tác phẩm của Mel Bochner tại Viện Bảo Tàng Serralves- Bồ Đào Nha
Mel Bochner là một trong những người tiên phong trong Nghệ Thuật Khái Niệm (Conceptual Art), với khuynh hướng đưa ngôn ngữ vào …
Theo thuyết nhà Phật, sau bốn mươi chín ngày, người chết sẽ đầu thai. Hôm nay, đúng bốn chín ngày sau ngày anh ra đi của mười năm về trước, ở một nơi nào đấy trên quả đất này, một đứa trẻ đang làm lễ sinh nhật mười tuổi của mình. Tôi đang đi tìm đứa bé ấy.
Julio Ramón Ribeyro Zúñiga (1929-1994) là nhà văn người Peru nổi tiếng về truyện ngắn. Các đoạn chuyển ngữ dưới đây được trích rải rác từ tuyển tập “Prosas apátriadas” (1975), một tác phẩm văn xuôi …
Hoàng hôn như một cánh cửa hẹp. Một nếp gấp buồn. Cái đã hiện nay đang bắt đầu vắng mặt.
The Twofoldness of the World
Go beyond yourself.
Cộng đồng tỵ nạn đã chứng minh ngược lại qua một trong nhiều nỗ lực thành công bằng cách lập Trung Tâm Văn Bút VN Hải Ngoại khi góp kinh nghiệm, góp công, góp của từ giới nhà văn, giới binh sĩ và rất nhiều thường dân. Tôi xin chấm dứt phần rất cần thiết này bằng danh ngôn Một cây làm chẳng nên non. Ba cây Minh Đức Hoài Trinh, Trần Tam Tiệp, Nguyên Sa chụm lại nên hòn núi cao.
Căn Phòng Cũ- Mixed Media Collage (paper, magazine cutouts, watercolor)- Lê Sông Văn
Tôi lớn lên không có ba. Giải Phóng, đất nước thống nhất, Mỹ Ngụy đã được quét sạch. Ba tôi là phi công …
Chuyện CIA đã hỗ trợ Công đoàn Đoàn kết — phong trào đối lập chủ chốt tại Ba Lan vào thập niên 1980 — vẫn là đề tài nhạy cảm. Một số cựu thành viên Công đoàn cáo buộc người Mỹ tranh công trong chiến thắng của Ba Lan, hoặc họ cũng sợ bị xem như tay sai của CIA … Nhưng điều này không làm người dân Ba Lan bận tâm, do họ ý thức rằng mình được hưởng lợi nhờ việc Mỹ bí mật hỗ trợ.
thế còn đàn bà? đàn bà có được chết trong những thiên đường hay không? chỉ có chúa mới biết. nhưng chúa luôn luôn bận bịu với một đống giấy tờ và một đống lời cầu nguyện. không đếm xuể. những thiên đường luôn hiện ra như một vẻ hào quang
rồi vụt tắt trong sự mù quáng đầy triết học:
vết xe trượt
lao trên tuyết
vết tích đời người
chưa kịp hiểu
đã biến mất
bình an trọn gói giáng sinh
shopping nhiều tiệm tụng kinh nhiều chùa
cái gì mua được đừng mua
«Sức đã không đủ giữ nước mà lại cứ làm điều tàn ác. Đã không cho người ngoại quốc vào buôn bán, lại đem làm tội những người đi giảng đạo, bởi thế cho nên …
Theo nhà văn Nguyên Sa, cái công làm thành Văn bút chính là do Trần Tam Tiệp. Không những anh dựng ra Văn bút qua những khó khăn, anh là người thuyết phục các Hội Nhà văn Thế giới và Ủy ban Nhà văn Bị Cầm tù trong các Hội Nhà văn Thế giới hỗ trợ cho anh để tranh đấu cho các nhà văn còn bị cầm tù tại Việt Nam…
“con tìm mọi cách để có một ngôn ngữ hoặc một văn hoá. của riêng con cũng được, của một – loài nào đấy cũng được, của bất kỳ ai cũng được. không còn quan trọng nữa. nhưng ít nhất, con cần một ngôn ngữ và văn hoá. con không thể hiểu nổi cái chết đẹp ra sao nếu không có một thứ ngôn ngữ nào đó, phải không?
