tác phẩm của Mel Bochner tại Viện Bảo Tàng Serralves- Bồ Đào Nha
Mel Bochner là một trong những người tiên phong trong Nghệ Thuật Khái Niệm (Conceptual Art), với khuynh hướng đưa ngôn ngữ vào …
Lúc tôi lách thằng nhỏ chở con kia tống ga cúp
cái ào qua đầu xe, nó lạc trớn bay tuốt bên kia
đúng lúc hai ông bà già nhú nhớ trờ lên, em xém
văng lên kiếng xe, dây an toàn giật lại,
cái từ ấy có thể là chia tay
cũng có thể chỉ là giá như
một âm thanh không đủ cấu trúc để phát thành tiếng
Chúng tôi ghi lại để phản đối việc mô tả dân tộc chúng tôi thuộc hạng bất xứng, nếu không muốn nói là phi nhân, theo lời của cái gọi là phương tiện truyền thông “khách quan” phương Tây, dù họ gần như không nói được tên chúng tôi và không kể được câu chuyện của chúng tôi.
cánh cửa bấy giờ mở toang, ánh sáng mờ chiếu vào, cậu thấy một bóng đen đổ dài in lên bức tường đối diện. Một hình dạng quái dị không ra con người. Bốn chi khẳng khiu dưới cái đầu to tướng, uốn éo như không xương, đôi tai vuốt nhọn hệt con yêu tinh. Cậu bật dậy chạy ra cửa,
Một âm thanh, một hình ảnh, thậm chí một mùi vị, hay bất cứ một yếu tố nào đến từ ngoại giới, đều có thể đánh động tâm hồn con người, đưa dẫn nó vào “cuộc giả trang” của những ngày tháng cũ. Của tuổi trẻ. Của quá khứ. Của những giấc mơ đầu.
A sound, an image, even a scent—any fragment from the outside world—can stir the human soul, leading it into a masquerade of old days. Of youth. Of the past. Of first dreams.
Theo mắt nhìn của anh thì phong cách lái xe của phụ nữ đại khái có thể chia thành hai loại. Quá sức thô bạo hoặc quá sức thận trọng, chỉ thế thôi. Mà loại sau thì đông hơn nhiều so với loại trước, và chúng ta nên biết ơn về điều đó.
(Da Màu thực hiện qua điện thư, từ 11/7/2025 đến 21/7/2025)
Da Màu (DM): Theo dõi trang mạng Văn Việt1, chúng tôi được biết Văn Việt mở mục “Văn học Hải ngoại sau 1975” từ đầu …
Có hai kiểu viết văn, 1: viết bằng vốn sống, lấy kinh nghiệm, sự trải đời làm căn cơ, viết thuần theo lối hiện thực, 2: viết bằng thiêm bẩm, cách tạo hình, đặt chữ rất lạ và mới, mang dấu ấn độc nhất đọc cái biết ngay. Nhưng kiểu viết nào thì cũng cần phải khổ luyện, học, đọc và viết nhiều, tiếp cận càng nhiều nguồn văn hóa đa tầng càng mở rộng thêm thế giới quan. Tuy nhiên, vẫn cần cảnh giác, tránh việc bị bội thực, trở thành tín đồ của người khác.
Tinh thần hòa giải đã khởi từ Mai Thảo, lứa đầu đàn của Văn học miền Nam cũng là thế hệ đầu tiên của văn học Hải Ngoại. Rồi đến khi Khánh Trường xây dựng tờ Hợp Lưu thì đó là sự thừa kế, lập chí cho việc hòa hợp dân tộc thông qua văn nghệ, đấy là điều những người trong nước phải học hỏi. Bảo duy trì danh xưng là hành động chính trị là lối nói áp đặt mang tính chia rẽ cộng đồng, nếu thay thế Văn Học Hải Ngoại thành Văn Học Việt ở nước ngoài thì danh xưng Tự Lực Văn Đoàn, Nhân Văn Giai Phẩm cũng phải đổi thành văn học Việt trong nước, một ý tưởng tức cười.
