậu ngô đồng rơi xuống phiến đá và ngồi xuống bậc thang. Người ta thường ra đi vì nhục nhã, còn tôi đứng lại vì điều ấy. Tôi giơ tay lên trước mặt, đôi bàn tay vẫn sáng rực lên trong bóng đêm, vẫn nắm giữ những bí mật thường hằng thôi thúc tôi, vẫn nắm chặt lấy . Tôi đâu có thờ ơ với . Một khoảng trống trải vô tận lan toả trong tôi, còn trống trải hơn bất cứ khi nào tôi chợt nhớ đến sự tồn tại của mình – một thứ tồn tại mà chỉ sự tồn tại của nó thôi đã đủ khiến người ta đớn đau.

“Anh biết không.” – Tôi nói – “Bố đã theo đuổi cảm xúc người thanh niên kia thật quyết liệt, nhưng cuối cùng ông vẫn phải bỏ cuộc. Ông bước theo con đường mà ông nghĩ rằng Lê B. phải đi chứ không phải con đường mà anh ta sẽ đi. Ông đã quá tàn nhẫn với nhân vật của mình, vì thế mà cướp đi cơ hội tự cứu thoát của anh ta. Ông mô tả một cách ngu ngốc cuộc cướp đoạt hoài niệm của người thanh niên ban ngày, chiến thắng của hắn và niềm hạnh phúc ngây thơ của Lê B.. Giờ đây anh ta chỉ còn nhớ về những dải nắng đâm nghiêng trên mặt đất, những con người trẻ tuổi đang bước đi và lá vàng rơi trên bụi. Những trải nghiệm vui thú, kì diệu, ngây ngất của Lê B. ban ngày được vây bọc trong tấm màn tình bạn, tình yêu với bao sảng khoái, say đắm và ước mơ cứ dâng dần lên và ngập đầy trong hồi tưởng của Lê B.. Anh ta như bị cuốn vào những niềm vui mà người ta thường gọi là niềm vui cuộc sống, nhưng thực ra đó lại là thứ niềm vui ở bên ngoài cuộc sống, đúng như xưa kia anh đã từng nhận ra. Thất bại triệt để của Lê B. được đánh dấu vào đêm cuối cùng anh ta ở lại vùng quê đó. Anh ta đập bỏ hầm mộ của mình, đốt phá bưu ảnh và những đồ kỉ niệm thời ấu thơ; rồi trước khi bỏ đi vào tờ mờ sáng hôm sau, anh ngồi viết một lá thư chan chứa tình yêu thương dành cho những học trò và đồng nghiệp của mình. Cuối thư, anh ta viết hoa dòng chữ: hạnh phúc làm sao được cùng với mọi người. … Một cái kết thúc thật vô lí và đần độn phải không anh. Làm sao có được những niềm vui chân chính khi thứ anh phát ngộ ra chỉ là tầm thường, giả dối. Em đã từng tìm cách biện minh cho cái kết thúc dở tệ bố đã viết khi lục tìm được một mảnh giấy nhỏ đề ngày … năm 1960 trong đống giấy tờ bố để lại. Bố viết thế này: “Nỗi đau khổ giống như con mọt đang kẽo kẹt trong thanh dát giường. Tôi đã không thể cảm thấy mình có thể trở lại tinh thần hư vô và phản kháng ngày nào. Tôi đang sa lầy vào thế giới và chấp nhận những khổ đau vụn vặt khi tương tác với nó. Tôi đã đánh mất khả năng “chấp nhận” lớn lao khác của trước kia, chỉ vì bây giờ tôi đang nhìn vào hiện tại – những điều chán chường khủng khiếp – do đấy quên lãng đi hư vô, thứ đưa tôi đến sức mạnh không ngừng của mong ước khám phá ra những cái mới mẻ trong thế giới, như một nỗ lực chống lại chính hư vô, kẻ nâng đỡ linh hồn tôi. Không giao tiếp với nó, tôi giống như một kẻ mù loà trước những gì chúng ta không thể nhìn thấy bằng đôi mắt luôn mờ đục và nhất rằng đôi mắt của những kẻ ấy – tôi giờ đây, chỉ biết nhìn mà không biết nhìn, luôn mơ màng khi hướng vào sự vật hiện hữu mà không mường tượng được chính sự hiện hữu “sự nhìn” của chính mình …

Không chỉ tài năng mà hư vô cũng giống như một thứ hồi ức.”

