Trang chính » Sáng Tác, Truyện ngắn Email bài này

Lượng trời hụt hẫng

 

 

 

Lần cuối cùng anh gặp lại Michèle là hôm anh chạy xe qua con lộ trước mặt một trường tiểu học của khu ngoại ô. Bọn trẻ con chen lấn nhau ra cổng, các thầy cô tiếp tay với chú lính cảnh sát đứng trước trường ngăn xe cộ lấy chỗ cho các em qua đường. Tuy là học sinh tiểu học nhưng nhiều đứa đã lớn xộn, con trai thì như cụ đàn ông còn con gái thì vú đã ra vú, mông ra mông hẳn hòi. Michèle với mái tóc cắt kiểu con trai, lại bé người, khuất lấp trong đám học trò. Chỉ tới khi nàng qua mặt, anh và nàng không cách nhau quá một thước, thì có lẽ nàng nhận ra anh trước, đưa tay gõ vào cửa kính xe. Anh giật mình nhìn lên và phải thêm khoảnh khắc của những cố gắng ghi nhận mới biết nụ cười kia là của ai thì nàng đã qua gần hết mặt lộ, bước lên lề, quay lại nhìn anh lần nữa, vẫy tay từ biệt. Anh thì phải chờ đàn rắn học trò lê thê nối nhau qua cho ngót mà đàng sau lưng dãy xe kẹt đã quá dài và lúc nào cũng có kẻ vội vàng bóp còi giục giã nên anh chẳng thể làm gì hơn là rồ máy chạy, có ngoái lại đôi lần cố tìm bóng nàng nhưng nàng thì đã mất hút đâu rồi.

Về đến nhà anh vẫn còn nghĩ về nàng. Với phút gặp lại ngắn ngủi, anh kết luận là bây giờ nàng dạy học. Như vậy dễ thôi, nếu muốn anh chỉ việc đến ngôi trường ấy tìm nàng. Thay quần áo, anh rót cho mình cốc rượu, đến ngồi ở sofa, quen tay bấm nút ti vi. Màn ảnh mở ra với đoạn phim feuilleton có khuôn mặt người nữ tài tử anh thích. Người đàn bà trên khung ảnh chẳng có chút gì dính dáng với Michèle từ vóc dáng đến nhan sắc, ngoại trừ họ cùng là đàn bà với nhau và chỉ vì vậy thôi mà trí óc anh lại quay lại với Michèle. (Không phải chỉ vì họ là đàn bà, anh nghĩ sai; hay đúng ra, tiềm thức anh làm việc và ý thức anh chẳng nhận ra. Hành động đã xui anh nghĩ tới Michèle là khi người đàn bà trên màn ảnh gục đầu vào vai người đàn ông, một cử chỉ trìu mến tuy giản dị nhưng đã phô diễn đầy đủ lòng tin cậy, thái độ phó thác của nàng đối với người đàn ông bên cạnh. Ngay lúc đó anh cho rằng chỉ một cử chỉ đơn giản như vậy thôi nếu được thực hiện bằng tất cả tấm lòng, tất cả chăm chút, tất cả trìu mến, tất cả trang trọng thì người nhận chắc có thể sống đời được với hộc tủ ký ức bên trong chỉ cần chứa vỏn vẹn một hình ảnh ấy).

Không biết nàng có còn ở với chàng trai nọ không. Mấy đứa con đâu rồi, e cũng lớn bộn đó. Hay là hôm ấy nàng đến đón con ở trường? Có mặt ở trường giờ tan học đâu có bắt buộc phải dạy học. Chắc sai rồi. Tính tình nàng khá bốc đồng, liệu có chịu được nghề dạy học không? Nhớ lần trước bảo xin được một chân ở thư viện và đã có đi làm; anh, vì nàng, đã mấy lần lên thư viện giả vờ mượn sách để được dịp. Sau đó vì mang hoa hồng đến tặng bị bà quản thủ nhìn thấy nhăn nhó khó chịu nên không tìm đến nữa. Rồi hoàn cảnh đẩy đưa…

