Trang chính » Sáng Tác, Truyện ngắn Email bài này

Quỳnh Dao vũ khúc

 

 

 

Tại các quốc gia Âu Mỹ ngày nay hầu hết người ta đều cấm hút thuốc nơi công cộng. Cũng may là ở nhà riêng ta vẫn còn được hút thuốc. Nói giọng chua cay chơi cho vui vậy chứ chẳng có ý bênh vực những kẻ hút thuốc đâu. Ích kỷ mà, vì bản thân tôi cũng bỏ thuốc lâu rồi, dù nghiện khá nặng và đã dùng cả đến tẩu nữa. Thuốc lá đóng nhiều vai trò đáng yêu: suy tư, buồn bã, mơ mộng, nhớ nhung… (khói huyền bay lên mây, khói huyền bay lên mây) nhưng có một lần nó đóng vai trò đáng ghét. Đấy là quan điểm của phái nữ. Vì từ một cử chỉ nhỏ nhặt (với tay lấy bao thuốc, thường bao thuốc đặt trên bàn đêm cạnh chiếc đồng hồ tay đã tháo ra vì ngại xây xướt làn da ngà ngọc; rút một điếu, lại loay hoay lần nữa vì phải trườn qua những ao, chuôm, đồi cỏ để tìm lửa; ngồi dậy châm thuốc, nhớ cẩn thận kẻo lại để rơi tàn lửa/tay vô tình gieo một đám cháy to) người ta có thể suy ra khá nhiều tội lỗi lớn lao. Nhất là hôm nay, tôi viết những giòng này khi tờ lịch trên tường ghi con số 8: tám tháng ba, ngày phụ nữ quốc tế. Dù sao đi nữa vẫn cứ xin nêu thắc mắc: người ta sẽ làm gì sau khi, nếu không có điếu thuốc? Xin đừng la ó khi tôi nêu một thắc mắc chính đáng như vậy. Đầu óc ta có khi lang thang nhiều nơi mà rốt cuộc vẫn thường quay về chỗ cũ, một nơi mà hầu như tất tần tật nhân loại đều vẫn hay tìm về. Nhưng tìm về để lại ra đi. Rồi cũng có khi dung dằng nửa ở nửa về… Thôi thì nói gần nói xa chẳng qua nói thật: post coitum ấy mà. Nhiều đấng nữ lưu giận chuyện đó lắm, đã cực lực bày tỏ thái độ phản đối. Cũng đúng thôi. Nhưng lúc này tôi đang nói chuyện khác nên không có lòng dạ nào bênh vực tóc dài…

Hóa ra hành động ấy muốn nói lên rằng ta hồ hởi trước và chán chường sau. Lạ nhỉ! Cho nên đôi khi triết gia (hay tôn giáo –tôn giáo trước hết là suy nghiệm triết lý – nên nhớ như vậy) thế mà có lý. Họ nói sao? Họ bảo muốn diệt khổ đau là phải diệt tận gốc. Gốc của nó là dục vọng. Cắt tiêu cái dục vọng là xong. Quả nhân nghĩ cách khác, quả nhân không chịu cắt cho tiệt. Cứ để đấy.

Con đường Hoàng Diệu dính liền với hình ảnh Quỳnh Dao trong trí nhớ. Nói rõ hơn, dính liền với bắp chân Quỳnh Dao. Hồi đó đứa nào ở Sài gòn thì có quyền tự cho mình là dân thành phố, ngoài ra chỗ nào cũng nhà quê hết, huống hồ là cao nguyên. Trước ngày ra đi, nhân nói chuyện với thằng bạn, nó hỏi: –Mày biết chơi tennis không? – Không. Tại sao? – Ở trển nếu không biết chơi tennis thì còn việc khỉ gì mà làm nữa? Tao có thằng bạn chơi giỏi lắm, trung sĩ thôi, mà phây phây như quan vì nhờ ông Toàn kêu lên đấy để dạy ổng đánh và chơi tay đôi cùng ổng. Thế là xìu. Lên cao nguyên làm chó gì khi không biết chơi tennis! Sau rồi mới biết là mình không biết chơi nhiều thứ nữa, vậy mà vẫn phải lên cao nguyên.