Tôi nhẩn nha đọc Thuyền giữa lúc ở nước Mỹ đang diễn ra cảnh chính quyền Donald Trump thi hành một cách quy mô, mạnh bạo và tàn nhẫn chiến dịch trục xuất “di dân bất hợp pháp” trên toàn nước Mỹ. Di dân nào mà chẳng là bất hợp pháp!
“Nếu tôi biết văn khố nào có tài liệu mật, tôi có quyền nói cảnh sát tới đó tịch thu tài liệu. Tôi cũng có thể nhờ tòa án. Tôi không cần nhân viên văn khố cho phép. Nếu có tài liệu mật, tôi có thẩm quyền hành động. Này, có chính sách đấy. Tài liệu bị niêm phong đâu phải vô cớ. Dù vậy, tôi không nói với chị là mọi thứ bị niêm phong đều có 100% lý do chính đáng [để bị niêm phong].”
V-2 Về hình thức trình bày, cụ thể là lời văn giải nghĩa
Đọc cuốn sách đang có trên tay, ta thấm thía công phu của hai tác giả bỏ vào ròng rã 12 năm. Nhiều …
Hãy để nước Mỹ lại là nước Mỹ.
Hãy để nó là ước mơ như trước kia.
Hãy để nó là kẻ mở đường trên cánh đồng
Đang tìm một quê hương để anh ta sống tự do.
VỀ VĂN HỌC HẢI NGOẠI
Da Màu: Theo anh, có phải biến cố 30/4/1975 là nguyên nhân phát sinh ra Văn Học Hải Ngoại? Nếu có thể, mong anh nêu lên vài đặc tính của Văn …
Tôi viết thử một truyện-ngắn-độc-nhất-như-thế-này; rồi thôi, không viết vậy nữa. Truyện này hoàn tất sau khi bỏ đi 62 chữ là tính từ, trạng từ, túc từ (so với bản thảo).
Phải nói, để lọt được vào “phong khí” của Đặng Thơ Thơ không phải dễ, nếu kể lại rành mạch nó với tính cách học thuật thì không đúng hẳn, bởi cái hồn tinh túy, kỳ ảo của ẩn dụ có thể bạn sẽ bỏ qua, như tôi trong lần đọc đầu tiên, chỉ cảm nhận được hiện thực ấy trên một bề phẳng. Hơn nữa, nếu chỉ nghiêng về học thuật, bạn sẽ bối rối bởi cách Đặng Thơ Thơ phá vỡ những cảm nhận thông thường của suy tưởng và hành văn.
IV.
Trên phương diện cung cấp mục từ, còn một đóng góp nữa của Từ điển Việt ngữ phổ thông cũng rất nên nghĩ: các ông đã bảo lưu được nhiều từ cổ và phương ngữ …
Nhiều tác giả khi viết về Gia Định Báo, thường đề cao tên tuổi những người Việt, như Trương Vĩnh Ký, Tôn Thọ Tường, Trương Minh Ký, và gán cho họ những vai trò không có trong tờ báo này, và cho Gia Định Báo một tầm quan trọng về biên khảo, học thuật; thậm chí mục từ Gia Định Báo của Wikipédia tiếng Việt ngày nay, ghi rằng: Gia Định Báo do Trương Vĩnh Ký và Ernest Potteaux sáng lập, Huỳnh Tịnh Của làm Tổng biên tập, là hoàn toàn sai.
“Thưa anh thủ trưởng, xin anh trả lời cho chúng tôi biết, phải chăng có chuyện lầm lẫn về vấn đề thời gian? Ủy ban quân quản đã ra thông cáo nói rằng chúng tôi chỉ phải đi học tập mười ngày mà giờ này đã là tuần lễ thứ tư…” Tên thủ trưởng nở nụ cười khó hiểu, nửa trông nham hiểm, nửa như cười thương hại bọn tù nhân ngây thơ.