Thật ra Michèle không hẳn là Michèle. Phải Diễm phải Hà phải Tâm phải Thúy gì đó thì mới đúng. Dù vậy Michèle vẫn cứ là Michèle, bởi lẽ nàng không nói được Việt ngữ. Nàng chỉ nói được đôi tiếng. Họ bắt đầu với nhau xa lạ, vouvoyer lễ độ lịch sự như… Tây. Rồi chính nàng có sáng kiến đổi sang “tui” và “mày”. Nghe trái tai quá, anh giảng cho nàng hiểu, nó không hoàn toàn giống với cách tutoiement của tây đâu em ạ, rốt cuộc họ đồng ý đổi ra thành “toi” và “moi”. Anh mời nàng đến chơi nhà. Lần đầu nàng đến với hai đứa con và người đàn ông bản xứ, giới thiệu là người bạn đường. Sau bận duy nhất ấy, nàng chỉ đến một mình. Hướng dẫn tìm về nguồn, anh đi trước nàng theo sau, mà nguồn thì xa vô tận. Từ những bản nhạc phải giải thích xuất xứ, dịch đại khái lời nhạc đến những bài thơ và nhất là các bức tranh. Dạo ấy anh ham vẽ, mua một lúc hai cái giá một cố định bằng gỗ tốt đặt tại nhà và một xếp gọn được thì bỏ trong coffre xe để tiện đi đâu cũng có sẵn. Mua rất nhiều sách hội họa, kể cả các tạp chí mỹ thuật từ Hongkong gửi sang. Mỗi lần đến nàng ngã người trên sofa, với chồng sách hội họa nhưng đụng phải hội họa Âu Tây thì vội trả lại chỗ cũ, chỉ muốn xem các bức vẽ Á đông thôi, đặc biệt là những bức tranh phụ nữ của danh họa Nhật thế kỷ XVIII, Kitagawa Utamaro mà nàng cho là đầy ma lực của nhục cảm. Anh, trái lại, chỉ mê những danh họa Tây phương và tự giải thích chắc mình còn khát tây trong khi nàng đã no mứa tây nên hoài đông chăng. Dù sao họ chẳng nói với nhau nhiều. Có những buổi nàng đến thăm, hai người đưa nhau ra ngồi bệt ở bực thềm nhìn nắng trong khi nàng ôm cánh tay anh giữ riệt từ khi đến cho tận lúc về, như trẻ con ôm mẹ, không nói gì và cũng chẳng làm gì khác, đến nổi có lần Michèle đã ra về mà cánh tay anh còn tê dại.

Những người đàn bà sống ở Âu Tây lâu năm có cách xử sự khá thẳng thắn, có lẽ vì họ không bị ràng buộc bởi điều cấm kỵ. Thái độ ấy thường khi rất dễ chịu bởi nó rõ ràng và dứt khoát. Có một lần anh ngồi trên ghế, nàng loay hoay đi tới đi lui, tay cầm điếu thuốc rít liên hồi, rồi thình lình sà vào anh, nằm sấp xuống ghế, úp mặt vào giữa hai đùi anh rất lâu, sau đó, ngẩng lên, giọng ráo hoảnh: “Moa không ngủ với toa đâu!” Ngủ có nghĩa là làm tình, không ngủ tức không làm tình, có lẽ phải thêm chữ sẽ, cũng có thể phải thêm là không bao giờ để câu nói có nghĩa rõ ràng, em sẽ tránh không để sự việc đó xảy ra. Anh hiểu câu nàng nói theo cách diễn dịch của anh như vậy. Anh nghĩ, nàng chịu khó rào dậu, đánh dấu các đường biên như vậy là tốt; một kẻ hay ởm ờ lấn lướt như anh sẽ khó mưu toan, ngại nếu láng cháng thì bị thổi còi phạt vạ. Trò chơi giữa một người đàn ông như anh và một người đàn bà như Michèle, tuy vậy vẫn nằm trong tình trạng nhì nhằng, không phải giữa hai người nhưng với những kẻ liên hệ. Người bạn trai của nàng một hôm về Paris rồi không quay lại nữa. Michèle chới với, không phải vì thất tình mà vì thất nghiệp. Nàng không quen làm việc, nàng chỉ biết chơi. Những điều này anh chỉ biết khi mọi sự đã trôi qua lâu rồi; còn cả những điều khác nữa có liên quan đến anh mà chỉ sau này anh mới biết. Biết chỉ để hiểu thêm về nàng mà không thể làm gì khác.