Chiếc phi cơ quân sự vừa hạ xuống Cù hanh là đã có jeep của người bạn nằm đấy chờ. Tiết mục đầu tiên là ăn và nhậu. Rằng quen mất nết đi rồi. Tiếp theo sau là tiết mục mới nhưng kẻ được mời chưa kịp gật đầu tỏ dấu ưng thuận hay không: tắm hơi. Là vì cao nguyên gây gây lạnh vào tháng mười một. Và vì uống bia bằng thau một lúc thì xỉn nên ai xoay sao cũng phải chịu. Chúng nó, những thằng còn tỉnh, lôi vào một turkish bath thả cái bịch, quay ra. Khổ chủ chưa định thần đây là chỗ nào thì hai em áo xanh áo đỏ đã xông vào, lột sạch vỏ chuối, tha khổ chủ ném vào bồn, đậy kín, mở hơi nóng. Phải một lúc sau thì khổ chủ mới lấy lại được ý thức và cảm thấy khoan khoái cả người. Bước ra lại đã có em khác chờ đấm bóp. Thực sự à nghen, chứ đừng nghĩ bậy. Có lúc em trèo đứng hẳn trên lưng, hai tay níu đòn dông nhà mà lượn qua lượn lại, đi bách bộ ngay trên đống xương vô định. Xương sống xương sườn gì nghe rốp rốp tưởng gảy xụm hết rồi, may quá, sau đó lại thấy tỉnh táo trong sáng bằng mười lần xưa. Xảy thấy thằng đàn em đã lấp ló tại cửa: mấy ổng hỏi ông thầy xong chưa thì qua bên kia làm tiếp. Trời ơi, mới làm một chầu liên tu bất tận ba bốn tiếng đồng hồ, phải nhờ một cú turkish bath mới khá lên đôi chút mà phải lập lại lần nữa sao? (Kể chuyện lại bây giờ mới thấy là cả một thế hệ bê bối. Ai đời lính tráng gì mà hể gặp nhau là tính chuyện nhậu. “Tháng ba gãy súng” là phải.)

Nhưng chưa hết đâu, còn chuyện khác nữa. Lần này khổ chủ không chịu chơi hết mình, khổ chủ chỉ nhâm nhi, nhe răng cười tình, thỉnh thoảng đưa mắt lướt qua một lượt mấy cái đầu gật gù, mấy con mắt lườm lườm đỏ. Đã vậy thì chẳng còn ai để ý đến ai, khổ chủ len lén tạt bia xuống đít bàn sau khi có thằng săn sóc rót đầy ly mới. Cuối cùng thì ưỡn người duỗi chân nghe răng rắc và uể oải kề tai thằng bạn: “Đi một vòng cho dãn gân. Với lại bạn còn phải giới thiệu thành phố –những gì hay, những gì đẹp– cho tôi chứ!” Đã thoa lên một màu tím, thành phố chiều. Những gốc cây bạc hà gục đầu. Và gió. Gió rì rào trên đọt cây. Không khí mát lạnh rất dễ thở. Con người muốn bay lên cùng hơi thở nhẹ. Liếc thấy bên đường vài ba cái biển màu nhấp nháy dấu hiệu của quán nước. Chạy một hơi hết con đường xương sống, thằng bạn bèn trèo xuống xe, “đi bộ thôi. Ở đây bạn phải học thuộc câu đi dăm phút đã về chốn cũ”. Ngẩn ngơ hỏi: “thật chỉ có vậy thôi ư?” – Cũng có thể là chỉ có vậy mà cũng có thể là không chỉ có vậy. Tùy “kiến thức” bạn. Phải biết tìm tòi, phải biết khai thác, phải biết đọc Pleiku như đọc triết tàu mỗi chữ một trăm nghĩa. Rồi bạn sẽ tìm ra khối cái hay.