Huế có bốn mùa — xuân, hạ, thu, đông. Xuân và thu khá chừng mực, điều độ, hiền lành, trong khi hạ và đông thì ráo riết, quá quắt, hung dữ.
Ngày 3 tháng 12 năm 1989, Chiến Tranh Lạnh kết thúc. Mọi người thở phào nhẹ nhõm, từ nay thế giới không còn chia làm hai phe, tự do và cộng sản, nữa. Nhưng nó sẽ chia làm một trăm phe. Bầu trời trắng như sữa. Tuyết rơi nhiều ngày, bây giờ bắt đầu im. Bão sẽ tới. Đó là sự im lặng trước bão.
Nhẽ ra bài mở đầu này phải viết ra khoảng 42 năm trước nếu lấy năm 1982 làm mốc. Đó là năm từ Ankara, Turkey TS. Hohl gửi tôi cuốn Cung-Oán Ngâm-Khúc của Ôn-Như Hầu do ông dịch sang tiếng Đức [Das Klagelied der Odaliske] năm 1967 và xuất-bản tại Sàigòn…
Trải vách-quế gió vàng hiu-hắt,
Mảnh vũ-y lạnh ngắt như đồng.
Im Mondlicht,
Im Hauch des goldenen Herbstes
ist mein Tanzkleid
so kühl geworden
wie Kuller.
21.
ngày X,
“mua cho nó một bó hoa”
“trẻ con thích kẹo”
“không ai đặt kẹo lên một nấm mồ”
…
Nhiều nỗi thống khổ không nên dùng để đánh giá tập thể người lính một cách phiến diện, [mà] nên được sử dụng như những thí dụ điển hình cho sự ác nghiệt và thâm độc từ Chủ nghĩa Cộng sản và nhóm thừa hành sau 1975. Họ đã dự đoán được phản ứng không chỉ của nạn nhân (người tù) mà còn của gia đình nạn nhân (người vợ, người em gái hay con gái) dẫn đến nhiều bi kịch dây chuyền khác.
Chủ ý tốt đẹp của Trương Vũ, mà ai cũng nhận được ngay, là muốn vinh danh người vợ lính VNCH (“chinh phụ”) thay vì chỉ nhắc đến các “chinh phu”. Tuy thế, tôi muốn mở rộng phần các “chinh phu” bằng cách liệt kê hoặc so sánh các phát biểu của ông với một số hoạt động của ngưởi lính VNCH nhất là sau 1975.
Thơ Trần Mộng Tú là một hiện tượng trên thi đàn hải ngoại, hiện tượng là vì dòng thơ này trải dài suốt 50 năm của nền văn học hải ngoại, không hề ngưng nghỉ; một dòng thơ khi thì thổ lộ tâm tình của một người nữ giàu tình cảm, khi thì hướng về ngoại giới để vui buồn theo mệnh nước nổi trôi.
tôi không cần bất kỳ một tên đàn ông nào để có thể khiến tôi lên đỉnh. đàn bà cũng có thể (như cách mẹ tôi đang làm với tôi đây). một tên giết người cũng có thể. nhưng hình như không phải. càng lúc cảm giác ấy càng sai. cổ tôi bắt đầu đỏ ửng thay vì trắng nõn nà như thể âm đạo người đàn bà lúc chưa từng gặp tên bác sĩ. tôi bắt đầu khó thở thay vì cảm thấy dồn dập như cái đêm quan hệ với tên bác sĩ khi người đàn bà đang chết. càng lúc cảm giác ấy càng sai. càng lúc càng sai. càng lúc càng sai. càng lúc càng sai.
Họ giữ đúng một quy luật: Kẻ chiến thắng có toàn quyền xét đoán thân phận kẻ chiến bại, trong đời sống cũng như trong văn chương.