*

Bọn họ gồm tám người, ba đàn bà và năm đàn ông. Nhiều tình cờ đẩy đưa họ đến với nhau bằng mối liên kết duy nhất là hội họa. Chưa thực thụ là những họa sĩ nhưng là những nghệ sĩ dùng cọ, màu và khung tranh một cách mê say. Chẳng hạn sự gặp gỡ tình cờ giữa anh và người đàn bà người Hòa Lan già nhất bọn. Một góa phụ hấp thụ một nền văn hóa cao, một tâm hồn biết rung động trước cái đẹp dưới nhiều hình thức khác nhau với đời sống vật chất nhàn tản và thì giờ mênh mông. Không vắng mặt bao giờ nếu có cuộc triển lãm được tổ chức trong thành phố. Hôm nhìn thấy anh (chỉ có hai người trong phòng triển lãm vắng khách) bà tiến đến, thấy khuôn mặt Á đông bà đoán anh là người Nhật hay người Tàu gì đó nên bắt chuyện bằng tiếng Anh; sau đó hiểu ra là anh cũng nói được Pháp ngữ, bà bèn đổi ra tiếng tây vì coi bộ anh vất vả với Anh ngữ đã bỏ quên từ hai mươi năm trước. Dần dần, theo cách ấy, họ thành một nhóm tám người họp nhau chung tiền thuê một kho chứa hàng của hãng sản xuất cũ bỏ hoang làm xưởng họa, nơi mọi người cùng đến vẽ và trao đổi những hiểu biết kỹ thuật. Để có những hiểu biết toàn diện, mọi người đều thử qua các loại tranh từ tĩnh vật sang phong cảnh đến chân dung người và vật, cũng như các kỹ thuật bột màu, phấn màu, thủy thái, các loại sơn…

Michèle đã theo anh đến đấy một lần để biết sinh hoạt của anh ra sao, nhưng sau đó thì nàng chỉ thích gặp anh ở nhà. Anh, trái lại, chỉ biết nơi nàng ở nhưng chưa đặt chân đến bao giờ. Anh lờ mờ nhận ra rằng chính Michèle cũng không muốn cho anh đến. Thậm chí, hôm tình cờ trong một siêu thị, anh đang đứng nép một bên nhường chỗ cho mấy phụ nữ có tuổi cẩn trọng từng bước một bước lên cầu thang cuốn thì một đôi phụ nữ trẻ cũng nối theo, một trong hai là Michèle; người kia cũng là một khuôn mặt Á đông cùng khổ người, nhìn là biết ngay họ có liên hệ huyết thống với nhau. Hết cầu thang, cực chẳng đã Michèle chờ anh đến giới thiệu kẻ kia, chị hay em gì đó vì họ suýt soát tuổi tác nhau quá. Không đợi chuyện trò dài dòng, Michèle kéo chị đi ngay, có vẻ không muốn cho anh biết hơn nữa về những gì dính dáng đến nàng. Nàng ngang nhiên chắn trước mặt, chiếm cả màn ảnh rộng, đàng sau nàng là chồng là con là mẹ là em là chị mà anh chỉ biết lờ mờ vì nghe nhắc đến nhưng không có quyền gặp mặt. Rõ ràng là Michèle cố ý cô lập anh khỏi cái khối người có dính dáng đến nàng; và về phía nàng, nàng cũng tìm cách tách họ như tuồng nàng muốn anh và nàng nằm trong chiếc vỏ bọc xa rời mọi dính líu chung quanh. Nhưng để làm gì, anh tự hỏi. Trong giao tiếp, mẫu người như Michèle có những nguyên tắc sít sao cần phải duy trì, anh hiểu và tôn trọng coi như đấy là những giới hạn không nên vượt qua sợ làm hư hao mối thân quen hiếm có. Do đó, nhiều khi càng thân người ta càng cần xa lánh những phạm vi bất khả xâm phạm, những khoảng tối cửa đóng then cài mà bản chất tò mò rất người của chúng ta muốn len vào soi thử bằng một ngòn đèn nhỏ nơi hóc kẹt ấy xem chúng chứa đựng những gì nhưng đành phải nén lòng thôi; không phải quen thân có nghĩa là xông xáo bất cứ nơi nào mà không cần gõ cửa.

Rồi thôi, có lẽ câu chuyện Michèle chỉ như vậy là hết. Như kẻ đi câu, mỗi ngày ta bắt được những con cá. Có những con cá lớn và những con cá nhỏ; nhưng chúng lớn tới đâu và con nào là con cá lớn nhất thì ta không hề biết. Điều hay và điều dở; người tốt và kẻ xấu; may và rủi; lờ mờ tất. Cho đến giờ tính sổ, chúng ta nằm xuống, nếu còn thừa thì giờ ôn lại cũng không biết đáng ra nên ôm giữ những gì mà thả trôi những gì. Có điều không phải sự dính dáng dài lâu với nhiều biến cố, nhiều sự kiện là đủ đảm bảo cho gắn bó keo sơn.