“Cái hay” ấy ở tít bên kia đường nơi có vài người bâu quanh chiếc bàn nhỏ đặt bên trottoir, kiểu như hàng bán dạo. Hai người cũng hướng về phía ấy. “Cái hay” rõ dần. “Cái hay” ấy hiện hình trong buổi chập choạng mà ánh sáng nhân tạo không làm rõ thêm, ngược lại, làm nhòa đi nhiều hơn. Đầu tiên là chiếc robe may rất đơn giản, chẳng khác chi chiếc áo gối, cổ thuyền (kiểu cổ áo của bà đệ nhất mệnh phụ hồi đó) không có tay. Nếu bạn đủ rộng lượng mà cho rằng nó đẹp thi chắc nhờ thân xác đã quàng vào nó có đồi có núi ngổn ngang chập chùng chứ bản thân nó thì suông đuột thôi nhưng được cái là nó ngắn, trên đầu gối cả khúc. Và đây chính là chỗ có liên hệ với con đường Hoàng Diệu mà tôi nói trên kia. Tự nhiên đường Hoàng Diệu đâm ra đẹp. Tự nhiên ký ức giơ tay thề sẽ giữ lâu, nhất quyết không xóa nhòa hình ảnh đó. “Cái hay” gật đầu chào ông bạn và làm ngơ kẻ đi bên cạnh ông bạn, nhưng không sao. Kẻ ưa quan sát càng có thì giờ quan sát. Trong đời sống, dù ở hoàn cảnh nào, vẫn có những kẻ thong dong và những kẻ tất tả. “Cái hay” thuộc về hạng trước, hạng thong dong. Thong dong dạo chơi, thong dong nhìn ngắm, thong dong chuyện trò. Đầu vẫn cúi xuống làm như chăm chỉ lắm nhưng thật ra hờ hững. Hờ hững chọn lựa vì không biết chọn lựa gì giữa những món nữ trang bằng kim loại rẻ tiền chỉ để một phút bốc đồng gắn lên tai lên cổ lên tóc và nũng nịu đẹp không anh nhưng có lẽ sau đó ném đi, và ngày mai đứa quét nhà sẽ nhặt được nó dưới gầm giường, gầm tủ, trong sọt rác. “Cái hay”, đầu vẫn cúi, nghiêng mình ghé tai cô bé bán hàng, nói một điều gì đó rồi ngoe nguẩy. “Cái hay” đứng một chỗ nhưng không yên. Xoay vật này, bỏ vật kia, im lặng nhưng cùng lúc ồn ào. Khách tìm theo gấu áo robe, xuống thấp hơn tí chút. Trắng, nõn nà, đầy đặn; xương đầu gối tròn, hai bên có hai cái núng đồng tiền. Ơ kìa, núng đồng tiền trên má chứ đâu dưới ấy? Thật mà, dưới ấy, và đặc biệt là cổ chân không mỏng quá như phần nhiều các thiếu nữ người mình nên trông cân cái, khỏe mạnh. Ông bạn sực nhớ, chắc vì không tìm ra câu gì để nói, “xin giới thiệu với Quỳnh Dao bạn tôi mới từ Sề-goòng lên”. A, “cái hay” tên là Quỳnh Dao. Lúc bấy giờ thì nàng Quỳnh mới chịu cất chén quỳnh. Như vậy đó, thủ tục đàng hoàng nghiêm chỉnh chứ đâu lôi thôi được.

Chương trình tiếp tân khách lạ vẫn chưa chịu chấm dứt. Ông bạn cho khách đi bộ một vòng ngang sau khi tham quan vòng dọc bằng xe. Mấy con đường dốc ngược, cuối dốc là nhà quê, đầu dốc là đô thị, có rạp ciné Diệp kính và tiệm nhảy Phượng hoàng, vài hiệu tạp hóa và mấy quán ăn. Chọn một quán ăn kiếm cái gì lót bụng chứ cơm Sài gòn đã tiêu từ lâu và loại nước trái thơm BGI cứ làm cho ruột gan thêm cồn cào. Chủ và khách cắm đầu vào đĩa, khi lòng đĩa cạn, ngước lên đã thấy Quỳnh Dao lừng lững ngang qua bàn, mình tựa vào cây đại thụ loại tùng bách. Lại đứng lên, nghiêng đầu hiệp sĩ, vì lần này mới là lần chào chính thức; hồi nãy chỉ mới tập sự. Hai thực khách dù bụng đã đầy, đã cà phê, đã xỉa răng gãy luôn hai ba cái que vẫn cứ ngồi ì không chịu đứng lên. Có một cái gì đó níu chân. Sau đó ông bạn tặc lưỡi như tuồng bảo rằng ngồi lâu cũng bất tiện lắm: “Bây giờ mình lang thang chút xíu nữa rồi về nhà tôi ngủ một giấc. Sáng mai tôi đưa ông lên trình diện Mặt Trời”. Đăm chiêu, rồi chợt một bóng điện nào trong trí anh ta lóe lên: “Không, thế này hay hơn. Mình ngồi đây chút xíu cho tiêu cơm rồi tôi đưa ông tới Phưọng hoàng, nhất định sẽ gặp Mặt Trời ở đó. Không phải để trình diện nhưng cũng là cách rodage thôi; sáng mai thầy trò gặp nhau như đã từng quen, tiện chứ?” Chịu ơn ông bạn một ngày thì cung kính không bằng tuân mệnh, bạn bảo sao nghe vậy, mặc dù không biết nhảy. Căn phòng không lớn, chiêng trống inh ỏi, người ngợm thì quá phân nửa rằn ri, xanh ô-liu, mà dàn âm thanh thì thỉnh thoảng hết phì phò lại ré lên e e giọng ténor khiến điên cả đầu. Có điều quan trọng là hễ nhạc cất lên là mọi người ùn ùn xô nhau ra pít, lẻ loi còn lại một khách không biết nhảy nhưng làm bộ ra điều chán chê, cứ tì tì tu rượu cùng là nhìn quanh. Lẻ loi thế này. Thì may có bóng ai di chuyển đến bên: “Anh ạ, anh không đi vài bản cho vui?” Chết cha, lại nàng Quỳnh. Quả đất tròn thật, nhất là quả đất Pleiku, chỉ trong mấy giờ đồng hồ có mặt đã tới ba lần đối diện Quỳnh Dao. Có điều cũng nên ghi nhận thiện chí, mỗi bận thấy lại thì y như rằng mối tương quan gắn bó thêm phần tiến triển: lần đầu không thèm chào vội, lần hai đã có nụ cười và lần ba mời mọc. Lại nhè cái chỗ người ta ấm ớ mà mời.