“Em đã dựa hẳn vào câu cuối cùng này để chứng minh đơn giản rằng bố viết truyện ngắn này chỉ để trả thù quá khứ của mình, một thời tuổi trẻ mà ông đã không đủ sự mạnh mẽ để chấp nhận hạnh phúc. Cái sắc thái mỉa mai cay độc ẩn giấu trong từng câu chữ đã giúp em tự tin với giả thuyết của mình. Nhưng rồi em lại giật mình khi hiểu rằng, chỉ những người tuổi trẻ như em mới đặt ra kiểu giả thuyết như thế; em đã ngỡ mảnh giấy tìm được trong tài liệu của bố là do chính tay em viết. và mọi sắc thái châm biếm mỉa mai trong câu chuyện cũng chỉ là do em tưởng tượng ra. Cái này cũng hơi giống như tính từ, chúng ta không thể hiểu được mà chỉ cảm nhận được nó.”

“Em đã đi đến việc chấp nhận một điều rằng thất bại của Lê B. cũng chính là thất bại của bố. Chỉ có một điểm khác biệt, rằng bố đã khao khát thất bại ấy nhưng cuối cùng ông vẫn không có đủ sự mạnh mẽ để sống trong nó. Lẽ tất nhiên câu chuyện cũng không phải là một nỗ lực tiếc thương quá khứ hay mơn trớn hoài niệm, mà là sự phản chiếu chính nội tâm của ông khi viết nó. Hồi tưởng giống như một tấm mica phản xạ lên tường những cái bóng sáng đẹp đẽ. Ông đã mệt mỏi đến thế rồi.”

“Giống như anh nữa, phải vậy không?” – Tôi bỗng thấy mình cười phá lên – “Anh đang ở đâu trong khu rừng kia? Anh đã từng nói với em, anh ca tụng sự mỏi mệt, nhưng anh lại luôn cố gắng thể hiện rằng anh xa lạ với thế giới này, anh xa lạ với con người. Anh có biết, một kẻ sống tách biệt không phải vì muốn cô đơn mà vì y thích thú khi tưởng rằng y là một kẻ thích cô đơn. Có phải anh cũng vui thích khi nghĩ rằng em đang thấy anh đã quá mệt mỏi, mặc dù sẽ không có một ai ngoài em có thể nghĩ rằng anh đang như thế, vì anh sống trong một thế giới lạ lẫm mà sự mệt mỏi trong suy nghĩ mọi người, chỉ có ở bên những điều gần gũi. A. nói rằng “J., anh ấy chỉ có thể sống được ở hai nơi: trong nhà và trên đường”, ồ, thật thế, cứ như thể cô ấy đã hiểu anh lắm sau từng ấy năm xa cách. Nhưng thực ra, anh cũng chỉ như tất cả những kẻ đã đến ở trong lớp học cũ thôi, anh đi chỉ là để huyễn hoặc mình rằng anh không hề muốn dừng lại.”

Tôi hằn học nhìn ra xung quanh, vào cái khoảng tối tăm vô tận, trống rỗng vô tận, cảm thấy mình đang trôi dần đến điểm cuối cùng của không gian, nơi mọi sinh thể đều bị tan rã để hoà lẫn và trở thành bóng đêm vĩnh cửu. Tôi cố hình dung lại những ám ảnh một thời về người Tolteca, khi ấy tôi tự do bay lượn trong cảm giác trong trẻo rằng mình là một linh thể ánh sáng, một tấm gương không còn ám khói; nhưng điều diệu kì không xảy đến, không gian bừng sáng quanh tôi nhưng lại nhốt tôi vào một chiếc vò gốm với cổ vò đang dần thắt lại. Tôi hoang mang ngồi bó gối, nghiêng đầu nhìn xuống đáy và những tiếng cười nói, tiếng khóc cứ dội lên xa lạ đau đớn quanh miệng bình. Tôi không thấy gì hết ngoài bầu trời xanh ngắt nhỏ bé cứ thu hẹp mãi trong vùng kí ức nhảy múa và những ảo ảnh mờ nhạt vận động mỗi lúc một nhanh, mỗi lúc một xa …

Hắn lấy chân móc vào thanh kèo và thả người xuống.

“Sao thế?” – Hắn nghiêm nghị hỏi. Tôi biết thừa hắn đang đóng kịch, nhưng tôi cũng hiểu rằng hắn chân thành với điều đó như thế nào. Hắn đâu có biết gì về con người.