Tôi thành thực không tin cả Hồ Anh Thái lẫn Tạ Duy Anh—hai nhà văn có thực tài– lại ác độc, hèn nhát hay đê hạ đến nỗi cố ý vu báng một kẻ thù đã tử trận hoặc không còn tự vệ được nữa …. Tuy thế, dù vô tình, họ đã triệt tiêu tư cách văn chương khi kết án [không bằng chứng] một tập thể vô tội khiến Phùng Nguyễn, người lính thuộc tập thể đó, có quyền đòi hỏi chứng cớ cụ thể. Nhìn xa hơn, [hai nhà văn trên] là thí dụ điển hình của một chế độ đã thành công trong chính sách chuyển hư thành thực …
Rushdie khẳng định: “Nhà văn là người gìn giữ ngôn từ.” Khi kẻ nắm quyền bóp méo chữ nghĩa để che giấu sự thật hoặc thay đổi luật lệ, thì nhà văn có bổn phận chỉ ra điều đó. (Hãy thử nhìn cách ông Trump giả vờ coi “cuộc chiến chống ma túy”, vốn chỉ là cách nói ẩn dụ, để có cớ tập trung quyền lực, dùng biện pháp mạnh như chính quyền thời chiến.)
Ferdinand VII lên ngôi, bị lật đổ, rồi năm năm sau Ngài leo ngược trở lại ngai vàng …. Ngài nắm quyền tuyệt đối. Ngài bỏ tù các lãnh tụ tự do, nhà báo và nhà văn … làm nhiều điều khủng khiếp ….Ngài để vuột mất toàn bộ thuộc địa của Tây Ban Nha ở châu Mỹ …. Ngài để lại cho đời sau cuộc nội chiến tương tàn khi cuối cùng, may quá, Ngài lăn ra chết.
mùa xuân 1971. tôi không biết có phải mùa xuân không vì tôi chỉ đoán thế. tôi buồn nôn từ sau lần quan hệ với gã đàn ông trên chiếc xe tang trắng hếu bệch bạc ấy.
“người đàn bà không còn gì.”
tôi chỉ nhớ thế.
“không còn gì”
người đàn bà trên di ảnh không còn chút gì trong tôi. dù trước đó. tôi chắc chắn. bà ta từng để lại nhiều thứ. sau khi chúng tôi làm tình. mỗi lần. lần nào cũng như lần nào. mọi lần đều như cái lần đầu tiên ấy. một thân thể béo ị và gợi cảm, và một đôi môi anh đào mà tôi nghĩ nó có thể hôn bất kỳ người đàn ông nào khác giống hệt tôi và lên đỉnh cũng giống hệt lần bà ta làm với tôi. người đàn bà luôn thủ dâm sau mỗi lần như thế. tôi nhận ra điều ấy.
Có lẽ sự phản kháng của TCĐT còn bắt nguồn từ hoàn cảnh vô vọng khi không được tiếp tục học hỏi hầu chia sẻ các tìm kiếm mới và nỗi uất ức khi bị cô lập với sinh hoạt nghiên cứu. Ông không còn được làm công dân trong một chế độ cho phép có sự khác biệt hầu đạt được tiến bộ chung, trong và ngoài nền đại học tự trị của Miền Nam …. Một chương sử mới mở ra với nhiều cái chết như cái chết của … sử gia /Trung Tá Phạm Việt Châu vv … sẽ tiếp tục với sự phấn đấu của nhiều cá nhân hầu bảo vệ danh dự tập thể …
Phùng Nguyễn được Tạ Chí Đại Trường tin cậy trao cho di cảo là do mối giao tình từ năm 2012, khi Phùng Nguyễn phổ biến bản chính thức của Một Khoảnh VNCH Nối Dài của TCĐT trên Thư viện Kệ sách và giúp sử gia lấy lại vị trí xứng đáng cho cuốn sử ký của ông. Đôi bạn vong niên này đã gặp nhau ở chỗ chống Cộng kịch liệt. Việc nhà văn Ngô Thế Vinh cho phổ biến di cảo TCĐT trước Da Màu – một tạp chí mà Phùng Nguyễn dự phần sáng lập, rồi khổ công góp sức gây dựng cho đến khi qua đời — là điều hết sức đáng tiếc.
New Comments