Rồi thôi. Trấn thủ lưu đồn mà, ngày thì canh điếm tối dồn việc quan. Nên đã quên phắt rằng còn một nàng Quỳnh Dao hiện diện đâu đó. Đông qua, xuân đến, thui thủi cũng buồn bèn lên kế hoạch dời phu nhân từ chỗ thị thiền về nơi tiền đồn heo hút. Cả tí nhau nữa. Trước hết là triển khai cuộc vận động tâm lý gửi về hậu phương. Thơ rằng mùa xuân cao nguyên đẹp tuyệt em ạ. Đâu cũng vàng. Vàng thẫm, vàng tái, vàng nghệ và vàng chanh. Chẳng những mây vàng mà bướm cũng vàng; hoa vàng mà lá cũng vàng luôn (là khi lá chết í mà), thế em có muốn lên đây không (cho cuộc đời mình vàng hườm luôn thể?). Ấy thế mà nàng xiêu lòng, mới biết rằng mình có tài văn chương(!) Có điều trước khi nàng lên thì phải chuẩn bị nơi chốn, đùm đề thế đâu dễ. Đường Hoàng Diệu có một phần nối dài kéo tới chợ mới, thường khi đi qua vẫn thấy một căn nhà kiểu tiền chế tường gỗ phần thấp, trên có lưới trông như cách một trang trại nhà binh do Mỹ xây bỏ lại. Vào hỏi, thấy tạm được, lại may, còn phòng trống. Thành phần chiếm ngụ: công chức, quân nhân, nghệ sĩ. Tốt quá rồi, đóng tiền cọc, và dọn ngay vào, kịp khi cái đuôi đã ôm xách lễ mễ tới. Dọn dẹp đã đời trông cũng dễ chịu con mắt, đôi lứa bèn ra ngoài đứng nhìn vào ngắm nghía, xảy thấy bên cạnh có khuôn mặt tóc dài lấp ló. Người trong song cửa người ngoài chân mây nhìn nhau ngờ ngợ, thì ra lại là Quỳnh Dao. Tưởng đã mất tiêu nhau nào ngờ vẫn còn năng tương ngộ. Từ chỗ sơ giao nay trở thành láng giềng hàng xóm. Và như thế chiều chiều khi công việc cày cấy đã xong thì đến phiên tập thể nhỏ bé trong khu vực dọn bàn ghế ra vườn tụ tập, có đôi có lứa cũng như xê-li-bạt họp nhau hò hát chuyện trò nhậu nhẹt, vì mùa đẹp đã về. Oanh ca bướm lượn ngậu xị.