Xưởng vẽ có diện tích nhỏ không đủ chứa tám con người cùng tám giá vẽ và nhiều phụ tùng lỉnh kỉnh khác nhất là trong trường hợp có người mẫu chiếm thêm một khoảng không gian trước mặt; vì vậy phải chia thành hai nhóm, một với bà Hòa Lan và ba chàng, và một đề huề hơn với hai nam hai nữ; anh thuộc nhóm thứ hai. Người mẫu phái nam rất khó tìm; đàn ông thế mà họ kín đáo, rất ké né khi phải khỏa thân trước mặt kẻ khác bất kể là nam hay nữ; đàn bà ung dung hơn, tự nhiên hơn, nhất là những người ý thức về cái đẹp của họ. Thuê được ba người mẫu, một cậu và hai cô cũng đủ vất vả khi chia thời dụng biểu. Mỗi người mẫu chỉ có thể làm việc trong một tiếng đồng hồ, xưởng vẽ lại không có sưởi nên phải thủ sẵn cho họ tấm chăn bên cạnh, cứ mỗi mười lăm phút thì nghỉ mười lăm phút, người mẫu trùm chăn, đốt điếu thuốc, mắt mơ màng nhìn ra cửa kính mặc cho bốn kẻ đang so sánh các tranh của nhau, phê phán, tranh cãi, nhiều khi câu chuyện còn động chạm đến họ nữa: -“Ngực cô ấy xệ kia chứ đâu có đứng vậy!” Có cô đùa trây trúa: – “Bắt đền anh này à. Hồi nãy khi tôi vẽ của anh to thế này giờ sao xìu lơ?” Tóm lại mỗi người mẫu làm việc mỗi tuần hai lần, nhưng phải làm suốt ngày vì cho cả nhóm sáng lẫn nhóm chiều. Thói thường, đàn ông thích vẽ thân thể phụ nữ và các bà các cô thì thích nét gân guốc của giống đực, nhưng vẽ mãi một người mẫu cũng chán chứ. Mọi người, với những cố gắng riêng, tìm kiểu mẫu mới, nhưng chẳng ai thành công, trừ bận một ông đực trong bọn quen ăn đêm, đã thuyết phục được một cô đến từ Đông Âu có ảo tưởng rằng đứng đường ban tối vừa lạnh vừa mỏi nhưng đến khi cô bắt tay vào việc mới hiểu là khỏa thân trước bọn họ cũng lạnh và cũng mỏi không kém, lại nhận được quá ít thù lao!

Qua thời kỳ vẽ người thì đến cây cối, phong cảnh và khi nhận ra trong bọn ai cũng có được năm ba bức tranh tạm sạch nước cản thì họ tính chuyện tổ chức triển lãm chung. Anh gặp lại nàng nhờ việc bày tranh chung với các bạn. Nàng không đến xem tranh. Nàng ở ngay trong tranh! Anh chú ý đến bức tranh khỏa thân của bà Hòa Lan mà người mẫu rõ ràng mang nét Á đông, tỏ ý khen cái style của bà. Rồi nhân tiện, anh tò mò hỏi làm thế nào bà tìm ra cô người mẫu ấy. Bà Hòa Lan lơ đãng : “Cô bạn của cậu đấy chứ ai.” Michèle đã đến ngồi mẫu cho họ nhưng chỉ làm việc với nhóm bà Hòa Lan. Nàng ra điều kiện chỉ đến được vào buổi sáng, lý do giải thích tại sao nhóm của anh không có nàng. Nhưng tại sao nàng không đến buổi chiều? Vì bận việc hay vì một lý do nào khác? Anh thấy có điều gì mất mát nhưng là điều gì anh không phân tích được. Liệu ba cậu trai và bà Hòa Lan được quyền vẽ nàng (và nhìn nàng) có là một cái gì được coi như một ưu quyền? Việc nàng tránh (cố ý? tình cờ?) không đến với nhóm anh phải được giải thích ra sao? Khuynh hướng exhibitionnisme trong trường hợp này là một trò chơi lạ -một exhibition gián tiếp, qua bà Hòa Lan, qua nhóm buổi sáng, và đòi họ chuyển lại điệp văn cho anh.

Đó là lý do anh không tìm gặp lại nàng.

 

 

 

.

bài đã đăng của Đặng Đình Túy


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)