“Anh không nói tiếp được nữa phải không? Mặc dù hắn đâu còn ở đây! Anh đã khi nào tự hỏi về cái điều lạ lùng ấy chưa, rằng anh có thể nhẫn tâm với bất kì ai, kể cả Caddy, vậy mà không khi nào anh nỡ làm bất cứ điều gì để hắn cảm nhận thấy sự hiện hữu của hắn đang bị xâm phạm. Anh chưa từng phán xét hắn. Trong mối quan hệ với mình, anh tưởng tượng hắn là một khối an bài tựa như một lời nói; và do đấy, anh tìm cách giễu cợt hắn trong những cố gắng trống rỗng & thừa thãi. Trước sau gì anh vẫn thế, chỉ làm nên những điều thừa thãi …”

Khi trở lại với một điều gì là chúng ta chạy trốn khỏi điều khác, và do đó dẫn tới sự giằng xé. Chúng ta luôn bị giằng xé khi dịch chuyển; chúng ta không nắm rõ được cái tác động đến linh hồn mình ở điểm đến. Chỉ biết rằng tại đó ta luôn bị xé nát. Ôi, những điểm đến, chúng luôn tồn tại trong thời gian, ngay dưới bước chân của chúng ta. đấy là số phận của con người; tự tàn phá bằng chính chuyển dịch của mình.

Cái xót xa: ta luôn ở điểm đến và luôn đi qua điểm đến.

Điều gì cần cho tôi bây giờ, hỡi tôi? Tôi có bị xé nát khi trở về cùng Caddy? Ô, không, có những chuyển dịch mà ta bị xé nát bởi những điều không là chúng ta. đấy không còn là con người nữa, nhưng là tồn tại của thế giới, của xã hội con người. Chính nó đưa đến cảm giác mông lung giải thoát trong sự cô độc và vô tội của chúng ta. Chuyển dịch ấy khẳng định mỗi con người, không, không tự giằng xé mà bị xé, bị cái tồn tại và thế giới này giằng xé.

Nỗi đau đớn trùng vây của trốn chạy.

Nhưng sao cái “bị xé” ấy nhạt nhoà đến thế? Vì nó trộn lẫn và dần biến thành “tự xé nát” của ta; vì thế mà đớn đau. Tôi phải thoát kịp trước khi những “bị xé” ấy đã hoàn toàn biến mất.

Hình ảnh hắn dần dần tan biến, chỉ để lại dư âm những tiếng cười nhạo báng của tạo hoá. Những sợi dây leo không màu mọc ra từ mái nhà bắt đầu trườn xuống trong sự im lìm của những điều hiểm độc. Tôi cảm giác mình bị xua đuổi khỏi nơi duy nhất tôi còn có thể đứng lại trong cõi đời này. Tôi không đủ niềm tin để sống cùng sự tủi nhục. Cái bóng của tôi mỗi lúc một sáng lên trong đêm tối dày đặc mịn màng; tôi không còn hiểu được thực ra tôi hay cái bóng của tôi đang sống cuộc đời này. Tôi là cái bóng của tôi hay cái bóng của tôi là tôi.

“Em làm tất cả những điều ấy không đơn thuần chỉ là thách thức số phận anh. Nhưng anh sẽ không bao giờ biết, không thể nào biết được” – Tôi cố gắng hét lên khi cảm thấy những sợi dây leo chờn vờn trên đầu đang dần khiến tôi ngạt thở. Tôi thấy mình như đang khóc, nhưng tôi thừa hiểu đấy chỉ là sự dụ dỗ đáng nực cười của cảm xúc. Bao nhiêu năm nay, tôi luôn chực khóc, nhưng mãi mãi chỉ thế mà thôi – “Em sẽ để anh thấy rằng, em không bao giờ tuyệt vọng chỉ vì đã đánh mất quyết định của chính mình. Vì Caddy luôn đợi em ở vực thẳm, anh có hiểu không? Nó luôn giúp em tỉnh táo để không phải kêu toáng lên, đánh thức bọn đần độn. Mặc dù em không nghĩ sẽ là nguỵ biện nếu nói rằng đó là điều tốt đẹp nhất mà con người có thể đạt tới. Ai không cảm thấy ấm áp khi ngồi cảm nhận sự tuyệt vọng của mình? Ai không khó chịu và ganh ghét khi bên cạnh mình có một con người không còn chờ đợi bất cứ điều gì nữa ở cuộc đời y? … Nhưng có điều, em không cần đến nó, cũng như anh, anh không cần đến những gì quen thuộc, hay A., cô ấy không cần đến tự do …”

Tôi bước lại nơi chậu cây ngô đồng đã vỡ; nhưng tôi không muốn ngồi xuống cạnh nó như trước kia. Cái bóng của tôi trải ra luồng sáng đến nhức mắt khiến những chiếc lá ngô đồng còn tươi trở nên lấp lánh. Một con chim hoạ mi bay đến từ bóng tối, đậu lên chiếc bút cài nơi ngực áo tôi. Tôi cảm nhận được một điều gì đó đang thôi thúc, khiến tim tôi đập dồn dập về một nỗi ám ảnh chưa đến, bi thương và mờ nhạt. Tôi hiểu mình đang hình dung ra quyết định.

bài đã đăng của Nguyễn Nhật Minh


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)