Quy luật hoạt động của thiên nhiên lạ lắm ạ. Khi cây cối đâm chồi nẩy lộc thì động vật cũng rủ nhau hăng say theo. Không hăng say thì làm sao có ngày bọn sâu đầy lông lá gớm ghiếc, tiền thân của cái đẹp tương lai, không biết từ đâu xâm lăng gần hết khoảng không gian mà loài người vẫn chiếm ngự. Trên cây, dưới cỏ, ngay mặt đất bằng kể cả trên lộ tráng nhựa, chúng kéo nhau đi đâu nào ai rõ nhưng không có cách gì khiến chúng ngần ngại lui binh, ngay cả cái chết. Trên con lộ, chúng rủ nhau vượt ngang, cứ mỗi lần bánh xe qua là nghiến nát hàng loạt thế mà chúng vẫn tiến lên. Chẳng ai chịu khó theo dõi để biết chúng về đâu trong cuộc hành hương đó. Đáng lẽ tôi phải kể tiếp sự việc xảy ra ở cuối đường của bọn sâu lông lá này nhưng vì nàng Quỳnh Dao đang ngồi cạnh cùng cây đại thụ bỗng nhảy tót lên lòng người kể chuyện vì sợ mấy con sâu. Quỳnh Dao không chịu đu lên cây đại thụ cành lá sum suê như thế lại nhè bụi lau sậy cọc cằn này mà bám. Nhưng bản chất Quỳnh Dao như vậy và mọi người lâu ngày cũng quen với những hành động Quỳnh Dao mà không ai buồn đặt nghi vấn.

Trong chiếc máy ảnh có một bộ phận rất ngộ, bắt chước cách cấu tạo của con mắt người gọi là diaphragme gồm những lá thép mỏng tựa cánh hoa xếp vòng quanh chỉ chừa lại lỗ tròn nhỏ ở giữa. Vật ấy cho phép ánh sáng (và hình ảnh) tràn vào nhiều, khi ta mở toạc hết và ít, nếu độ mở bị giới hạn. Đối với con người, khi hai kẻ lạ lần đầu gặp nhau mắt họ được vận dụng tối đa, diaphragme mở toạc để ghi nhận hình ảnh trước mặt. Không những thị giác mà họ còn có những giác quan khác, xúc giác, thính giác, vị giác, khứu giác cũng sẵn sàng mở toang đón nhận – đặc biệt là giữa hai kẻ khác phái. Buổi gặp gỡ vì ánh sáng nhập nhoạng buổi chiều, dù mở hết diaphragme, tôi vẫn không ghi nhận đầy đủ một Quỳnh Dao trước mặt. Nói vậy không phải để bảo rằng mắt tôi nhìn không đúng và Quỳnh Dao ngoại dáng thực sự có thể kém xa so với lần cảm nhận đầu tiên của tôi. Ngược lại là khác. Nhưng một thân xác đẹp không nhất thiết là một thân xác biết rung động. Điều ấy không phải mắt ta thấy mà những giác quan khác thấy.

Chiếc sofa trong phòng kéo ra sân bốn người chất lên, cặp Quỳnh Dao và cặp tôi, trong bốn chỉ có cây đại thụ là kềnh càng, còn lại không đáng kể. Chỉ vì đang vui chơi hỉ hả, nhìn xuống đất thấy bầy sâu đang cắn đuôi nhau bò lên chân ghế nên Quỳnh Dao hốt hoảng. Chỉ mấy ngày sau bọn sâu mất tích và thay vào đấy là ngổn ngang phấp phới bướm: những nàng sâu thay áo, thảy đều xinh đẹp như Quỳnh Dao. Nhưng từ đấy Quỳnh Dao không còn là vừng trăng mơ ưóc nữa, dù nàng vẫn gần gụi quá gần gụi nữa là khác. Nàng tựa đầu, nàng kề vai, nàng bá cổ, nhưng tôi tự hỏi nàng xem tôi là gì? Là bạn là anh là kẻ vô giới tính? Người chung quanh cũng dần dần lơi cảnh giác. Tiện nội trước khi bay về đồng bằng thăm mẹ khuyên tôi nên qua lại săn sóc Quỳnh Dao vì cây đại thụ cũng vắng nhà bận công tác phương xa…

Và vì vậy có buổi chiều như nghìn buổi chiều Pleiku, chúng tôi kê bàn ra sân nói dóc, hát hỏng, chè chén. Được vài bận chén chú chén anh, Quỳnh Dao ghếch chân lên bàn. Và đột nhiên câu thơ Hàn Mặc tử đến với trí nhớ không chờ đợi: Ô kìa ánh nguyệt trần truồng tắm/Lộ cái khuôn vàng dưới đáy khe.

Tôi quên không nói là trang phục của Quỳnh Dao chỉ gồm có áo đầm và váy.

 

 

 

.

bài đã đăng của Đặng Đình Túy


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)