Cuốn sách gồm 1274 trang, khổ 16x24cm, bìa cứng, giấy đẹp, tôi nhận được đã gần một tháng(2) nhưng đến nay mới đọc xong, dù chỉ là đọc lướt các vần từ C đến Y và …
Cái gì khiến tôi say sưa viết như thế? Hỏi viết cho ai? Viết cho tôi. Viết làm gì? Chẳng biết để làm gì, muốn viết thì viết, không viết thì cứ ấm ách nên viết để giải tỏa, thế thôi.
Ngay từ lúc chưa biết huyền thoại George Washington chặt cây cherry là truyện bịa, người dân Mỹ đã coi sự thành thật là đức tính quan trọng hàng đầu của vị nguyên thủ quốc gia. Rồi 250 năm sau, người dân Mỹ đưa vào Nhà Trắng một nguyên thủ quốc gia nổi tiếng nói dối, và không bao giờ chịu nhận lỗi. Cử tri Mỹ đã thay đổi, bị lừa, hay họ đã không nhìn ra sự thật?
Chúng ta đặt bàn tay của người thế tục
lên sắt, lên gió lên đá lên bờ đại dương
Chúng ta nghe tàn rụi nghe lửa chuyển động
Xem hết 10 cuốn phim người ta thấy đạo diễn phim Ken Burns (có tin cho rằng thuộc nhóm phản chiến), và Lynn Novick (có tin thuộc nhóm cánh tả truyền thông Mỹ) đã nghiêng về các phong trào phản chiến. Bộ phim đã cho người xem thấy tương đối trung thực, đầy đủ “điều gì đã xảy ra” ở VN; nhưng chỉ liên quan đến người Mỹ và đối phương của họ (CSVN).
Phim đã “không kể câu chuyện từ nhiều phía” mà chủ yếu từ 2 phía Mỹ và CSVN; còn VNCH- một trong 2 phía chính yếu trong cuộc chiến, chỉ được được nhắc đến rất ít ỏi.
Để đúng với cái tên “The Việtnam War” (Chiến tranh Việt Nam ), bộ phim bắt buộc phải nêu những điểm này:
Trong bản dự thảo hiệp định, TT Nixon đã nhượng bộ CSVN, cho quân CSBV được ở lại miền Nam, điều mà TT. Thiệu phản đối quyết liệt. Để làm yên lòng TT Thiệu, TT. Nixon đã viết một lá thư tay gởi TT. Thiệu cam kết sẽ can thiệp nếu CSVN tấn công VNCH, vi phạm thỏa thuận.
Nhưng khi CSBV tấn công đánh chiếm Phước Long, Hoa Kỳ đã không phản ứng. Bộ phim cho thấy, TT Nixon đã từ chức vì vụ Watergate (ngày 8-8-1974) trước khi quân CS vi phạm nghiêm trọng hiệp định Paris tấn công chiếm Phước Long (ngày 7-1-1975) khiến ông không còn cơ hội thực hiện 2 điều cam kết còn lại trước dân Mỹ, đặc biệt lời cam kết với TT Thiệu. Thật ra, như tài liệu mật được công bố sau này, khi gặp lãnh đạo Trung Quốc và Liên Xô TT Nixon bày tỏ rằng ông chấp nhận VNCH sẽ sụp đổ sau khi bản hiệp định được ký. Ông đã lừa dối cả dân chúng Mỹ và TT Thiệu.
Ba tôi bảo rằng, có những đại dương mang theo linh hồn người vượt biển. Nơi mà ba gọi bằng cái tên thật lạ: “miền lặng thầm của tự do.”
Tôi không hiểu lắm hồi còn …
LTS: Bài điểm phim The Vietnam War công phu của Thiên Lang, một bút danh khác của nhà văn Thu Phong, được trình bày rất chi tiết với các dẫn chứng chính xác, theo dàn …
New Comments